درخواست طلاق به دلیل عسروحرج ناشی از مفارقت طولانی

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 1393/4/11 خانم ن. الف.ف. به وکالت از خانم م. الف. به استناد تصاویر مصدق عقد نامه و وکالتنامه دادخواستی بخواسته صدور گواهی عدم امکان سازش بطرفیت آقای ع. الف. تقدیم و چنین توضیح میدهد ، موکله بموجب نکاحنامه پیوست بتاریخ 69/10/8 به عقد دایم خوانده محترم درآمده و بنا به مشکلات عدیده ادامه زندگی میسر نمی باشد و قریب 9 سال است که زوجین جدا از هم زندگی می کنند و زوج در خلال این مدت زندگی مشترک دیگری تشکیل و صاحب فرزند هم شده است در حالی که این تفریق طولانی بدون اجرای صیغه طلاق موجب عسر و حرج و لطمات روحی شدیدی بموکل بنده گردیده است که حاضر است در قبال بذل بخشی از مهریه در قبال اجرای صیغه طلاق م. ب. لذا مستندا به مواد 1132 ، 1119، 1130 قانون مدنی صدور گواهی عدم امکان سازش برای اجرای صیغه طلاق و ثبت رسمی آن به انضمام کلیه خسارات و هزینه دادرسی م. ا. ، پرونده جهت رسیدگی به شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی ن. ارجاع می گردد - آقای م. ک. و خانم ف. س. ب. ت. و. ای خود را بعنوان وکیل ز. م. م. کند - شعبه مذکور در تاریخ 1393/7/2 با حضور وکیل خواهان و احد از وکلای خوانده تشکیل جلسه میدهد ، وکیل خ. ا. د. قبل از ورود ماهیت دعوا معروض میدارد - خانم ف. س. کار آموز وکالت م. ب. مطابق آئین نامه شرح وظایف کارآموزان که تحت نظارت و فقط با موافقت وکیل سرپرست خود می توانند فعالیت داشته که متاسفانه نه امضاء وکیل سرپرست ایشان دیده می شود ایشان نمی تواند مستقلاً به وکیل پ. ی. د. متفقاً - منفرداً وکالت داشته باشد - حال در خصوص اصل دعوا موکل قریب 9 سال است که در منزل پدرش بلاتکلیف زندگی با مشکلات عدیده ای سپری می نماید و زوج خود زندگی جداگانه تشکیل و صاحب فرزند نیز شده و از آنجا طرفین با یکدیگر نسبت فامیلی دارند در مراسم عروسی یا عزا و ... مشکلات روحی و عاطفی شدیدی برای موکل ایجاد میشود لذا به استناد مواد 1142 قانون مدنی و مواد 1129 موکل با عنایت به عسر و حرج پیش آمده ( از هر حیث ) قصد دارد تکلیف وی معین شود در قبال بذل بخشش از مهریه خود تقاضای صدور حکم طلاق را دارد ، وکیل خ. ا. د. مطالب بشرح لایحه تقدیمی م. ب. - مجدداً وکیل خ. ا. د. ب. ت. ب. اینکه جلسه اول رسیدگی م. ب. مطابق قانون آئین دادرسی مدنی خواسته خود را از صدور گواهی عدم امکان سازش به طلاق تغییر داده لازم بتوضیح است که موکل بنده زمانی وکالت خ. ر. ب. اینجانب اعطاء نموده قریب 9 سال صبر کرده لیکن حتی یک نفر از طرف همسرش برای صلح و سازش اقدامی ننموده حتی یکبار نیز تماس از طرف زوج صورت نگرفته لذا به صرف تقدیم دادخواست تمکین و صدور رأی نمی تواند دلیل عشق علاقه زوج باشد چه بسا دلیل اختلافات پیش آمده حسب اظهارات موکل در زمانی موکل در نظر آباد بوده وقتی به منزل خود بازگشته متوجه می شود همسرش با کس دیگری در ارتباط بوده و پس از حدوث اختلاف نیز با همان شخص ازدواج و صاحب فرزند شدند لذا طرح دعوی تمکین فقط به قصد آزار موکل و اینکه مجوزی در جهت ثبت ازدواج خود داشته باشد حال موکله از وی کراهت شدید دارد و از طرفی 9 سال جدایی از هر حیث برای موکل موجب عسر و حرج شده چه اینکه موکله نیز قصد دارد تکلیف خود را روشن بنماید و حاضر است در قبال بخشش در بذل قسمتی از مهریه باقی مانده دادگاه حکم طلاق را صادر نماید - وکیل خ. ا. د. ب. ت. ب. رأی وحدت رویه شماره 716 عسر و حرج زوجه منتفی است و رأی تمکین و ازدواج مجدد نیز از دادگاه محترم نظر آباد از همین شعبه صادر گردیده است . همچنین موکل حاضر به طلاق زوجه نمی باشد تمایل زندگی مشترک با زوجه را دارد ، دادگاه قرار ارجاع امر بداوری را صادر می کند - داوران زوجین بشرح نظریه مورخ 1392/8/22 نظریه خود را بدادگاه تقدیم نموده اند متعاقب آن وکیل خواهان تقاضای تحقیق از شهود در جهت اثبات ادعای خود از قبیل عدم پرداخت نفقه و نه سال تفریق و جدائی بین زوجین و انتخاب همسر دیگر توسط زوج و صاحب فرزند شدن ، را از دادگاه می نماید - دادگاه با صدور قرار استماع شهادت شهود طرفین را به این منظور دعوت می کند - رئیس پزشکی قانونی ن. طی گواهی شماره ... - 1393/10/14 نتیجه تست و آزمایش بارداری زوجه را منفی گزارش نموده است دادگاه در تاریخ 1393/12/17 با حضور وکلای طرفین تشکیل جلسه میدهد و اظهارات آنان را در صورتجلسه مذکور منعکس می نماید و سپس از دو نفر از شهود تعرفه شده خواهان نیز بشرح اوراق جداگانه استماع گواهی به عمل می آورد ( صفحات 38 و 39 پرونده ) و آنگاه پس از اخذ نظر قاضی مشاور در تاریخ 1391/1/23 در وقت فوق العاده تشکیل جلسه داده و با بررسی پرونده ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره 62 - 1394/1/24 ضمن شرح دعوای خواهان و انعکاس اظهارات وکیل مشارالیها و وکیل زوج چنین رأی میدهد : ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات گواهان موضوع ترک زندگی مشترک از جانب زوج به مدت طولانی و عدم پرداخت نفقه و ازدواج مجدد خوانده محرز است بنابراین دادگاه خواسته خواهان را مقرون به واقع تشخیص داده و به جهت اینکه ادامه زندگی مشترک با چنینن وضعی برای زوجه از مصادیق عسر و حرج محسوب می شود لذا مستنداً به ماده 1130 اصلاحی قانون مدنی مصوب 1370 و بند یک تبصره الحاقی مصوب 1381 مجتمع تشخیص مصلحت نظام حکم به طلاق زوجه از باب وقوع عسر و حرج صادر و اعلام می نماید که در صورت امتناع زوج به اجرای صیغه طلاق به سر دفتر ثبت طلاق نمایندگی داده می شود تا نسبت به اجرای صیغه طلاق اقدام نماید - پس از ابلاغ رأی آقای ع. الف. با وکالت خانم ف.ب. نسبت به ان اعتراض و تقاضای تجدید نظرخواهی میکند شعبه سوم دادگاه تجدید نظر استان البرز نسبت به موضوع رسیدگی و در تاریخ 1394/4/13 در وقت فوق العاده تشکیل جلسه داده و با بررسی پرونده پایان رسیدگی را اعلام و طی رأی شماره 525 - 1394/4/22 چنین استدلال می کند - ب. ت. ب. محتویات پرونده ن. ب. ا. دلیل اصلی زوجه جهت اثبات وقوع وی در عسر و حرج موضوع مفارقت زوجین به لحاظ ازدواج مجدد زوج بوده است لیکن ب. ت. ب. اینکه امری که منشاء آن ارتکاب اعمال و رفتار خلاف قانون و شئون توسط زوج بوده و منجر به وقوع زوجه در عسر و حرج شدید شود صورت نگرفته است و دلایل ابراز شده بر اثبات مدعا کفایت نمی نماید زیرا که اولاً مفارقت زوجین از یکدیگر به تنهایی عنوان عسر و حرج ندارد - ثانیاً رفتار زوجه سبب این امر بوده است و دادنامه های استنادی ت. ن. خ. که دلالت بر الزام زوجه به تمکین نموده و ازدواج مجدد زوج نیز به همین سبب تجویز شده و به جهت عدم تمکین زوجه استحقاق نفقه نداشته است نیز مؤید این معنی است . مع الوصف در دادنامه معترض عنه وقوع زوجه در عسر و حرج به استناد همین امور بدون توجه به منشاء و سبب پیدایش آن مسلم دانسته شده و بر اساس این زوج به طلاق زوجه ملزم شده است لیکن استناد دادنامه به امور یاد شده با عنایت به جهاتی که ذکر گردید واجد خدشه و اشکال است و با عنایت به فقدان دلیل شرعی و قانونی دیگر که دلالت بر وقوع زوجه در عسر و حرج نماید موضوع مشمول موارد مقرر در ماده 1129 و 1130 اصلاحی قانون مدنی نبوده و در نتیجه به جهت مخالفت زوج با طلاق و لحاظ نمودن قاعده فقهی ( الطلاق بید من اخذ بالساق ) دادنامه معترض عنه مغایر با قانون بوده و در خور نقض م. ب. لذا دادگاه با استناد به مستندات مذکور و ماده 358 قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه تجدید نظر خواسته را نقض و حکم به بطلان دعوی خواهان بدوی صادر و اعلام می نماید . این رأی در تاریخ 1394/4/30 ابلاغ و خانم م. الف. با وکالت خانم ن. الف.ف. در تاریخ 1394/5/18 نسبت بان اعتراض و تقاضای فرجامخواهی می کند پرونده جهت رسیدگی پس از جری تشریفات بدیوان عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع میگردد مشروح مفاد لایحه فرجامخواهی بهنگام ملاحظه گزارش قرائت خواهد شد . هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل است پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور اعتراض ف. خ. خانم م. الف. با وکالت خانم ن. الف.ف. نسبت به رأی شماره 525 - 1394/4/22 صادره از شعبه سوم دادگاه تجدید نظر استان البرز ب. ت. ب. مندرجات پرونده و رسیدگی های به عمل آمد وارد نیست رأی دادگاه بنا به جهات و دلائل منعکس در آن و اینکه زوجه با صدور حکم تمکین حاضر نشده با شوهرش زندگی مشترکی را ادامه دهد و با تقدیم دادخواست مطالبه مهریه در حال وصول مهریه خویش م. ب. و از جهت رعایت تشریفات دادرسی مخالف قانون نمی باشد فلذا مستنداً به ماده 370 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب سال 1379 دادنامه فرجام خواسته ابرام و پرونده اعاده می گردد. شعبه 12 دیوانعالی کشور- رئیس و مستشار قدرت اله طیبی - حیدر علی حیدری فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی