رأی
رأی شماره 1717 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بخشنامه شماره 96/1236620/100 مورخ 1396/01/30 وزارت نیرو با اصلاحات و الحاقات بعدی
شماره 9901907 – 16 /6 /1400
بسمه تعالي
جناب آقاي اكبرپور
رئيس ھيأت مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمھوري اسلامي ايران
يك نسخه از رأي ھيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 9909970905811717 مورخ 14 /11 /1399. با موضوع « ابطال بخشنامه شماره ۹۶ / ۱۳۳۶۶ / ۲۰ / ۱۰۰ مورخ ۱۳۹۶ / ۱ / ۳۰ وزارت نيرو )» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد .
مديركل ھيأت عمومي و ھيأتھاي تخصصي ديوان عدالت اداري - مهدي دربين
تاريخ دادنامه : 14 /11 /1399 شماره دادنامه : ۱۷۱۷ شماره پرونده : ۹۸۰۲۶۷۰
مرجع رسيدگي : هيأت عمومي ديوان عدالت اداري
شاكي : سازمان بازرسي كل كشور
موضوع شكايت و خواسته : ابطال بخشنامه شماره ۹۶ / ۱۳۳۶۶ / ۲۰ / ۱۰۰ مورخ ۱۳۹۶ / ۱ / ۳۰ وزارت نيرو
گردشكار : شاكي به موجب شكايت نامه شماره ۳۰۰ / ۱۴۵۳۶۴ ـ ۱۳۹۸ / ۶ / ۲۳ ابطال بخشنامه شماره ۹۶ / ۱۳۳۶۶ / ۲۰ / ۱۰۰ مورخ ۱۳۹۶ / ۱ / ۳۰ وزارت نيرو را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته اعلام كرده است كه :
« بر اساس اطلاعات دريافتي از معاونت امور مشتركين آبفاي استان سمنان، وجوهي به استناد تبصره ۳ از سال ۱۳۹۵ تا به حال در شهرهاي آرادان، اميريه، ايوانكي، بسطام، بيارجمند، دامغان، درجزين، ديباج، روديان، سرخه، سمنان، شاهرود، شهميرزاد، كلاته رودبار، گرمسار، مجن، مهدي شهر، ميامي از مشتركين اخذ گرديده است كه مستند آن نامه شماره ۹۶ / ۱۳۶۶ / ۲۰ / ۱۰۰ ـ ۱۳۹۶ / ۱ / ۳۰ وزارت نيرو اعلام شده است . با عنايت به اينكه بر اساس تبصره ۳ ماده واحده پيشنهاد شركت آب و فاضلاب پس از اخذ مجوز از هيأت مورد اشاره در متن قانون بايستي به تصويب وزارت نيرو برسد . لذا شركت آبفاي استان سمنان مصوبه شوراي اسلامي هر شهر را جهت تصويب و اعلام نظر نهايي به وزارت نيرو ارسال نموده و بعد از اخذ مجوز لازم از وزارت نيرو مبالغ مربوط به تبصره ۳ را در قبوض مشتركين اعمال نموده است . در بررسي مجوزهاي وزارت نيرو براي هر شهر موارد ذيل تاكيد گرديده كه آبفاي استان بر اساس آن عمل مينمايد .
۱ـ وجوه حاصله از اجراي تبصره ۳ ماده واحده صرفاً جهت اجراي طرحها و پروژههاي آن شهر هزينه گردد .
۲ـ گزارش پيشرفت و اعمال تبصره ۳ به طور مستمر به شوراي اسلامي هر شهر و شركت آب و فاضلاب كشور ارائه گردد .
۳ـ شركت آب و فاضلاب موظف است مبالغ مصوب وزارتخانه را به صورت جداگانه تحت عنوان « تبصره ۳ » در صورت حساب مشتركين درج نمايد .
بنا به مراتب و از آنجا كه در تبصره ۳ ماده واحده قانون ايجاد تسهيلات براي توسعه طرحهاي فاضلاب و بازسازي شبكههاي آب شهري، بررسي و تأييد راهكارهاي مشاركت مالي و ساير بخشها و ايجاد تسهيلات براي اجراي طرحهاي آب و فاضلاب شهرها ... تكليف شده است و در اين تبصره اجازهاي به وزارت نيرو مبني بر اخذ وجه از مشتركين داده نشده است . به عبارت ديگر تعيين راه كارهاي مشاركت، به معناي الزام مشتركين به پرداخت سهم نميباشد . از اين رو مصوبه مذكور خلاف قانون و خارج از حدود اختيارات وزير نيرو بوده و ابطال آن با لحاظ ماده ۱۳ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري از زمان تصويب مورد درخواست ميباشد . »
۲ـ متن مقرره مورد اعتراض به شرح زير است :
« شركت آب و فاضلاب استان سمنان
موضوع : يكسانسازي مبالغ تبصره ۳ ابلاغيههاي شهرهاي استان سمنان با مصوبات شوراي اسلامي درخصوص تبصره ۳ ماده واحده
با سلام، پيرو ابلاغيههاي شماره ۹۵ / ۱۳۲۵۸ / ۳۱ / ۱۰۰ ـ ۱۳۹۵ / ۲ / ۱۱ و ۹۵ / ۱۱۶۵۸ / ۳۱ / ۱۰۰ ـ ۱۳۹۵ / ۱ / ۲۸ و ۹۵ / ۱۱۴۳۳ / ۳۱ / ۱۰۰ ـ ۱۳۹۵ / ۱ / ۲۵ و ۹۵ / ۱۳۲۲۸ / ۳۱ / ۱۰۰ ـ ۱۳۹۵ / ۲ / ۱۱ و ۹۴ / ۵۳۴۰۹ / ۳۱ / ۱۰۰ ـ ۱۳۹۴ / ۱۲ / ۱۹ در خصوص « پيشنهاد مشاركت مالي مردم موضوع تبصره ( ۳ ) ماده واحده قانون ايجاد تسهيلات براي توسعه طرحهاي فاضلاب و بازسازي شبكه آب شهري مصوب ۱۳۷۷ / ۳ / ۲۴ مجلس شوراي اسلامي » و پيرو مصوبه ستاد هدفمندسازي يارانهها به شماره ۱۰۵۹۷۶ ـ ۱۳۹۳ / ۹ / ۱۲ مبني بر دريافت تبصرههاي قانوني در قبوض مشتركين، بدين وسيله پيشنهادهاي ارقام مندرج در متن مصوبات فوقالذكر به شرح ذيل اصلاح و از تاريخ ۱۳۹۶ / ۴ / ۱ جهت اجرا ابلاغ ميگردد . ساير موارد به قوت خود باقي است .
۱ـ سمنان، شاهرود و مهديشهر
الف ) از كليه مشتركين آب در بخش خانگي، مبالغي به شرح ارقام مندرج در جدول شماره ۱ به تناسب ميزان آب مصرفي ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده از طريق درج در قبوض دريافت گردد :
جدول شماره ( ۱ )
بازه مصرف هر واحد ( متر مكعب در ماه )
سهم تبصره ( ۳ ) ماده واحده « نسبت به مازاد »
( ريال به ازاي هر متر مكعب )
۰ < x ≤ ۵
۰
۵ < x ≤ ۱۰
۰
۱۰ < x ≤ ۱۵
۱۰۰۰
۱۵ < x ≤ ۲۰
۱۰۰۰
۲۰ < x ≤ ۲۵
۳۰۰۰
۲۵ < x ≤ ۳۰
۳۰۰۰
۳۰ < x ≤ ۳۵
۴۰۰۰
۳۵ < x ≤ ۴۰
۴۰۰۰
۴۰ < x ≤ ۵۰
۵۰۰۰
X > ۵۰
۵۰۰۰
X : ميزان مصرف ماهانه هر واحد مسكوني
ب ) از كليه مشتركين آب غير خانگي، به ازاي هر متر مكعب آب مصرفي مبلغ پنج هزار ( ۵۰۰۰ ) ريال به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده در قبوض دريافت گردد .
۲ـ ميامي، ديباج، دامغان، اميريه، كلاته رودبار، گرمسار، بسطام و مجن
الف ) از كليه مشتركين آب در بخش خانگي، مبالغي به شرح ارقام مندرج در جدول شماره ۱ به تناسب ميزان آب مصرفي ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده از طريق درج در قبوض دريافت گردد :
جدول شماره ( ۱ )
بازه مصرف هر واحد ( متر مكعب در ماه )
سهم تبصره ( ۳ ) ماده واحده « نسبت به مازاد »
( ريال به ازاي هر متر مكعب )
۰ < x ≤ ۵
۱۰۰۰
۵ < x ≤ ۱۰
۱۰۰۰
۱۰ < x ≤ ۱۵
۲۰۰۰
۱۵ < x ≤ ۲۰
۲۰۰۰
۲۰ < x ≤ ۲۵
۳۰۰۰
۲۵ < x ≤ ۳۰
۳۰۰۰
۳۰ < x ≤ ۳۵
۴۰۰۰
۳۵ < x ≤ ۴۰
۴۰۰۰
۴۰ < x ≤ ۵۰
۵۰۰۰
X > ۵۰
۵۰۰۰
X : ميزان مصرف ماهانه هر واحد مسكوني
ب ) از كليه مشتركين آب غير خانگي، به ازاي هر متر مكعب آب مصرفي مبلغ پنج هزار ( ۵۰۰۰ ) ريال به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده در قبوض دريافت گردد .
۳ـ ايوانكي
الف ) از كليه مشتركين آب در بخش خانگي، مبالغي به شرح ارقام مندرج در جدول شماره ۱ به تناسب ميزان آب مصرفي ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده از طريق درج در قبوض دريافت گردد :
جدول شماره ( ۱ )
بازه مصرف هر واحد ( متر مكعب در ماه )
سهم تبصره ( ۳ ) ماده واحده « نسبت به مازاد »
( ريال به ازاي هر متر مكعب )
۰ < x ≤ ۵
۰
۵ < x ≤ ۱۰
۰
۱۰ < x ≤ ۱۵
۱۰۰۰
۱۵ < x ≤ ۲۰
۱۰۰۰
۲۰ < x ≤ ۲۵
۲۰۰۰
۲۵ < x ≤ ۳۰
۲۰۰۰
۳۰ < x ≤ ۳۵
۳۰۰۰
۳۵ < x ≤ ۴۰
۳۰۰۰
۴۰ < x ≤ ۵۰
۴۰۰۰
X > ۵۰
۵۰۰۰
X : ميزان مصرف ماهانه هر واحد مسكوني
ب ) از كليه مشتركين آب غير خانگي، به ازاي هر متر مكعب آب مصرفي مبلغ پنج هزار ( ۵۰۰۰ ) ريال به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده در قبوض دريافت گردد .
۴ـ روديان
الف ) از كليه مشتركين آب در بخش خانگي، مبالغي به شرح ارقام مندرج در جدول شماره ۱ به تناسب ميزان آب مصرفي ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده از طريق درج در قبوض دريافت گردد :
جدول شماره ( ۱ )
بازه مصرف هر واحد ( متر مكعب در ماه )
سهم تبصره ( ۳ ) ماده واحده « نسبت به مازاد »
( ريال به ازاي هر متر مكعب )
۰ < x ≤ ۵
۰
۵ < x ≤ ۱۰
۰
۱۰ < x ≤ ۱۵
۱۰۰۰
۱۵ < x ≤ ۲۰
۱۰۰۰
۲۰ < x ≤ ۲۵
۲۰۰۰
۲۵ < x ≤ ۳۰
۲۰۰۰
۳۰ < x ≤ ۳۵
۴۰۰۰
۳۵ < x ≤ ۴۰
۴۰۰۰
۴۰ < x ≤ ۵۰
۵۰۰۰
X > ۵۰
۵۰۰۰
X : ميزان مصرف ماهانه هر واحد مسكوني
۵ ـ سرخه
الف ) از كليه مشتركين آب در بخش خانگي، مبالغي به شرح ارقام مندرج در جدول شماره ۱ به تناسب ميزان آب مصرفي ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده از طريق درج در قبوض دريافت گردد :
جدول شماره ( ۱ )
بازه مصرف هر واحد ( متر مكعب در ماه )
سهم تبصره ( ۳ ) ماده واحده « نسبت به مازاد » ( ريال به ازاي هر متر مكعب )
۰ < x ≤ ۵
۱۰۰۰
۵ < x ≤ ۱۰
۱۰۰۰
۱۰ < x ≤ ۱۵
۱۰۰۰
۱۵ < x ≤ ۲۰
۱۰۰۰
۲۰ < x ≤ ۲۵
۳۰۰۰
۲۵ < x ≤ ۳۰
۳۰۰۰
۳۰ < x ≤ ۳۵
۴۰۰۰
۳۵ < x ≤ ۴۰
۴۰۰۰
۴۰ < x ≤ ۵۰
۵۰۰۰
X > ۵۰
۵۰۰۰
X : ميزان مصرف ماهانه هر واحد مسكوني
ب ) از كليه مشتركين آب غير خانگي، به ازاي هر متر مكعب آب مصرفي مبلغ پنج هزار ( ۵۰۰۰ ) ريال به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده در قبوض دريافت گردد .
۶ ـ درجزين
الف ) از كليه مشتركين آب در بخش خانگي، مبالغي به شرح ارقام مندرج در جدول شماره ۱ به تناسب ميزان آب مصرفي ماهانه هر واحد به عنوان سهم تبصره ۳ ماده واحده از طريق درج در قبوض دريافت گردد :
جدول شماره ( ۱ )
بازه مصرف هر واحد ( متر مكعب در ماه )
سهم تبصره ( ۳ ) ماده واحده « نسبت به مازاد » ( ريال به ازاي هر متر مكعب )
۰ < x ≤ ۵
۰
۵ < x ≤ ۱۰
۰
۱۰ < x ≤ ۱۵
۲۰۰۰
۱۵ < x ≤ ۲۰
۲۰۰۰
۲۰ < x ≤ ۲۵
۳۰۰۰
۲۵ < x ≤ ۳۰
۳۰۰۰
۳۰ < x ≤ ۳۵
۴۰۰۰
۳۵ < x ≤ ۴۰
۴۰۰۰
۴۰ < x ≤ ۵۰
۵۰۰۰
X > ۵۰
۵۰۰۰
X : ميزان مصرف ماهانه هر واحد مسكوني
ضمناً لازم است وجوه حاصله از اجراي بندهاي فوقالذكر، صرفاً جهت اجراي طرحها و پروژههاي آب و فاضلاب همان شهر هزينه شده و گزارش پيشرفت آنها به طور مستمر به شوراي اسلامي شهر و شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور ارائه گردد . وزير نيرو »
۳ـ مدير كل حقوقي وزارت نيرو با حضور در جلسه هيأت تخصصي مربوط در ديوان عدالت اداري با اشاره به لايحه شماره ۳۲۷۲ مورخ ۱۳۹۷ / ۷ / ۴ كه در پرونده ۹۷۰۱۵۳۳ موجود است دفاعيات خود را مطرح كرد .
هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ ۱۳۹۹ / ۱۱ / ۱۴ با حضور معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است .
رأي هيأت عمومي
مطابق تبصره ( ۳ ) ماده واحده قانون ايجاد تسهيلات براي توسعه طرحهاي فاضلاب و بازسازي شبكههاي شهري مصوب ۱۳۷۷ / ۳ / ۲۴ مقرر شده است : « تا زمان تشكيل شوراي اسلامي شهر اجازه داده ميشود هيأتي مركب از رئيس سازمان برنامه و بودجه استان، مديرعامل آب و فاضلاب استان و يك يا دو نفر از نمايندههاي استان در مجلس شوراي اسلامي به انتخاب مجلس، راهكارهاي مشاركت مالي و ساير بخشها و ايجاد تسهيلات براي اجراي طرحهاي آب و فاضلاب، شهرها را بر اساس پيشنهاد شركت آب و فاضلاب استان بررسي و تأييد نموده تا پس از تصويب وزير نيرو توسط شركتهاي آب و فاضلاب به اجرا درآيد .» و مطابق بند ( ۸۲ ) جداول پيوست قانون بودجه سال ( ۱۳۹۹ ) كل كشور : « شركتهاي آب و فاضلاب استاني مجازند حداكثر ده درصد از منابع حاصل از مشاركت مالي، مصوب شوراي اسلامي هر شهر ( موضوع تبصره ۳ قانون ايجاد تسهيلات براي توسعه طرحهاي فاضلاب و بازسازي شبكههاي آب شهري ) را به منظور تسريع در اجرا و توسعه طرحهاي ايجاد تسهيلات آب و فاضلاب با اولويت اجراي طرحهاي فاضلاب در روستاهاي حاشيه همان شهر هزينه نمايند .» با عنايت به حكم قانوني مذكور :
اولاً : حكم ياد شده، ناظر به صلاحيت بررسي راهكارهاي مشاركت داوطلبانه مردم براي تأمين منابع مالي مورد نياز در زمينه تسهيل اجراي طرحهاي آب و فاضلاب است و منصرف از انجام اموري مانند وضع تعرفههاي آب و فاضلاب و يا اجبار و الزام مشتركين به پرداخت وجه است؛
ثانياً : با تصويب ماده ( ۳ ) قانون هدفمندكردن يارانهها مصوب ۱۳۸۸ / ۱۰ / ۱۵، دولت مجاز است با رعايت اين قانون، قيمت آب و كارمزد جمعآوري و دفع فاضلاب را تعيين كند و نهادهاي ديگر، صلاحيتي براي وضع تعرفهها و يا عوارض آب و فاضلاب ندارند و اين موضوع در دادنامههاي شماره ۱۳۳۱ ـ ۱۳۲۷ مورخ ۱۳۹۷ / ۵ / ۲۳ و ۷۵۳ مورخ ۱۳۹۸ / ۴ / ۱۸ هيأت عمومي مورد تأكيد واقع شده است .
بنابراين بخشنامه شماره ۹۶ / ۱۳۳۶۶ / ۲۰ / ۱۰۰ ـ ۱۳۹۶ / ۱ / ۳۰ وزير نيرو بر خلاف قانون و از اين حيث كه مقنن اجازهاي به وزارت نيرو مبني بر اخذ وجه از مشتركين اعطاء نكرده خارج از حدود اختيارات مقام وضعكننده است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال شد . با اعمال ماده ۱۳ قانون پيش گفته و تسري ابطال بخشنامه ابطال شده به زمان تصويب آن موافقت نشد .
هيأت عمومي ديوان عدالت اداري
معاون قضايي ديوان عدالت اداري ـ مرتضي علي اشراقي
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
