رأی: رای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درباره عدم تاثیر رضایت نسب (۱ ۴ ۰ ۰/۶/۹)
رای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درباره عدم تاثیر رضایت نسبت به مسئولین حادثه، در برخورداری زیاندیده از حق مطالبه خسارت از صندوق تأمین خسارتهای بدنی
تاریخ دادنامه :
۱ ۴ ۰ ۰/۶/۹
شماره دادنامه:
۱ ۴ ۶ ۷
شماره پرونده :
۹ ۸ ۰ ۳ ۴ ۴ ۴
مرجع رسیدگی:
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
موضوع شکایت و خواسته :
ابطال ماده ۶ دستورالعمل نحوه رسیدگی، پرداخت و بازیافت خسارت صندوق تأمین خسارتهای بدنی مصوب ۱ ۳ ۸ ۹/۸/۳ ۰ مجمع عمومی صندوق تأمین خسارتهای بدنی
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
” دستورالعمل نحوه رسیدگی، پرداخت و بازیافت خسارت صندوق تأمین خسارتهای بدنی (موضوع بند (ژ) ماده ۶ آییننامه چگونگی اداره صندوق تأمین خسارتهای بدنی)
«ماده ۶ ـ ب. ت. ب. غیرقابل عدول بودن گذشت زیاندیده/زیاندیدگان، در صورت اعلام رضایت نسبت به مسئول/مسئولان حادثه، زیاندیده/زیاندیدگان تحت هیچ عنوان حق مطالبه خسارت از صندوق را ندارند، در صورت دریافت خسارت موظفند تمامی مبالغ دریافتی را با احتساب کلیه خسارتها و هزینههای مربوط به صندوق بازپرداخت کنن د.» “
رأی هیأت عمومی
اولاً: مبنای تأسیس صندوق تأمین خسارتهای بدنی، حمایت از زیاندیدگان حوادث ناشی از وسایل نقلیه و جبران خسارات آنها در حوادث ناشی از وسایل نقلیهای است که بهعلل و عوامل مختلف قابلیت پرداخت نداشته و یا خارج از تعهدات قانونی بیمهگر است و در نتیجه محرومیت زیاندیده از حق مطالبه خسارتهای بدنی از صندوق با اعلام رضایت وی که ممکن است به دلایلی از جمله عدم اطلاع و آگاهی از قانون موصوف صورت گرفته باشد، با فلسفه وجودی صندوق تأمین خسارتهای بدنی در تعارض است.
ثانیاً: برمبنای بند «ب» ماده ۴ قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب ۱ ۳ ۹ ۵/۲/۲ ، در صورتی که وسیله نقلیه، فاقد بیمهنامه یا مشمول یکی از موارد مندرج در ماده ۲ ۱ قانون مذکور باشد، خسارتهای بدنی وارده توسط صندوق تأمین خسارتهای بدنی جبران میشود و براساس ماده ۲ ۱ قانون مذکور، به منظور حمایت از زیاندیدگان حوادث ناشی از وسایل نقلیه، خسارتهای بدنی وارد به اشخاص ثالث که بهعلّت فقدان یا انقضای بیمهنامه، بطلان قرارداد بیمه، شناخته نشدن وسیله نقلیه مسبب حادثه،کسری پوشش بیمهنامه ناشی از افزایش مبلغ ریالی دیه یا تعلیق یا لغو پروانه فعالیت شرکت بیمه یا صدور حکم توقف یا ورشکستگی بیمهگر قابل پرداخت نباشد یا بهطور کلّی خسارتهای بدنی که خارج از تعهدات قانونی بیمهگر است، توسط صندوق تأمین خسارتهای بدنی جبران میشود و در نتیجه تراضی خلاف قواعد و قوانین آمره، باطل و بلااثر است و اراده زیاندیده در مانحنفیه که اساساً رابطه بیمهگذاری برقرار نشده است، مؤثر در اجرای قانون نیست.
ثالثاً: برمبنای تبصره ۱ ماده ۲ ۵ قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه، در موارد مذکور در تبصره صندوق بعد از جبران خسارت زیاندیده به هیچ عنوان حق مراجعه به مسبب حادثه را ندارد و از همین رو رضایت یا عدم رضایت زیاندیده نسبت به مسبب حادثه، نمی تواند نقشی در عدم مراجعه به عامل ضرر داشته باشد و در عین حال هرچند در ماده ۲ ۵ قانون مذکور اعلام شده است که صندوق به قائممقامی زیاندیده حق مراجعه به عامل ضرر را دارد، ولی رضایت زیاندیده مانع از اجرای تکلیف قانونی صندوق در مراجعه بهعامل ضرر در مواردی که طبق قانون صندوق مجاز به مراجعه به عامل ضرر اعلام شده، نخواهد بود.
رابعاً: طبق عمومات قوانین، اعلام رضایت امری ممدوح است و میتواند مطابق قوانین حقوقی و کیفری آثار دیگری از جمله تخفیف مجازات را به دنبال داشته باشد و نباید به لحاظ امری غیرقانونی، مانع از ایجاد صلح و سازش در جامعه گردید. بنا بهمراتب فوق، ماده ۶ دستورالعمل نحوه رسیدگی، پرداخت و بازیافت خسارت صندوق تأمین خسارتهای بدنی مصوب ۱ ۳ ۸ ۹/۸/۳ ۰ مجمع عمومی صندوق تأمین خسارتهای بدنی که اعلام داشته رضایت زیاندیده نسبت به مسئولین حادثه، مانع از برخورداری وی از حق مطالبه خسارت از صندوق است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱ ۲ و ماده ۸ ۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱ ۳ ۹ ۲ ابطال میشود.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ حکمتعلی مظفری
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 7
آرای مرتبط 1
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1467 مورخ 1400/06/09 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 4 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از
نظریات مشورتی 5
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/802 مورخ 1398/06/13
ماده 4 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/119 — 1401/06/15
ماده 4 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/719 — 1401/07/20
ماده 4 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/119 مورخ 1401/06/15
ماده 4 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1401/119 مورخ 1401/06/15 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم امکان طرح دعوای مطالبه خسارت صرفا به طرفیت شرکت بیمه و عدم امکان طرح دعوای جلب ثالث به منظور جلب مسبب حا
ماده 4 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 4 — قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395/02/20
ماده 4 قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
