رای شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۰۲۱۳۶۶۲ مورخ ۱۴۰۳/۰۲/۰۱ هیأت تخصصی هیأت تخصصی شهرسازی ، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری (مـوضـوع شـکایت و خواسته : ۱- ابطال تبصره های ۳ و ۴ بند (ب) و بندهای (ج) و (د) اصلاحیه شیوه نامه تفاهم با مالکین متقاضی دریافت خدمات فنی در روستاها ابلاغی به موجب نامه شماره ۴۱۹۴/ص-

بـسـمـه تـعـالـی هیات تخصصی شهرسازی ، منابع طبیعی و محیط زیست * شماره پــرونـــده : هـ ت/ ۰۲۰۰۲۳۵- ۰۲۰۰۱۹۸ *شماره دادنامه سیلور: ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۰۲۱۳۶۶۲ تاریخ: ۱۴۰۳/۰۲/۰۱ * شاکی : سازمان بازرسی کل کشور- آقای … *طرف شکایت : بنیاد مسکن انقلاب اسلامی *مـوضـوع شـکایت و خواسته : ۱- ابطال تبصره های ۳ و ۴ بند (ب) و بندهای (ج) و (د) اصلاحیه شیوه نامه تفاهم با مالکین متقاضی دریافت خدمات فنی در روستاها ابلاغی به موجب نامه شماره ۴۱۹۴/ص- ۱۳۹۹/۶/۳۰ رییس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاکی د. ب. ط. بنیاد مسکن انقلاب اسلامی به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب. : "بند ب) بررسی شرایط و بازدید میدانی از زمین پیشنهادی: ................. تبصره ۳: چنانچه در اثر تهیه و یا بازنگری طرح های هادی و یا اصلاح آن، اراضی متعلق به اشخاص حقیقی و یا حقوقی با کاربری مسکونی، تجاری یا خدماتی وارد محدوده روستا شده و این امر موجب ایجاد ارزش افزوده گردد ملاک زمین موظف است به تشخیص بنیاد استان هزینه ارایه خدمات فنی و زیربنایی به اراضی فوق را شامل تشکیل پرونده، بازدید میدانی کارشناسان، نقشه برداری، تهیه طرح های لازم (الحاق به محدوده، تعیین کاربری، تفکیک و ...) پیگیری تصویب طرح در مراجع استصوابی، پیاده سازی طرح مصوب، آماده سازی اولیه تا سطح ...............، جدول گذاری معابر، آسفالت و .... از محل ارزش افزوده ایجاد شده پرداخت نماید. تبصره ۴: بنیاد استان می تواند ضمن توافق با ملاک و یا وکیل قانونی ایشان متناسب با هزینه ارایه خدمات فنی و زیربنایی درصدی از عین زمین و یا معادل ریالی آن را جلب رضایت ملاک یا وکیل قانونی از ایشان دریافت نماید. بند ج) پس از بررسی موارد بند الف و ب درصد سهم بنیاد و متقاضی به وسیله روابط زیر تعیین و توسط مدیر بنیاد شهرستان و کارشناس مسوول زمین مشترکاً به کمیسیون معاملات بنیاد استان پیشنهاد و پس از تصویب در کمیسیون مذکور و تنفیذ مدیر کل استان قابلیت اجرا می یابد. - ۲/۱ × ۱۰۰ × y= - p=n۱×s -s۱= در روابط فوق n۱ = قیمت کارشناسی روز هر متر مربع اراضی واقع در خارج محدوده روستا ب. ت. ب. کاربری فعلی زمین به صورت ناخالص (به ریال)، s = مساحت ناخالص زمین مورد نظر، p = ارزش روز کل زمین (ریال)، s۱ = مساحت معادل خالص مسکونی (متر مربع)، n۲ = قیمت کارشناسی روز هر متر مربع مسکونی در داخل محدوده روستایی (ریال)، y : درصد سهم ملاک نسبت به مساحت خالص مسکونی پس از تفکیک زمین، s۲ : مساحت خالص مسکونی پس از تهیه طرح تفکیکی زمین موصوف (متر مربع) بند د) پس از تهیه و تنظیم مدارک به شرح موارد مندرج در بندهای الف ، ب و ج، موضوع توسط مدیر بنیاد شهرستان و کارشناس مسوول زمین استان به بنیاد مسکن استان ارسال می گردد تا ابتدا موضوع در واحد فنی عمران روستایی استان بررسی و در صورت وجود توجیه نفی مراتب در کمیسیون معاملات استان مطرح گردد. در این رابطه مراحل تصویب به شرح زیر انجام می شود: ۱- برای اراضی تا مساحت یک هکتار و یا اراضی کمتر از یک هکتار با ارزش کارشناسی روز تا سقف حداکثر پنج برابر نصاب معاملات متوسط که هر ساله توسط هیات محترم وزیران ابلاغ می گردد پیشنهاد مشترک بنیاد شهرستان و کارشناس مسوول زمین در کمیسیون معاملات استان بررسی و پس از تایید با تصویب مدیر کل استان قابل اقدام خواهد بود. ۲- برای اراضی با مساحت بیش از یک هکتار و یا کمتر از یک هکتار با ارزش کارشناسی روز بیش از پنج برابر نصاب معاملات متوسط، پس از تایید کمیسیون معاملات و تصویب مدیر کل استان، موضوع به دفتر مرکزی ارجاع و با تنفیذ ریاست بنیاد مسکن انقلاب اسلامی قابل اقدام خواهد بود. تبصره: تقسیم پلاک های با مساحت بالای یک هکتار به قطعات کوچک تر و ارایه پیشنهاد در دو یا چند قرارداد توافقی طی مدت کمتر از دو سال ممنوع بوده و بنیاد مسکن استان مسوول انجام کنترل های لازم م. ب.. ۳- اراضی دارای مساحت یک هزار متر مربع و کمتر در روستاهای واقع در استان های تهران، البرز، گیلان، مازندران و گلستان و روستاهای داخل در حریم شهرهای مرکز استان و اراضی دارای مساحت سه هزار متر مرب و کمتر در سایر روستاهای کشور مشمول مقررات این شیوه نامه نبوده و رسیدگی به تقاضای مالکین اینگونه اراضی در کمیسیون معاملات استان بررسی و پس از تایید کمیسیون مذکور با تنفیذ مدیرکل بنیاد مسکن استان قابل اقدام خواهد بود. *دلایل شاکیان برای ابطال مقرره مورد شکایت : توضیح اینکه سازمان بازرسی کل کشور درخواست ابطال تبصره های ۳ و ۴ بند ب و بند ج از شیوه نامه شماره ۴۱۹۴- ۳۰/۶/۹۹ را به لحاظ مغایرت با قانون و خروج از حدود اختیار از تاریخ تصویب نموده و شاکی حقیقی «آقای …» درخواست ابطال بندهای ب، ج و د» شیوه ناه را نموده است،بنابراین بند (ج) مورد درخواست ابطال هر دو شاکی است. خلاصه شکایت سازمان بازرسی: تبصره ۳ از جزء ۷ بند ب شیوه نامه تفاهم با مالکین متقاضی دریافت خدمات فنی در روستاها موضوع ابلاغیه شماره ۴۶۶۲۰ – ۱۱/۴/۸۷ رییس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مبنی بر اخذ بخشی از اراضی مالکان با درخواست این سازمان «سازمان بازرسی» در هیات عمومی دیوان عدالت اداری مطرح و به موجب دادنامه شماره ۱۴۴۳- ۱۶/۷/۹۸ تبصره مزبور را ابطال و وضع ضابطه جهت دریافت بخشی از اراضی مالکان در قبلا موافقت با تغییر کاربری یا ورود اراضی به محدوده روستا خارج از اختیارات بنیاد مسکن تشخیص داده شد. در تنظیم شیوه نامه جدید به ویژه تبصره های ۳ و ۴ بند ب و بند ج کماکان بنیاد مسکن با تمسک به ضرورت اخذ هزینه های خدمات فنی و زیر بنایی از مالکان اختیار تنظیم توافق نامه با ملاک و اخذ بخشی از اراضی مالکان طبق یک فرمول مشخص و ثابت مندرج در بند ج شیوه نامه همانند شیوه نامه قبلی (۱۳۸۷) برای خود محفوظ داشته است در حالی که اخذ بخشی از املاک روستاییان توسط بنیاد مسکن در قبلا موافقت با تغییر کاربری یا ورود اراضی به محدوده روستا سابقاً به موجب دادنامه شماره ۱۴۴۳- ۱۶/۷/۹۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری خارج از اختیار تشخیص و ابطال شده است هر سال هزینه های مربوط به انجام خدمات زیربنایی و فنی در حوزه عمران روستاها در بودجه عمومی لحاظ و به بنیادهای مسکن پرداخت می گردد. تعیین سهم ملاک و بنیاد مسکن از طریق فرمول از پیش تعیین شده به منزله وضع و تعیین عوارض تلقی شده حال آن که در قوانین و مقررات عمومی از جمله قانون منع فروش و واگذاری اراضی فاقد کاربری مسکونی و قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت چنین اختیاری برای بنیاد مسکن تجویز نشده است لذا تعیین فرمول مشخص جهت سهم بندی اراضی تغییر کاربری داده شده یا الحاق شده به محدوده در بند (ج) خارج از اختیارات بنیاد مسکن انقلاب اسلامی م. ب.. هزینه های انجام شده توسط بنیاد مسکن می بایست ط. ت. های مربوطه محاسبه و اخذ گردد و این در حالی است که فرمول ارایه شده در بند (ج) همواره سهم ثابتی از اراضی را برای بنیاد مسکن لحاظ می نماید که هیچ ارتباطی با هزینه های خدمات فنی و مهندسی انجام شده ندارد. بنابراین تبصره ۳ و ۴ بند ب و بند ج بخشنامه شماره ۴۱۹۴- ۳۰/۶/۹۹ با عنوان اصلاحیه شیوه نامه مغایر با قوانین موضوعه و اساسنامه بنیاد، دادنامه شماره ۱۴۴۳- ۱۶/۷/۹۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری و خارج از حدود اختیارات واضع تشخیص می گردد. خلاصه شکایت آقای …: شاکی در دادخواست تقدیمی ابتدا درخواست ابطال موادی از تفاهم نامه همکاری مشترک فی مابین وزارت کشور و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی را نموده و مفاد دادخواست وی در همین ارتباط است لیکن در ادامه شکایت خود ابطال بندهای ب، ج و د از شیوه نامه، شماره ۴۱۹۴- ۳۰/۶/۹۹ بدون ذکر دلایل و علت ابطال اعلام نموده است. *در پاسخ به شکایت مذکور ، رییس وقت بنیاد مسکن به طور خلاصه توضیح داده است که : در خصوص قسمت اول شرح شکایت مبنی بر اینکه مجدداً در شیوه نامه شماره ۴۱۹۴- ۳۰/۶/۹۹ مفاد تبصره ۳ جزء ۷ بند ب شیوه نامه شماره ۴۶۶۲- ۱۱/۴/۸۷ که به موجب دادنامه شماره ۱۴۴۳- ۱۶/۷/۹۸ هیات عمومی ابطال شده تکرار شده است به استحضار می رساند موضوع تفاهم با مالکین در روستاهایی مطرح می گردد که در اطراف آنها تملک اراضی ملی و دولتی وجود نداشته و بنا به ضرورت و به منظور رسیدگی به درخواست متقاضیان الحاق و تغییر کاربری اراضی روستایی تملک زمین از سایر منابع ضرورت می یابد مقداری از اراضی به عنوان جبران هزینه های خدمات فنی نقشه برداری، تهیه طرح و آماده سازی اراضی الحاقی و در اجرای بند ج از ماده ۳ آیین نامه اجرایی قانون و در شیوه نامه قبلی اراضی در قالب صلح معوض در اختیار بنیاد مسکن قرار می گرفت. درخواست الحاق اراضی از اختیارات ملاک بوده و بنیاد مسکن هیچ گونه اجباری در قبول ان ندارد اما فرآیند اجرای درخواست مستلزم امور کارشناسی و تهیه نقشه است که شامل هزینه خواهد بود. تبصره ۳ بند ب شیوه نامه اصلاحی صرفاً برای اراضی با مساحت زیاد است. این نهاد به عنوان متولی طرح های هادی روستایی ناچار از تهیه مقدمات بوده است. در ادامه مدیر کل حقوقی بنیاد مسکن در پاسخ به شکایت آقای … اظهار و اعلام داشته: شقوق هفت گانه مندرج در بند ب اصلاحیه شیوه مورد شکایت ناظر به بررسی شرایط و بازدید میدانی از زمین پیشنهادی م. ب. که اساساً ب. ت. ب. نوعیت زمین، بازدید از عرصه به منظور ارایه خدمات فنی منطبق بر شرایط کالبدی روستاها برابر طرح هادی روستایی امری ضروری و اجتناب ناپذیر است که این امر نیز دقیقاً منبعث از قوانین بالادستی از جمله جزء ۵ بند الف ماده ۲۶ قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی که متضمن ارکان کمیته تصویب طرح های هادی و تعیین محدوده روستایی و ماده ۶ شیوه نامه نحوه بررسی و تصویب طرح های هادی و تعیین محدوده روستایی شماره ۱۸۰۸۶۸-۲۸/۱۲/۹۶ سازمان برنامه و بودجه کشور است. بند ج اصلاحیه شیوه نامه نیز برگرفته از مواد ۲۲ و ۲۳ آیین نامه اجرایی بند ۵ ماده ۱۵ قانون اساسنامه بنیاد مسکن بوده که به تجویز و استجازه قانون تصویب شده است. رای مورد استناد شاکی به شماره ۱۵۲۵- ۱۴۰۰/۶/۱۶ هیات عمومی دیوان صرفاً متضمن ابطال شیوه نامه شماره ۲۰/۳/۱۰۶۱۷۸ مورخ ۸/۱۱/۹۹ معاونت امور عمرانی استانداری اصفهان درباره تفکیک اراضی روستایی و دریافت پروانه ساختمان است. در مورد بند د شیوه نامه لازم به ذکر است که کل بند اخیرالذکر به موجب مکاتبه شماره ۱۸۴۳۷ مورخ ۱۴۰۲/۳/۲۲ رییس محترم بنیاد مسکن حذف گردیده است و موجبی برای رسیدگی ندارد. بر اساس بند ۵ از ماده ۱۵ قانون اساسنامه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی درآمد حاصل از فروش مصالح تولیدی کارگاه ها و کارخانجات متعلق به بنیاد و توزیع مصالح ساختمانی و ارایه خدمات فنی به عنوان یکی از منابع بودجه، امکانات و منابع مالی بنیاد مسکن دانسته شده است در راستای اجرای مقرره مذکور آیین نامه اجرایی در تاریخ ۲۱/۱۲/۸۹ به تصویب شورای مرکزی بنیاد مسکن و وزیر وقت شهرسازی رسید. بر اساس ماده ۲۲ آیین نامه ارایه خدمات فنی تعریف و بر اساس ماده ۲۳ آیین نامه گردشکار نحوه بررسی و رسیدگی به درخواست ها، نحوه محاسبه هزینه متناسب با خدمات فنی ارایه شده و چگونگی تنظیم صلح نامه و تعیین سهم طرفین از اراضی موضوع فصل سوم، چهارم و پنجم آیین نامه بر اساس دستورالعملی خواهد بود که توسط رییس بنیاد ابلاغ خواهد شد. لذا اصلاحیه شیوه نامه بر همین اساس تصویب شده است. اخذ هزینه جهت ارایه خدمات فنی از مالکین به موجب بند ۵ از ماده ۱۵ قانون اساسنامه تجویز گردیده است و این امر نیز بر اساس تبصره ۴ بند د اصلاحیه شیوه نامه تفاهم با مالکین متقاضی دریافت خدمات فنی در روستاها از طریق توافق با ملاک و یا وکیل قانونی ایشان متناسب با هزینه های ارایه خدمات فنی و زیر بنایی به صورت درصدی از مالکین زمین یا معادل ریالی آن قابل دریافت است. پرونده های شماره هـ ت/۰۲۰۰۱۹۸، هـ ع/۰۲۰۰۲۳۵ مبنی بر ابطال بند (ب) اصلاحیه شیوه نامه تفاهم با مالکین متقاضی دریافت خدمات فنی در روستاها ابلاغی تحت نامه شماره ۴۱۹۴/ص مورخ ۱۳۹۹/۶/۳۰ رییس بنیاد مسکن انقلاب در جلسه مورخ ۱۴۰۳/۱/۲۶ هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست با حضور نمایندگان طرف شکایت مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات به شرح ذیل اعلام نظر نمودند: رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مفاد بند (ب) اصلاحیه شیوه نامه تفاهم با مالکین متقاضی دریافت خدمات فنی در روستاها ابلاغی تحت نامه شماره ۴۱۹۴/ص مورخ ۱۳۹۹/۶/۳۰ رییس بنیاد مسکن انقلاب صرفاً درخصوص بیان مراحل و اقدامات مربوط به رسیدگی به درخواست الحاق اراضی به محدوده روستا، تعیین و تغییر کاربری و یا تفکیک اراضی واقع در محدوده روستاها بوده و متضمن حکمی مغایر قوانین و مقررات مورد استناد شاکی و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمی باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده ۸۴ قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب ۱۴۰۲ ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا ۱۰ نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده ۹۳ قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم گیری های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود. سعید کریمی رییس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری text = matn.replace(regex, '$1'); $('#Div_1').html(text); if (parseInt(navigator.appVersion) $("a[name=copy_pre]").click(function () { range.selectNodeContents(el); sel.removeAllRanges(); sel.addRange(range); showNotification1(); }.box.comment-form .form-group { }fieldset { }.btncss{ رای شماره 140331390000213662 مورخ 1403/02/01 هیات تخصصی هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری در دادنامه شماره 140331390000213662 مورخ 1403/02/01 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست، موضوع شکایت مربوط به ابطال تبصره‌های 3 و 4 بند (ب) و بندهای (ج) و (د) اصلاحیه شیوه‌نامه تفاهم با مالکین متقاضی دریافت خدمات فنی در روستاها است که به موجب نامه شماره 4194/ص- 1399/06/30 رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ابلاغ گردیده است. شاکی به دلیل مغایرت این تبصره‌ها با قوانین و خروج از حدود اختیارات، درخواست ابطال آن‌ها را مطرح کرده است. وی استدلال کرده که اخذ بخشی از اراضی مالکان در قبال خدمات فنی و زیرساختی، در دادنامه شماره 1443- 16/7/98 هیات عمومی دیوان عدالت اداری به عنوان اقدام خارج از اختیارات بنیاد مسکن شناخته شده است و همچنین به انتقاد از تعیین فرمول مشخص برای سهم بنیاد از اراضی به عنوان وضع عوارض پرداخته است. در پاسخ، بنیاد مسکن اعلام کرده که این شیوه‌نامه به منظور تسهیل در ارائه خدمات فنی و مطابق با قوانین بالادستی تنظیم شده است. در نهایت، هیات تخصصی دیوان عدالت اداری با رد درخواست ابطال، اعلام کرده که مفاد بند (ب) اصلاحیه شیوه‌نامه تنها مراحل رسیدگی به درخواست الحاق اراضی به محدوده روستا و تغییر کاربری را بیان می‌کند و مغایر با قوانین و خارج از اختیارات مرجع وضع آن نمی‌باشد. بر این اساس، رای صادره قابل اعتراض در مهلت مقرر است. شماره پرونده: ه- ت/ 0200235- 0200198 موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال تبصره های 3 و 4 بند (ب) و بندهای (ج) و (د) اصلاحیه شیوه نامه تفاهم با مالکین متقاضی دریافت خدمات فنی در روستاها ابلاغی به موجب نامه شماره 4194/ص- 1399/06/30 رییس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی تبصره 3: چنانچه در اثر تهیه و یا بازنگری طرح های هادی و یا اصلاح آن، اراضی متعلق به اشخاص حقیقی و یا حقوقی با کاربری مسکونی، تجاری یا خدماتی وارد محدوده روستا شده و این امر موجب ایجاد ارزش افزوده گردد مالک زمین موظف است به تشخیص بنیاد استان هزینه ارایه خدمات فنی و زیربنایی به اراضی فوق را شامل تشکیل پرونده، بازدید میدانی کارشناسان، نقشه برداری، تهیه طرح های لازم (الحاق به محدوده، تعیین کاربری، تفکیک و. ..) پیگیری تصویب طرح در مراجع استصوابی، پیاده سازی طرح مصوب، آماده سازی اولیه تا سطح. ..............، جدول گذاری معابر، آسفالت و. ... از محل ارزش افزوده ایجاد شده پرداخت نماید. تبصره 4: بنیاد استان می‌تواند ضمن توافق با مالک و یا وکیل قانونی ایشان متناسب با هزینه ارایه خدمات فنی و زیربنایی درصدی از عین زمین و یا معادل ریالی آن را جلب رضایت مالک یا وکیل قانونی از ایشان دریافت نماید. پس از بررسی موارد بند الف و ب درصد سهم بنیاد و متقاضی به وسیله روابط زیر تعیین و توسط مدیر بنیاد شهرستان و کارشناس مسئول زمین مشترکاً به کمیسیون معاملات بنیاد استان پیشنهاد و پس از تصویب در کمیسیون مذکور و تنفیذ مدیر کل استان قابلیت اجرا می یابد. در روابط فوق n1 = قیمت کارشناسی روز هر متر مربع اراضی واقع در خارج محدوده روستا ب. ت. ب. کاربری فعلی زمین به صورت ناخالص (به ریال)، s = مساحت ناخالص زمین مورد نظر، p = ارزش روز کل زمین (ریال)، s1 = مساحت معادل خالص مسکونی (متر مربع)، n2 = قیمت کارشناسی روز هر متر مربع مسکونی در داخل محدوده روستایی (ریال)، y: درصد سهم مالک نسبت به مساحت خالص مسکونی پس از تفکیک زمین، s2: مساحت خالص مسکونی پس از تهیه طرح تفکیکی زمین موصوف (متر مربع) پس از تهیه و تنظیم مدارک به شرح موارد مندرج در بندهای الف، ب و ج، موضوع توسط مدیر بنیاد شهرستان و کارشناس مسئول زمین استان به بنیاد مسکن استان ارسال می‌گردد تا ابتدا موضوع در واحد فنی عمران روستایی استان بررسی و در صورت وجود توجیه نفی مراتب در کمیسیون معاملات استان مطرح گردد. در این رابطه مراحل تصویب به شرح زیر انجام می‌شود: 1- برای اراضی تا مساحت یک هکتار و یا اراضی کمتر از یک هکتار با ارزش کارشناسی روز تا سقف حداکثر پنج برابر نصاب معاملات متوسط که هر ساله توسط هیات محترم وزیران ابلاغ می‌گردد پیشنهاد مشترک بنیاد شهرستان و کارشناس مسئول زمین در کمیسیون معاملات استان بررسی و پس از تایید با تصویب مدیر کل استان قابل اقدام خواهد بود. تبصره: تقسیم پلاک های با مساحت بالای یک هکتار به قطعات کوچک تر و ارایه پیشنهاد در دو یا چند قرارداد توافقی طی مدت کمتر از دو سال ممنوع بوده و بنیاد مسکن استان مسئول انجام کنترل های لازم م. ب.. توضیح اینکه سازمان بازرسی کل کشور درخواست ابطال تبصره های 3 و 4 بند ب و بند ج از شیوه نامه شماره 4194- 30/6/99 را به لحاظ مغایرت با قانون و خروج از حدود اختیار از تاریخ تصویب نموده و شاکی حقیقی «آقای …» درخواست ابطال بندهای ب، ج و د» شیوه ناه را نموده است،بنابراین بند (ج) مورد درخواست ابطال هر دو شاکی است. خلاصه شکایت سازمان بازرسی: تبصره 3 از جزء 7 بند ب شیوه نامه تفاهم با مالکین متقاضی دریافت خدمات فنی در روستاها موضوع ابلاغیه شماره 46620 - 11/4/87 رییس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مبنی بر اخذ بخشی از اراضی مالکان با درخواست این سازمان «سازمان بازرسی» در هیات عمومی دیوان عدالت اداری مطرح و به موجب دادنامه شماره 1443- 16/7/98 تبصره مزبور را ابطال و وضع ضابطه جهت دریافت بخشی از اراضی مالکان در قبال موافقت با تغییر کاربری یا ورود اراضی به محدوده روستا خارج از اختیارات بنیاد مسکن تشخیص داده شد. در تنظیم شیوه نامه جدید به ویژه تبصره های 3 و 4 بند ب و بند ج کماکان بنیاد مسکن با تمسک به ضرورت اخذ هزینه های خدمات فنی و زیر بنایی از مالکان اختیار تنظیم توافق نامه با مالک و اخذ بخشی از اراضی مالکان طبق یک فرمول مشخص و ثابت مندرج در بند ج شیوه نامه همانند شیوه نامه قبلی (1387) برای خود محفوظ داشته است در حالی که اخذ بخشی از املاک روستاییان توسط بنیاد مسکن در قبال موافقت با تغییر کاربری یا ورود اراضی به محدوده روستا سابقاً به موجب دادنامه شماره 1443- 16/7/98 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خارج از اختیار تشخیص و ابطال شده است هر سال هزینه های مربوط به انجام خدمات زیربنایی و فنی در حوزه عمران روستاها در بودجه عمومی لحاظ و به بنیادهای مسکن پرداخت می‌گردد. تعیین سهم مالک و بنیاد مسکن از طریق فرمول از پیش تعیین شده به منزله وضع و تعیین عوارض تلقی شده حال آن که در قوانین و مقررات عمومی از جمله قانون منع فروش و واگذاری اراضی فاقد کاربری مسکونی و قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت چنین اختیاری برای بنیاد مسکن تجویز نشده است لذا تعیین فرمول مشخص جهت سهم بندی اراضی تغییر کاربری داده شده یا الحاق شده به محدوده در بند (ج) خارج از اختیارات بنیاد مسکن انقلاب اسلامی م. ب.. هزینه های انجام شده توسط بنیاد مسکن می‌بایست ط. ت. های مربوطه محاسبه و اخذ گردد و این در حالی است که فرمول ارایه شده در بند (ج) همواره سهم ثابتی از اراضی را برای بنیاد مسکن لحاظ می‌نماید که هیچ ارتباطی با هزینه های خدمات فنی و مهندسی انجام شده ندارد. بنابراین تبصره 3 و 4 بند ب و بند ج بخشنامه شماره 4194- 30/6/99 با عنوان اصلاحیه شیوه نامه مغایر با قوانین موضوعه و اساسنامه بنیاد، دادنامه شماره 1443- 16/7/98 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و خارج از حدود اختیارات واضع تشخیص می‌گردد. در خصوص قسمت اول شرح شکایت مبنی بر اینکه مجدداً در شیوه نامه شماره 4194- 30/6/99 مفاد تبصره 3 جزء 7 بند ب شیوه نامه شماره 4662- 11/4/87 که به موجب دادنامه شماره 1443- 16/7/98 هیات عمومی ابطال شده تکرار شده است به استحضار می رساند موضوع تفاهم با مالکین در روستاهایی مطرح می‌گردد که در اطراف آنها تملک اراضی ملی و دولتی وجود نداشته و بنا به ضرورت و به منظور رسیدگی به درخواست متقاضیان الحاق و تغییر کاربری اراضی روستایی تملک زمین از سایر منابع ضرورت می یابد مقداری از اراضی به عنوان جبران هزینه های خدمات فنی نقشه برداری، تهیه طرح و آماده سازی اراضی الحاقی و در اجرای بند ج از ماده 3 آیین‌نامه اجرایی قانون و در شیوه نامه قبلی اراضی در قالب صلح معوض در اختیار بنیاد مسکن قرار می گرفت. درخواست الحاق اراضی از اختیارات مالک بوده و بنیاد مسکن هیچ گونه اجباری در قبول ان ندارد اما فرآیند اجرای درخواست مستلزم امور کارشناسی و تهیه نقشه است که شامل هزینه خواهد بود. تبصره 3 بند ب شیوه نامه اصلاحی صرفاً برای اراضی با مساحت زیاد است. این نهاد به عنوان متولی طرح های هادی روستایی ناچار از تهیه مقدمات بوده است. در ادامه مدیر کل حقوقی بنیاد مسکن در پاسخ به شکایت آقای … اظهار و اعلام داشته: شقوق هفت گانه مندرج در بند ب اصلاحیه شیوه مورد شکایت ناظر به بررسی شرایط و بازدید میدانی از زمین پیشنهادی م. ب. که اساساً ب. ت. ب. نوعیت زمین، بازدید از عرصه به منظور ارایه خدمات فنی منطبق بر شرایط کالبدی روستاها برابر طرح هادی روستایی امری ضروری و اجتناب ناپذیر است که این امر نیز دقیقاً منبعث از قوانین بالادستی از جمله جزء 5 بند الف ماده 26 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی که متضمن ارکان کمیته تصویب طرح های هادی و تعیین محدوده روستایی و ماده 6 شیوه نامه نحوه بررسی و تصویب طرح های هادی و تعیین محدوده روستایی شماره 180868-28/12/96 سازمان برنامه و بودجه کشور است. بند ج اصلاحیه شیوه نامه نیز برگرفته از مواد 22 و 23 آیین‌نامه اجرایی بند 5 ماده 15 قانون اساسنامه بنیاد مسکن بوده که به تجویز و استجازه قانون تصویب شده است. رای مورد استناد شاکی به شماره 1525- 1400/06/16 هیات عمومی دیوان صرفاً متضمن ابطال شیوه نامه شماره 1061/03/2078 مورخ 8/11/99 معاونت امور عمرانی استانداری اصفهان درباره تفکیک اراضی روستایی و دریافت پروانه ساختمان است. در مورد بند د شیوه نامه لازم به ذکر است که کل بند اخیرالذکر به موجب مکاتبه شماره 18437 مورخ 1402/03/22 رییس محترم بنیاد مسکن حذف گردیده است و موجبی برای رسیدگی ندارد. بر اساس بند 5 از ماده 15 قانون اساسنامه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی درآمد حاصل از فروش مصالح تولیدی کارگاه ها و کارخانجات متعلق به بنیاد و توزیع مصالح ساختمانی و ارایه خدمات فنی به عنوان یکی از منابع بودجه، امکانات و منابع مالی بنیاد مسکن دانسته شده است در راستای اجرای مقرره مذکور آیین‌نامه اجرایی در تاریخ 21/12/89 به تصویب شورای مرکزی بنیاد مسکن و وزیر وقت شهرسازی رسید. بر اساس ماده 22 آیین‌نامه ارایه خدمات فنی تعریف و بر اساس ماده 23 آیین‌نامه گردشکار نحوه بررسی و رسیدگی به درخواست ها، نحوه محاسبه هزینه متناسب با خدمات فنی ارایه شده و چگونگی تنظیم صلح نامه و تعیین سهم طرفین از اراضی موضوع فصل سوم، چهارم و پنجم آیین‌نامه بر اساس دستورالعملی خواهد بود که توسط رییس بنیاد ابلاغ خواهد شد. لذا اصلاحیه شیوه نامه بر همین اساس تصویب شده است. اخذ هزینه جهت ارایه خدمات فنی از مالکین به موجب بند 5 از ماده 15 قانون اساسنامه تجویز گردیده است و این امر نیز بر اساس تبصره 4 بند د اصلاحیه شیوه نامه تفاهم با مالکین متقاضی دریافت خدمات فنی در روستاها از طریق توافق با مالک و یا وکیل قانونی ایشان متناسب با هزینه های ارایه خدمات فنی و زیر بنایی به صورت درصدی از مالکین زمین یا معادل ریالی آن قابل دریافت است. پرونده های شماره ه- ت/0200198، ه- ع/0200235 مبنی بر ابطال بند (ب) اصلاحیه شیوه نامه تفاهم با مالکین متقاضی دریافت خدمات فنی در روستاها ابلاغی تحت نامه شماره 4194/ص مورخ 1399/06/30 رییس بنیاد مسکن انقلاب در جلسه مورخ 1403/01/26 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست با حضور نمایندگان طرف شکایت مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات به شرح ذیل اعلام نظر نمودند: مفاد بند (ب) اصلاحیه شیوه نامه تفاهم با مالکین متقاضی دریافت خدمات فنی در روستاها ابلاغی تحت نامه شماره 4194/ص مورخ 1399/06/30 رییس بنیاد مسکن انقلاب صرفاً درخصوص بیان مراحل و اقدامات مربوط به رسیدگی به درخواست الحاق اراضی به محدوده روستا، تعیین و تغییر کاربری و یا تفکیک اراضی واقع در محدوده روستاها بوده و متضمن حکمی مغایر قوانین و مقررات مورد استناد شاکی و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم گیری های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود.