راه دسترسی به ملک و حق ارتفاق

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: ب. ت. ب. محتویات پرونده محاکماتی ملاحظه می گردد. اقای ح. ع. به وکالت از اقای س. ا. ت. به طرفیت ۱- خانم ا. س. ۲- غ. پ. ۳- ن. س. به خواسته ۱- اثبات وجود *م. ب./ ۲۱٫۰۰۰٫۰۰۰ ریال۲- قلع و قمع دیوار احداثی به مساحت حدودا ۱۵ مترمربع م. ب./ ۲۱٫۰۰۰٫۰۰۰ ریال به انضمام خسارات دادرسی و حق الوکاله وکیل دادگستری طرح دعوی نموده است.و ضمن استناد به ۱- ایتان سوگند ۲- محتویات پرونده کیفری کلاسه *۳- قرار اناطه مورخ ۱۴۰۰/۸/۶ ۴- قرارداد مورخ ۹۲/۱/۱۹ ۵- کروکی قطعه مورد ترافع ۶- کروکی مورخ ۸۲/۱۱/۱۹ ۷- وکالتنامه تنظیمی با موکل و ارائه تصاویر ۱- دادنامه شماره *۰۰ مورخ ۱۴۰۰/۸/۶ شعبه *۲- قراردادعادی مورخ ۹۲/۱/۱۹ ۳- کروکی های ترسیمی ۴- قرارداد الکترونیک وکالت به موجب دادخواست تقدیمی اجمالا اظهار داشته موکل وی به موجب مبایعنامه مورخ ۹۲/۱/۱۹ زمینی به مساحت ۸۳۱ مترمربع در پیشنبور معروف به اسکنان از خوانده ردیف سوم خریداری نموده در ضلع جنوب قطعه خریداری شده وصل به *دسترسی شش متری تعریف شده است.مع الوصف خواندگان ردیف ۱ و ۲ مبادرت به تصرف و تملک *نموده اند اقدام نامبردگان تعددی به حق موکل م. ب.. پرونده جهت رسیدگی به تاریخ ۱۴۰۰/۹/۱۳ به شعبه *ارجاع شده است.اقای ر. د. با ارائه تصویر وکالتنامه از سوی اقای ن. س. اعلام وکالت نموده است.تصویر دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۵/۲۳ شعبه *در صفحات ۱۶ و ۱۹ پرونده محاکماتی منعکس م. ب.. که به موجب ان ملاحظه می گردد. دادگاه در خصوص شکایت اقای ن. ت. علیه خانم ا. س. و اقای غ. پ. ن. به اتهام تصرف عدوانی و ممانعت از حق حکم به برائت متهمان صادر نموده است.و متعاقب تجدیدنظرخواهی شاکی نسبت به رای صادره شعبه *به موجب دادنامه شماره *۰۰ مورخ ۱۴۰۰/۸/۶ با اعلام وجود اختلاف در مالکیت فی مابین طرفین پرونده در ملک موضوع شکایت مبادرت به صدور قرار اناطه نموده است. ( صفحه ۷ پرونده محاکماتی ) اقای غ. پ. لایحه ای ارسال که ضمیمه سابقه گردیده است.در جلسه رسیدگی مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۵ که با حضور خواهان و وکیل وی و اقای غ. پ. احدی از خواندگان و وکیل خوانده دیگر ( اقای س. ) و بدون حضور خانم ا. س. که علیرغم ابلاغ وقت رسیدگی در جلسه دادرسی شرکت نکرده است.تشکیل گردیده وکیل خ. ا. د. خواسته بشرح دادخواست تقدیمی است.اقای ر. ا. وکیل اقای س. نیز اجمالا اظهار داشته خواهان باید دادخواست اثبات حق ارتفاق بدهد اثبات مالکیت غیرمنقول صحیح نمی باشد. موکل نسبت به ۸۳۱ مترمربعی که به ایشان فروخته است.ادعایی ندارد. ساخت و ساز در ملک ایشان انجام نشده است.موکل برای ایشان از حد جنوب راه لحاظ نکرده است.و راه ایشان از قسمت شمالی و ۸ متری است. قسمت جنوبی ملک ایشان راهی است.که موکل برای فرزند ان خود ایجاد کرده است.اقای غ. پ. نیز اجمالا اظهار داشته گفته های اقای ر. ا. را تایید می کنم وکیل خواهان نیز اجمالا اظهار نمود در مبایعنامه قید شده ملک به تصرف خریدار درامده است.در بند ۳ و ۶ قرارداد راه برای موکل لحاظ شده و حق ارتفاق دارد. دادگاه وقت رسیدگی را تجدید و مقرر نموده خواهان گواهان خود را حاضر نماید. در جلسه مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۹ دادگاه بشرح اوراق جداگانه از اقایان ۱- ق. م. ۲- م. س. به عنوان گواه تحقیق نموده است. ( صفحات ۳۰ الی ۳۲ پرونده محاکماتی ) و متعاقب ان مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به کارشناس نموده و مقرر نموده کارشناس منتخب ۱- نسبت به ترسیم نقشه رقبه مورد نزاع اقدام نماید. ۲- مالکیت طرفین با طبیعت تطبیق داده شود. ایا هر یک از طرفین به میزان مندرج در سند خود مالکیت و تصرف دارند یا خیر ۳- پس از تهیه نقشه به بنیاد مستضعفان و منابع طبیعی مراجعه و بررسی شود. ایا عرصه مورد نزاع از اراضی تحت مالکیت ان دو نهاد م. ب.. ۴- با بررسی سوابق ملک از تاریخ قطعه بندی اعلام شود. ایا راه مورد ادعای خواهان در محل وجود داشته یا خیر کارشناس منتخب در تاریخ ۱۴۰۰/۱۲/۷ نظریه خود را تسلیم دادگاه نموده است.و در قسمتی از نظریه ابرازی اعلام کرده تنها راه دسترسی به ملک خریداری شده خواهان همان راه پیش بینی شده در نقشه م. ب.. که از قسمت جنوبی وارد زمین اقای ن. س. شده و پس از عبور از داخل *موجود به ملک خریداری وصل می شود. ( صفحات ۵۳ و ۵۴ پرونده محاکماتی ) وکیل خوانده به موجب لایحه مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۲۴ نسبت به نظریه کارشناسی اعتراض نموده است.دادگاه به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۲۷ مبادرت بصدور حکم نموده و به موجب رای صادره و با استدلال مندرج در ان دعوی خ. ر. و. تشخیص داده و با استناد به مواد ۱۰ و ۹۴ و ۱۰۳ و ۱۰۴ و ۱۰۶ ۲۱۹ و ۲۲۰ و ۲۲۳ و ۳۰۸ و ۳۱۱ و ۱۲۹۱ قانون مدنی و مواد ۱۹۸ و ۵۱۵ و ۵۱۹ قانون ایین دادرسی مدنی حکم به اثبات وجود راه و *واقع در نظریه کارشناسی و محکومیت خواندگان به قلع و قمع دیوار احداثی وفق نظریه کارشناسی و پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل دادگستری د. ح. خ. صادر نموده است.اقای غ. پ. با وکالت اقایان به ش. ح. م. و ا. ج. ث. نسبت به رای دادگاه بدوی تجدیدنظرخواهی نموده اقای ن. س. نیز با وکالت اقای ر. ا. نسبت به حکم صادر تجدیدنظرخواهی کرده است.و خانم ا. س. نیز با تقدیم دادخواست نسبت به رای دادگاه بلحاظ غیابی بودن واخواهی نموده شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۵/۱۰ در خصوص تجدیدنظرخواهی اقایان غ. پ. و ن. س. نسبت به رای دادگاه بدوی با استدلال مندرج در رای صادره ( صفحه ۱۶۱ الی ۱۶۳ پرونده محاکماتی ) ضمن رد تجدیدنظرخواهی بعمل امده در خصوص قسمت اول حکم دادگاه بدوی مشعر براثبات وجود *۶ متری در ضلع جنوبی ملک متنازع فیه دادنامه معترض عنه را از این جهت تایید و در خصوص حکم به قلع و قمع دیوار احداثی به استناد رای شماره ۶۷۲ مورخ ۹۳/۱۰/۱ هیات عمومی دیوانعالی کشور رای معترض عنه را نقض و قرار عدم استماع انرا صادر نموده است.دادگاه بدوی در خصوص واخواهی خانم ا. س. نسبت به حکم محکومیت صادره علیه وی به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۱/۳۱ ضمن رد واخواهی بعمل امده دادنامه سابق الصدور را عینا تایید نموده است.و متعاقب ان و پس از ابلاغ رای اخیرالذکر به تاریخ ۱۴۰۱/۲/۱ به مشارالیها نامبرده با تقدیم دادخواست به تاریخ ۱۴۰۱/۳/۳ نسبت به رای دادگاه بدوی فرجام خواهی نموده و متعاقب تبادل لوایح دفتر دادگاه پرونده را به دیوانعالی کشور ارسال و به تاریخ ۱۴۰۱/۶/۱ به این شعبه ارجاع شده است.مفاد دادخواست فرجام خواهی و لایحه دفاعیه وکیل ف. خ. د. زمان شور قرائت خواهد شد. هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی متن رأی رای فرجام خواهی خانم ا. س. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۱/۳۱ شعبه *که به موجب ان دادگاه بدوی ضمن رد واخواهی ف. خ. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۲۷ متضمن صدور حکم به اثبات وجود *۶ متری در ضلع جنوبی ملک ادعایی فرجام خوانده ( اقای س. ا. ت. خواهان دعوی نخستین ) و قلع و قمع دیوار احداث شده ، دادنامه اخیرالذکر را عینا تایید نموده است.قابل طرح در دیوانعالی کشور نمی باشد. زیرا متعاقب صدور حکم توسط دادگاه نخستین علیه ف. خ. و دو تن دیگر از خواندگان دعوی اولیه ( اقایان ۱- غ. پ. ۲- ن. س. ) بشرح موصوف بدوا محکوم علیهما اخیرالذکر ( اقایان پ. و س. ) نسبت به رای صادره تجدیدنظرخواهی نموده اند و شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۵/۱۰ ضمن رد تجدیدنظرخواهی تجدیدنظر خ. د. خ. قسمت اول حکم صادره مشعر بر اثبات وجود *۶ متری در ضلع جنوبی ملک متنازع فیه این قسمت از دادنامه را تایید نموده و در خصوص حکم صادره به قلع و قمع دیوار احداثی به استناد رای وحدت رویه شماره ۶۷۲ مورخ ۸۳/۱۰/۱ هیات عمومی دیوانعالی کشور رای معترض عنه را نقض و قرار عدم استماع انرا صادر نموده است.و رای مورد نظر ب. ت. ب. ماهیت دعاوی مطروحه قابل تجزیه و تفکیک نبوده و مفاد ان به ف. خ. نیز تسری خواهد داشت علیهذا نظربه مراتب معنونه و مستندا به ماده ۳۵۹ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی فرجام خواهی ف. خ. را بلحاظ عدم قابلیت طرح در دیوانعالی کشور مردود اعلام مینماید. شعبه * رییس:ج. مستشار:ح. عضومعاون:ش. فهرست خلاصه جریان پرونده متن رأی نقد رأی راه دسترسی به ملک و حق ارتفاق در این پرونده، دعوی به منظور اثبات وجود راهی به عرض 6 متر و قلع و قمع دیوار به مساحت 15 مترمربع مطرح شده است. خ. ب. ا. به مستندات شامل قرارداد خرید زمین، کروکی‌ها و نظریه کارشناسی، ادعای حق ارتفاق و دسترسی به ملک را مطرح کرده است. در مقابل، خواندگان با ارائه دفاعیات خود، ادعای خواهان را رد کرده و اعلام نمودند که هیچ گونه ساخت و سازی در ملک خود انجام نداده‌اند. <br>دادگاه بدوی با استناد به مواد قانونی مربوطه، حکمی مبنی بر اثبات وجود راه و قلع و قمع دیوار صادر کرده است. تجدیدنظرخواهی خواندگان منجر به تغییر در حکم نشده و دادگاه تجدیدنظر قسمت اول حکم را تایید و در خصوص قلع و قمع دیوار، حکم را نقض کرده است. همچنین، واخواهی یکی از خواندگان نیز رد گردیده و فرجام‌خواهی طرف دیگر به دلیل عدم قابلیت طرح در دیوان عالی کشور، مردود اعلام شده است. ب. ت. ب. محتویات پرونده محاکماتی ملاحظه می‌گردد. اقای ح. ع. به وکالت از اقای س. ا. ت. به طرفیت 1- خانم ا. س. 2- غ. پ. 3- ن. س. به خواسته 1- اثبات وجود *م. ب./ 21٫000٫000 ریال2- قلع و قمع دیوار احداثی به مساحت حدودا 15 مترمربع م. ب./ 21٫000٫000 ریال به انضمام خسارات دادرسی و حق الوکاله وکیل دادگستری طرح دعوی نموده است.و ضمن استناد به 1- ایتان سوگند 2- محتویات پرونده کیفری کلاسه *3- قرار اناطه مورخ 1400/08/06 4- قرارداد مورخ 92/1/19 5- کروکی قطعه مورد ترافع 6- کروکی مورخ 82/11/19 7- وکالتنامه تنظیمی با موکل و ارائه تصاویر 1- دادنامه شماره *00 مورخ 1400/08/06 شعبه *2- قراردادعادی مورخ 92/1/19 3- کروکی های ترسیمی 4- قرارداد الکترونیک وکالت به موجب دادخواست تقدیمی اجمالا اظهار داشته موکل وی به موجب مبایعنامه مورخ 92/1/19 زمینی به مساحت 831 مترمربع در پیشنبور معروف به اسکنان از خوانده ردیف سوم خریداری نموده در ضلع جنوب قطعه خریداری شده وصل به *دسترسی شش متری تعریف شده است.مع الوصف خواندگان ردیف 1 و 2 مبادرت به تصرف و تملک *نموده‌اند اقدام نامبردگان تعددی به حق موکل م. ب.. پرونده جهت رسیدگی به تاریخ 1400/09/13 به شعبه *ارجاع شده است.اقای ر. د. با ارائه تصویر وکالتنامه از سوی اقای ن. س. اعلام وکالت نموده است.تصویر دادنامه شماره *مورخ 1400/05/23 شعبه *در صفحات 16 و 19 پرونده محاکماتی منعکس م. ب.. که به موجب ان ملاحظه می‌گردد. دادگاه در خصوص شکایت اقای ن. ت. علیه خانم ا. س. و اقای غ. پ. ن. به اتهام تصرف عدوانی و ممانعت از حق حکم به برائت متهمان صادر نموده است.و متعاقب تجدیدنظرخواهی شاکی نسبت به رای صادره شعبه *به موجب دادنامه شماره *00 مورخ 1400/08/06 با اعلام وجود اختلاف در مالکیت فی مابین طرفین پرونده در ملک موضوع شکایت مبادرت به صدور قرار اناطه نموده است. (صفحه 7 پرونده محاکماتی) اقای غ. پ. لایحه ای ارسال که ضمیمه سابقه گردیده است.در جلسه رسیدگی مورخ 1400/10/05 که با حضور خواهان و وکیل وی و اقای غ. پ. احدی از خواندگان و وکیل خوانده دیگر (اقای س.) و بدون حضور خانم ا. س. که علیرغم ابلاغ وقت رسیدگی در جلسه دادرسی شرکت نکرده است.تشکیل گردیده وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است.اقای ر. ا. وکیل اقای س. نیز اجمالا اظهار داشته خواهان باید دادخواست اثبات حق ارتفاق بدهد اثبات مالکیت غیرمنقول صحیح نمی‌باشد. موکل نسبت به 831 مترمربعی که به ایشان فروخته است.ادعایی ندارد. ساخت و ساز در ملک ایشان انجام نشده است.موکل برای ایشان از حد جنوب راه لحاظ نکرده است.و راه ایشان از قسمت شمالی و 8 متری است. قسمت جنوبی ملک ایشان راهی است.که موکل برای فرزند ان خود ایجاد کرده است.اقای غ. پ. نیز اجمالا اظهار داشته گفته های اقای ر. ا. را تایید می کنم وکیل خواهان نیز اجمالا اظهار نمود در مبایعنامه قید شده ملک به تصرف خریدار درامده است.در بند 3 و 6 قرارداد راه برای موکل لحاظ شده و حق ارتفاق دارد. دادگاه وقت رسیدگی را تجدید و مقرر نموده خواهان گواهان خود را حاضر نماید. در جلسه مورخ 1400/11/09 دادگاه به شرح اوراق جداگانه از اقایان 1- ق. م. 2- م. س. به عنوان گواه تحقیق نموده است. (صفحات 30 الی 32 پرونده محاکماتی) و متعاقب ان مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به کارشناس نموده و مقرر نموده کارشناس منتخب 1- نسبت به ترسیم نقشه رقبه مورد نزاع اقدام نماید. 2- مالکیت طرفین با طبیعت تطبیق داده شود. ایا هر یک از طرفین به میزان مندرج در سند خود مالکیت و تصرف دارند یا خیر 3- پس از تهیه نقشه به بنیاد مستضعفان و منابع طبیعی مراجعه و بررسی شود. ایا عرصه مورد نزاع از اراضی تحت مالکیت ان دو نهاد م. ب.. 4- با بررسی سوابق ملک از تاریخ قطعه بندی اعلام شود. ایا راه مورد ادعای خواهان در محل وجود داشته یا خیر کارشناس منتخب در تاریخ 1400/12/07 نظریه خود را تسلیم دادگاه نموده است.و در قسمتی از نظریه ابرازی اعلام کرده تنها راه دسترسی به ملک خریداری شده خواهان همان راه پیش بینی شده در نقشه م. ب.. که از قسمت جنوبی وارد زمین اقای ن. س. شده و پس از عبور از داخل *موجود به ملک خریداری وصل می‌شود. (صفحات 53 و 54 پرونده محاکماتی) وکیل خوانده به موجب لایحه مورخ 1400/12/24 نسبت به نظریه کارشناسی اعتراض نموده است.دادگاه به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/12/27 مبادرت به صدور حکم نموده و به موجب رای صادره و با استدلال مندرج در ان دعوی خ. ر. و. تشخیص داده و با استناد به مواد 10 و 94 و 103 و 104 و 106 219 و 220 و 223 و 308 و 311 و 1291 قانون مدنی و مواد 198 و 515 و 519 قانون ایین دادرسی مدنی حکم به اثبات وجود راه و *واقع در نظریه کارشناسی و محکومیت خواندگان به قلع و قمع دیوار احداثی وفق نظریه کارشناسی و پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل دادگستری د. ح. خ. صادر نموده است.اقای غ. پ. با وکالت اقایان به ش. ح. م. و ا. ج. ث. نسبت به رای دادگاه بدوی تجدیدنظرخواهی نموده اقای ن. س. نیز با وکالت اقای ر. ا. نسبت به حکم صادر تجدیدنظرخواهی کرده است.و خانم ا. س. نیز با تقدیم دادخواست نسبت به رای دادگاه به لحاظ غیابی بودن واخواهی نموده شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخ 1401/05/10 در خصوص تجدیدنظرخواهی اقایان غ. پ. و ن. س. نسبت به رای دادگاه بدوی با استدلال مندرج در رای صادره (صفحه 161 الی 163 پرونده محاکماتی) ضمن رد تجدیدنظرخواهی به عمل امده در خصوص قسمت اول حکم دادگاه بدوی مشعر براثبات وجود *6 متری در ضلع جنوبی ملک متنازع فیه دادنامه معترض عنه را از این جهت تایید و در خصوص حکم به قلع و قمع دیوار احداثی به استناد رای شماره 672 مورخ 93/10/1 هیات عمومی دیوانعالی کشور رای معترض عنه را نقض و قرار عدم استماع انرا صادر نموده است.دادگاه بدوی در خصوص واخواهی خانم ا. س. نسبت به حکم محکومیت صادره علیه وی به موجب دادنامه شماره *مورخ 1401/01/31 ضمن رد واخواهی به عمل امده دادنامه سابق الصدور را عینا تایید نموده است.و متعاقب ان و پس از ابلاغ رای اخیرالذکر به تاریخ 1401/02/01 به مشارالیها نامبرده با تقدیم دادخواست به تاریخ 1401/03/03 نسبت به رای دادگاه بدوی فرجام خواهی نموده و متعاقب تبادل لوایح دفتر دادگاه پرونده را به دیوانعالی کشور ارسال و به تاریخ 1401/06/01 به این شعبه ارجاع شده است.مفاد دادخواست فرجام خواهی و لایحه دفاعیه وکیل ف. خ. د. زمان شور قرائت خواهد شد. فرجام خواهی خانم ا. س. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1401/01/31 شعبه *که به موجب ان دادگاه بدوی ضمن رد واخواهی ف. خ. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1400/12/27 متضمن صدور حکم به اثبات وجود *6 متری در ضلع جنوبی ملک ادعایی فرجام خوانده (اقای س. ا. ت. خواهان دعوی نخستین) و قلع و قمع دیوار احداث شده، دادنامه اخیرالذکر را عینا تایید نموده است.قابل طرح در دیوانعالی کشور نمی‌باشد. زیرا متعاقب صدور حکم توسط دادگاه نخستین علیه ف. خ. و دو تن دیگر از خواندگان دعوی اولیه (اقایان 1- غ. پ. 2- ن. س.) به شرح موصوف بدوا محکوم علیهما اخیرالذکر (اقایان پ. و س.) نسبت به رای صادره تجدیدنظرخواهی نموده‌اند و شعبه *به موجب دادنامه شماره *مورخ 1401/05/10 ضمن رد تجدیدنظرخواهی تجدیدنظر خ. د. خ. قسمت اول حکم صادره مشعر بر اثبات وجود *6 متری در ضلع جنوبی ملک متنازع فیه این قسمت از دادنامه را تایید نموده و در خصوص حکم صادره به قلع و قمع دیوار احداثی به استناد رای وحدت رویه شماره 672 مورخ 83/10/1 هیات عمومی دیوانعالی کشور رای معترض عنه را نقض و قرار عدم استماع انرا صادر نموده است.و رای مورد نظر ب. ت. ب. ماهیت دعاوی مطروحه قابل تجزیه و تفکیک نبوده و مفاد ان به ف. خ. نیز تسری خواهد داشت علیهذا نظربه مراتب معنونه و مستندا به ماده 359 قانون ایین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی فرجام خواهی ف. خ. را به لحاظ عدم قابلیت طرح در دیوانعالی کشور مردود اعلام مینماید. رئیس:ج. مستشار:ح. عضو معاون:ش.