رای شماره 191 مورخ 1400/04/19 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
خ. م.:
در تاریخ 19 تیر 1400، هیات تخصصی اداری و امور عمومی به شکایت مربوط به ابطال قسمت انتهایی ماده 95 دستورالعمل اجرایی قانون تشکیل هیئتهای انضباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نیروهای مسلح رسیدگی کرد. شاکی ادعا نمود که این ماده، استنکاف از ارائه اسناد به هیئتها را به عنوان تخلف انضباطی محسوب میکند و با قوانین موضوعه، به ویژه ماده 576 قانون مجازات اسلامی، مغایرت دارد. در پاسخ، دفاعیات به این نکته اشاره کردند که دستورالعمل مذکور بر اساس قوانین مربوطه تنظیم شده و تخلف انضباطی و مجرمانه میتواند به طور همزمان در یک عمل وجود داشته باشد. هیات با استناد به مواد 2، 25 و 23 قانون تشکیل هیئتهای انضباطی و همچنین مواد 110 و 116 آییننامه انضباطی، رای به رد شکایت صادر کرد و اعلام نمود که قسمت مورد نظر صرفاً ناظر به جنبه انضباطی است و هیچگونه وصف مجرمانه را نفی نمیکند. این رای ظرف 20 روز قابل اعتراض است.
هیات تخصصی اداری و امور عمومی
شماره پرونده: 9903076
شماره دادنامه: 140009970906010191
تاریخ:1400/04/19
شاکی: آقای … (معاون محترم دادستان نظامی استان سمنان)
موضوع شکایت و خواسته: ابطال قسمت انتهایی ماده 95 دستورالعمل اجرایی قانون تشکیل هیاتهای انضباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نیروهای مسلح (ابلاغیه شماره 3612/3041/13 مورخ 1396/06/15 ستادکل نیروهای مسلح)
متن مقرره مورد شکایت: ماده 95- کلیه مراجع موظفند، اسناد و مدارک درخواستی هیات ها را با رعایت قوانین و مقررات از جمله آییننامه حفاظت از اسناد و مدارک دارای طبقه بندی، در اختیار هیات ها قرار دهند. استنکاف از این امر تخلف انضباطی محسوب میگردد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: در ماده 25 از قانون تشکیل هیات های انضباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نیروهای مسلح مصوب 3/2/1396 مجلس شورای اسلامی مقرر گردیده «... در صورتی که رسیدگی به تخلفات و شکایات مستلزم بررسی اسناد، دلایل و مدارک باشد هیات میتواند مدارک و سوابق مورد نیاز را از مراجع مربوط درخواست نماید. مرجع مورد درخواست مکلف است با رعایت قوانین و مقررات مدارک مربوط را در اختیار هیات قرار دهد... و در ماده 38 از همان قانون ذکر شده دستورالعمل اجرایی این قانون ظرف مدت سه ماه از تاریخ ابلاغ آن توسط ستاد کل نیروهای مسلح تدوین و ابلاغ شود.
در ماده 95 از دستورالعمل اجرایی مصوب 15/6/1396 ستاد کل نیروهای مسلح بر خلاف روح قانون و هدف قانونگذار؛ ضمن تصریح صحیح به تکلیف کلیه مراجع به در اختیار هیات قرار دادن اسناد و مدارک مورد مطالبه و در قسمت انتهایی ماده مرقوم، بدون در نظر داشتن قوانین کیفری متناظر اشاره داشته «... استنکاف از این امر تخلف انضباطی محسوب میگردد....» با عنایت به این که برابر ماده 576 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 (تعزیرات) جلوگیری از اجرای اوامر کتبی دولتی با اجرای قوانین مملکتی یا هر گونه امری که از طرف مقامات قانونی صادر شده باشد جرم انگاری و برای مرتکبین مجازات انفصال از خدمات دولتی پیش بینی شده است، مفاد قسمت اخیر ماده 95 از دستورالعمل اجرایی مرقوم که به جرم زدایی از اعمال مجرمانه پرداخته و این استنکاف را تخلف انضباطی محسوب نموده است، خارج از حدود اختیارات محوله بوده و مغایرت صریح با قوانین موضوعه صدر الإشاره م. ب..
خلاصه مدافعات طرف شکایت: دستورالعمل اجرایی قانون تشکیل هیات های انضباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نیروهای مسلح، مختص نیروهای مسلح است. صرف اعمال مجازات قانونی، رافع مسئولیت انضباطی شخص خاطی نمیباشد و بر خلاف استدلال و استنباط شاکی، هیچ گونه جرم زدایی تصریحا و یا تلویحا از عبارات و الفاظ ماده 95 دستورالعمل قابل استنباط نمیباشد.
نظر تهیه کننده گزارش: مصوبه مورد شکایت قابل ابطال نمیباشد، زیرا:
اولا، بر اساس تبصره ذیل ماده 2 و ماده 25 قانون تشکیل هیات های انضباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نیروهای مسلح مصوب 1395، مواد 110 و 116 آییننامه انضباطی نیروهای مسلح مصوب سال 1388 فرماندهی معظم کل قوا و بندهای 13 و 18 ماده 8 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 1372، سرپیچی از اجرای دستورهای مقام های بالاتر و یا خودداری از تسلیم مدارک به اشخاص که حق دریافت آن را دارند (در اختیار قرار ندادن اسناد و مدارک درخواستی به هیات ها) تخلف محسوب شده و ماده 95 دستورالعمل مبتنی بر مقررات قانونی فوق تنظیم شده است و در واقع اقدام ستاد کل، ابلاغ و اعلام حکم قانون گذار است و خلق تخلف جدید نمیباشد.
ثانیا، قانون گذار در ماده 23 قانون تشکیل هیات های انضباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نیروهای مسلح مصوب 1395 و ماده 19 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 1372، تعدد عناوین مجرمانه و تخلف انضباطی در فعل واحد را پذیرفته است. ماده 23 قانون تشکیل هیات های انضباطی مقرر می دارد: «هرگاه تخلف افراد موضوع ماده (2) این قانون عنوان یکی از جرائم مندرج در قوانین جزایی را نیز داشته باشد، هیات صادرکننده رای قطعی مکلف است مطابق این قانون به تخلف رسیدگی و رای صادر نماید و مراتب را برای رسیدگی به اصل جرم از طریق مبادی ذی ربط به مراجع قضایی صالحه ارسال نماید. رای مراجع قضایی مانع از اجرای تنبیهات انضباطی نیست.»
بند 11 پیوست جداول تنبیهات آییننامه انضباطی نیروهای مسلح نیز دلالت بر همین امر دارد:« در صورتی که پرسنل توماً مرتکب جرم و تخلف شوند، رسیدگی به تخلفات آنان بر اساس این آییننامه بوده و اعمال تنبیه انضباطی به همین منظور، مانع تعقیب جزایی و رسیدگی به جرم آنان در مراجع قضایی نخواهد بود.» بنابراین یک فعل هم میتواند عنوان مجرمانه داشته باشد و هم عنوان تخلف انضباطی و تخلف انگاشتن یک عمل منافاتی با وصف مجرمانه آن ندارد.
قسمت انتهایی ماده 95 دستورالعمل که مقرر می دارد: «استنکاف از این امر تخلف انضباطی محسوب میگردد.» نیز صرفا ناظر به جنبه انضباطی استنکاف است و درصدد نفی وصف مجرمانه از آن و نسخ ماده 576 کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده) نمیباشد.
تهیه کننده گزارش: محمود فریدونی فرد
رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی
نخست اینکه بر اساس تبصره ذیل ماده 2 و ماده 25 قانون تشکیل هیات های انظباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نیروهای مسلح مصوب سال 1395، مواد 110 و 116 آییننامه انضباطی نیروهای مسلح مصوب سال 1388 فرماندهی معظم کل قوا و بندهای 13 و 18 ماده 8 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب سال 1372 سرپیچی از اجرای دستورهای مقام های بالاتر و یا خودداری از تسلیم مدارک به اشخاص که حق دریافت آن را دارند (در اختیار قرار ندادن اسناد و مدارک درخواستی به هیات ها) تخلف به شمار رفته است؛
دوم اینکه قانونگذار در ماده 23 قانون تشکیل هیات های انضباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نیروهای مسلح مصوب سال 1395 و ماده 19 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب سال 1372، تعدد عنوانین مجرمانه و تخلف انضباطی در فعل واحد را پذیرفته است. ماده 23 قانون قانون تشکیل هیات های انضباطی مقرر می دارد: "هرگاه تخلف افراد موضوع ماده 2 این قانون عنوان یکی از جرائم مندرج در قوانین جزایی را نیز داشته باشد، هیات صادر کننده رای قطعی مکلف است مطابق این قانون به تخلف رسیدگی و رای صادر نماید و مراتب را برای رسیدگی به اصل جرم از طریق مبادی ذیربط به مراجع قضایی صالحه ارسال نماید. رای مراجع قضایی مانع از اجرای تنبیهات انضباطی نیست."
بنابراین ن. ب. ا. اتصاف عنوان تخلف انضباطی و تخلف انگاشتن یک عمل منافاتی با وصف مجرمانه آن ندارد و قسمت انتهایی ماده 95 دستورالعمل مورد شکایت نیز بر همین مبنا تنظیم شده و اقدام ستاد کل ابلاغ و اعلام حکم قانونگذار و صرفاً ناظر به جنبه انضباطی استنکاف است و اساساً درصدد نفی وصف مجرمانه از آن و نسخ ماده 576 کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات های بازدارنده) نیست بنابراین مستنداً به بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای به رد شکایت صادر میگردد؛ این رای ظرف مهلت بیست روز پس از صدور از سوی رئیس و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است؛
سید کاظم موسوی -رئیس هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
موارد مرتبط 55
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000359742 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001496262 مورخ 1403/06/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001269484 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002190814 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001264917 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002034765 مورخ 1402/08/08 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000360687 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1266042 مورخ 1402/05/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002738991 مورخ 1402/10/20 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000246950 مورخ 1403/02/04 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000310121 مورخ 1403/02/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001853235 مورخ 1402/07/19 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002412585 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002192254 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1513036 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002694958 مورخ 1402/10/17 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002411326 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001755114 مورخ 1403/07/24 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 91 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000358707 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000298766 مورخ 1403/02/09 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2137 مورخ 1400/07/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 80 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001590009 مورخ 1403/07/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1518637 مورخ 1402/06/14 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000725176 مورخ 1403/03/27 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002296563 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002413341 مورخ 1403/10/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003367866 مورخ 1402/12/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003150675 مورخ 1402/12/01 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1294087مورخ 1402/05/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001948804 مورخ 1403/08/15 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000175175 مورخ 1403/01/28 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000266941 مورخ 1403/02/08 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001867027 مورخ 1402/07/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002743965 مورخ 1403/11/15 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002322046 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002191534 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000711159 مورخ 1403/03/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003082994 مورخ 1402/11/25 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1511809 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001558777 مورخ 1403/07/03 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
نظریات مشورتی 6
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/885 مورخ 1399/07/15
ماده 8 قانون رسیدگی به تخلفات اداری
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/358 مورخ 1399/04/11
ماده 8 قانون رسیدگی به تخلفات اداری
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/956 مورخ 1395/04/27
ماده 8 قانون رسیدگی به تخلفات اداری
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2163 مورخ 1395/08/08
ماده 19 قانون رسیدگی به تخلفات اداری
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/1657 مورخ 1395/07/12
ماده 19 قانون رسیدگی به تخلفات اداری
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/14 مورخ 1399/03/17
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 بیان می ک
نشستهای قضایی 1
-
نشست قضایی
هماستناد
ضمانت اجرای ماده 32 آیین نامه اجرایی قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور
ماده 8 قانون رسیدگی به تخلفات اداری
مواد مرتبط 7
-
اعمال
از این صفحه
ماده 110 — آییننامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
مواد 110 و 116 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح مصوب سال 1388 فرماندهی معظم کل قوا
-
اعمال
از این صفحه
ماده 8 — قانون رسیدگی به تخلفات اداری (مصوب ۱۳۷۲/۰۹/۰۷)
ماده 8 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب سال 1372 سرپیچی از اجرای دستوره
-
اعمال
از این صفحه
ماده 19 — قانون رسیدگی به تخلفات اداری (مصوب ۱۳۷۲/۰۹/۰۷)
ماده 19 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب سال 1372
-
اعمال
از این صفحه
ماده 84 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای ب
-
اعمال
از این صفحه
ماده 25 — قانون تشکیل هیأتهای انضباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نیروهای مسلح مصوب 1395/12/24
ماده 25 از قانون تشکیل هیات های انضباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نی
-
اعمال
از این صفحه
ماده 23 — قانون تشکیل هیأتهای انضباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نیروهای مسلح مصوب 1395/12/24
ماده 23 قانون تشکیل هیات های انضباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نی
-
استناد
از این صفحه
ماده 576 — قانون مجازات اسلامی
ماده 576 قانون مجازات اسلامی
مقرراتِ مرتبط 1
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه سازمان امور مالیاتی در خصوص ابلاغ رای شماره 86 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع ابطال بند 2 مصوبه 30562/ت49128ه- مورخ 15 اردیبهشت 1392 هیات وزیران در مورد پروژه های مسکن
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 و ضمن
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
