رای شماره 473 مورخ 1384/09/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 473 مورخ 1384/09/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: در پرونده شماره 407/84، موضوع ابطال تبصره 5 ماده 18 آیین‌نامه تاسیس و فعالیت شرکت‌های حمل و نقل بین‌المللی کالا بررسی می‌شود. شاکی، به نمایندگی از یک فرد، اعلام کرده است که سازمان حمل و نقل پایانه‌های کشور، اجازه فعالیت وی را به شرط درج آگهی استعفا در روزنامه رسمی صادر کرده است. وی این شرط را مغایر با قانون تجارت و مقررات اداره ثبت شرکت‌ها می‌داند. در پاسخ، مدیرکل دفتر حقوقی سازمان مذکور با استناد به بندهای (الف) و (و) ماده 2 آیین‌نامه وظایف شورای عالی هماهنگی ترابری و همچنین مواد 124، 128 و 136 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت، اعلام کرده که تبصره مورد اعتراض با قوانین مغایرتی ندارد و ضرورت درج آگهی استعفا را تایید کرده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری پس از بررسی، با اکثریت آراء به این نتیجه رسید که مصوبه مورد اعتراض مغایرتی با قوانین ندارد و در حدود اختیارات قوه مجریه قرار دارد؛ بنابراین درخواست ابطال رد شد. بسمه تعالی کلاسه پرونده: 407/84 شاکی: آقای … موضوع: ابطال تبصره 5 ماده 18 آیین‌نامه تاسیس و فعالیت شرکتهای حمل و نقل بین‌المللی کالا تاریخ رای: یکشنبه 27 آذر 1384 شماره دادنامه: 473 مقدمه:وکیل شاکی ب. ش. د. تقدیمی اعلام داشته است، آقای … در پی پیشنهاد یکی از شرکتهای وابسته به وزارت راه و ترابری جهت تصدی مدیرعاملی شرکت مزبور، جهت اخذ اجازه این امر مکاتباتی با اداره مزبور نموده‌اند. سازمان حمل و نقل پایانه‌های کشور ب. ت. ب. تبصره 5 ماده 18 آیین‌نامه تاسیس و فعالیت شرکتهای حمل و نقل بین‌المللی کالا، اجازه فعالیت نامبرده را منوط به درج آگهی استعفاء از شرکت قبلی (که زمان مدیریت نامبرده در آن شرکت تمام شده است) در روزنامه رسمی نموده است. این امر با قانون تجارت و مقررات اداره ثبت شرکتها مغایرت دارد. اصولاً در روزنامه رسمی آگهی مربوط به تغییرات مدیران، انحلال، صورتجلسات مربوط به تصویب ترازنامه تغییر محل و … درج می‌گردد. لذا مستنداً به اصل 170 قانون اساسی و با عنایت به ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری تقاضای ابطال تبصره 5 ماده 18 آیین‌نامه تاسیس و فعالیت شرکتهای حمل و نقل بین‌المللی کالا مورد درخواست م. ب..مدیرکل دفتر حقوقی و تدوین مقررات سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 3/75/68099 مورخ 1384/07/20 اعلام داشته‌اند:برابر بندهای (الف) و (و) ماده 2 آیین‌نامه وظایف و اختیارات شورای عالی هماهنگی ترابری مصوب 1353/10/12 کمیسیونهای مربوطه مجلسین، تصویب برنامه‌ها و خط مشی اجرایی ترابری کشور و تعیین ضابطه و معیارهای لازم برای ایجاد، اداره و توسعه موسسات ترابری اعم از اینکه در داخل و یا خطوط بین‌المللی فعالیت داشته باشند در صلاحیت شواری عالی هماهنگی ترابری کشور بوده و شورای مذکور بر همین اساس در یکصد و شصت و یکمین جلسه خود در تاریخ 1377/08/17 ضوابط عمومی تاسیس و فعالیت شرکتهای حمل و نقل بین‌المللی کالا را تصویب که مطابق ماده 2 مصوبه مذکور صدور مجوز تاسیس و فعالیت شرکتهای حمل و نقل بین‌المللی کالا به عهده سازمان حمل و نقل و پایانه‌های کشور بوده و برهمین اساس مجوز فعالیت شرکت شاکی نیز توسط این سازمان صادر شده است. در مورد ادعای وکیل شاکی اولاً، در شکایت معنونه مشخص نشده که تبصره مذکور مشخصاً با کدام یک از قوانین مورد اشاره مغایرت دارد. ثانیاً، به موجب ماده 128 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 صورتجلسه هیات مدیره در خصوص تعیین نام و مشخصات و حدود اختیارات مدیر عامل می‌بایست جهت آگهی در روزنامه رسمی به مرجع ثبت شرکتها اعلام شود. بر این مبنا منطقاً عزل و استعفای مدیرعامل نیز می‌بایست از طریق روزنامه رسمی به اطلاع عموم برسد. ضمن اینکه ب. ت. ب. الزام قانون به تعیین یک نفر به عنوان مدیرعامل (ماده 124 لایحه قانونی مزبور) لذا شرکت موصوف می‌بایست حتماً یک نفر را به عنوان مدیرعامل به مرجع ثبت شرکتها معرفی نماید که با وحدت ملاک از ماده 128 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت و با لحاظ اینکه برکناری مدیرعامل از طریق یک عمل حقوقی مانند عزل یا استعفاء و … می‌بایست احراز شود.لذا با نبود شرایط مذکور و جاری نمودن اصل استصحاب مدیر سابق همچنان مدیرعامل شرکت محسوب می‌گردد و مهمتر اینکه به موجب ماده 136 لایحه قانونی تجارت در صورت انقضاء مدت ماموریت مدیران تا زمان انتخاب مدیران جدید، مدیران سابق کماکان مسئول امور شرکت و اداره آن خواهند بود. بنا به مراتب مغایرتی بین تبصره 5 ماده 18 آیین‌نامه تاسیس و فعالیت شرکتهای حمل و نقل بین‌المللی کالا و قوانین و مقررات موضوعه متصور نمی‌باشد.هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید. رای هیات عمومی نظر به ماده 10 قانون تغییر نام وزارت راه به وزارت راه و ترابری و تجدید تشکیلات و تعیین وظایف آن مصوب 1353 در خصوص ضرورت تشکیل شورای عالی هماهنگی ترابری کشور و مقررات آیین‌نامه مربوط به ترکیب و وظایف و اختیارات شورای عالی هماهنگی ترابری کشور و اینکه تعیین ضابطه و معیارهای لازم برای ایجاد و اداره و توسعه موسسات ترابری اعم از اینکه در داخل و یا خطوط بین‌المللی فعالیت داشته باشند.به حکم بند (و) ماده 2 آیین‌نامه فوق‌الذکر از جمله وظایف و اختیارات شورا به شمار آمده است لزوم آگهی مندرجات صورتجلسه شرکتهای تجاری در زمینه تعیین نام و مشخصات و حدود اختیارات مدیر عامل موضوع ماده 128 اصلاحی قانون تجارت و عدم جواز تصدی مدیریت عامل بیش از یک شرکت تجاری موضوع ماده 126 قانون تجارت، مصوبه مورد اعتراض مغایرتی با قانون ندارد و خارج از حدود اختیارات قوه مجریه در وضع مقررات مزبور نمی‌باشد.