رای شماره 174 مورخ 1400/03/25 هیات تخصصی اداری و عمومی دیوان عدالت اداری
خ. م.:
موضوع شکایت ارائهشده به دیوان عدالت اداری، ابطال اصلاحیه آییننامه راهنمایی و رانندگی مصوب 1396/05/08 و آییننامه شماره 208730/ت29169 ه مورخ 1384/04/08 هیات وزیران است. شاکی استدلال کرده که بر اساس ماده 35 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب 1389، آییننامه مذکور به دلیل لغو مبنای قانونی خود، فاقد اعتبار است و هیات وزیران صلاحیت اصلاح آن را ندارد. در مقابل، معاون حقوقی ناجا و معاون امور حقوقی دولت دفاع کردهاند که تصویب آییننامه به استناد اصل 138 قانون اساسی صورت گرفته و لغو قانون مبنای آن تاثیری بر اعتبار آییننامه ندارد. هیات تخصصی دیوان با استناد به اصل 138 قانون اساسی و ماده 35 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، به این نتیجه رسید که آییننامه راهنمایی و رانندگی مصوب 1384 همچنان معتبر است و اصلاحات بعدی آن نیز در راستای اختیارات قانونی هیات وزیران قرار دارد. بنابراین، شکایت شاکی رد شد و این رای ظرف بیست روز قابل اعتراض است.
هیات تخصصی اداری و امور عمومی
شماره پرونده:
ه- ع/9901165
شماره دادنامه: 140009970906010174
تاریخ: 1400/03/25
شاکی: علی ملاکاظمی
طرف شکایت: هیات وزیران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال اصلاحیه مورخ 8/5/1396 آییننامه راهنمایی و رانندگی و ابطال آییننامه راهنمایی و رانندگی شماره 208730/ت29169 ه- مورخ 8/4/1384 هیات وزیران
شاکی دادخواستی با خواسته ابطال تصویب نامه فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت پیوست گردیده است.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
"ماده 35 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب 8/12/1389 مقرر می دارد: ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 به استثناء بند 5 از تاریخ ابلاغ این قانون لغو میگردد. بنابراین اولاً آییننامه راهنمایی و رانندگی طبق بند 4 ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 مصوب هیات وزیران در سال 1384 تصویب شده و در سال 1389 طبق ماده 35 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی به طور صریح لغو شد. ثانیاً قانون پایه و مبنای وضع و تصویب آییننامه راهنمایی و رانندگی که همان بند 4 ماده 4 ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 بود در سال 1389 صراحتاً لغو شده و با صراحت قانونی آییننامه راهنمایی و رانندگی وجاهت و اعتبار قانونی ندارد؛ ثالثاً هیات وزیران در تاریخ 8/5/1395 آییننامه راهنمایی و رانندگی مصوب سال 1384 و اصلاحات بعدی آن را اصلاح کرده است که به دلیل منتفی شدن مبنای قانونی تصویب مقرره صلاحیت وضع و اصلاح آییننامه به استناد اصل 138 قانون اساسی را نداشته است؛ بر این مبنا ابطال آییننامه راهنمایی و رانندگی مصوب سال 1384 و اصلاحیه آییننامه مذکور مصوب سال 1396 و اعمال ماده 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان را از تاریخ تصویب قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی تقاضا دارم.".
معاون حقوقی و امور مجلس ناجا طی لایحه شماره 99-1165-2 مورخ 21/7/99 به طور خلاصه پاسخ داده است که:
تصویب آییننامه موکول به بند 4 ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 نیست بلکه اختیار وضع آییننامه مستند به اصل 138 قانون اساسی است و هیات وزیران حق دارند برای انجام وظایف اداری و تامین اجرای قوانین و تنظیم سازمان های اداری به وضع آییننامه و تصویب نامه اقدام کند؛ آییننامه طی چند مرحله و حتی بعد از نسخ بند 4 ماده 18 قانون اخیرالذکر (از جمله در تاریخ 25/12/1395 و 8/5/1396 و در آخرین جلسه مورخ 26/5/1399) اصلاح شده و هیچگاه هیات بررسی تطبیق مصوبات دولت با قوانین و رئیس مجلس شورای اسلامی از جهت منسوخ بودن بند 4 ماده 18 قانون یاد شده ایرادی بدان نگرفته اند.
معاون امور حقوقی دولت طی لایحه تقدیمی پاسخ داده است که:
1- مصوبه مورد اعتراض اساساً بر مبنای قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت وضع نگردیده تا لغو آن موجبی برای ابطال مصوبه باشد بلکه به استناد اصل 138 قانون اساسی به تصویب رسیده و ادعای شاکی نادیده گرفتن صلاحیت عام مقررات گذاری هیات وزیران است؛
2- نسخ قانونی که مبنای تصویب آییننامه بوده است(در قانون این اختیار به هیات وزیران داده شده است) به خودی خود تاثیری بر اعتبار آییننامه نخواهد داشت همچنین درخواست ابطال به استناد نسخ نیز صحیح نیست چرا که مقرره در زمان وضع مغایرتی با قوانین جاری نداشته و بر اساس اختیارات قانون موجود در زمان تصویب وضع گردیده است.
نظریه تهیه کننده گزارش:
آییننامه راهنمایی و رانندگی مصوب سال 1384 بر مبنای حکم و تجویز بند 4 ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 به تصویب رسیده و هرچند مطابق ماده 35 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب سال 1389 ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 27/11/1380 (من جمله بند 4) از تاریخ ابلاغ این قانون لغو گردیده است اما لغو قانون به معنای بی اعتباری آییننامه ای که بر مبنای این قانون به تصویب رسیده باشد نیست و از این رو آییننامه راهنمایی و رانندگی مصوب سال 1384 به حیات حقوقی خود ادامه داده است؛ معذالک هرچند مطابق اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی "علاوه بر مواردی که هیات وزیران یا وزیری مامور تدوین آییننامه های اجرایی قوانین میشود هیات وزیران حق دارد برای انجام وظایف اداری و تامین اجرای قوانین و تنظیم سازمان های اداری به وضع تصویب نامه و آییننامه بپردازد..." ولی بعد از اراده مقنن بر لغو بند 4 ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 و اسقاط اذن قانونگذار با حکم ماده 35 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب سال 1389 اصلاح آییننامه مذکور در تاریخ های 26/12/1395، 11/5/1396 و 1/6/1399) بدون اذن قانونی و خارج از حدود اختیارات مقرر در اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی و قابل ابطال است.
تهیه کننده گزارش: محمد برازنده
رای هیات تخصصی
الف - مطابق اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی«علاوه بر مواردی که هیات وزیران یا وزیری مامور تدوین آییننامه های اجرایی قوانین میشود هیات وزیران حق دارد برای انجام وظایف اداری و تامین اجرای قوانین و تنظیم سازمان های اداری به وضع تصویب نامه و آییننامه بپردازد...»
ب- هیات وزیران در جلسه مورخ 18/3/1384 به استناد بند 4 ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 آییننامه راهنمایی و رانندگی را به تصویب رسانیده است.
ج- مطابق ماده 35 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب سال 1389، ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 27/11/1380 به استثناء بند 5 از تاریخ ابلاغ این قانون لغو میگردد.
نظر به مراتب فوق هرچند بند 4 ماده 18 قانون نحوه تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت به موجب ماده 35 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب سال 1395 که به هیات وزیران اختیار وضع آییننامه را داده لغو شده است با وجود این، آییننامه راهنمایی و رانندگی مصوب سال 1384 در پی اذن مقنن به تصویب رسیده و اختیار هیات وزیران در اصلاحات بعدی آن در تاریخ های 26/12/1395، 11/5/1396 و 1/6/1399 در راستای تداوم اختیار مقرر در اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی تفسیر میشود؛ از این رو مستنداً به بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای به رد شکایت صادر میشود. این رای از تاریخ صدور ظرف مهلت بیست روز از سوی رئیس و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
سید کاظم موسویرئیس هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 51
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1863 مورخ 1399/12/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 35 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 3106 مورخ 1398/11/08 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت
-
رأی
هماستناد
رای شماره 277 مورخ 1386/04/24 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت
-
رأی
هماستناد
رای شماره 95456 مورخ 1402/01/20 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت
-
رأی
هماستناد
رای شماره 228 مورخ 1394/06/30 هیات تخصصی پژوهشی فرهنگی دیوان عدالت اداری
ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت
-
رأی
هماستناد
رای شماره 271 و272 مورخ 1390/07/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000359742 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001496262 مورخ 1403/06/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001269484 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002190814 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001264917 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002034765 مورخ 1402/08/08 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000360687 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1266042 مورخ 1402/05/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002738991 مورخ 1402/10/20 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000246950 مورخ 1403/02/04 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000310121 مورخ 1403/02/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001853235 مورخ 1402/07/19 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002412585 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002192254 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1513036 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002694958 مورخ 1402/10/17 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002411326 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001755114 مورخ 1403/07/24 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 91 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000358707 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000298766 مورخ 1403/02/09 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2137 مورخ 1400/07/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 80 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001590009 مورخ 1403/07/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1518637 مورخ 1402/06/14 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000725176 مورخ 1403/03/27 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002296563 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002413341 مورخ 1403/10/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003367866 مورخ 1402/12/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003150675 مورخ 1402/12/01 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1294087مورخ 1402/05/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001948804 مورخ 1403/08/15 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000175175 مورخ 1403/01/28 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000266941 مورخ 1403/02/08 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001867027 مورخ 1402/07/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002743965 مورخ 1403/11/15 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
نظریات مشورتی 3
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/451 مورخ 1403/07/15
ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1403/451 مورخ 1403/07/15 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 35 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب 1389 نسخ شده است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/14 مورخ 1399/03/17
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 بیان می ک
مواد مرتبط 5
-
اعمال
از این صفحه
ماده 18 — قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت
ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 مصوب هیات وزیر
-
اعمال
از این صفحه
ماده 35 — قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی
ماده 35 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی به طور صریح لغو شد
-
اعمال
از این صفحه
ماده 84 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای ب
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 18 — قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی
قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب سال 1389 ماده 18
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 35 — قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت
قانون نحوه تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت به موجب ماده 35
مقرراتِ مرتبط 3
-
تصویبنامه
هماستناد
مصوبه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور در خصوص دستورالعمل اجرایی شرایط ویژه آلودگی هوا در کلان شهرها به علت کیفیت خاص جوی و پایداری هوا موضوع ماده 7 قانون نحوه جلوگیری از آلود
ماده 18 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی (که در یکصد و دهمین جلسه شورای عال
-
تصویبنامه
هماستناد
مصوبه شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور در خصوص دستورالعمل اجرایی شرایط ویژه آلودگی هوا در کلان شهرها به علت کیفیت خاص جوی و پایداری هوا موضوع ماده 7 قانون نحوه جلوگیری از آلود
ماده 18 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی (که در یکصد و دهمین جلسه شورای عال
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه سازمان امور مالیاتی در خصوص ابلاغ رای شماره 86 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع ابطال بند 2 مصوبه 30562/ت49128ه- مورخ 15 اردیبهشت 1392 هیات وزیران در مورد پروژه های مسکن
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 و ضمن
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
