رای شماره 107 تا 109 مورخ 1386/02/23 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 107 تا 109 مورخ 1386/02/23 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: در پرونده شماره 85/320،881-86/7، موضوع ابطال بند (ب) دستورالعمل اجرایی ماده 103 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به شماره 98442 مورخ 12 دی 1384 مطرح شده است. شاکی با استناد به ماده 49 قانون برنامه سوم توسعه، ادعا کرده است که تخفیفات مربوط به استخدام نیروی کار جدید باید به طور مستمر در دوره برنامه چهارم نیز اعمال شود و سازمان تامین اجتماعی با صدور دستورالعمل مورد شکایت، این تخفیفات را نادیده گرفته است. در پاسخ، مدیریت سازمان تامین اجتماعی اعلام کرده است که تنفیذ ماده 49 در برنامه چهارم به معنای استمرار قهری تخفیف‌ها نیست و صرفاً اصل حکم را تایید می‌کند. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 23 اردیبهشت 1386، پس از بررسی مستندات و دلایل طرفین، به این نتیجه رسید که دستور اداری مورد اعتراض، مغایر با مواد 49 و 103 قانون برنامه‌های توسعه بوده و خارج از حدود اختیارات قانونی است. بنابراین، دستورالعمل شماره 98442 نیز به تبع آن ابطال گردید. کلاسه پرونده: 85/320،881-86/7 شاکی: 1- آقای … 2- شرکت فرآورده‌های لبنی خاتون گیلان 3- شرکت درخشان قطعه ساز قم موضوع:ابطال بند (ب) دستورالعمل اجرایی ماده 103 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران به شماره 98442 مورخ 12/10/1384 مصوب سازمان تامین اجتماعی تاریخ رای:یکشنبه 23 اردیبهشت 1386 شماره دادنامه: 107، 108، 109 مقدمه: شاکی به شرح دادخواستهای تقدیمی اعلام داشته‌اند، براساس ماده 49 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1379/01/17 مقرر گردید «به منظور تشویق کارفرمایان کارگاههای موجود به استخدام نیروی کار جدید، دولت موظف است کارفرمایانی را که در دوران برنامه از طریق مراکز خدمات اشتغال وزارت کار و امور اجتماعی مبادرت به استخدام نیروی کار جدید نمایند مشمول تخفیفاتی به شرح زیر قرار دهد الف-...» در راستای تداوم و تمدید اجرای قانون مذکور ماده 103 قانون برنامه چهارم توسعه نیز چنین مقرر می‌دارد «ماده 42، بند (الف) ماده 46 و مواد 48 الی 50 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1379/01/17 و اصلاحیه‌های آن برای دوره برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1388- 1384) تنفیذ می‌گردد.» بنابراین هیچ فاصله زمانی بین اجرای دو برنامه صورت نگرفته است. مدیریت سازمان تامین اجتماعی به طور غیر قانونی و بدون توجه به مواد 16 و 161 قانون برنامه چهارم و شرح وظایف خود در ماده 14 ارکان سازمان تامین اجتماعی به جای اجرای صحیح قانون، مبادرت به قانونگذاری نموده و با تحریر و صدور دستورالعمل مورد شکایت اجرای ماده 103 قانون برنامه چهارم توسعه را سد و کارفرمایان را از تخفیفات مقرر در ماده 103 در خصوص افراد به کار گرفته شده به عنوان نیروی کار جدید در ماده 49 قانون توسعه سوم و عدم استمرار آن در برنامه چهارم محروم نموده است. لذا درخواست ابطال دستورالعمل شماره 98442 مورخ 1384/10/12 سازمان تامین اجتماعی را در این خصوص دارد. مدیرکل دفتر امور حقوقی و دعاوی سازمان تامین اجتماعی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 30574/7100 مورخ 1385/08/06 اعلام داشته‌اند. شاکی مدعی است که تخفیفات مقرر در ماده 49 قانون برنامه سوم می‌باید به طور قهری در دوره برنامه چهارم نیز استمرار یابد و نباید صرفاً شامل نیروی جذب شده در طول برنامه چهارم گردد. این ادعا بنا به دلایل ذیل مردود به نظر می‌رسد، به موجب ماده 103 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی... مصوب 1383/06/11 بعضی از مواد قانون برنامه سوم از جمله ماده 49 مذکور برای دوره برنامه چهارم توسعه تنفید گردیده است. این تنفیذ به هیچ وجه دلالتی بر ادامه و استمرار تخفیفهای مقرر در آن ماده نسبت به کسانی که در طول برنامه سوم مشمول آن تخفیف بوده‌اند ندارد. زیرا، اولاً فلسفه و حکمت تنفیذ ماده مذکور، ادامه اجرای سیاست اشتغال زائی در طول دوره برنامه چهارم بوده است. ثانیاً، تنفیذ یک ماده قانونی بر اساس اصول و قواعد حقوقی، نه تنفیذ شمول و استمرار قهری حکم قانونی نسبت به مصادیق مشمول آن حکم، بلکه به معنی تنفید اصل حکم و قاعده قانونی است. اصل حکم مقرر در ماده 49 اعمال تخفیف در برابر جذب نیروی جدید بوده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علی‌البدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید. رای هیات عمومی اعتراض نسبت به مدلول دستور اداری شماره 14315/1-52 مورخ 1384/02/24 سازمان تامین اجتماعی مبنی بر ضرورت پرداخت حق بیمه سهم کارفرما در مورد اشخاص استخدام شده در مدت اعتبار قانون برنامه سوم توسعه از 1/1/84 مغایر ماده 49 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و ماده 103 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی موضوع لزوم رعایت تخفیف د. ح. بیمه سهم کارفرمایان مشمول مقررات فوق‌الذکر و همچنین خارج از حدود اختیارات قانونی مربوط شناخته شده و ابطال گردیده است، بنابراین اعتراض نسبت به دستور اداری به شماره 98442 مورخ 1384/10/12 سازمان تامین اجتماعی که متضمن مفاد مصوبه ابطال شده است، مشمول مدلول دادنامه هیات عمومی دیوان به شرح فوق م. ب. و موردی برای رسیدگی و اتخاذ تصمیم مجدد وجود ندارد.