رای شماره 740 مورخ 1388/10/14 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
خ. م.:
در پرونده شماره 87/977، شاکی درخواست ابطال بخشنامه شماره 47/2 مورخ 10 فروردین 1383 معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری را مطرح کرده است. این بخشنامه به داوطلبان ورود به مقاطع تحصیلی اجازه میدهد تنها یک بار از امکانات دولتی بهرهمند شوند و در صورتی که برای بار دوم در دورههای روزانه پذیرفته شوند، موظف به پرداخت شهریه معادل دوره شبانه خواهند بود. شاکی استدلال کرده که این بخشنامه فراتر از اختیارات وزیر بوده و با اصل 53 قانون اساسی و قوانین مرتبط با پرداختها مغایرت دارد. در پاسخ، مدیرکل دفتر حقوقی وزارت علوم به مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب 1358 و آییننامههای اجرایی آن اشاره کرده و بیان داشته که این بخشنامه در راستای تحقق اهداف قانونگذار و ایجاد شرایط برابر برای افراد مشمول قانون است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری پس از بررسی، با استناد به مواد مذکور، اعلام کرد که بخشنامه مورد شکایت با قوانین مغایرتی ندارد و بنابراین ابطال آن را رد کرد.
تاریخ دادنامه: 14 دی 1388
شماره دادنامه: 740
کلاسه پرونده: 87/977
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای …
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 47/2 مورخ 10/1/1383 معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
مقدمه: شاکی ب. ش. د. تقدیمی اعلام داشته است، قبل از تاریخ 10/1/1383 فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی ارشد، جزء در رشتهای که فارغ التحصیل شده بودند، در صورتی که از لحاظ نظام وظیفه مشکلی نداشتند، میتوانستند در یکی از رشتههای مندرج در دفترچه آزمون کارشناسی ارشد شرکت نمایند. و در صورتی که در دوره روزانه پذیرفته میشوند، از تحصیل آموزش رایگان بهرهمند بودند. با این وصف در تاریخ 10/1/1383 معاون آموزشی وزارت علوم طی بخشنامه مورد شکایت مقرر نمود، «هر یک از داوطلبان ورود به آموزش عالی در هر یک از مقاطع تحصیلی، تنها برای یک بار میتوانند از امکانات دولتی استفاده نمایند و در صورت پذیرفته شدن برای بار دوم در دورههای روزانه، مستلزم پرداخت شهریهای معادل دوره شبانه خواهد بود» به دلایل ذیل بخشنامه یاد شده مغایر قوانین و خارج از حدود اختیارات م. ب..
1- صدور بخشنامه مذکور از طرف معاون وزیر و محدود نمودن تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد در رشته دیگر برای بار دوم خارج از حدود اختیارات وزیر م. ب. و اصولاً بخشنامه نمیتواند برای مردم ایجاد حق و تکلیف نماید. فلذا، بخشنامه مذکور و الزام به پرداخت هزینه معادل شهریه شبانه، خارج از حدود اختیارات معاون وزیر است.
2- مستنبط از اصل 53 قانون اساسی و مطابق اصل قانونی بودن پرداختها و دریافتها، دریافت هر نوع وجه از شهروندان باید به موجب قانون باشد. وضع قانون از اختیارات قوه مقننه است. لذا به استناد قسمت دوم اصل 170 قانون اساسی و بند یک ماده 19 و ماده 42 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1358 متقاضی ابطال بخشنامه مذکور میباشم. مدیرکل دفتر حقوقی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در پاسخ به شکایت شاکی طی نامه شماره 4261/75 مورخ 4/5/1388 اعلام داشتهاند، 1- برابر مفاد ماده 7 لایحه قانونی اصلاح مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیلی اطفال و جوانان ایرانی مصوب 1358 «دانشجویان و هنرجویانی که بخواهند از آموزش رایگان در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی داخل کشور استفاده نمایند، مکلفند برابر مدتی که از تحصیل رایگان استفاده کردهاند در ایران خدمت نمایند. در صورت استنکاف از انجام تمام یا قسمتی از خدمت مذکور باید هزینه تحصیلات رایگان را تمام یا به تناسب مدتی که خدمت نکردهاند، به دولت بپردازند. دانشجویان و هنرجویانی که مایل به استفاده از تحصیلات رایگان نیستند، مکلف به پرداخت شهریه و هزینه تحصیلی میباشند».
2- ماده یک آییننامه اجرایی تبصره ماده 8 موضوع لایحه قانونی فوقالذکر نیز اشاره دارد «دانشجویان دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و هنرجویان موسسات آموزش عالی هنری که از تحصیلات رایگان موضوع قانون اصلاح ماده 7 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیلی اطفال و جوانان ایرانی استفاده میکنند، مکلفند برابر مدت تحصیل رایگان خود در ایران خدمت نمایند. دانشجویان و هنرجویان مذکور در این ماده که مایل به استفاده از تحصیلات رایگان نیستند، باید شهریه و هزینه تحصیلی اعلام شده از طرف وزارت فرهنگ و آموزش عالی را هنگام ثبت نام به محل تحصیل خود بپردازند».
3- تبصره 4 ماده آییننامه نحوه اجرای ماده 3 قانون تامین آموزش فرزندان کارگران مصوب 1353 هیات وزیران اشعار دارد، هزینه و کمک هزینه... دانشجویان دوره روزانه دانشگاهها و موسسات آموزش عالی تنها در مدت متعارف برای طی هر دوره از تحصیلات عالی پرداخت خواهد شد. تشخیص مدت متعارف تحصیل در هر دوره بر حسب مورد بر عهده وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم گذاشته شده است و در ماده 9 آن نیز تاکیده شده است که «دانشجویان برخوردار از کمک هزینه تحصیلی مکلفند پس از فراغت از تحصیل به تناسب مبلغ و مدت استفاده از کمک هزینه در سازمانهای دولتی یا وابسته به دولت و سایر سازمانهای بخش عمومی و یا در بخش خصوصی در داخل کشور خدمت نمایند و در صورت استنکاف از ادامه تحصیل و یا انجام خدمت مکلفند وجوه دریافتی را به صندوق مسترد دارند». با عنایت به موارد فوق نتیجه گیری میشود که اولاً وزارت متبوع در ارتباط با اجرای مقررات آموزشی مجاز است صرفاً برای دوره تحصیلی بالاتر، تسهیلات رایگان ارائه نمایند نه برای دورههای همسطح ثانیاً، اعطاء تسهیلات آموزش رایگان در صورت پذیرفته شدن دانشجو در مقاطع بالاتر تحصیلی علاوه بر جنبه حمایتی به نوعی سیاست تشویقی را به دنبال دارد چراکه در غیر این صورت دانشجویان رغبتی برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر را نداشته و بیشتر به دنبال کسب مدارک لیسانس در رشتههای مختلف بوده که خود به نوعی ترویج مدرک گرایی در کشور م. ب.. ثالثاً، با عنایت به کثرت مشتاقان ادامه تحصیل در مقاطع عالی، از یک سو و عدم امکان جذب و اشتغال تمامی آنان برای ادامه تحصیل از سوی دیگر، قاعده عدالت و انصاف اقتضاء میکند که کسی که یک بار از مزایای آموزش رایگان در یک مقطع تحصیلی استفاده کرده، دیگر نتواند در همان مقطع از آن مزایا استفاده نماید و امکان ادامه تحصیل برای سایر افراد مشتاق فراهم گردد. لذا بخشنامه مورد شکایت وضع قاعده و قانون یا مصوبه جدید نبوده بلکه تعیین سیاستهای آموزشی و مقررات مصوب آموزشی گذشته میباشد، لذا رد شکایت شاکی مورد استدعا است. هیات عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
ن. ب. ا. حسب مقررات مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب 1354 و اصلاحات بعدی آن دانشجویان بهرهمند از تحصیلات مجانی مکلف به انجام خدمت مورد نظر مقنن بوده و بخشنامه مورد درخواست شکایت در جهت تحقق اهداف مقنن و فراهم شدن شرایط مساوی برای افراد مشمول قانون بوده و از این جهت مغایرتی با قوانین موضوعه نداشته و خارج از اختیارات مرجع صدور هم نمیباشد، بنابراین موجبی برای ابطال آن به نظر نمیرسد.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری - مبشری
موارد مرتبط 42
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2313 تا 2315 مورخ 1398/07/30 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 316 مورخ 1395/12/25 هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2362 مورخ 1398/08/14 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 7 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003151306 مورخ 1402/12/01 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
شماره پــرونـــده : هـ ع/0003055 شماره دادنامه: 140109970906010922 تاریخ: 1401/12/06
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
دادنامه 140231390003151306 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری — 1402/12/01 — ابطال مصوبه 4754/46960 مورخ 1401/1/17 معاونت حقوقی ریاست جمهوری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رأی: ✅محدودیت زمانی شش ماه از تاریخ دانشآموختگی جهت ثبت نام در د (۱ ۴ ۰ ۰/۰ ۶/۲ ۳)
ماده 7 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رأی: ارجاع شد و این هیأت به موجب دادنامه شماره ۱ ۴ ۰ ۲ ۳ ۱ ۳ ۹ ۰ ۰ ۰ ۲ ۱ ۸ ۸ ۹ ۲ ۳-۱ ۴ ۰ ۲/۸/۲ ۳ ماده تشخیص نداد و به رد شکایت رأی صادر کرد. رأی مذکور
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره ۱۵۰۵ مورخ ۱۳۹۸/۰۷/۳۰ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری(موضوع تعارض آراء : احتساب مرخصی زایمان به عنوان بخشی از تعهدات دوره تخصصی پزشکی) عدم احتساب مدت مرخصی زایمان به عنوان مدت دوره تعهد خدمت دوره تخصصی دستیاران پزشکی
مواد 8 و 7 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002034765 مورخ 1402/08/08 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1205 مورخ 1394/10/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 279 مورخ 1395/11/27 هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1307 مورخ 1399/10/13 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 945 مورخ 1396/09/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 75 مورخ 1398/01/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000563705 مورخ 1403/03/08 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 181 مورخ 1396/03/02 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1916 مورخ 1399/12/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 226 مورخ 1398/05/28 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2108 و 2109 مورخ 1397/12/07 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 267 مورخ 1396/10/30 هیات تخصصی پژوهشی فرهنگی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 265 مورخ 1398/06/12 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002189182 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2134 مورخ 1400/07/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002524039 مورخ 1402/09/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 494 تا 508 مورخ 1395/08/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 49 مورخ 1400/02/11 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
مواد 7و8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000112020 مورخ 1403/01/21 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1556-1551 مورخ 1400/06/23 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 378 مورخ 1397/11/28 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 137 مورخ 1391/03/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 324 مورخ 1401/05/24 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1566 مورخ 1400/06/16 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390000637672 مورخ 1402/03/16 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 836 مورخ 1401/10/19 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1014 مورخ 1398/11/28 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 544 مورخ 1396/06/07 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1404 مورخ 1397/06/13 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1144 مورخ 1396/11/010 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 670 و736 مورخ 1398/04/11 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
مواد مرتبط 2
-
استناد
از این صفحه
ماده 8 — قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب 1353/04/30
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی
-
استناد
از این صفحه
ماده 7 — قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب 1353/04/30
مواد 7 و 8 قانون تامین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب 1358
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
