رای شماره 599 مورخ 1385/08/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

رای شماره 599 مورخ 1385/08/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: در پرونده با کلاسه 34/83، موضوع شکایت ابطال دستورالعمل شماره 12875/02/01/د مورخ 15 مرداد 1382 وزارت بهداشت، به محدودیت‌های توزیع محصولات لبنی مربوط می‌شود. شاکی که وکیل شرکت تولیدکننده است، ادعا کرده که این دستورالعمل به‌طور غیرقانونی تولیدکنندگان را از توزیع عمده محصولات خود منع کرده و تنها اجازه عرضه خرده‌فروشی در محل تولید را داده است. در حالی که مجوزهای قانونی صادره از اداره بهداشت، توزیع عمده را مجاز دانسته‌اند. در پاسخ به این شکایت، معاون وزارت بهداشت با استناد به ماده 8 و تبصره 1 قانون مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب 1346، بیان کرده که کلیه کارگاه‌ها باید پروانه ساخت اخذ کنند و دستورالعمل مورد نظر به منظور رعایت نکات بهداشتی صادر شده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری پس از انجام بررسی‌های لازم، به این نتیجه رسید که بند 3 دستورالعمل مذکور مغایرتی با قانون ندارد و در حدود اختیارات قانونی صادر شده است. بنابراین، درخواست ابطال دستورالعمل رد گردید. کلاسه پرونده: 34/83 شاکی: آقایان 1- جلال مهرپور 2- حسین بهبودی از طرف شرکت تعاونی لبنیات سازان استان فارس موضوع: ابطال دستورالعمل شماره 12875/02/01/د مورخ 15/5/1382 اداره کل نظارت بر مواد غذائی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تاریخ رای: یکشنبه 28 آبان 1385 شماره دادنامه: 599 مقدمه: وکیل شاکی ب. ش. د. تقدیمی اعلام داشته است، شرکت موکل دارای 26 عضو کارگاهی م. ب. که به موجب پروانه‌های کسب و نیز مجوزهای قانونی صادره از اداره بهداشت مجاز به تولید و توزیع محصولات و فرآورده‌های لبنی به صورت عمده می‌باشند. متاسفانه اداره کل طرف شکایت بدون توجه به مجوزهای قانونی صادره و حقوق مکتسبه تولید کنندگان با صدور دستورالعمل مورد شکایت، تولیدکنندگان فرآورده‌های لبنی و خصوصاً واحدهای ماست‌بندی سنتی را از توزیع محصولات خود به صورت عمده منع نموده و تنها عرضه محصول به صورت محدود و خرده فروشی آن هم در محل تولید را برای ایشان مجاز شناخته است. مجوزهای صادره از مراجع قانونی ذیربط که توزیع محصولات را به صورت عمده برای تولیدکنندگان مقرر و مجاز دانسته، براساس قانون مواد خوردنی و آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی و آیین‌نامه اجرایی ماده 13 آن صادر شده و دستورالعمل یک مقام اجرایی قدرت نقض و لغو حقوق مکتسبه ناشی از مجوز صادره بر مبنای قانون را ندارد. بنا به مراتب ابطال دستورالعمل شماره 12875/02/01/د مورخ 1382/05/15 (مشخصاً بند 3) مورد تقاضا است. معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 35560/ح/ن مورخ 1383/03/13 اعلام داشته‌اند، 1- به استناد ماده 8 قانون مواد خوردنی و آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی مصوب 1346 و اصلاحات 1353، کلیه کارخانجات و کارگاهها می‌بایست برای ساخت هر نوع فرآورده پروانه ساخت اخذ نمایند و طبق تبصره یک همان ماده کارگاههایی که فرآورده‌های خود را با علامت و بسته‌بندی مشخص به صورت بازرگانی عرضه می‌کنند، مشمول این قانون خواهند بود. 2- آیین‌نامه اجرایی ماده 8 و ماده 9 قانون مذکور مراکز ساخت و تهیه و نگهداری شیر و فرآورده‌های آن مشمول این قانون نموده که در ماده 2 آیین‌نامه مقرر گردیده است که نوع فرآورده‌ها و بسته‌بندی و همچنین کارخانجات کارگاههای مشمول قانون را به ترتیب اهمیت بهداشتی و به تدریج که سازمان نظارت و کنترل بر مواد غذائی و آرایشی آماده می‌شود، برای اطلاع عموم آگهی خواهد کرد. دستورالعمل مورد شکایت به منظور رعایت نکات مشروحه فوق برای کلیه مراکز ساخت، تهیه و نگهداری مواد مشمول مادتین 8 و 9 قانون صدرالاشاره الزام‌آور بوده و بر همین اساس و مبنای قانونی صادر گردیده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسای شعب بدوی و روسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید. رای هیات عمومی به موجب ماده 9 قانون مواد خوردنی، آشامیدنی و آرایشی و بهداشتی مصوب 1346 و اصلاحات بعدی آن «تهیه کنندگان و سازندگان و واردکنندگان مواد خوردنی و آشامیدنی و بهداشتی و آرایشی که نوع موسسات آنها در آگهی وزارت بهداری قید خواهد شد و در تاریخ تصویب این قانون و آیین‌نامه‌های اجرایی آن مشغول به کار هستند، مکلفند ظرف شش ماه از تاریخ انتشار آگهی تقاضای پروانه بهداشتی از وزارت بهداری بنمایند. به تقاضاهای رسیده در کمیسیون فنی مرکب از سه نفر از اشخاص صلاحیتدار به تعیین وزارت بهداری رسیدگی و ظرف شش ماه تصمیم کمیسیون بر رد یا قبول تقاضاها صادر خواهد شد…» بنا به مراتب فوق‌الذکر و عنایت به مفاد لایحه جوابیه، بند 3 بخشنامه شماره 12875/02/01/د مورخ 1382/05/15 که مقرر داشته «واحدهای ماست‌بندی منحصراً مجاز به عرضه محصول به صورت خرده‌فروشی در محل تولید می‌باشند و در صورتی که بخواهند محصول را عرضه نمایند ملزم به اخذ پروانه‌های بهداشتی می‌باشند و اخیراً ضوابط این واحدها تدوین و پس از تایید نهایی ارسال خواهد شد لذا در صورت مشاهده محصول فاقد پروانه ساخت در سطح عرضه لازم است بر طبق مقررات اقدام قانونی به عمل آید.» مغایرتی با قانون ندارد و خارج از حدود اختیارات قانونی مربوط نمی‌باشد. معاون قضایی دیوان عدالت اداریمقدسی‌فرد