درخواست طلاق زوجه به دلیل ازدواج مجدد قانونی زوج

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 7/10/90 خانم ح.ب. به طرفیت زوج خود آقای م.گ. طی تسلیم دادخواستی خواستار صدور گواهی عدم امکان سازش به علت عسر و حرج به انضمام کلیه خسارات گردیده ضمناً خواهان چنین بیان داشته: به موجب عقدنامه شماره 12787 - 7/9/89 دفتر شماره. . . میانه به عقد زوجیت قانونی درآمدیم و دارای فرزند پسری ده ساله بنام ط. می باشیم ن. ب. ا. در مدت زندگی همواره مورد سوء رفتار و معاشرت خوانده قرارگرفته و به کارهای طاقت فرسا و کارگری در صحرا و طویله مشغول بوده ام و مدت 6 سال بلاتکلیف در خانه اقوام رها گردیدم که این موضوع با تحقیق قابل اثبات است که موجب عسر و حرج اینجانب بوده و حسب ماده 1130 و تبصره ذیل آن به شرح خواسته درخواست رسیدگی دارم به تاریخ 23/2/91 در وقت مقرر جلسه شعبه 4 دادگاه عمومی حقوقی شهرستان میانه به تصدی امضاء کننده ذیل تشکیل است طرفین و وکیل خواهان خانم ز.م. در جلسه حاضرند خ. ا. د. ن. ب. ا. خوانده در طویله مرا با طناب می بست و مورد کت کاری قرار می داد و به من هیچ خرج و مخارج نمی داد و حدود هفت سال م. ب. که با یکدیگر اختلاف شدید داریم و مرا با موتورسیکلت به منزل پدرم آورده است و در مدت 7 سال نیز هیچ مبلغی بابت نفقه به من نداده است و در بدترین شرایط زندگی قرارگرفته ام درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش دارم خ. ا. د. بنده راضی به طلاق نیستم و آمادگی دارم که وی را به منزل مشترک ببرم و با او زندگی کنم چون ایشان تمکین نکرده است تقاضای ردّ دعوی خواهان را دارم بالاخره دادگاه به موجب دادنامه شماره 366- 31/3/91 چنین مقرر داشته: در خصوص دادخواست خانم ح.ب. با وکالت خانم س.م. به طرفیت آقای م.گ. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به علت عسر و حرج به انضمام کلیه خسارات قانونی دادگاه با بررسی جامع اوراق و محتویات پرونده توجهاً به اینکه خواهان برای اثبات صدق ادعای خویش دلایل قوی و متقن به دادگاه ابراز و ارائه ننموده است چراکه حسب اظهارات صریح خوانده مشارٌالیها جهت دیدار خواهرش به منزل پدرش رفته است و هیچ زور و اجبار و یا احیاناً کتک کاری در کار نبوده است و ازدواج دوم خوانده نیز با مجوز و حکم دادگاه بوده است و آن هم در سال 89 چنین مجوزی به وی اعطاء شده است درصورتی که استشهادیه محلی پیوست پرونده حاکی از این است که خوانده پنج سال پیش ازدواج نموده است و این امر مبین و مؤید کذب بودن استشهادیه محلی را در ذهن انسان متبادر می نماید که صرفاً براساس واقعیت قضیه و ماهیت موضوع و بدون بررسی و تفحص صحت وسقم مسئله تنظیم و تنسیق یافته است که چنین استشهادیه محلی وافی به مقصود نبوده و ارزش قضایی مطلوبی را ندارد و فاقد اعتبار م. ب. و هیچ آثار و بار حقوقی بر آن مترتب نیست و در موضوع مبحوث عنه ب. ت. ب. اینکه خوانده علی رغم صدور حکم تمکین هیچ وقعی به آن حکم ننهاده است و به موجب قانونی زن وقتی مستحق نفقه می گردد که نسبت به زوج تمکین کند و یا اینکه عدم تمکین او مربوط به اعمال و افعال شخص زوج باشد و در مانحن فیه به جهت اینکه زوجه بدون عذر موجه از زوج تمکین ننموده است مجوز ازدواج مجدد در راستای آن اصدار یافته است و نفقه نیز با استدلال فوق به او تعلق نمی گیرد و استناد خواهان به عدم پرداخت نفقه و یا تجویز ازدواج مجدد جهت صدور حکم طلاق فاقد محمل قانونی است علی هذا دادگاه با تراجم و امعان نظر به کافه موارد صدرالبیان و با مؤثر دانستن دفاعیات خوانده دعوی خواهان را مستحق اجابت ندانسته و به مستفاد از ماده 1257 قانون مدنی و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر بیحقی خواهان را صادر و اعلام می دارد رأی صادره قابل تجدیدنظر در دادگاه های تجدیدنظر استان اعلام گردیده که خانم س.م. به وکالت از خانم ح.ب. به طرفیت آقای م.گ. نسبت به دادنامه یادشده 366- 31/3/91 صادره از شعبه چهارم دادگاه میانه مبادرت به تجدیدنظرخواهی نموده به موجب دادنامه شماره 1410- 14/11/91 صادره از شعبه 13 دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی چنین مقرر داشته: در خصوص تجدیدنظرخواهی خانم ح.ب. با وکالت خانم ز.م. به طرفیت ت. ن. خ. آقای م.گ. به خواسته اعتراض و تجدیدنظرخواهی نسبت به دادنامه 366 شعبه 4 دادگاه عمومی حقوقی شهرستان میانه که به موجب دادنامه مذکور گواهی عدم امکان سازش به درخواست زوجه مردود اعلام شده است ن. ب. ا. ایراد و اعتراض موجه و مستدلی که موجبات نقض دادنامه بدوی را ایجاب نماید از ناحیه ت. ن. خ. به عمل نیامده و رأی موافق موازین قانونی و با رعایت و شرایط اصول دادرسی اصدار یافته و اعتراض با شقوق مندرج در ماده 348 قانون اخیرالذکر دادنامه معترضٌ عنه تأیید می گردد رأی صادره قابل فرجام اعلام گردیده که خواهان بدوی خانم ح.ب. با وکالت آقای ح.م. نسبت به دادنامه یادشده مبادرت به فرجام خواهی نموده ن. ب. ا. مورد دیگری به نظر نمی رسد پرونده جهت مشاوره در جلسه هیأت شعبه مطرح لوایح طرفین نیز حین جلسه مشروحاً قرائت خواهد شد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش عضو ممیّز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رأی دادگاه از جهات ذیل مخدوش است: اولاً- به دلایل استنادی خواهان تحقیق از شهود وی که طی استشهادیه 10/11/90 اعلام داشته فرجام خوانده 5 سال پیش زوجه با فرزند خردسال چهار سال و نیمه اش را با لباس ژنده و دمپایی در منزل یکی از اقوامش در الف. رها کرده و وساطت ریش سفیدان محل نتیجه ای نداده و در آن زمان مطرح بوده که زوج همسر صیغه ای دارد که در نهایت ازدواج مجدد از سوی زوج مورد تأیید قرارگرفته هیچ گونه تحقیق نشده اقتضاء داشت دادگاه از مسجلین استشهادیه و کسانی که احتمالاً وساطت برای صلح و سازش کردند و نیز در مورد سابقه نکاح موقت زوج و ازدواج رسمی یا منکوحه فوق تحقیق رسیدگی می نمود ن. ب. ا. اختلافات زوجین به مدت چندین سال شروع و تاکنون استمرار دارد و زوج نیز با ازدواج مجدد عمق اختلاف و عسر و حرج را برای زوجه تشدید نموده لذا رأی فرجام خواسته که بدون توجه و رسیدگی به موارد فوق صادر گردیده و ن. ب. ا. وضع حادث شده (ازدواج مجدد) هم امکان صلح و سازش را بیشتر در مخاطره قرار داده مستنداً به بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض رأی فرجام خواسته پرونده جهت رسیدگی به دادگاه صادرکننده رأی منقوض ارجاع می نماید. رئیس شعبه 10 دیوان عالی کشور ـ مستشار ـ عضو معاون عبداله پور ـ صدوقی فر (اقلیت) ـ صدقی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی درخواست طلاق زوجه به دلیل ازدواج مجدد قانونی زوج در تاریخ 7/10/90، درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش به دلیل عسر و حرج و همچنین مطالبه خسارات از سوی ی. ا. ط. به دادگاه ارائه شد. این طرف ادعا نمود که به دلیل سوء رفتار و عدم تامین مخارج از سوی طرف مقابل، ادامه زندگی مشترک برای وی غیرقابل تحمل شده است. طرف مقابل نیز اعلام کرد که تمایلی به طلاق ندارد و آمادگی برای ادامه زندگی مشترک را دارد. دادگاه بدوی ب. ت. ب. عدم ارائه دلایل مستند از سوی خواهان و اظهارات طرف مقابل، دعوی را رد و حکم به بی‌حقی خواهان صادر کرد. این حکم منجر به تجدیدنظر خواهی خواهان شد که د. ا. م. نیز دادگاه تجدیدنظر با تاکید بر صحت رای بدوی، آن را تایید نمود. در پی آن، خواهان به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی کرد. دیوان عالی کشور با نقض رای تجدیدنظر، به عدم انجام تحقیقات کافی در خصوص ادعاهای خواهان و عدم بررسی شرایط عسر و حرج اشاره نموده و پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده رای منقوض ارجاع داد. این تصمیم بر مبنای بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ گردیده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/12/17 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: ازدواج مجدد زوج حتی به موجب رای دادگاه چنانچه موجب بروز اختلافات شدید و طولانی مدت با زوجه اول گردد و تحمل آن برای وی دشوار باشد می‌تواند از مصادیق عسر و حرج تلقی شود. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 7/10/90 خانم ح.ب. به طرفیت زوج خود آقای م.گ. طی تسلیم دادخواستی خواستار صدور گواهی عدم امکان سازش به علت عسر و حرج به انضمام کلیه خسارات گردیده ضمنا خواهان چنین بیان داشته: به موجب عقدنامه شماره 12787 - 7/9/89 دفتر شماره... میانه به عقد زوجیت قانونی درآمدیم و دارای فرزند پسری ده ساله به نام ط. می باشیم ن. ب. ا. در مدت زندگی همواره مورد سوء رفتار و معاشرت خوانده قرارگرفته و به کارهای طاقت فرسا و کارگری در صحرا و طویله مشغول بوده ام و مدت 6 سال بلاتکلیف در خانه اقوام رها گردیدم که این موضوع با تحقیق قابل اثبات است که موجب عسر و حرج اینجانب بوده و حسب ماده 1130 و تبصره ذیل آن به شرح خواسته درخواست رسیدگی دارم به تاریخ 23/2/91 در وقت مقرر جلسه شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی شهرستان میانه به تصدی امضا کننده ذیل تشکیل است طرفین و وکیل خواهان خانم ز.م. در جلسه حاضرند خ. ا. د. ن. ب. ا. خوانده در طویله مرا با طناب می بست و مورد کت کاری قرار می داد و به من هیچ خرج و مخارج نمی داد و حدود هفت سال م. ب. که با یکدیگر اختلاف شدید داریم و مرا با موتورسیکلت به منزل پدرم آورده است و در مدت 7 سال نیز هیچ مبلغی بابت نفقه به من نداده است و در بدترین شرایط زندگی قرارگرفته ام درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش دارم خ. ا. د. بنده راضی به طلاق نیستم و آمادگی دارم که وی را به منزل مشترک ببرم و با او زندگی کنم چون ایشان تمکین نکرده است تقاضای ردّ دعوی خواهان را دارم بالاخره دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 31/3/91 چنین مقرر داشته: در خصوص دادخواست خانم ح.ب. با وکالت خانم س.م. به طرفیت آقای م.گ. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به علت عسر و حرج به انضمام کلیه خسارات قانونی دادگاه با بررسی جامع اوراق و محتویات پرونده توجها به اینکه خواهان برای اثبات صدق ادعای خویش دلایل قوی و متقن به دادگاه ابراز و ارائه ننموده است چراکه حسب اظهارات صریح خوانده مشارٌالیها جهت دیدار خواهرش به منزل پدرش رفته است و هیچ زور و اجبار و یا احیانا کتک کاری در کار نبوده است و ازدواج دوم خوانده نیز با مجوز و حکم دادگاه بوده است و آن هم در سال 89 چنین مجوزی به وی اعطاء شده است در صورتی که استشهادیه محلی پیوست پرونده حاکی از این است که خوانده پنج سال پیش ازدواج نموده است و این امر مبین و موید کذب بودن استشهادیه محلی را در ذهن انسان متبادر می‌نماید که صرفا براساس واقعیت قضیه و ماهیت موضوع و بدون بررسی و تفحص صحت وسقم مسئله تنظیم و تنسیق یافته است که چنین استشهادیه محلی وافی به مقصود نبوده و ارزش قضایی مطلوبی را ندارد و فاقد اعتبار م. ب. و هیچ آثار و بار حقوقی بر آن مترتب نیست و در موضوع مبحوث عنه ب. ت. ب. اینکه خوانده علی رغم صدور حکم تمکین هیچ وقعی به آن حکم ننهاده است و به موجب قانونی زن وقتی مستحق نفقه می‌گردد که نسبت به زوج تمکین کند و یا اینکه عدم تمکین او مربوط به اعمال و افعال شخص زوج باشد و در مانحن فیه به جهت اینکه زوجه بدون عذر موجه از زوج تمکین ننموده است مجوز ازدواج مجدد در راستای آن اصدار یافته است و نفقه نیز با استدلال فوق به او تعلق نمی گیرد و استناد خواهان به عدم پرداخت نفقه و یا تجویز ازدواج مجدد جهت صدور حکم طلاق فاقد محمل قانونی است علی هذا دادگاه با تراجم و امعان نظر به کافه موارد صدرالبیان و با موثر دانستن دفاعیات خوانده دعوی خواهان را مستحق اجابت ندانسته و به مستفاد از ماده 1257 قانون مدنی و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر بیحقی خواهان را صادر و اعلام می‌دارد رای صادره قابل تجدیدنظر در دادگاه‌های تجدیدنظر استان اعلام گردیده که خانم س.م. به وکالت از خانم ح.ب. به طرفیت آقای م.گ. نسبت به دادنامه یادشده 366 - 31/3/91 صادره از شعبه چهارم دادگاه میانه مبادرت به تجدیدنظرخواهی نموده به موجب دادنامه شماره --- - 14/11/91 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی چنین مقرر داشته: در خصوص تجدیدنظرخواهی خانم ح.ب. با وکالت خانم ز.م. به طرفیت ت. ن. خ. آقای م.گ. به خواسته اعتراض و تجدیدنظرخواهی نسبت به دادنامه --- شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی شهرستان میانه که به موجب دادنامه مذکور گواهی عدم امکان سازش به درخواست زوجه مردود اعلام شده است ن. ب. ا. ایراد و اعتراض موجه و مستدلی که موجبات نقض دادنامه بدوی را ایجاب نماید از ناحیه ت. ن. خ. به عمل نیامده و رای موافق موازین قانونی و با رعایت و شرایط اصول دادرسی اصدار یافته و اعتراض با شقوق مندرج در ماده 348 قانون اخیرالذکر دادنامه معترضٌ عنه تایید می‌گردد رای صادره قابل فرجام اعلام گردیده که خواهان بدوی خانم ح.ب. با وکالت آقای ح.م. نسبت به دادنامه یادشده مبادرت به فرجام خواهی نموده ن. ب. ا. مورد دیگری به نظر نمی رسد پرونده جهت مشاوره در جلسه هیات شعبه مطرح لوایح طرفین نیز حین جلسه مشروحا قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش عضو ممیّز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور رای دادگاه از جهات ذیل مخدوش است: اولا- به دلایل استنادی خواهان تحقیق از شهود وی که طی استشهادیه 10/11/90 اعلام داشته فرجام خوانده 5 سال پیش زوجه با فرزند خردسال چهار سال و نیمه اش را با لباس ژنده و دمپایی در منزل یکی از اقوامش در الف. رها کرده و وساطت ریش سفیدان محل نتیجه ای نداده و در آن زمان مطرح بوده که زوج همسر صیغه ای دارد که در نهایت ازدواج مجدد از سوی زوج مورد تایید قرارگرفته هیچ گونه تحقیق نشده اقتضاء داشت دادگاه از مسجلین استشهادیه و کسانی که احتمالا وساطت برای صلح و سازش کردند و نیز در مورد سابقه نکاح موقت زوج و ازدواج رسمی یا منکوحه فوق تحقیق رسیدگی می نمود ن. ب. ا. اختلافات زوجین به مدت چندین سال شروع و تاکنون استمرار دارد و زوج نیز با ازدواج مجدد عمق اختلاف و عسر و حرج را برای زوجه تشدید نموده لذا رای فرجام خواسته که بدون توجه و رسیدگی به موارد فوق صادر گردیده و ن. ب. ا. وضع حادث شده (ازدواج مجدد) هم امکان صلح و سازش را بیشتر در مخاطره قرار داده مستندا به بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض رای فرجام خواسته پرونده جهت رسیدگی به دادگاه صادرکننده رای منقوض ارجاع می‌نماید. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار - عضو معاون عبداله پور - صدوقی فر (اقلیت) - صدقی