رای شماره ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۱۷۴۱۳۵۶ مورخ ۱۴۰۴/۰۷/۱۴ هیأت تخصصی اداری و امور عمومی (وضوع شکایت و خواسته : ابطال دستورالعمل شماره ۰۱۰۱۰۰۲۶۹۰ مورخ ۱۷/۱/۱۴۰۱ و دستورالعمل شماره ۹۸۲۱۸۴۱۳ پلیس راهنمایی و رانندگی مورخ ۲/۱۱/۱۳۹۸)

بـسـمـه تـعـالـی هیات تخصصی اداری و امور عمومی * شماره پــرونـــده : هـ ت/ ۰۳۰۰۲۲۵ شماره دادنامه سیلور: ۱۴۰۴۳۱۳۹۰۰۰۱۷۴۱۳۵۶ تاریخ:۱۴۰۴/۰۷/۱۴ * شاکی : آقای … به وکالت از سیدحمیدرضا موسوی. * طرف شکایت : پلیس راهنمایی و رانندگی جمهوری اسلامی ایران. * موضوع شکایت و خواسته : ابطال دستورالعمل شماره ۰۱۰۱۰۰۲۶۹۰ مورخ ۱۴۰۱/۱/۱۷ و دستورالعمل شماره ۹۸۲۱۸۴۱۳ پلیس راهنمایی و رانندگی مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۲ * متن مقرره مورد شکایت: دستورالعمل شماره ۹۸۲۱۸۴۱۳ پلیس راهنمایی و رانندگی مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۲ پیرو دستورالعمل شماره ۷۱۱۲۰-۱-۱۲۰۸-۴/۱۳ تاریخ ۱۳۹۱/۱۲/۱۵، ب. ت. ب. اینکه برابر بند (ب) ماده یک مصوبه شماره ۷۳۶۷۱/ت۵۰۲۴۳هـ مورخ ۱۳۹۵/۶/۱۷ هیات وزیران (آیین نامه شناسایی و صیانت از وسیله های نقلیه تاریخی) در تعریف وسیله نقلیه قدیمی عنوان شده «وسیله نقلیه ای که بیش از سی سال از تولید آن گذاشته باشد و از لحاظ طراحی و مهندسی ساخت بی نظیر باشد» دستور فرمایید متن مذکور را جایگزین تعریف خودروهای قدیمی (فصل اول بند ت ردیف یک) دستور العمل فوق الذکر نموده و ضمن رعایت مفاد بخشنامه شماره ۹۷۳۳۸۶۳۶ تاریخ ۱۳۹۷/۱۲/۴، مراتب به کلیه واحدهای شماره گذاری زیر مجموعه ابلاغ و بر حسن اجرای آن نظارت نمایند. دستورالعمل شماره ۰۱۰۱۰۰۲۶۹۰ مورخ ۱۴۰۱/۱/۱۷ پلیس راهنمایی و رانندگی مورخ ۱۴۰۱/۱/۱۷ پیرو دستورالعمل شماره ۷۱۱۲۰-۱-۱۲۰۸-۴/۱۳ تاریخ ۱۳۹۱/۱۲/۱۵ (تعویض پلاک خودروهای تاریخی) و شماره ۰۰۰۷۰۰۸۸۲۱ مورخ ۱۴۰۰/۷/۲۱ و شماره ۹۸۲۱۸۴۱۳ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۲، در اجرای ماده ۱۰ آیین نامه اجرایی <a class="artref" href="/ماده/ماده-8-a_0815110232897">ماده ۸ قانون هوای پاک</a> و مستند به مصوبه شماره ۷۳۶۷۱/ت۵۰۲۴۳هـ مورخ ۱۳۹۵/۶/۱۷ هیات وزیران (آیین نامه شناسایی و صیانت از وسیله های نقلیه تاریخی) و بند ۴ مصوبات جلسه شماره ۱۳۹ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۱۱ دبیرخانه کارگروه شناسایی و صیانت از خودروهای تاریخی، بدین وسیله فهرست تعداد ۱۰۱ عنوان و تیپ خودروهای سواری و وانت پلاک قدیمی که بیش از سی سال از تولید آن گذشته باشد به پیوست ارسال می گردد. دستور فرمایید در صورت مراجعه مالکان وسیله نقلیه ذکر شده به منظور بررسی و امکان دریافت پلاک تاریخی نامبردگان به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان مربوطه هدایت تا از آن طریق نسبت به ارسال مدارک به دبیرخانه شناسایی و صیانت از خودروهای تاریخی اقدام نمایند. * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: احتراما به وکالت از آقای … موسوی به استحضار عالی می رساند : موکل ملاک یک دستگاه سواری بنز ۱۸۰ مدل ۱۹۵۳ به شماره انتظامی ۲۹۶۵۸ تهران الف م. ب.. به منظور انتقال سند خودرو مذکور موکل در شعبه ۱۱۴ شورای حل اختلاف همدان طرح دعوی نموده که در نهایت رای له موکل صادر می گردد. به منظور اجرای دادنامه و به موجب نامه شماره ۱۴۰۲۲۸۹۹۰۰۱۲۱۲۳۶۲۲ مورخ ۱۴۰۲/۱۱/۲ به مرکز تعویض پلاک مراجعه اما متاسفانه مرکز تعویض پلاک موضوع را به پلیس راهنمایی رانندگی ارجاع می نماید. پلیس راهنمایی رانندگی نیز از اجرای دستور دادگاه استنکاف نموده و در نهایت با استناد به دو دستورالعمل موضوع شکایت به شورای حل اختلاف اعلام می دارد خودرو فوق الذکر قابلیت تعویض پلاک را ندارد. حال از آنجا که هر دو دستورالعمل مغایر با حقوق مالکانه اشخاص و همچنین مغایر با قانون هوای پاک ماده ۸ با موضوع شناسایی و صیانت از وسایل نقلیه تاریخی م. ب. (علی رغم نامه صادره از پلیس راهنمایی رانندگی عنوان شده دستورالعمل در راستای ماده مذکور م. ب.) از محضر رسیدگی و صدور رای به شرح ستون موضوع شکایت را استدعا دارد. * پاسخ طرف شکایت: الف: شاکی پرونده درخواست ابطال مکاتبه شماره ۹۸۲۱۸۴۱۳ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۲ صادره از معاونت فنی مهندسی و خدمات ترافیک پلیس راهور فراجا نموده این در حالی است مکاتبه مذکور این پلیس پیرو مصوبه شماره ۷۳۶۷۱ت۰۵۰۲۴۳ هـ مورخ ۱۳۹۵/۶/۱۷ هیات وزیران بوده و صرفاً آنچه که در این مصوبه به عنوان تعریف وسیله نقلیه قدیمی عنوان شده را به شرح زیر اعلام نموده است. وسیله نقلیه ای که بیش از سی سال از تولید آن گذشته باشد و از لحاظ طراحی و مهندسی ساخت بی نظیر باشد را برای اجرا ابلاغ گردیده است بنابراین هیچ مطلبی راساً از جانب این پلیس ابلاغ نشده و دلیلی برای ابطال این دستورالعمل وجود ندارد. ب : در بخش دیگری شاکی پرونده درخواست ابطال مکاتبه شماره ۱۰۱۰۰۲۶۹۰ ۰ مورخ ۱۴۰۱/۱/۱۷ صادره از معاونت فنی مهندسی و خدمات ترافیک پلیس راهور فراجا را داشته، این در حالی است مکاتبه پیش گفته پیرو مصوبه شماره ۷۳۶۷۱ت۰۵۰۲۴۳ مورخ ۱۳۹۵/۶/۱۷ هیات وزیران و بند ۴ مصوبات جلسه شماره ۱۳۹ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۱۱ دبیرخانه کارگروه شناسایی و صیانت از وسیله های نقلیه تاریخی مبنی بر اعلام فهرست تعداد ۱۰۱ عنوان و تیپ خودروهای سواری و وانت پلاک قدیمی که بیش از سی سال از تولید آن گذشته باشد و نحوه اقدام برای دریافت پلاک تاریخی و معرفی به سازمان میراث فرهنگی و گردشکری و صنایع دستی را تشریح نموده است. برابر ماده ۲ تصویب نامه هیات وزیران به شماره ۷۳۶۷۱٫ت۰۵۰۲۴۳ مورخ ۱۳۹۵/۶/۱۷ آیین نامه شناسایی و صیانت از وسیله های نقلیه تاریخی کارگروهی با حضور نمایندگان وزارت میراث فرهنگی. صنایع دستی و گردشگری وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت ورزش و جوانان فدراسیون موتور سواری و اتومبیلرانی فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران معاونت فنی مهندسی و کانون جهانگردی و اتومبیلرانی جمهوری اسلامی ایران به منظور شناسایی مصادیق وسیله های نقلیه تاریخی و اتخاذ تدابیر هماهنگ برای حفظ و صیانت از آنها تشکیل و متولی آن وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری م. ب. که این متن عیناً با تغییر جزیی در ماده ۲ تصویب نامه هیات وزیران به شماره ۱۸۶۰۴۹هـ مورخ ۱۴۰۲/۱۰/۱۳ تکرار شده است. برابر بند دوم دستورالعمل شماره ۷۱۱۲۰ مورخ ۱۳۹۱/۸/۱۷ آیین نامه شناسایی و صیانت از وسیله های نقلیه تاریخی مصوب سال ۱۳۹۱ نیز « فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است با ارایه معرفی نامه دبیرخانه کارگروه شناسایی و صیانت از خودروهای تاریخی وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری پس از احراز اصالت و مالکیت برای وسیله های نقلیه تاریخی شناسنامه مالکیت و پلاک تاریخی را صادر نماید که این عبارت عیناً در دستورالعمل آیین نامه شناسایی و صیانت از وسیله های نقلیه تاریخی شماره تاریخ ۱۴۰۳ نیز تکرار شده است. بنابراین برابر مصوبات هیات وزیران متولی شناسایی و صیانت از وسیله های نقلیه تاریخی وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری دبیرخانه کارگروه شناسایی و صیانت از خودروهای تاریخی بوده و همان متن مقرر در مصوبات دولت در دستور العمل های این پلیس تکرار شده است. در مورد ادعای شاکی مبنی بر این که مکاتبه شماره ۹۸۲۱۸۴۱۳ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۲ و مکاتبه شماره ۰۱۰۱۰۰۲۶۹۰ مورخ ۱۴۰۱/۱/۱۷ صادره از معاونت فنی مهندسی و خدمات ترافیک پلیس راهور فراجا به علت ابطال آیین نامه اجرایی <a class="artref" href="/ماده/ماده-8-a_0815110232897">ماده ۸ قانون هوای پاک</a> قابلیت اجرا ندارد نیز بر خلاف واقع است زیرا اولاً: در مکاتبه شماره ۹۸۲۱۸۴۱۳ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۲ اصلاً اشاره ای به آیین نامه اجرایی <a class="artref" href="/ماده/ماده-8-a_0815110232897">ماده ۸ قانون هوای پاک</a> نشده است در ثانی: در مکاتبه شماره ۰۱۰۱۰۰۲۶۹۰ مورخ ۱۴۰۱/۱/۱۷ نیز منظور آیین نامه اجرایی <a class="artref" href="/ماده/ماده-8-a_0815110232897">ماده ۸ قانون هوای پاک</a> به شماره ۲۷۹۷۹ت۵۸۲۹۴ هـ مورخ ۱۴۰۰/۳/۱۲ بوده که جایگزین آیین نامه ابطال شده قبلی گردید با این توضیح که با ابطال آیین نامه اجرایی <a class="artref" href="/ماده/ماده-8-a_0815110232897">ماده ۸ قانون هوای پاک</a> مصوب سال (۱۳۹۶) درباره سن فرسودگی در هیات عمومی دیوان عدالت اداری آیین نامه اجرایی جدید <a class="artref" href="/ماده/ماده-8-a_0815110232897">ماده ۸ قانون هوای پاک</a> با شماره ۲۷۹۷۹ت۵۸۲۹۴ هـ مورخ ۱۴۰۰/۳/۱۲ تصویب و «سن مرز فرسودگی» به جای «سن فرسودگی» جایگزین آیین نامه اجرایی قبلی مصوب سال (۱۳۹۶) برای وسایل نقلیه فرسوده گردید با این توضیح که در مقرره اخیر با قرار گرفتن وسیله نقلیه در سن مرز فرسودگی تعداد دفعات ضروری برای اخذ معاینه فنی تغییر می نماید. البته متعاقباً در سال ۱۴۰۲ <a class="artref" href="/ماده/ماده-10-a_0815110221011">ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو</a> نیز محدودیت هایی را برای تردد خودروهای فرسوده ایجاد کرده و برابر تبصره ۲ ماده ۴ آیین نامه اجرایی ماده ۱۰ همان قانون دارندگان خودروهایی که علی رغم شرایط لازم اعطای تسهیلات توسط سامانه جامع، نسبت به خروج خودروی فرسوده خود از ناوگان حمل و نقل اقدام نکنند پس از اعلام توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت به پلیس راهور فراجا با ممنوعیت تردد و سایر محدودیت های موضوع <a class="artref" href="/ماده/ماده-8-a_0815110232897">ماده ۸ قانون هوای پاک</a> مصوب سال ۱۳۹۶ مواجه می شوند. برابر ردیف ۱-۱ ماده ۲ آیین نامه مارالذکر سن فرسودگی وسایل نقلیه موتوری (سواری) حداکثر ۲۵ سال م. ب. در حالی وسیله نقلیه مورد ادعای شاکی حدوداً ۶۱ سال مدل ۱۹۵۳ میلادی م. ب.. برابر <a class="artref" href="/ماده/ماده-6-a_0815110232888">مواد ۶ قانون هوای پاک</a> و ماده ۴۳ آیین نامه راهنمایی و رانندگی داشتن گواهی معاینه فنی معتبر برای تمام وسایل نقلیه الزامی و تنها در برخی موارد از جمله خودروهای شخصی با عمر کمتر از ۴ سال (شخصی و عمومی کمتر از ۱ سال مشمول معافیت هستند بنابراین با ابطال آیین نامه اجرایی <a class="artref" href="/ماده/ماده-8-a_0815110232897">ماده ۸ قانون هوای پاک</a> مصوب سال ۱۳۹۶ تغییری در فرآیند اخذ یا عدم اخذ معاینه فنی برای وسایل نقلیه ای که به سن مرز فرسودگی می رسند ایجاد نشده است. برابر <a class="artref" href="/ماده/ماده-8-a_0815110232897">ماده ۸ قانون هوای پاک</a> تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی ملاک وسایل نقلیه موتوری اعم از سبک، نیمه سنگین، سنگین، موتور سیکلت مکلفند وسایل نقلیه خود را پس از رسیدن به سن فرسودگی از رده خارج کنند و مسیولیت خود را از این جهت نزد یکی از موسسات بیمه داخلی تحت نظارت بیمه مرکزی بیمه کنند، حمل بار و مسافر، صدور گواهی معاینه فنی، تخصیص بیمه شخص ثالث، خرید و فروش نقل و انتقال و تردد وسایل نقلیه موتوری فرسوده ممنوع م. ب.. پلیس راهنمایی و رانندگی فراجا خودروهای فرسوده را به ازای هر روز تردد با عنوان ورود و تردد وسایل نقلیه غیر مجاز در معابر، محدوده ها و مناطقی که ممنوع اعلام شده است جریمه می کند. برابر تبصره ۲ ماده ۲ آیین نامه راهنمایی و رانندگی اخذ تاییدیه زیست محیطی و استانداردهای مربوط برای شماره گذاری وسایل نقلیه ضروری است. برابر مواد ۴۱، ۴۲، ۴۳ و ۴۴ به خصوص ماده ۴۵ قانون بیمه اجباری شخص ثالث ارایه هر گونه خدمات به وسایل نقلیه فاقد بیمه نامه و رفع توقیف از آنها توسط راهنمایی و رانندگی دفاتر اسناد رسمی و سازمان ها و نهادهای مرتبط با امر حمل و نقل از قبیل تعویض پلاک وسیله نقلیه، تنظیم اسناد رسمی معاملات وسایل مذکور ممنوع م. ب.. در نهایت نیز موضوع اجراییه شماره ۱۴۰۲۲۸۹۹۰۰۱۲۱۲۳۶۲۲ مورخ ۱۴۰۲/۱۱/۲ مورد استناد از سوی ایشان، ناشی از عدم ایفای تعهدات قراردادی شخص دیگری آقای … و ارتباطی به الزام این پلیس مبنی بر تعویض خودروی مورد ایشان نداشته است که در هر صورت بایستی مقدمات تعویض پلاک مانند داشتن بیمه نامه و معاینه فنی رعایت گردد. بنابراین شاکی دلیلی که نشان دهد دستورالعمل های مورد شکایت مغایر با قانون صادر شده است را ارایه ننموده است و خودرو شاکی برای دریافت پلاک تاریخی مستلزم رعایت آیین نامه شناسایی و وارد شده، قانون هوای پاک، آیین نامه اجرایی <a class="artref" href="/ماده/ماده-10-a_0815110221011">ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو</a> و آیین نامه صیانت از خودروهای تاریخی و برای دریافت پلاک ملی مستلزم رعایت قانون بیمه اجباری خسارات راهنمایی و رانندگی است. با عنایت به مراتب فوق رد دعوای مطروحه نسبت به این پلیس مورد تقاضا م. ب.. *رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری هیات وزیران به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین نامه شناسایی و صیانت از وسیله های نقلیه تاریخی موضوع تصویب نامه شماره ٧٣٦٧١/ت٥٠٣٤٣هـ مورخ ۱۳۹۵/۶/۱۷ را تصویب کرد؛ بر اساس ماده ۴ آیین نامه یاد شده، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است برای وسیله های نقلیه تاریخی شناسنامه مالکیت و پلاک تاریخی را طراحی و صادر نماید. با عنایت به اینکه به موجب بند (۱) ماده ۱۲ قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی سال ۱۴۰۲رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری‌ها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز یا سوءاستفاده از اختیارات یا تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایفی که موجب تضییع حقوق اشخاص میشود از جمله حدود صلاحیت و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است؛ بنا به مراتب مذکور و فارغ از اینکه بر اساس ماده ۱۰ آیین نامه شناسایی و صیانت از وسیله های نقلیه تاریخی مصوب ۱۴۰۲/۱۰/۱۳ هیات وزیران تصویب نامه شماره ٧٣٦٧١/ت٥٠٣٤٣هـ مورخ ۱۳۹۵/۶/۱۷ و تصمیم نامه شماره ٤٤٣٩٨/٢٧٠٠١ مورخ ۱۳۸۹/۲/۸ لغو می شوند با این حال ن. ب. ا. مقرره مورد شکایت در راستای آیین نامه شناسایی و صیانت از وسیله های نقلیه تاریخی موضوع تصویب نامه شماره ٧٣٦٧١/ت٥٠٣٤٣هـ مورخ ۱۳۹۵/۶/۱۷ به عنوان آیین نامه و قاعده حاکم به تصویب رسیده است بنابراین هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری با اتفاق آراء معتقد است دستورالعمل شماره ۰۱۰۱۰۰۲۶۹۰ مورخ ۱۴۰۱/۱/۱۷ و دستورالعمل شماره ۹۸۲۱۸۴۱۳ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۲ پلیس راهنمایی و رانندگی خارج از حدود اختیار و صلاحیت قانونی مرجع واضع نیست و مغایرتی نیز با قانون ندارد در نتیجه و مستنداً به بند «ب» ماده ۸۴ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی ۱۰‌‌/۲‌‌/۱۴۰۲) رای به رد شکایت صادر می شود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس ارزشمند یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. بر اساس ماده ۹۳ قانون یاد شده آرای هیات‌های تخصصی و هیات عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (۱) ماده (۱۲) این قانون، در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل است. دکتر … رییس هیات تخصصی اداری و امور عمومی text = matn.replace(regex, &#39;$1&#39;); $(&#39;#Div_1&#39;).html(text); if (parseInt(navigator.appVersion) $(&#34;a[name=copy_pre]&#34;).click(function () { range.selectNodeContents(el); sel.removeAllRanges(); sel.addRange(range); showNotification1(); }.box.comment-form .form-group { }fieldset { }.btncss{