رای شماره 215 مورخ 1400/04/19 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
خ. م.:
در پروندهای که به هیات عمومی دیوان عدالت اداری ارجاع شده است، شاکی علیه اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان زنجان درخواست ابطال بخشنامه شماره 99319 مورخ 1399/01/14 را مطرح کرده است. شاکی استدلال کرده که تغییرات در شرایط کار، از جمله ساعات و شیفتها، باید مطابق با ماده 26 قانون کار و در صلاحیت هیات حل اختلاف مورد بررسی قرار گیرد. اما بخشنامه مورد اعتراض، این اختیارات را به کمیسیون امنیت کارگری واگذار کرده است. شاکی همچنین به محدودیتهای قانونی شورای تامین اشاره کرده و به ابطال مصوبات مشابه در گذشته استناد نموده است. در پاسخ، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده که این بخشنامه تنها به بیان تکالیف کارفرمایان در شرایط شیوع کرونا پرداخته و تغییرات مندرج در ماده 26 را در بر نمیگیرد و در شرایط فورس ماژور، ممکن است تغییرات موقتی در کارگاهها ضروری باشد. در نهایت، هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی رای به رد شکایت شاکی داده و اعلام کرده که این بخشنامه مغایرتی با قوانین ندارد و خارج از اختیارات مقام صادرکننده نیست. این رای قابل اعتراض در مهلت معین م. ب..
شاکی دادخواستی به طرفیتاداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان زنجانبه خواسته ابطالبخشنامه شماره 99319 مورخ 14/1/1399 مدیر کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان زنجانتقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب.:
احتراما بازگشت به نامه شماره 4465 - 99 مورخ 9/1/1399 در خصوص شیوع ویروس کرونا(کوید 19) و احتمال ابتلاء کارگران کارگاه ها به ویروس به آگاهی می رساند: مستندا به ماده 85 قانون کار کلیه کارگاه ها، کارفرمایان، کارگران و کارآموزان ملزم به رعایت کلیه دستورالعمل ها و آییننامه هایی که توسط شورای عالی حفاظت فنی (جهت تامین حفاظت فنی) و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (جهت جلوگیری از بیماری های حرفه ای و تامین بهداشت کار و کارگر محیط کار) تدوین میشود، میباشند. همچنین کارفرمایان و مسئولان کلیه واحدهای مشمول ماده مارالذکر مکلفند، برابر ماده 91 قانون کار که اشعار می دارد: «کارفرمایان و مسئولان کلیه واحدهای موضوع ماده 85 این قانون مکلفند براساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تامین حفاظت و سلامت و بهداشت کارگران در محیط کار، وسایل و امکانات لازم را تهیه و در اختیار آنان قرار داده و چگونگی کاربرد وسایل فوق الذکر را به آنان بیاموزند و در خصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی نظارت نمایند. افراد مذکور نیز ملزم به استفاده و نگهداری از وسایل حفاظتی و بهداشتی فردی و اجرای دستورالعملهای مربوطه کارگاه می باشند.» اقدامات لازم را معمول فرمایند. در مورد جلوگیری از شیوع ویروس کرونا کلیه کارفرمایان واحدهای تولیدی - صنعتی، کشاورزی و خدماتی ضمن رعایت توصیه های بهداشتی وزرات بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، مصوبات ستاد مقابله با کرونا و توصیه های عمومی برای پیشگیری از ابتلاء به کرونا در کارگاههای کشور (پیوست)، در صورت مشاهده اشاعه ویروس مذکور در سطح کارگاه موضوع را جهت کاهش ساعات کاری کارگران و یا ضرورت تغییر شیفت کاری آنان و... فورا و بدون فوت وقت به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل و عندالاقتضا به این اداره کل اعلام نمایند تا حسب مورد در کمیسیون امنیت کارگری استان و یا مراجع ذیصلاح دیگر طرح و تصمیم مقتضی اتخاذ گردد. با عنایت به موارد معنونه فوق و توجها به اینکه ویروس کرونا یک بیماری عمومی اپیدمی محسوب میشود و طرفین قرارداد کار (کارگر و کارفرما) مکلف به رعایت توصیه های مانحن فیه در کارگاه میباشند، لذا از نظر کارشناسی نمی توان به صورت مطلق کارفرما و یا کارگر را به لحاظ قصور و یا مسامحه مقصر شناخت. در خاتمه خاطر نشان میگردد تشخیص اینکه چه کسی مسبب و مقصر در شیوع و انتشار ویروس کرونا بوده و میباشد، تشخیص تقصیر و تعیین میزان آن در صلاحیت محاکم قضایی م. ب..
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- تغییر عمده در شرایط کار (اعم از ساعات کار و...) در ماده 26 قانون کار پیش بینی شده است و رسیدگی به این موضوع نیز در صلاحیت هیات حل اختلاف قرار دارد لیکن بخشنامه معترض عنه رسیدگی به موضوع تغییر عمده در شرایط کار (ساعات و تغییر شیفت) را در کمیسون امنیت کارگری استانداری تجویز نموده و اختیارات و صلاحیت های کمیسیون مذکور را وسعت داده است.
2- وظایف و اختیارات شوراهای تامین در مواد 5 و 7 قانون راجع به تعیین وظایف و تشکیلات شورای امنیت کشور محدود و محصور شده که دخالت در امور کارگاه و شرایط کارگران، در آن مشاهده نمی شود. همچنین ماده 9 قانون موصوفشورای تامین را از هرگونه تصمیم گیری و وضع قاعده الزام آور منع و برحذر داشته است. مضافا هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز به موجب دادنامه شماره 7 مورخ 14/1/1391 با ابطال مصوبه کمیسیون کارگری نشان داد که اتخاذ تصمیم در موضوع قانون کار، برای شورای تامین و کمیسیون های فرعی آن قابل پذیرش نیست.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان زنجان به موجب لایحه شماره 9927493 مورخ 25/8/1399 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1- نامه معترض عنه در پاسخ به استعلام انجمن صنایع و معادن سرب و روی ایران و در مقام بیان تکالیف مقرر قانونی کارفرمایان در شرایط شیوع ویروس کرونا بوده و به هیچ وجه مصداق عنوان بخشنامه ندارد. و نامه معترض عنه ویژگی های یک بخشنامه را ندارد و شکایت شاکی بدین لحاظ واجد ایراد شکلی است. همچنین نامه مذکور خطاب به یک شخص حقوقی نوشته شده است.
2- نامه معترض عنه متضمن تغییر در شرایط کار مدنظر ماده 26 قانون کار نمیباشد و از طرفی بیماری کرونا با مسایل اجتماعی و امنیتی ارتباط داشته لذا طرح آن در کمیسون امنیت کارگری فرمانداری یا استانداری اجتناب ناپذیر م. ب. و طرح این موارد در هیات های حل اختلاف کار مربوط به فعالیت شرکت های تولیدی در شرایط عادی است. چنانکه در ماده 15 قانون کار نیز قید گردیده در شرایط فورس ماژور که منجر به تعطیلی کارگاه میگردد، قرارداد کار به حال تعلیق درمی آید و در همین راستا ممکن است کارگاه کلا تعطیل نشود بلکه برای جلوگیری از ضرر و زیان های جانی و مالی احتمالی، شرایط کار کارگران در کارگاه به طور موقت دچار تغییراتی گردد که در هر حال برای حفظ منافع کارگران و کارفرمایان و تولیدکنندگان مفید خواهد بود، لذا تقاضای رد دادخواست م. ا..
پرونده شماره ه- ع/9901765 مبنی بردرخواست ابطال بخشنامه شماره 99319 مورخ 14/1/1399 مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان زنجان در جلسه مورخ 14/4/1400 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضا به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی:
اولا مفاد ماده 26 قانون کار مصوب 1369 مبنی بر اینکه «هر نوع تغییر عمده در شرایط کار که برخلاف عرف معمول کارگاه و یا محل کار باشد پس از اعلام موافقت کتبی اداره کار و امور اجتماعی محل، قابل اجراست. در صورت بروز اختلاف، رای هیات حل اختلاف قطعی و لازم الاجراء است»، در خصوص تغییر شرایط کار در یک کارگاه خاص در شرایط عادی و نسبت به عرف خاص همان کارگاه بوده و شامل تغییرات عام الشمول و فراگیر در شرایط کار کارگاه ها نمی گردد، لذا تصمیم گیری در خصوص مقابله با شیوع ویروس کرونا که یک حالت غیرمعمول و عام و فراگیر ایجاد نموده و شرایط کار تمامی کارگاه ها را دستخوش تغییر کرده است تابع مصوبات ستاد ملی مقابله با کرونا م. ب. که بخشنامه معترض عنه نیز در راستای مصوبات ستاد مذکور صادر گردیده است.
ثانیا براساس مفاد بخشنامه معترض عنه «کلیه کارفرمایان... در صورت مشاهده اشاعه ویروس مذکور در سطح کارگاه موضوع را جهت کاهش ساعات کاری کارگران و یا ضرورت تغییر شیفت کاری آنان و... فورا و بدون فوت وقت به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل و عندالاقتضا به این اداره کل اعلام نمایند تا حسب مورد در کمیسیون امنیت کارگری استان و یا مراجع ذی صلاح دیگر طرح و تصمیم مقتضی اتخاذ گردد.» وفق ماده 9 قانون راجع به تعیین وظایف و تشکیلات شورای امنیت کشور مصوب 1362 نیز «شورای تامین مانند شورای امنیت کشور صرفاً به منظور مشورت در امور امنیتی تشکیل میگردد و حق تصمیم گیری با نمایندگان وزارت کشور (استاندار، فرماندار، بخشدار) م. ب..»، لذا براساس مفاد بخشنامه معترض عنه موضوع کاهش ساعات کاری کارگران و یا ضرورت تغییر شیفت کاری آنان صرفا در کمیسیون امنیت کارگری استان و یا مراجع ذی صلاح دیگر طرح میگردد و اتخاذ تصمیم برعهده مراجع ذی صلاح م. ب..
بنابه مراتب مذکور بخشنامه معترض عنه مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و خارج از حدود اختیارات مقام صادرکننده آن نبوده و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمد جواد انصاری
رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
دیوان عدالت اداری
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 4
موارد مرتبط 47
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000359742 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001496262 مورخ 1403/06/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001269484 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002190814 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001264917 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002034765 مورخ 1402/08/08 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000360687 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1266042 مورخ 1402/05/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002738991 مورخ 1402/10/20 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000246950 مورخ 1403/02/04 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000310121 مورخ 1403/02/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001853235 مورخ 1402/07/19 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002412585 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002192254 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1513036 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002694958 مورخ 1402/10/17 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002411326 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001755114 مورخ 1403/07/24 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 91 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000358707 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000298766 مورخ 1403/02/09 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2137 مورخ 1400/07/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 80 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001590009 مورخ 1403/07/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1518637 مورخ 1402/06/14 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000725176 مورخ 1403/03/27 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002296563 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002413341 مورخ 1403/10/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003367866 مورخ 1402/12/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003150675 مورخ 1402/12/01 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1294087مورخ 1402/05/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001948804 مورخ 1403/08/15 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000175175 مورخ 1403/01/28 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000266941 مورخ 1403/02/08 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001867027 مورخ 1402/07/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002743965 مورخ 1403/11/15 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002322046 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002191534 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000711159 مورخ 1403/03/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003082994 مورخ 1402/11/25 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1511809 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001558777 مورخ 1403/07/03 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/14 مورخ 1399/03/17
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 بیان می ک
مواد مرتبط 5
-
اعمال
از این صفحه
ماده 85 — قانون کار
ماده 85 قانون کار کلیه کارگاه ها
-
اعمال
از این صفحه
ماده 15 — قانون کار
ماده 15 قانون کار نیز قید گردیده در شرایط فورس ماژور که منجر به تعطیلی کا
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 84 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 26 — قانون کار
مطابق با ماده 26 قانون کار و در صلاحیت هیات حل اختلاف مورد بررسی قرار گیرد
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 91 — قانون کار
ماده 91 قانون کار که اشعار می دارد: «کارفرمایان و مسئولان کلیه واحدهای مو
مقرراتِ مرتبط 1
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه سازمان امور مالیاتی در خصوص ابلاغ رای شماره 86 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع ابطال بند 2 مصوبه 30562/ت49128ه- مورخ 15 اردیبهشت 1392 هیات وزیران در مورد پروژه های مسکن
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 و ضمن
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
