رای شماره ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۰۱۶۹۷۸ مورخ ۱۴۰۴/۰۱/۰۹ هیأت تخصصی اراضی شهرسازی ، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری (مـوضـوع شـکایت و خواسته : ابطال مصوبه تشکیل بخش کوه یخاب و دهستان ده محمد، دهستان چاه مسافر در استان خراسان جنوبی شامل بندهای ث، ج، چ، ح، خ و د مصوبه هیأت وزیران به شماره ۶۰۳۱۴/ت۶۱۹۸۷ هـ

بـسـمـه تـعـالـی هیات تخصصی اراضی شهرسازی ، منابع طبیعی و محیط زیست * شماره پــرونـــده : هـ ت/ ۰۳۰۰۱۹۴ شماره دادنامه سیلور: ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۰۱۶۹۷۸ تاریخ: ۱۴۰۴/۰۱/۰۹ * شاکی : آقای … *طرف شکایت : نهاد ریاست جمهوری *مـوضـوع شـکایت و خواسته : ابطال مصوبه تشکیل بخش کوه یخاب و دهستان ده محمد، دهستان چاه مسافر در استان خراسان جنوبی شامل بندهای ث، ج، چ، ح، خ و د مصوبه هیات وزیران به شماره ۶۰۳۱۴/ت۶۱۹۸۷ هـ به تاریخ ۱۴۰۳/۰۴/۱۳ ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاکی د. ب. ط. نهاد ریاست جمهوری به خواسته ابطال مصوبه تشکیل بخش کوه یخاب و دهستان ده محمد، دهستان چاه مسافر در استان خراسان جنوبی شامل بندهای ث، ج، چ، ح، خ و د مصوبه هیات وزیران به شماره ۶۰۳۱۴/ت۶۱۹۸۷ هـ به تاریخ ۱۴۰۳/۰۴/۱۳ به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن بندهای مورد شکایت به قرار زیر م. ب.: "هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۴۰۳/۳/۱۶ به پیشنهاد شماره ۱۷۱۷۹۵ مورخ ۱۴۰۲/۸/۱۷ وزارت کشور و به استناد ماده ۱۳ قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب ۱۳۶۲ تصویب کرد: ...... ث- در بخش دستگردان شهرستان طبس، یک دهستان به نام ده محمد از ترکیب روستاها و مزرعه ها و مکان های واقع در محدوده جغرافیایی موضوع نقشه پیوست، از جمله روستاها، مزرعه ها و مکان های زیر ایجاد می شود: ۱-ده محمد ۲-ملوند ۳- امیرآباد ۴-کلشانه ۵-همت آباد ۶-سیب کوه ۷-مبشر آباد ۸- محمد آباد ۹-فتح آباد ۱۰-نصرت آباد ۱۱-دلکوه ۱۲- حسن آباد اعتماد ۱۳-منصوریه ۱۴-ازبکوه قدیم ۱۵-تلخوری ۱۶-محمدیه ۱۷-حوض عزیز ۱۸-درنجان ۱۹-رباط دهنه ۲۰-معدن چاه سرب ۲۱-فغانی ۲۲-پاشنه دران ۲۳-محمد آباد صاحبکار ۲۴-ایستگاه راه آهن شیرگشت ج- روستای ده محمد به عنوان مرکز دهستان ده محمد تعیین می شود. چ- در بخش دستگردان شهرستان طبس، یک دهستان به نام چاه مسافر از ترکیب روستاها و مزرعه ها و مکان های واقع در محدوده جغرافیایی موضوع نقشه پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است، از جمله روستاها، مزرعه ها و مکان های زیر ایجاد می شود: ۱-چاه مسافر ۲-هوک ۳-کل حوض ها ۴-حوض ریزه ۵-چاه شور ۶-چاه پیاب ۷-عبید ۸-مشاع عبید ۹-رباط زنگیچه ۱۰-کلا عبدالغنی ۱۱-حوض کربلایی اسدالله. ح-روستای چاه مسافر به عنوان مرکز دهستان چاه مسافر تعیین می شود. خ- در شهرستان طبس یک بخش به نام کوه یخاب از ترکیب دو دهستان کوه یخاب و چاه مسافر ایجاد می شود. د-روستان تپه طاق به عنوان مرکز بخش کوه یخاب تعیین می شود. .....-معاون اول رییس جمهور" *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : شاکی به موجب دادخواست تقدیمی اعلام کرده است: -ماده ۳ قانون تقسیمات کشوری مصوب ۱۳۶۲ و اصلاحی ۱۳۸۹ بیان می دارد: دهستان کوچکترین واحد تقسیمات کشوری است که دارای محدوده جغرافیایی معین بوده و از به هم پیوستن چند روستا، مکان، مزرعه‌همجوار تشکیل می‌شود که از لحاظ محیط طبیعی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی همگن بوده و امکان خدمات‌رسانی وبرنامه‌ریزی در سیستم و‌شبکه واحدی را فراهم می‌نماید. ‌تبصره ۱- حداقل جمعیت دهستان با در نظر گرفتن وضع پراکندگی و اقلیمی کشور به سه درجه تراکمی به شرح زیر تقسیم می‌شود: الف - تراکم زیاد ۸۰۰۰ نفر. ب - تراکم متوسط ۶۰۰۰ نفر. ج تراکم کم ۴۰۰۰ نفر. در بند چ، تشکیل دهستان چاه مسافر از ترکیب توابع مذکور(چاه مسافر، هوک، کل حوض ها، حوض ریز، چاه شور، چاه پیاب، عبید، مشاع عبید، رباط زنگیچه، کلا عبدالغنی، حوض کربلایی اسدالله) در سرشماری رسمی ۱۳۹۵، مجموعا ۴۷۴ نفر بوده و با تبصره ۱ ماده ۳ کاملا کاملا در تضاد است. قابل ذکر است مستند تشکیل دهستانها، بخشها و شهرستانها براساس آمار جمعیتی مرکز آمار ایران م. ب.. همچنین باید خاطر نشان کرد براساس این ماده قانونی، ملاک تشکیل دهستان جمعیت رسمی ساکن آن است. با این ابطال، تشکیل بخش کوه یخاب در بند خ نیز د. ا. م. خود به خود کم لن یکن می شود. ۲-همچنین در بند ث، تشکیل دهستان ده محمد از ترکیب توابع مذکور(ده محمد، ملوند، امیراباد، کلشانه، همت آباد، سیب کوه، مبشرآباد، محمدآباد، فتح آباد، نصرت آباد، دلکوه، حسن آباد اعتماد، منصوریه، ازبکوه قدیم، تلخوری، محمدیه، حوض عزیز، درنجان، رباط دهنه، معدن چاه سرب، فغانی، پاشنه دران، محمدآباد صاحبکار، ایستگاه راه آهن شیرگشت) در سرشماری رسمی ۱۳۹۵، مجموعا ۱۱۳۷ نفر بوده و با تبصره ۱ ماده ۳ کاملا کاملا در تضاد است. ۳-ماده ۶ قانون تقسیمات کشوری بیان می دارد: بخش واحدی است از تقسیمات کشوری که دارای محدوده جغرافیایی معین بوده و از به هم پیوست چند دهستان همجوار مشتمل بر‌چندین مزرعه، مکان، روستا و احیاناً شهر که در آن عوامل طبیعی و اوضاع اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی واحد همگنی را به وجود می‌آورد‌ به نحوی که با در نظر گرفتن تناسب، وسعت، جمعیت، ارتباطات و دسترسی و سایر موقعیت ها، نیل به اهداف و برنامه‌ریزیهای دولت در جهت احیاء‌امکانات طبیعی و استعدادهای اجتماعی و توسعه امور رفاهی و اقتصادی آن تسهیل گردد. ‌تبصره ۱ - حداقل جمعیت محدوده هر بخش بدون احتساب نقاط جمعیت شهری با در نظر گرفتن وضع پراکندگی و اقلیمی کشور به دو درجه‌تراکمی به شرح زیر تقسیم شده است. ‌الف - مناطق با تراکم زیاد سی هزار نفر. ب - مناطق با تراکم متوسط ۲۰ هزار نفر. تبصره ۲ـ در نقاط کم تراکم، دورافتاده، مرزی، جزایری، جنگلی، کویری و نقاط محروم و توسعه نیافته و همچنین جمعیت عشایری که بیش از شش ماه در منطقه حضور دارند ب. ت. ب. کلیه شرایط اقلیمی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تا حداقل ده‌هزار نفر جمعیت با تصویب هیات وزیران و درموارد استثنایی با تصویب مجلس، جمعیت بخش می‌تواند کمتر از میزان فوق باشد. (اصلاحی مصوب ۱۳۸۹/۱۲/۴) در اصلاحی ۱۳۸۹ این قانون: تا حداقل ۱۰ هزار نفر جمعیت نیز تشکیل بخش توسط هیات وزیران نیز مجاز شده است و کمتر از آن به هیچ وجه در صلاحیت هیات وزیران نبوده است. در بند خ، تشکیل بخش کوه یخاب شامل دهستان کوه یخاب(۱۰۶۱ نفر) و دهستان چاه مسافر(۴۷۴ نفر) صرف نظر از غیر قانونی بودن تشکیل دهستان چاه مسافر لیکن از آن جهت که براساس سرشماری ۱۳۹۵، اساساً بخش کوه یخاب جمعا ۲۰۷۵ نفر جمعیت داشته و بسیار کمتر از حتی حداقل ۱۰ هزار نفر رسمی برای تشکیل بخش است و با تبصره ۱ و ۲ ماده ۶ کاملا در تضاد است و باید باطل شود. قابل ذکر است بخش کوه یخاب و منطقه مذکور با فرض کویری بودن و محروم بودن باید حداقل ۱۰ هزار نفر جمعیت رسمی داشته باشد و چون ندارد تشکیل آن کاملاً غیر قانونی است. *خلاصه مدافعات طرف شکایت : علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمایم آن پاسخی از طرف شکایت واصل نشده است. پرونده شماره هـ ت/۰۳۰۰۱۹۴ مبنی بر درخواست ابطال بندهای (ث)، (ج)، (چ)، (ح)، (خ) و (د) تصویب نامه شماره ۶۰۳۱۴/ت۶۱۹۸۷هـ مورخ ۱۴۰۳/۴/۱۳ هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۲۱ هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات به اتفاق آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند: رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست ۱- بر اساس ماده ۳ قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب ۱۳۶۲ مقرر گردیده: «دهستان کوچکترین واحد تقسیمات کشوری است که دارای محدوده جغرافیایی معین بوده و از بهم پیوستن چند روستا، مکان، مزرعه‌ همجوار تشکیل می شود که از لحاظ محیط طبیعی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی همگن بوده و امکان خدمات ‌رسانی و برنامه ‌ریزی در سیستم و ‌شبکه واحدی را فراهم می نماید.» بر اساس تبصره ۱ این ماده نیز مقرر گردیده: «حداقل جمعیت دهستان با در نظر گرفتن وضع پراکندگی و اقلیمی کشور به سه درجه تراکمی بشرح زیر تقسیم می شود: الف - تراکم زیاد ۸۰۰۰ نفر. ب - تراکم متوسط ۶۰۰۰ نفر. ج - تراکم کم ۴۰۰۰ نفر.» بر اساس تبصره ۲ ماده مذکور نیز مقرر گردیده: «دهستان های موجود که از نظر وسعت، جمعیت و دسترسی دارای تراکم مطلوب بوده در قالب موجود باقی و آن تعداد از دهستان هایی که ‌از این لحاظ نامتناسب می باشند از طریق تقسیم و یا ادغام تعدیل و به دهستان های جدید تبدیل خواهند شد.» ۲- بر اساس ماده ۶ قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب ۱۳۶۲ مقرر گردیده: «بخش واحدی است از تقسیمات کشوری که دارای محدوده جغرافیایی معین بوده و از بهم پیوستن چند دهستان همجوار مشتمل بر‌ چندین مزرعه، مکان، روستا و احیاناً شهر که در آن عوامل طبیعی و اوضاع اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی واحد همگنی را بوجود می ‌آورد‌ بنحوی که با در نظر گرفتن تناسب، وسعت، جمعیت، ارتباطات و دسترسی و سایر موقعیت ها، نیل به اهداف و برنامه ‌ریزی های دولت در جهت احیاء ‌امکانات طبیعی و استعدادهای اجتماعی و توسعه امور رفاهی و اقتصادی آن تسهیل گردد.» بر اساس تبصره ۱ این ماده اصلاحی مصوب ۱۳۸۹ نیز مقرر گردیده: «حداقل جمعیت محدوده هر بخش، با در نظر گرفتن وضع پراکندگی و اقلیمی کشور به دو درجه تراکمی به شرح زیر تقسیم شده است: الف ـ مناطق با تراکم زیاد سی‌ هزار نفر. ب ـ مناطق با تراکم متوسط بیست هزار نفر.» بر اساس تبصره ۲ ماده مذکور اصلاحی مصوب ۱۳۸۹ نیز مقرر گردیده: «در نقاط کم تراکم، دورافتاده، مرزی، جزایری، جنگلی، کویری و نقاط محروم و توسعه نیافته و همچنین جمعیت عشایری که بیش از شش ماه در منطقه حضور دارند ب. ت. ب. کلیه شرایط اقلیمی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تا حداقل ده ‌هزار نفر جمعیت با تصویب هیات وزیران و در موارد استثنایی با تصویب مجلس، جمعیت بخش می‌ تواند کمتر از میزان فوق باشد.» ۳- بر اساس تبصره ۱ ماده ۷ قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری اصلاحی مصوب ۱۳۸۹ مقرر گردیده: «حداقل جمعیت شهرستان با در نظرگرفتن وضع پراکندگی و اقلیمی کشور به دو درجه تراکمی بشرح زیر تقسیم می شود. الف - تراکم زیاد ۱۲۰۰۰۰ نفر. ب - تراکم متوسط ۸۰۰۰۰ نفر.» بر اساس تبصره ۲ این ماده نیز مقرر گردیده:«در نقاط کم تراکم، دورافتاده، مرزی، جزایری و کویری و نقاط کمتر توسعه‌ یافته (طبق فهرست سالانه دولت) ب. ت. ب. کلیه شرایط اقلیمی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی با تصویب هیات وزیران و در موارد استثنایی با تصویب مجلس شورای اسلامی می تواند کمتر از ۵۰ هزار نفر باشد.»، لذا هیات وزیران با حصول شرایط مذکور در این تبصره صلاحیت ایجاد شهرستان با جمعیت کمتر از ۵۰ هزار نفر را در نقاط کم تراکم، دورافتاده، مرزی، جزایری و کویری و نقاط کمتر توسعه‌ یافته دارد. ۴- سابقاً بر اساس آرای شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۰۵۶۱۳۷۶ مورخ ۱۴۰۳/۳/۸ و ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۰۹۸۸۶۲۷ مورخ ۱۴۰۳/۴/۳۰ هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست در موارد مشابه رای به رد شکایت صادر شده است. بنابه مراتب مذکور و با اخذ وحدت ملاک از مفاد آرای مذکور و با عنایت به اینکه بندهای (ث)، (ج)، (چ)، (ح)، (خ) و (د) تصویب نامه شماره ۶۰۳۱۴/ت۶۱۹۸۷هـ مورخ ۱۴۰۳/۴/۱۳ هیات وزیران منتهی به ایجاد شهرستان «عشق آباد» به شرح بند (ذ) این مصوبه گردیده، لذا بندهای (ث)، (ج)، (چ)، (ح)، (خ) و (د) تصویب نامه مذکور با رعایت مفاد تبصره های ۱ و ۲ ماده ۳ و تبصره های ۱ و ۲ ماده ۶ و تبصره ۱ ماده ۷ قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب ۱۳۶۲ به تصویب رسیده و مغایرتی با قوانین و مقررات مورد استناد شاکی نداشته و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمی باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده ۸۴ قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب ۱۴۰۲ ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا ۱۰ نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده ۹۳ قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم گیری های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود. شهریار قلعه رییس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری text = matn.replace(regex, '$1'); $('#Div_1').html(text); if (parseInt(navigator.appVersion) $("a[name=copy_pre]").click(function () { range.selectNodeContents(el); sel.removeAllRanges(); sel.addRange(range); showNotification1(); }.box.comment-form .form-group { }fieldset { }.btncss{