رای شماره 286 مورخ 1396/11/17 هیات تخصصی اقتصادی و مالی دیوان عدالت اداری
خ. م.:
موضوع این شکایت، ابطال ماده 17 آییننامه نحوه واگذاری سهام ترجیحی (مصوب 20/12/87) و بند (ب) ماده 7 دستورالعمل توثیق اوراق بهادار (مصوب 29/3/89) م. ب.. شاکی ادعا کرده است که این مقررات با ماده 786 قانون مدنی مغایرت دارند و حق مالکیت سهامداران را نقض میکنند، زیرا افزایش سرمایه باید متعلق به مالک سهام باشد و نباید در وثیقه قرار گیرد. همچنین، شاکی به مغایرت این مقررات با موازین شرع نیز اشاره کرده است. در مقابل، شورای نگهبان تاکید کرده که این مقررات خلاف شرع نیستند و با نظر حضرت امام خمینی (ره) سازگار میباشند. هیات تخصصی دیوان عدالت اداری با استناد به نامه شورای نگهبان و ماده 786 قانون مدنی، رای به رد شکایت صادر کرده و اعلام کرده است که مقررات مورد شکایت نه تنها خلاف شرع نیستند بلکه قانونی نیز میباشند. این رای ظرف بیست روز قابل اعتراض است.
هیات تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف
شماره پرونده:
ه- ع /94 / 1169 دادنامه: 286 تاریخ: 17/11/96
شاکی: آقای …
طرف شکایت:
1-وزارت امور اقتصادی و دارائی-
2- سازمان بورس اوراق بهادار
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 17 آییننامه نحوه واگذاری سهام ترجیحی (مصوب 20/12/87) و ابطال بند (ب)
متن مقرره مورد شکایت: ماده 17 آییننامه نحوه واگذاری سهام ترجیحی (مصوب 20/12/1387) شورای عالی اجرایی سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی:
«ماده 17 - در صورتی که به سهام واگذار شده موضوع این آییننامه افزایش سرمایه تعلق گیرد، سهام افزایش یافته نیز به تبع سهام اولیه در وثیقه سازمان خصوصی سازی قرار میگیرد.معادل ریالی آورده سهامداران یا طلب آن ها از شرکت و سود سهمی از این حکم مستثنی است و در وثیقه قرار نمی گیرد.»
بند (ب) ماده 7 دستورالعمل توثیق اوراق بهادار (مصوب 29/3/1389) هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار:
«ماده 7- موارد زیر در صورت توافق طرفین وفق قرارداد فی ما بین و به استناد فرم درخواست توثیق، جزو متعلقات وثیقه محسوب و حق برداشت، انتقال مالکیت یا تبدیل آنها به تبع وثیقه اولیه از وثیقه گذار سلب میشود.
ب- سهامی که در اثرافزایش سرمایه حاصل میشود.»
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: شاکی به موجب دادخواستی ابطال ماده 17 آییننامه نحوه واگذاری سهام ترجیحی (مصوب 20/12/87) شورای عالی اجرایی سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی و ابطال بند (ب) ماده 7 دستورالعمل توثیق اوراق بهادار (مصوب 29/3/89) هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار را خواستار گردیده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است:
1- به موجب مواد 1 و 7 آییننامه نحوه واگذاری سهام ترجیحی (مصوب 20/12/87) بنگاه های مشمول واگذاری از جمله بانک ها نسبت به خرید 5% سهام بنگاه از سازمان خصوصی سازی جهت کارکنان خود به صورت فروش اقساطی اقدام نموده و ب. ت. ب. فراز پایانی ماده 14 همان آییننامه، سهام خریداری شده جهت کارکنان به عنوان وثیقه تسهیلات فروش اقساطی که تسویه کامل در وثیقه سازمان خصوصی سازی قرار گرفت.از اینرو ب. ت. ب. مستندات فوق، مشخصاً معین گردیده که سهام مورد اشاره به نام فرد فرد کارکنان بنگاه خریداری شده و در وثیقه سازمان خصوصی سازی قرار گرفته است لذا مفاد ماده 17 آییننامه با نظر به ماهیت اوراق سهام که ارزش هر ورقه سهم را از دیگر اوراق سهام مجزا مینماید و در اثر افزایش سرمایه به سهام اولیه افزوده میشود و به عنوان منافع منفصل سهام اولیه محسوب میگردد، مغایر با ماده 786 قانون مدنی است و افزایش مذکور متعلق به مالک سهام به عنوان راهن سهام اولیه است و باید آزاد و در اختیار مالک سهام (کارکنان بنگاه) قرار گیرد.
2- شاکی همچنین در پاسخ به اخطار رفع نقص به موجب لایحه ای به شماره 14 مورخ 25/12/94، مصوبات معترض عنه را به موجب مسئله شماره 21 مبحث رهن کتاب تحریرالوسیله حضرت امام خمینی (ره) و مبحث رهن رساله آموزشی مقام معظم رهبری خلاف موازین شرع اعلام نموده است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر امور حقوقی و انتظامی سازمان بورس و اوراق بهادار با ارسال لایحه ای به شماره 24748/122 مورخ 1/6/96 توضیح داده است:
1- به موجب شق اخیر ماده 786 قانون مدنی، قانونگذار توافق طرفین را نیز در خصوص تعیین متعلقات وثیقه مشروع و مجاز شمرده است.
2- بکارگرفتن اصطلاح «موارد زیر در صورت توافق طرفین وفق قرارداد فی ما بین...» در ماده 7 دستورالعمل مورد شکایت ب. ت. ب. دلیل یاد شده فوق، تعارضی میان قانون مدنی با دستورالعمل ایجاد نمی کند.
3- پذیرش شرایط قانونی مربوطه (در خصوص نحوه واگذاری سهام ترجیحی) از سوی سهامداران نوعی توافق ضمنی تلقی گردیده که صراحتاً در ماده 786 قانون مدنی مجاز شمرده شده است.
4- دستورالعمل مورد شکایت در راستای حفظ منافع و اموال وثیقه گیر و با هدف جلوگیری از تضرر وی وضع شده و ب. ت. ب. مستندات قانونی اشاره شده (در فوق) انطباق مورد با قاعده شرعی «لاضرر» را تایید مینماید.چرا که مبنای اصلی و ضرورت وضع این دستورالعمل، جلوگیری از ورود زیان بلاوجه به وثیقه گیر در فرآیند افزایش سرمایه است.
5- به علاوه، مطابقت متن مزبور با قانون مدنی که به تایید شورای نگهبان رسیده است.موید این موضوع است.
چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد اعتراض با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود.
نظریه شماره 1575/100/96 مورخ 31/3/96 شورای نگهبان: «ماده مذکور خلاف شرع دانسته نشد. توضیح اینکه مفاد ماده مورد شکایت مطابق نظر حضرت امام خمینی (ره) (تحریرالوسیله، ج 2، ص 6، کتاب الرهن، مسئله 17) م. ب. و ایشان در صورت شرط نمودن، نماء متجدد را جزء وثیقه می دانند و مفاد ماده 17 مذکور این است که بر سهامداران شرط میشود که سودی که به سهام شان افزوده میشود به سهام ودیعه گذاشته افزوده به عین مرهونه افزوده گردد و این مطلب را حضرت امام (ره) مجاز می دانند.»
نظریه تهیه کننده گزارش: اولاً: بر مبنای نامه شماره 1575/100/96 مورخ 31/3/96 دبیر محترم شورای نگهبان، موضوع ماده 17 آییننامه نحوه واگذاری سهام ترجیحی مصوب 20/12/1387 شورای عالی اجرایی سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی و بند (ب) ماده 7 دستورالعمل توثیق اوراق بهادار، در جلسه مورخ 11/3/1396 فقهای معظم شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفته خلاف شرع تشخیص داده نشده است.ثانیاً: بر اساس ماده 786 قانون مدنی «ثمره رهن و زیادتی که ممکن است در آن حاصل شود در صورتی که متصل باشد جزء رهن خواهد بود و در صورتی که منفصل باشد متعلق به راهن است مگر این که ضمن عقد بین طرفین ترتیب دیگری مقرر شده باشد.» نظر به این که بند (ب) ماده 7 و ماده 17 آییننامه مورد شکایت در اجرای ماده 786 قانون مدنی و در تبیین حکم مقنن و شیوه های اجرایی آن بوده لذا خلاف شرع و قانون و خارج از اختیار نمیباشد. تهیه کننده گزارش: دکتر …
رای هیات تخصصی
با مداقه در اوراق و محتوای پرونده، اولاً: بر مبنای نامه شماره 1575/100/96 مورخ 31/3/96 دبیر محترم شورای نگهبان، موضوع ماده 17 آییننامه نحوه واگذاری سهام ترجیحی مصوب 20/12/1387 شورای عالی اجرایی سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی و بند (ب) ماده 7 دستورالعمل توثیق اوراق بهادار، در جلسه مورخ 11/3/1396 فقهای معظم شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفته خلاف شرع تشخیص داده نشده است.ثانیاً: بر اساس ماده 786 قانون مدنی «ثمره رهن و زیادتی که ممکن است در آن حاصل شود در صورتی که متصل باشد جزء رهن خواهد بود و در صورتی که منفصل باشد متعلق به راهن است مگر این که ضمن عقد بین طرفین ترتیب دیگری مقرر شده باشد.» نظر به این که بند (ب) ماده 7 و ماده 17 آییننامه مورد شکایت در اجرای ماده 786 قانون مدنی و در تبیین حکم مقنن و شیوه های اجرایی آن بوده لذا خلاف شرع و قانون و خارج از اختیار نبوده به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام می کند، رای صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور از سوی ریاست ارزشمند دیوان و یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان قابل اعتراض است.
دکتر … هیات تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف دیوان عدالت اداری
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 44
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000359742 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001496262 مورخ 1403/06/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001269484 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002190814 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001264917 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002034765 مورخ 1402/08/08 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000360687 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1266042 مورخ 1402/05/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002738991 مورخ 1402/10/20 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000246950 مورخ 1403/02/04 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000310121 مورخ 1403/02/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001853235 مورخ 1402/07/19 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002412585 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002192254 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1513036 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002694958 مورخ 1402/10/17 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002411326 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001755114 مورخ 1403/07/24 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 91 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000358707 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000298766 مورخ 1403/02/09 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2137 مورخ 1400/07/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 80 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001590009 مورخ 1403/07/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1518637 مورخ 1402/06/14 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000725176 مورخ 1403/03/27 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002296563 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002413341 مورخ 1403/10/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003367866 مورخ 1402/12/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003150675 مورخ 1402/12/01 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1294087مورخ 1402/05/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001948804 مورخ 1403/08/15 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000175175 مورخ 1403/01/28 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000266941 مورخ 1403/02/08 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001867027 مورخ 1402/07/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002743965 مورخ 1403/11/15 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002322046 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002191534 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000711159 مورخ 1403/03/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003082994 مورخ 1402/11/25 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1511809 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001558777 مورخ 1403/07/03 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/14 مورخ 1399/03/17
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 بیان می ک
مواد مرتبط 2
-
اعمال
از این صفحه
ماده 786 — قانون مدنی
ماده 786 قانون مدنی
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 84 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد
مقرراتِ مرتبط 1
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه سازمان امور مالیاتی در خصوص ابلاغ رای شماره 86 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع ابطال بند 2 مصوبه 30562/ت49128ه- مورخ 15 اردیبهشت 1392 هیات وزیران در مورد پروژه های مسکن
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 و ضمن
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
