رأی
رای شماره 166 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع اعمال ماده 91 قانون تشکیلات و ایین داد رسی دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره1500-1393/9/24 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با
شماره 980404 – 28 /2 /1400
بسمه تعالي
جناب آقاي اكبرپور
رئيس هيأت مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران
يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 140009970905810166 مورخ 24 /1 /1400 با موضوع: «اعمال ماده 91 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري نسبت به دادنامه شماره 1500 – 24 /9 /1393 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد.
مديركل هيأت عمومي و هيأتهاي تخصصي ديوان عدالت اداري – مهدي دربين
تاريخ دادنامه: 24 /1 /1400 شماره دادنامه: 166 شماره پرونده: 9804040
مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري
درخواست كننده: رئيس ديوان عدالت اداري
موضوع شكايت و خواسته: اعمال مقررات ماده 91 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري نسبت به دادنامه شماره 1500 ـ 24 /9 /1393 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري
گردش كار:
1 ـ رئيس امور اداري و استخدامي قضات معاونت منابع انساني قوه قضاييه به موجب نامه شماره 5000 /52251 /9000 ـ 8 /5 /1398 به رئيس ديوان عدالت اداري اعلام كرده است كه :
"ضمن ارسال تصوير مكاتبه قضايي شعبه شش اجراي احكام ديوان عدالت اداري موضوع اجراي رأي صادره مبني بر ابطال حكم بازخريدي و صدور ابلاغ بازنشستگي در خصوص جناب آقاي ياشار (سيروس) خدابنده لوي به استحضار مي رساند:
در اجراي تبصره2 ماده 1 قانون نحوه تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي مصوب 27 /10 /1366 اصلاح و مقرر گرديد كه بازنشستگي بر اساس تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري مصوب 1365/3/27 و مقررات خاص دستگاه هاي دولتي منوط به داشتن حداقل 45 سال سن براي مستخدمين زن و 50 سال براي مستخدمين مرد باشد، در غير اين صورت بر اساس مقررات مربوطه، سنوات خدمت آنان بازخريد مي شود.
پس از آن مجدداً از تاريخ 1 /1 /1369 و مطابق مفاد بند (الف) تبصره 1 ماده 2 قانون اصلاح مقررات بازنشستگي و وظيفه قانون استخدام كشوري مصوب 13 /12 /1368 شرايط بازنشستگي كارمندان مشترك صندوق بازنشستگي كشوري تغيير يافته و بازنشستگي مستخدمين مرد مستلزم داشتن 25 سال سابقه خدمت قابل قبول و 50 سال سن گرديده است.
مشاراليه حسب تقاضاي كتبي مورخ 2 /5 /1395 با داشتن 25 سال سابقه خدمت و 47 سال سن در اجراي مصوبه كميسيون نقل و انتقالات قضات مبني بر بازخريدي با نظر موافق مراجع نظارتي و مبدا (دادگستري استان البرز) به موجب ابلاغ شماره 5000 /74471 /9000 ـ 23 /6 /1395 بازخريد از خدمت شده و پس از آن با اين ادعا كه در زمان بازخريدي (با توجه به 25 سال سابقه خدمت) شرايط بازنشستگي را دارا بوده است. تقاضاي در اجراي تبصره2 ماده 1 قانون نحوه تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي مصوب 27 /10 /1366 اصلاح و مقرر گرديد كه بازنشستگي بر اساس تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري مصوب 1365/3/27 و مقررات خاص دستگاه هاي دولتي منوط به داشتن حداقل 45 سال سن براي مستخدمين زن و 50 سال براي مستخدمين مرد باشد، در غير اين صورت بر اساس مقررات مربوطه، سنوات خدمت آنان بازخريد مي شود.
پس از آن مجدداً از تاريخ 1 /1 /1369 و مطابق مفاد بند (الف) تبصره 1 ماده 2 قانون اصلاح مقررات بازنشستگي و وظيفه قانون استخدام كشوري مصوب 13 /12 /1368 شرايط بازنشستگي كارمندان مشترك صندوق بازنشستگي كشوري تغيير يافته و بازنشستگي مستخدمين مرد مستلزم داشتن 25 سال سابقه خدمت قابل قبول و 50 سال سن گرديده است.
ابطال حكم بازخريدي و تبديل آن به بازنشستگي را در ديوان عدالت اداري مطرح مي نمايد كه شعبه بدوي به استناد رأي هيأت عمومي به شماره 1500 ـ 24 /9 /1393 كه بازخريد شدن كارمندان داراي بيست سال سابقه خدمت را صحيح ندانسته و اعلام داشته اين قبيل كارمندان الزاماً مي بايست بازنشسته شوند حكم به ورود شكايت صادر نموده است.
پس از تقاضاي تجديدنظر خواهي اين امور، شعبه 28 تجديدنظر ديوان با اضافه نمودن تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري و رأي هيأت عمومي مذكور دادنامه تجديدنظر خواسته را عيناً تاييد و ابرام كرده است .
همان گونه كه استحضار دارند اگرچه در تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري اصلاحي 27 /3 /1365 براي كاركنان داراي بيش از بيست سال سابقه خدمت امكان بازنشستگي پيش بيني شده بود، ليكن بعداً تبصره موصوف در اجراي تبصره2 ماده 1 قانون نحوه تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي مصوب 27 /10 /1366 اصلاح و در اجراي تبصره2 ماده 1 قانون نحوه تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي مصوب 27 /10 /1366 اصلاح و مقرر گرديد كه بازنشستگي بر اساس تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري مصوب 1365/3/27 و مقررات خاص دستگاه هاي دولتي منوط به داشتن حداقل 45 سال سن براي مستخدمين زن و 50 سال براي مستخدمين مرد باشد، در غير اين صورت بر اساس مقررات مربوطه، سنوات خدمت آنان بازخريد مي شود.
پس از آن مجدداً از تاريخ 1 /1 /1369 و مطابق مفاد بند (الف) تبصره 1 ماده 2 قانون اصلاح مقررات بازنشستگي و وظيفه قانون استخدام كشوري مصوب 13 /12 /1368 شرايط بازنشستگي كارمندان مشترك صندوق بازنشستگي كشوري تغيير يافته و بازنشستگي مستخدمين مرد مستلزم داشتن 25 سال سابقه خدمت قابل قبول و 50 سال سن گرديده است.
در اجراي تبصره2 ماده 1 قانون نحوه تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي مصوب 27 /10 /1366 اصلاح و مقرر گرديد كه بازنشستگي بر اساس تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري مصوب 1365/3/27 و مقررات خاص دستگاه هاي دولتي منوط به داشتن حداقل 45 سال سن براي مستخدمين زن و 50 سال براي مستخدمين مرد باشد، در غير اين صورت بر اساس مقررات مربوطه، سنوات خدمت آنان بازخريد مي شود.
پس از آن مجدداً از تاريخ 1 /1 /1369 و مطابق مفاد بند (الف) تبصره 1 ماده 2 قانون اصلاح مقررات بازنشستگي و وظيفه قانون استخدام كشوري مصوب 13 /12 /1368 شرايط بازنشستگي كارمندان مشترك صندوق بازنشستگي كشوري تغيير يافته و بازنشستگي مستخدمين مرد مستلزم داشتن 25 سال سابقه خدمت قابل قبول و 50 سال سن گرديده است.
مقرر گرديد كه بازنشستگي بر اساس تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري مصوب 1365/3/27 و مقررات خاص دستگاه هاي دولتي منوط به داشتن حداقل 45 سال سن براي مستخدمين زن و 50 سال براي مستخدمين مرد باشد، در غير اين صورت بر اساس مقررات مربوطه، سنوات خدمت آنان بازخريد مي شود.
در اجراي تبصره2 ماده 1 قانون نحوه تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي مصوب 27 /10 /1366 اصلاح و مقرر گرديد كه بازنشستگي بر اساس تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري مصوب 1365/3/27 و مقررات خاص دستگاه هاي دولتي منوط به داشتن حداقل 45 سال سن براي مستخدمين زن و 50 سال براي مستخدمين مرد باشد، در غير اين صورت بر اساس مقررات مربوطه، سنوات خدمت آنان بازخريد مي شود.
پس از آن مجدداً از تاريخ 1 /1 /1369 و مطابق مفاد بند (الف) تبصره 1 ماده 2 قانون اصلاح مقررات بازنشستگي و وظيفه قانون استخدام كشوري مصوب 13 /12 /1368 شرايط بازنشستگي كارمندان مشترك صندوق بازنشستگي كشوري تغيير يافته و بازنشستگي مستخدمين مرد مستلزم داشتن 25 سال سابقه خدمت قابل قبول و 50 سال سن گرديده است.
در اجراي تبصره2 ماده 1 قانون نحوه تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي مصوب 27 /10 /1366 اصلاح و مقرر گرديد كه بازنشستگي بر اساس تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري مصوب 1365/3/27 و مقررات خاص دستگاه هاي دولتي منوط به داشتن حداقل 45 سال سن براي مستخدمين زن و 50 سال براي مستخدمين مرد باشد، در غير اين صورت بر اساس مقررات مربوطه، سنوات خدمت آنان بازخريد مي شود.
پس از آن مجدداً از تاريخ 1 /1 /1369 و مطابق مفاد بند (الف) تبصره 1 ماده 2 قانون اصلاح مقررات بازنشستگي و وظيفه قانون استخدام كشوري مصوب 13 /12 /1368 شرايط بازنشستگي كارمندان مشترك صندوق بازنشستگي كشوري تغيير يافته و بازنشستگي مستخدمين مرد مستلزم داشتن 25 سال سابقه خدمت قابل قبول و 50 سال سن گرديده است.
پس از آن مجدداً از تاريخ 1 /1 /1369 و مطابق مفاد بند (الف) تبصره 1 ماده 2 قانون اصلاح مقررات بازنشستگي و وظيفه قانون استخدام كشوري مصوب 13 /12 /1368 شرايط بازنشستگي كارمندان مشترك صندوق بازنشستگي كشوري تغيير يافته و بازنشستگي مستخدمين مرد مستلزم داشتن 25 سال سابقه خدمت قابل قبول و 50 سال سن گرديده است.
در حالي كه اگرچه مشاراليه در زمان صدور حكم بازخريدي داراي 25 سال سابقه بوده، ليكن شرط ديگر را (كه 50 سال سن مي باشد) فاقد بوده و لذا صدور حكم بازخريدي مشاراليه مطابق قوانين صادر گرديده و ايرادي به آن وارد نيست.
ضمن اعلام پيشنهاد اين امور مبني بر اعمال ماده 79 و 91 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري، مراتب با سابقه جهت كسب تكليف و صدور هرگونه اوامر مقتضي از محضر رئيس قوه قضاييه تقديم حضور مي گردد ."
عليهذا با توجه به مشروحه فوق و دادنامه هاي صادره از ديوان عدالت اداري مبني بر تبديل حكم بازخريدي به بازنشستگي و از آنجايي كه به نظر مي رسد مستند آراي صادره مورد اشاره (رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره 1500 ـ 1393/9/24) با قوانين حاكم مغايرت دارد.
ضمن اعلام پيشنهاد اين امور مبني بر اعمال ماده 79 و 91 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري، مراتب با سابقه جهت كسب تكليف و صدور هرگونه اوامر مقتضي از محضر رئيس قوه قضاييه تقديم حضور مي گردد ."
2 ـ متن رأي شماره 1500 ـ 24 /9 /1393 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به قرار زير است :
"اولاً: تعارض در آراء محرز است .
ثانياً: مطابق تبصره 1 الحاقي به ماده 74 قانون استخدام كشوري مصوب سال 1365 مقرر شده است، كليه وزارتخانه ها، شركتها و مؤسسات دولتي، شهرداريها، بانكها، مؤسسات و شركتها و سازمانهايي كه شمول قانون بر آنها مستلزم ذكر نام است، مي توانند مستخدمان رسمي يا ثابت يا داراي عناوين مشابه خود را (به جز مشمولان قانون كار و تأمين اجتماعي) در مشاغل غيرتخصصي بر اساس درخواست كتبي آنان و موافقت بالاترين مقام در اجراي تبصره2 ماده 1 قانون نحوه تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي مصوب 27 /10 /1366 اصلاح و مقرر گرديد كه بازنشستگي بر اساس تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري مصوب 1365/3/27 و مقررات خاص دستگاه هاي دولتي منوط به داشتن حداقل 45 سال سن براي مستخدمين زن و 50 سال براي مستخدمين مرد باشد، در غير اين صورت بر اساس مقررات مربوطه، سنوات خدمت آنان بازخريد مي شود.
پس از آن مجدداً از تاريخ 1 /1 /1369 و مطابق مفاد بند (الف) تبصره 1 ماده 2 قانون اصلاح مقررات بازنشستگي و وظيفه قانون استخدام كشوري مصوب 13 /12 /1368 شرايط بازنشستگي كارمندان مشترك صندوق بازنشستگي كشوري تغيير يافته و بازنشستگي مستخدمين مرد مستلزم داشتن 25 سال سابقه خدمت قابل قبول و 50 سال سن گرديده است.
دستگاه اجرايي، مشروط به آن كه بيش از بيست سال سابقه خدمت داشته باشند بر اساس سنوات خدمت بازنشسته و در صورتي كه سابقه خدمت آنان كمتر از بيست سال باشد بازخريد نمايند. باتوجه به حكم قانوني مذكور، در صورتي كه مستخدم دولت بيش از بيست سال سابقه خدمت داشته باشد، دستگاه مي تواند وي را بازنشسته كند و امكان بازخريد وي ولو به درخواست مستخدم وجود ندارد و چون در پرونده هاي موضوع تعارض، شكات بيش از 20 سال سابقه خدمت داشته اند، دستگاه اجرايي متبوع آنان نمي توانسته است با لحاظ درخواست بازخريدي آنان، مبادرت به بازخريدي شكات كند. از اين روي رأي شماره 1310 ـ 5 /7 /1384 شعبه اول تجديدنظر ديوان عدالت اداري و رأي اصلاحي همين شعبه به شماره 1701ـ 24 /8 /1384 كه حكم بازخريدي شاكي را مطابق قانون تشخيص نداده و شكايت را وارد شناخته است صحيح و موافق مقررات تشخيص مي شود. اين رأي به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 براي شعب ديوان عدالت اداري و ساير مراجع اداري مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است "
3 ـ معاون قضايي نظارت و بازرسي ديوان عدالت اداري به موجب گزارش شماره 202ـ 14711 /9000 ـ 28 /7 /1398 اعمال ماده91 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري نسبت به رأي مذكور را به رئيس ديوان عدالت اداري پيشنهاد مي كند و استدلال مصرح در نامه معاونت قضايي نظارت و بازرسي به قرار زير است :
در اجراي تبصره 2 ماده 1 قانون نحوه تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي مصوب 27 /10 /1366 اصلاح و مقرر گرديد كه بازنشستگي بر اساس تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري مصوب 1365/3/27 و مقررات خاص دستگاه هاي دولتي منوط به داشتن حداقل 45 سال سن براي مستخدمين زن و 50 سال براي مستخدمين مرد باشد، در غير اين صورت بر اساس مقررات مربوطه، سنوات خدمت آنان بازخريد مي شود.
پس از آن مجدداً از تاريخ 1 /1 /1369 و مطابق مفاد بند (الف) تبصره 1 ماده 2 قانون اصلاح مقررات بازنشستگي و وظيفه قانون استخدام كشوري مصوب 13 /12 /1368 شرايط بازنشستگي كارمندان مشترك صندوق بازنشستگي كشوري تغيير يافته و بازنشستگي مستخدمين مرد مستلزم داشتن 25 سال سابقه خدمت قابل قبول و 50 سال سن گرديده است.
"1 ـ هرچند وفق تبصره 1 ماده واحده قانون اصلاح تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري و الحاق سه تبصره به آن مصوب سال 1365، در صورتي كه مستخدم دولت بيش از بيست سال سابقه خدمت داشته باشد، دستگاه اجرايي مي تواند وي را بر اساس سنوات خدمت بازنشسته كند ليكن با توجه به اينكه وفق تبصره 2 ماده 1 قانون نحوه تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي مصوب سال 1366، بازنشستگي بر اساس مقرره ياد شده و مقررات خاص دستگاه هاي دولتي منوط به داشتن حداقل 45 سال سن براي مستخدمين زن و 50 سال سن براي مستخدمين مرد مي باشد و در غير اين صورت بر اساس مقررات مربوطه سنوات خدمت آنان بازخريد مي شود، لذا به جهت اطلاق رأي وحدت رويه شماره 1500 ـ 24 /9 /1393 بر عدم امكان بازخريدي كليه مستخدمين دولت كه بيش از 20 سال سابقه خدمت دارند، اين اطلاق مغاير تبصره2 ماده1 قانون نحوه تعديل نيروي انساني بوده و اعمال ماده91 نسبت به آن مورد پيشنهاد است .
2 ـ در خصوص تقاضاي اعمال ماده 79 نسبت به دادنامه شماره 4366 ـ 2 /12 /1396 شعبه 28 تجديدنظر بدين شرح اظهار نظر مي گردد :
نظر به اينكه رأي معترض عنه با استناد به رأي وحدت رويه شماره 1500 ـ 24 /9 /1393 هيأت عمومي اصدار يافته است.
در حال حاضر امكان اعمال ماده 79 نسبت به آن وجود ندارد. لذا پيشنهاد مي گردد در صورت موافقت با اعمال ماده91 نسبت به رأي وحدت رويه مذكور و اصلاح آن با توجه به تبصره2 ماده 1 قانون نحوه تعديل نيروي انساني مصوب سال 1366، آن گاه ماده 79 نسبت به رأي معترض عنه اعمال گردد ."
4 ـ رئيس ديوان عدالت اداري پس از ملاحظه گزارش معاون قضايي نظارت و بازرسي ديوان عدالت اداري موضوع را جهت بررسي به هيأت تخصصي مربوطه ارجاع مي كند و پس از ملاحظه نظر اكثريت هيأت تخصصي اداري و امور عمومي در هامش گزارش مورخ 23 /12 /1392 مديركل هيأت عمومي و هيأت هاي تخصصي ديوان عدالت اداري در اجراي ماده91 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 موضوع را به هيأت عمومي ارجاع مي كند .
در اجراي تبصره2 ماده 1 قانون نحوه تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي مصوب 27 /10 /1366 اصلاح و مقرر گرديد كه بازنشستگي بر اساس تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري مصوب 27/3 /1365 و مقررات خاص دستگاه هاي دولتي منوط به داشتن حداقل 45 سال سن براي مستخدمين زن و 50 سال براي مستخدمين مرد باشد، در غير اين صورت بر اساس مقررات مربوطه، سنوات خدمت آنان بازخريد مي شود.
پس از آن مجدداً از تاريخ 1 /1 /1369 و مطابق مفاد بند (الف) تبصره 1 ماده 2 قانون اصلاح مقررات بازنشستگي و وظيفه قانون استخدام كشوري مصوب 13 /12 /1368 شرايط بازنشستگي كارمندان مشترك صندوق بازنشستگي كشوري تغيير يافته و بازنشستگي مستخدمين مرد مستلزم داشتن 25 سال سابقه خدمت قابل قبول و 50 سال سن گرديده است.
هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 24 /1 /1400 با حضور معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است .
رأي هيأت عمومي
با توجه به اينكه مفاد تبصره 1 قانون اصلاح تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري و الحاق سه تبصره به آن مصوب سال 1365 كه مقرر داشته بود:
«در مشاغل غيرتخصصي بر اساس درخواست كتبي آنان و موافقت بالاترين مقام دستگاه اجرايي مشروط به آنكه بيش از بيست سال سابقه خدمت داشته باشند بر اساس سنوات خدمت بازنشسته و در صورتي كه سابقه خدمت آنان كمتر از بيست سال باشد، بازخريد نمايند.»
به موجب قانون نحوه تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي مصوب 27 /10 /1366 اصلاح و مقيد شده و بر اساس تبصره 2 آن مقرر گرديده:
«بازنشستگي بر اساس تبصره 1 ماده 74 قانون استخدام كشوري مصوب 27 /3 /1365 و مقررات خاص دستگاه هاي دولتي منوط به داشتن حداقل 45 سال سن براي مستخدمين زن و 50 سال براي مستخدمين مرد خواهد بود و در غير اين صورت بر اساس مقررات مربوطه سنوات خدمت آنان بازخريد مي شود.»
بنابراين رأي وحدت رويه شماره 1500 ـ 24 /9 /1393 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري كه بدون توجه به قيد مقرر در تبصره 2 قانون نحوه تعديل نيروي انساني دستگاه هاي دولتي به عنوان قانون موخر مقرر داشته: «در صورتي كه مستخدم دولت بيش از بيست سال سابقه خدمت داشته باشد، دستگاه مي تواند وي را بازنشسته كند و امكان بازخريد وي ولو به درخواست مستخدم وجود ندارد.» واجد ايراد و اشتباه بوده مستنداً به ماده91 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري لغو مي گردد و نتيجتاً آراء صادره مبني بر رد شكايت صحيح و موافق مقررات تشخيص داده مي شود.
اين رأي به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 براي شعب ديوان عدالت اداري و ساير مراجع اداري مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است .
هيأت عمومي ديوان عدالت اداري
معاون قضايي ديوان عدالت اداري ـ احمد درزي رامندي
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
