رای شماره ۱۲۲۳ مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۲۱ هیأت تخصصی کار ، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری(موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه مدیر کل بهره وری و مزد وزارت کار و امور اجتماعی به شماره ۳۶۴۸۲ (مورخ ۱۳۷۵/۱۱/۲۴))

شماره پرونده: هـ ع/ ۰۰۰۰۹۳۹ شماره دادنامه: ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۱۲۲۳ تاریخ: ۱۴۰۰/۱۰/۲۱ شاکی: سید علی اکبر حسینی طرف شکایت: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه مدیر کل بهره وری و مزد وزارت کار و امور اجتماعی به شماره ۳۶۴۸۲ (مورخ ۱۳۷۵/۱۱/۲۴) *شاکی د. ب. ط. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به خواسته ابطال نامه مدیر کل بهره وری و مزد وزارت کار و امور اجتماعی به شماره ۳۶۴۸۲ (مورخ ۱۳۷۵/۱۱/۲۴) به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی و سپس به هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی ارجاع شده است است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب.: «عطف به نامه شماره ۱۵۳۶/ت۴۰/۴۰۴ مورخ ۱۵/۱۱/۷۵ و پیرو نامه شماره ۳۵۵۰۶ مورخ ۱۷/۱۱/۷۵ اشعار میدارد: طرح طبقه بندی مشاغل کارگران صنعت نفت مشتمل بر شناسنامه های شغلی و فهرست تخصیص امتیازات مربوط به ۲۶۱ عنوان شغلی در گروههای ده گانه به انضمام جدول مزد پیشنهادی (که قبلاً طی نامه شماره ۵۹۸۶/و/۷۵/م مورخ ۱۸/۱۱/۷۵ معاونت محترم تنظیم روابط کار این وزارتخانه تایید و ابلاغ گردیده است) و نیز دستورالعمل (ضوابط) اجرایی طرح در اجرای ماده ۴۹ قانون کار بررسی شد و یک نسخه از آن ممهور به مهر این اداره کل اعاده میگردد تا در مورد کلیه کارگران مشمول قانون کار صنعت نفت ب. ر. م. قانون کار و سایر ضوابط مربوط به موقع اجرا گذاشته شود. خواهشمند است دستور فرمایید: الف- ضمن تعیین و معرفی کمیته طبقه بندی مشاغل برابر ضوابط و دستورالعملهای جاری نسخه ای از گزارش اجرایی طرح را این اداره کل ارسال دارند. ب- تعداد ۲۰ نسخه از طرح و ضمایم آن را تهیه و به این اداره کل ارسال نمایند تا جهت بهره برداری های اداری در اختیار ادارات کل کار و امور اجتماعی استانها قرار گیرد. اضافه میکند هر گونه تغییر، اصلاح، یا تجدیدنظر در طرح مزبور مستند به ماده ۸ آییننامه اجرایی تبصره ۱ ماده ۴۹ قانون کار موکول به تایید وزارت کار و امور اجتماعی است». دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: شاکی به موجب دادخواستی اعلام کرده است: طرح طبقه بندی مشاغل شرکت ملی گاز ایران، ابتدا طرح مستقلی نبوده و اولین بار در ۱۳۶۲ تهیه و تدوین گردید و مقرر شد کلیه طرحهای طبقه بندی مشاغل مصوب قبل از آن، باید مورد بازنگری مجدد بر اساس نظام ارزشیابی نظام ارزیابی پس از انقلاب (مصوب اداره کل طبقه بندی مشاغل وزارت کار و امور اجتماعی وقت) قرار گیرند. لکن شرکت مذکور با هماهنگی ناقص با وزارت کار صرفاً چند درصد به مزدهای قبلی اضافه کرده و بدون قرارداد با طراح طبقه بندی مشاغل و کمیته طرح طبقه بندی مشاغل (که باید تشکیل میگردید)، اقدام به انتشار جدول مزدی در سال ۱۳۷۵ نمود، که آن را به وزارت کار نیز ارسال کرد. معاونت روابط کار و جبران خدمت نیز این جدول مربوط به گروههای دهگانه را تایید و آن را به عنوان طرح طبقه بندی مشاغل مورد پذیرش قرار داد. در حالی که علیرغم ذکر مجلات طرح در نامه شماره ۳۶۴۸۲ (مورخ ۱۳۷۵/۱۱/۲۴)، هیچ گونه مجلاتی در وزارت کار یا هیچ یک از ادارات کل استانی موجود نمیباشد. ضمناً هیچ گونه محاسباتی در خصوص ضریب ریالی جدول مزد (و اینکه با چه ضریبی به جدول مزد منتشرشده در سال ۱۳۷۵ رسیده اند) وجود ندارد. همچنین کمیته طرح طبقه بندی وزارت نفت، آن را به تایید نرسانده و هیچ طراح مجاز از سوی وزارت مذکور نیز آن را تهیه ننموده است، که این مورد همگی ضمایم ماده ۴۹ قانون کار و تبصره یک آن میباشد. نه طراحی وجود داشته و نه کمیته طرح طبقه بندی مشاغل؛ که به همین دلایل، وزارت ابتدا ۲۰% به جدول در سال ۱۳۸۵ اضافه نموده است و نهایتاً در سال ۱۳۸۸، طرح طبقه بندی مشاغل بازنگری شده را تهیه کرد، که این بار کلیه مراحل قانونی آن طی شد. اما دیگر شامل حال بازنشستگان قبل از سال ۱۳۸۵ نگردید. از این جهت، ابطال مصوبه شماره ۳۶۴۸۲ (مورخ ۱۳۷۵/۱۱/۲۴) و ضمایم آن مدارک پیوست، مورد تقاضاست. لازم به ذکر است که در مندرجات نامه فوق، به ۲۰ جلد طرح از عنوان ۴۷۷ عنوان شغلی مورد اشاره موجود میباشد؛ اما عناوین شغلی ارزیابی شده ایی وجود ندارد. - همچنین شاکی در پاسخ به اخطار رفع نقص، در نامهای به شماره ۲۰/۴۹۳۳۱/۹۰۰۰ اعلام کرده است: ۱. طبق ماده ۴۹ قانون کار، طرح طبقه بندی مشاغل باید توسط کمیته طبقه بندی مشاغل یا دفاتر مشاوره فنی تهیه شود. اما این موضوع در صدور نظام ارزیابی مشاغل سال ۱۳۶۲ رعایت نشده است. ۲. بر اساس تبصره ۲ ماده ۴۹ قانون کار، صلاحیت موسسات و افرادی که به تهیه طرحهای طبقهبندی میپردازند، باید مورد تایید وزارت کار باشد؛ حال آنکه طراح طبقهبندی مشاغل این طرح (مصوب ۱۳۷۵) اصلا مشخص نیست. *در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل روابط کار و جبران خدمت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به موجب لایحه شماره ۸۶۸۵۹ (مورخ ۱۴۰۰/۵/۱۹) به طور خلاصه توضیح داده است که: ۱. ب. ت. ب. اینکه در دهه ۴۰ شمسی، مقررات الزامآوری در مورد اجرای طرحهای طبقه بندی مشاغل وجود نداشت، طرح طبقه بندی مشاغل صنعت نفت نیز بدون نظارت و تایید وزارت کار تهیه شده و تا سال ۱۳۷۵ در مورد مشمولین قانون کار اجرایی شد. ب. ت. ب. ماده ۴۸ و ۴۹ قانون کار، در سال ۱۳۷۵ طرح طبقه بندی جدیدی در ۱۰ گروه شغلی با هماهنگی وزارت نفت و وزارت کار تدوین و جایگزین طرح قبلی شد. ۲. طرح طبقه بندی مذکور، بر اساس نامه های اداره کل بهره وری و مزد وزارت کار به شماره ۱۷۲۵۲ (مورخ ۱۳۷۶/۵/۲۶) و ۳۶۴۸۲ (مورخ ۱۳۷۵/۱۱/۲۴)، مشتمل بر ۴۷۷ عنوان شغلی در گروههای ده گانه، شرح وظایف، شرح عوامل اجرایی و... بوده است که جدول مزد طرح برای سال ۱۳۷۵، طی نامه معاونت تنظیم روابط کار وقت وزارت کار به شماره ۵۹۸۶/و/۷۵/م (مورخ ۱۳۷۵/۱۱/۱۸) و ضوابط اجرایی آن نیز طی نامه آن اداره کل به شماره ۳۶۴۸۲ (مورخ ۱۳۷۵/۱۱/۲۴) مورد تایید و ابلاغ قرار گرفت. ۳. عدم وجود نسخهایی از طرح طبقه بندی مشاغل مذکور و عناوین شغلی در این اداره کل و ادارات کل اجرایی استانها دلیلی بر عدم ارزیابی مشاغل صنعت نفت نمیباشد. ۴. ارزیابی مشاغل در ۱۰ گروه، مغایرتی با ضوابط و مقررات مربوطه ندارد و صنعت نفت ب. ت. ب. ساختار و اقتضایات خود در آن زمان، برای ارزیابی مشاغل خود، ۱۰ گروه مذکور را در نظر گرفته است. ۵. مطابق بند ۱ نامه اداره کل بهره وری و مزد وزارت کار به شماره ۱۷۲۵۲ (مورخ ۱۳۷۶/۵/۲۶)، طرح مزبور شامل کارکنان صنعت نفت کشور و کلیه شرکتهای تابعه وزارت نفت است و کلیه کارگرانی که مستقیماً در استخدام واحدهای مزبور باشند –اعم از کارگران دایم یا قرارداد موقت- مشمول ضوابط طرح قرار میگیرند. ۶. لازم به ذکر است که نسخهایی از جدول مزد گروههای شغلی، جدول نرخ پایه های سنوات و جدول جایگزین تجربه جای تحصیل، در این اداره کل موجود میباشد، که این اداره کل، جدول مزد را در جریان یک دعوا به هیات حل اختلاف استان قزوین ارسال کرده است. پرونده شماره هـ ع/۰۰۰۰۹۳۹ مبنی بر درخواست ابطال نامه مدیر کل بهره وری و مزد وزارت کار و امور اجتماعی به شماره ۳۶۴۸۲ مورخ ۱۳۷۵/۱۱/۲۴ در جلسه مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۱۲ هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضا به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند: رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی: اولاً ن. ب. ا. مفاد نامه معترض عنه راجع به طرح طبقه بندی کارگران شاغل در صنعت نفت در شرکت های متعدد وابسته به شرکت نفت بوده، لذا مفاد نامه معترض عنه موردی نبوده و براساس بند یک ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲، رسیدگی به آن در صلاحیت هیات عمومی دیوان عدالت اداری م. ب.. ثانیاً براساس ماده ۴۹ قانون کار اصلاحی مصوب ۱۳۹۰ «به منظور استقرار مناسبات صحیح کارگاه با بازار کار در زمینه مزد و مشخص بودن شرح وظایف و دامنه مسیولیت مشاغل مختلف در کارگاه، کارفرمایان مشمول این قانون موظفند با همکاری کمیته‌ طبقه‌بندی مشاغل کارگاه و یا موسسات ذیصلاح، طرح طبقه‌بندی مشاغل را تهیه کنند و پس از تایید وزارت تعـاون، کار و رفاه اجتماعی به مرحله اجراء درآورند.» براساس ماده ۵۰ قانون مذکور نیز «چنانچه کارفرمایان مشمول این قانون در مهلت های تعیین شده از طرف وزارت تعـاون، کار و رفاه اجتماعی مشاغل کارگاه های خود را ارزیابی نکرده باشند وزارت تعـاون، کار و رفاه اجتماعی، انجام این امر را به یکی از دفاتر موسسات مشاور فنی ارزیابی مشاغل و یا اشخاص صاحب صلاحیت (موضوع تبصره ۲ ماده ۴۹) واگذار خواهد کرد.»، بنابراین تصویب طرح طبقه بندی مشاغل در کارگاهها با همکاری کارفرمایان چه بدون همکاری آنان در حدود صلاحیت و وظایف وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی م. ب.. ثالثا در بند یک نامه شماره ۱۷۲۵۲ مورخ ۱۳۷۶/۵/۲۶ مدیر کل بهره وری و مزد وزارت کار و امور اجتماعی بیان گردیده: جدول مزد طرح طبقه بندی مزبور و طرح و ضوابط اجرایی آن در سال ۱۳۷۵ به تایید معاونت تنظیم روابط کار و اداره کل اداره کار و امور اجتماعی استان رسیده است. در نامه شماره ۷۶/۳۱ مورخ ۱۳۸۵/۴/۱۲ مدیر کل نظارت بر نظام های جبران خدمت وزارت کار و امور اجتماعی نیز اشاره گردیده طرح طبقه بندی کارگران شاغل صنعت نفت در سال ۱۳۷۵ برای کلیه شرکت های تابعه وزارت نفت تهیه و پس از تصویب و تایید وزارت متبوع و ابلاغ و اجرای آن لازم الرعایه گردیده است. بنابه مراتب مذکور و با عنایت به اینکه طرح طبقه بندی کارگران شاغل در صنعت نفت در سال ۱۳۷۵ با طی مراحل قانونی موضوع ماده ۴۹ و ۵۰ قانون کار مصوب ۱۳۶۹ تهیه و اجرایی گردیده و نامه معترض عنه نیز مقرر داشته طرح مذکور در مورد کلیه کارگران مشمول قانون کار صنعت نفت ب. ر. م. قانون کار و سایر ضوابط مربوط به موقع اجرا گذاشته شود، لذا مفاد آن مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمی باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده ۸۴ قانون مذکور ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا ۱۰ نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. محمد جواد انصاری رییس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری text = matn.replace(regex, '$1'); $('#Div_1').html(text); if (parseInt(navigator.appVersion) $("a[name=copy_pre]").click(function () { range.selectNodeContents(el); sel.removeAllRanges(); sel.addRange(range); showNotification1(); }.box.comment-form .form-group { }fieldset { }.btncss{ رای شماره 1223 مورخ 1400/10/21 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری موضوع این پرونده شکایت به منظور ابطال نامه مدیر کل بهره‌وری و مزد وزارت کار و امور اجتماعی به شماره 36482 مورخ 24 بهمن 1375 است. شاکی به دلیل عدم رعایت مراحل قانونی و کمبود مستندات کافی در خصوص طرح طبقه‌بندی مشاغل صنعت نفت، خواستار ابطال این نامه شده است. وی استدلال کرده که این طرح بدون تایید کمیته طبقه‌بندی مشاغل و با نقص در هماهنگی با وزارت کار تهیه شده و هیچ گونه محاسباتی برای جدول مزد ارائه نشده است. در پاسخ به این شکایت، مدیر کل روابط کار و جبران خدمت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تاکید کرده که طرح طبقه‌بندی در سال 1375 با همکاری وزارت نفت و بر اساس قوانین مربوطه تهیه و اجرا شده و به تایید وزارت کار رسیده است. هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی پس از بررسی، به این نتیجه رسید که نامه مورد شکایت با رعایت مراحل قانونی تهیه شده و مغایرتی با قوانین ندارد؛ بنابراین، ابطال آن را رد کرد. این تصمیم قابل اعتراض در مهلت معین است. شماره پرونده: ه- ع/ 0000939 شماره دادنامه: 140009970906011223 تاریخ: 21/10/1400 موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه مدیر کل بهره ‌وری و مزد وزارت کار و امور اجتماعی به شماره 36482 (مورخ 24/11/1375) شاکی د. ب. ط. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به خواسته ابطال نامه مدیر کل بهره‌ وری و مزد وزارت کار و امور اجتماعی به شماره 36482 (مورخ 24/11/1375) به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی و سپس به هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی ارجاع شده است معاونت روابط کار و جبران خدمت نیز این جدول مربوط به گروه‌های ده‌گانه را تایید و آن را به عنوان طرح طبقه‌ بندی مشاغل مورد پذیرش قرار داد. در حالی که علی‌رغم ذکر مجلات طرح در نامه شماره 36482 (مورخ 24/11/1375)، هیچ گونه مجلاتی در وزارت کار یا هیچ یک از ادارات کل استانی موجود نمی‌باشد. همچنین کمیته طرح طبقه ‌بندی وزارت نفت، آن را به تایید نرسانده و هیچ طراح مجاز از سوی وزارت مذکور نیز آن را تهیه ننموده است، که این مورد همگی ضمایم ماده 49 قانون کار و تبصره یک آن م. ب.. نه طراحی وجود داشته و نه کمیته طرح طبقه ‌بندی مشاغل؛ که به همین دلایل، وزارت ابتدا 20% به جدول در سال 1385 اضافه نموده است و نهایتاً در سال 1388، طرح طبقه‌ بندی مشاغل بازنگری ‌شده را تهیه کرد، که این بار کلیه مراحل قانونی آن طی شد. اما دیگر شامل حال بازنشستگان قبل از سال 1385 نگردید. از این جهت، ابطال مصوبه شماره 36482 (مورخ 24/11/1375) و ضمایم آن مدارک پیوست، مورد تقاضاست. در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل روابط کار و جبران خدمت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به موجب لایحه شماره 86859 (مورخ 19/5/1400) به طور خلاصه توضیح داده است که: 2. طرح طبقه ‌بندی مذکور، بر اساس نامه ‌های اداره کل بهره ‌وری و مزد وزارت کار به شماره 17252 (مورخ 26/5/1376) و 36482 (مورخ 24/11/1375)، مشتمل بر 477 عنوان شغلی در گروه‌های ده‌ گانه، شرح وظایف، شرح عوامل اجرایی و... بوده است که جدول مزد طرح برای سال 1375، طی نامه معاونت تنظیم روابط کار وقت وزارت کار به شماره 5986/و/75/م (مورخ 18/11/1375) و ضوابط اجرایی آن نیز طی نامه آن اداره کل به شماره 36482 (مورخ 24/11/1375) مورد تایید و ابلاغ قرار گرفت. 4. ارزیابی مشاغل در 10 گروه، مغایرتی با ضوابط و مقررات مربوطه ندارد و صنعت نفت ب. ت. ب. ساختار و اقتضائات خود در آن زمان، برای ارزیابی مشاغل خود، 10 گروه مذکور را در نظر گرفته است. 5. مطابق بند 1 نامه اداره کل بهره ‌وری و مزد وزارت کار به شماره 17252 (مورخ 26/5/1376)، طرح مزبور شامل کارکنان صنعت نفت کشور و کلیه شرکت‌های تابعه وزارت نفت است و کلیه کارگرانی که مستقیماً در استخدام واحدهای مزبور باشند -اعم از کارگران دائم یا قرارداد موقت- مشمول ضوابط طرح قرار می‌گیرند. پرونده شماره ه- ع/0000939 مبنی بر درخواست ابطال نامه مدیر کل بهره وری و مزد وزارت کار و امور اجتماعی به شماره 36482 مورخ 24/11/1375 در جلسه مورخ 12/10/1400 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضا به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند: ثانیاً براساس ماده 49 قانون کار اصلاحی مصوب 1390 «به منظور استقرار مناسبات صحیح کارگاه با بازار کار در زمینه مزد و مشخص بودن شرح وظایف و دامنه مسئولیت مشاغل مختلف در کارگاه، کارفرمایان مشمول این قانون موظفند با همکاری کمیته‌ طبقه‌بندی مشاغل کارگاه و یا موسسات ذیصلاح، طرح طبقه‌بندی مشاغل را تهیه کنند و پس از تایید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به مرحله اجراء درآورند.» براساس ماده 50 قانون مذکور نیز «چنانچه کارفرمایان مشمول این قانون در مهلت های تعیین شده از طرف وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مشاغل کارگاه های خود را ارزیابی نکرده باشند وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، انجام این امر را به یکی از دفاتر موسسات مشاور فنی ارزیابی مشاغل و یا اشخاص صاحب صلاحیت (موضوع تبصره 2 ماده 49) واگذار خواهد کرد.»، بنابراین تصویب طرح طبقه بندی مشاغل در کارگاهها با همکاری کارفرمایان چه بدون همکاری آنان در حدود صلاحیت و وظایف وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی م. ب.. ثالثاً در بند یک نامه شماره 17252 مورخ 26/5/1376 مدیر کل بهره وری و مزد وزارت کار و امور اجتماعی بیان گردیده: جدول مزد طرح طبقه بندی مزبور و طرح و ضوابط اجرایی آن در سال 1375 به تایید معاونت تنظیم روابط کار و اداره کل اداره کار و امور اجتماعی استان رسیده است. در نامه شماره 76/31 مورخ 12/4/1385 مدیر کل نظارت بر نظام های جبران خدمت وزارت کار و امور اجتماعی نیز اشاره گردیده طرح طبقه بندی کارگران شاغل صنعت نفت در سال 1375 برای کلیه شرکت های تابعه وزارت نفت تهیه و پس از تصویب و تایید وزارت متبوع و ابلاغ و اجرای آن لازم الرعایه گردیده است. رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی