رای شماره ۷۱۹ مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۱۷ هیأت تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری مشمولین طرح توزیع سهام عدالت افرادی هستند که از نظر طبقه‌بندی درآمدی جزء سه دهک پایین درآمدی محسوب می‌شوند و بنا بر تشخیص ستاد مرکزی واجد اولویت دریافت سهام عدالت هستند، بنابراین توزیع سهام عدالت برمبنای سهم افراد صورت می‌گیرد.

هیات تخصصی اقتصادی مالی شماره پــرونـده : هـ ع ۹۷/۳۴۰۸ شماره دادنامه : ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۷۱۹ تاریخ : ۱۷/۱۰/۹۸ شـاکــی : آقای … شکایت : سازمان امور مالیاتی کشور مـوضـوع شکایت و خـواستـه : ابطال بخشنامه شماره ۱۱۴/۹۷/۲۰۰ مورخ ۱۳۹۷/۸/۱۳ سازمان امور مالیاتی کشور متن مقرره مورد شکایت : ب. ت. ب. سوالات و ابهامات مطرح شده درخصوص نحوه محاسبه مالیات بر ارث سهام عدالت ب. ت. ب. مقررات قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی مصوب ۱۳۹۴/۴/۳۱، بدینوسیله اعلام می‌دارد : از آنجا که مطابق بند (۶) ماده ۱ «آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون براساس توزیع سهام عدالت» موضوع تصویب‌نامه شماره ۳۶۲۵۴ هـ ۱۰۴۱۵۹/ت مورخ ۱۳۸۵/۸/۲۸ هیات محترم وزیران، سهام عدالت عبارت است از «سهام شرکت واسط (شرکت کارگزاری سهام عدالت) که به شرکتهای سرمایه‌گذاری استانی (سهامی خاص) واگذار می‌شود.» و ن. ب. ا. براساس بند (۲) ماده ۱۷ قانون مالیاتهای مستقیم و تبصره (۲) آن، اموال و دارایی‌هایی که در نتیجه فوت شخص به وراث طبقه اول انتقال می‌یابد نسبت به سهام و سهم‌الشرکه و حق تقدم آنها مشمول مالیاتی به میزان یک و نیم (۵/۱) برابر نرخهای مذکور در تبصره (۱) ماده ۱۴۳ و ماده ۱۴۳ مکرر این قانون طبق مقررات مزبور در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث م. ب. که نرخهای یادشده برای وراث طبقات دوم و سوم، به ترتیب دو و چهار برابر خواهد شد؛ بنابراین سهام عدالت از مصادیق بند (۲) ماده ۱۷ قانون مالیاتهای مستقیم بوده که ب. ت. ب. نرخهای مذکور در این بند مالیات متعلّق به سهام عدالت برای وراث طبقه اول معادل ۶% ارزش اسمی و برای وراث طبقه دوم و سوم به ترتیب دوازده درصد و بیست و چهار درصد ارزش اسمی م. ب.. دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : شاکی به موجب دادخواستی تقاضای ابطال مقرره مورد شکایت را مطرح کرده و در تبیین مبنای خواسته خود اعلام کرده است که رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور به موجب بخشنامه مورد شکایت ترتیباتی را درخصوص نحوه محاسبه مالیات بر ارث سهام عدالت مقرر نموده که مغایر با ماده ۹ آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون براساس توزیع سهام عدالت م. ب.. با این توضیح که براساس ماده فوق، مبنای توزیع سهام عدالت، نه افراد بلکه خانوارها هستند، کما اینکه در ماده مارالذکر نیز آمده که : «حداکثر افراد مورد احتساب در یک خانوار برای توزیع سهام عدالت (۵) نفر است. در صورتی که تعداد خانوار بیش از (۵) نفر باشند، سهام تخصیصی بین همه اعضای خانوار توزیع خواهد شد و از این بابت سهام اضافه تعلّق نخواهد گرفت.» یعنی در خانوارهای پنج نفره و کمتر هم، گرچه سهام عدالت به نام سرپرست خانوار صادر شده، اما در واقع بخش عمده این سهام متعلّق به دیگر اعضای خانوار و جهت محرومیت زدایی از همه آنها تخصیص یافته است. پس به نظر نمی‌رسد که اخذ مالیات از اعضای خانوار بابت سهامی که در اصل متعلّق به خودشان بوده و حال با فوت سرپرست خانوار قهراً به نامشان می‌شود، در انطباق با این مصوبه باشد. لذا با عنایت به موارد ذکر شده، و ب. ت. ب. مغایرت بخشنامه مورد اعتراض با ماده ۹ آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون براساس توزیع سهام عدالت، به دلیل مستثنی نکردن اعضای خانواری که سهام عدالت ایشان، پس از فوت سرپرست خانوار به نامشان می‌شود و نیز بذل عنایت به این نکته که اخذ چنین مالیاتی از اعضای خانوارهای پنج نفره و کمتر، در مقایسه با اعضای خانوارهای بیش از پنج نفر که از ابتدا سهام به نامشان گردیده، مصداق بارز تبعیض ناروا و مغایر با بند نهم از اصل سوم قانون اساسی نیز می‌باشد، تقاضای ابطال بخشنامه مورد شکایت مطرح می‌گردد. خلاصه مدافعات طرف شکایت : مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره ۷۰۳۶۶/۲۱۲/د مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۵ در پاسخ به شکایت مطروحه اعلام کرده است که بخشنامه مورد شکایت صرفاً در ارتباط با نحوه محاسبه مالیات بر ارث سهام عدالت م. ب. و درخصوص نحوه تخصیص سهام عدالت بین خانوارهای کمتر از ۵ نفر یا بیشتر حکمی ندارد. درحقیقت، مقررات این بخشنامه نافی مفاد ماده ۹ «آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون براساس توزیع سهام عدالت» نبوده و تنها در رابطه با تعیین نرخ و ماخذ مالیات بر ارث متعلّق به سهام عدالت براساس بند ۲ ماده ۱۷ قانون مالیاتهای مستقیم م. ب. و مغایرتی با آیین‌نامه مذکور ندارد. نظریه تهیه کننده گزارش : درخصوص شکایت مطروحه به خواسته ابطال بخشنامه شماره ۱۱۴/۹۷/۲۰۰ مورخ ۱۳۹۷/۸/۱۳ سازمان امور مالیاتی کشور، ن. ب. ا. به موجب بند ۴ ماده ۱ آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون براساس توزیع سهام عدالت مصوب ۱۳۸۴/۱۱/۹ هیات وزیران، منظور از مشمولین طرح توزیع سهام عدالت افرادی هستند که از نظر طبقه‌بندی درآمدی جزء سه دهک پایین درآمدی محسوب می‌شوند و بنا بر تشخیص ستاد مرکزی واجد اولویت دریافت سهام عدالت هستند، بنابراین توزیع سهام عدالت برمبنای سهم افراد صورت می‌گیرد و بر همین اساس، مقرره مورد شکایت که درخصوص اخذ مالیات بر ارث سهام عدالت از افراد می‌باشد، خلاف قانون و خارج از اختیار نمی باشد. تهیه کننده گزارش : غلامعلی آریا فر رای هیات تخصصی درخصوص شکایت مطروحه به خواسته ابطال بخشنامه شماره ۱۱۴/۹۷/۲۰۰ مورخ ۱۳۹۷/۸/۱۳ سازمان امور مالیاتی کشور، ن. ب. ا. به موجب بند ۴ ماده ۱ آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون براساس توزیع سهام عدالت مصوب ۱۳۸۴/۱۱/۹ هیات وزیران، منظور از مشمولین طرح توزیع سهام عدالت افرادی هستند که از نظر طبقه‌بندی درآمدی جزء سه دهک پایین درآمدی محسوب می‌شوند و بنا بر تشخیص ستاد مرکزی واجد اولویت دریافت سهام عدالت هستند، بنابراین توزیع سهام عدالت برمبنای سهم افراد صورت می‌گیرد و بر همین اساس، مقرره مورد شکایت که درخصوص اخذ مالیات بر ارث سهام عدالت از افراد می‌باشد، خلاف قانون و خارج از اختیار نبوده، لذا به استناد بند «ب» ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ رای به رد شکایت صادر و اعلام می‌کند. رای صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور از سوی ریاست ارزشمند دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان قابل اعتراض است. دکتر … - رییس هیات تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری text = matn.replace(regex, '$1'); $('#Div_1').html(text); if (parseInt(navigator.appVersion) $("a[name=copy_pre]").click(function () { range.selectNodeContents(el); sel.removeAllRanges(); sel.addRange(range); showNotification1(); }.box.comment-form .form-group { }fieldset { }.btncss{ رای شماره 719 مورخ 1398/10/17 هیات تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری موضوع شکایت ارائه‌شده به هیات تخصصی اقتصادی مالی، ابطال بخشنامه شماره 114/97/200 مورخ 1397/08/13 سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص نحوه محاسبه مالیات بر ارث سهام عدالت است. شاکی ادعا کرده است که این بخشنامه با ماده 9 آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی مغایرت دارد؛ زیرا مالیات از اعضای خانوار بابت سهامی که در اصل متعلق به آنان بوده، اخذ می‌شود و این موضوع منجر به تبعیض ناروا می‌گردد. در پاسخ، نظریه تهیه‌کننده گزارش بیان می‌کند که توزیع سهام عدالت بر مبنای سهم افراد و طبق بند 4 ماده 1 آیین‌نامه اجرایی مصوب 1384/11/09 هیات وزیران انجام می‌شود و بنابراین، مقرره مورد شکایت خلاف قانون و خارج از اختیار نمی‌باشد. در نهایت، هیات تخصصی با استناد به بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392، رای به رد شکایت صادر کرده و اعلام می‌کند که این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور قابل اعتراض است. شماره پرونده: ه- ع 97/3408 شماره دادنامه: 9809970906010719 تاریخ: 17/10/98 شاکی: آقای … شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 114/97/200 مورخ 13/8/1397 سازمان امور مالیاتی کشور ب. ت. ب. سوالات و ابهامات مطرح شده در خصوص نحوه محاسبه مالیات بر ارث سهام عدالت ب. ت. ب. مقررات قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی مصوب 31/4/1394، بدینوسیله اعلام می‌دارد: از آنجا که مطابق بند (6) ماده 1 «آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون براساس توزیع سهام عدالت» موضوع تصویب‌نامه شماره 36254 ه- 104159/ت مورخ 28/8/1385 هیات محترم وزیران، سهام عدالت عبارت است از «سهام شرکت واسط (شرکت کارگزاری سهام عدالت) که به شرکتهای سرمایه‌گذاری استانی (سهامی خاص) واگذار می‌شود.» و ن. ب. ا. براساس بند (2) ماده 17 قانون مالیاتهای مستقیم و تبصره (2) آن، اموال و دارایی‌هایی که در نتیجه فوت شخص به وراث طبقه اول انتقال می‌یابد نسبت به سهام و سهم‌الشرکه و حق تقدم آنها مشمول مالیاتی به میزان یک و نیم (5/1) برابر نرخهای مذکور در تبصره (1) ماده 143 و ماده 143 مکرر این قانون طبق مقررات مزبور در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث م. ب. که نرخهای یادشده برای وراث طبقات دوم و سوم، به ترتیب دو و چهار برابر خواهد شد؛ بنابراین سهام عدالت از مصادیق بند (2) ماده 17 قانون مالیاتهای مستقیم بوده که ب. ت. ب. نرخهای مذکور در این بند مالیات متعلّق به سهام عدالت برای وراث طبقه اول معادل 6% ارزش اسمی و برای وراث طبقه دوم و سوم به ترتیب دوازده درصد و بیست و چهار درصد ارزش اسمی م. ب.. دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: شاکی به موجب دادخواستی تقاضای ابطال مقرره مورد شکایت را مطرح کرده و در تبیین مبنای خواسته خود اعلام کرده است که رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور به موجب بخشنامه مورد شکایت ترتیباتی را در خصوص نحوه محاسبه مالیات بر ارث سهام عدالت مقرر نموده که مغایر با ماده 9 آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون براساس توزیع سهام عدالت م. ب.. با این توضیح که براساس ماده فوق، مبنای توزیع سهام عدالت، نه افراد بلکه خانوارها هستند، کما اینکه در ماده مارالذکر نیز آمده که: «حداکثر افراد مورد احتساب در یک خانوار برای توزیع سهام عدالت (5) نفر است. در صورتی که تعداد خانوار بیش از (5) نفر باشند، سهام تخصیصی بین همه اعضای خانوار توزیع خواهد شد و از این بابت سهام اضافه تعلّق نخواهد گرفت.» یعنی در خانوارهای پنج نفره و کمتر هم، گرچه سهام عدالت به نام سرپرست خانوار صادر شده، اما در واقع بخش عمده این سهام متعلّق به دیگر اعضای خانوار و جهت محرومیت زدایی از همه آنها تخصیص یافته است. پس به نظر نمی‌رسد که اخذ مالیات از اعضای خانوار بابت سهامی که در اصل متعلّق به خودشان بوده و حال با فوت سرپرست خانوار قهراً به نامشان می‌شود، در انطباق با این مصوبه باشد. لذا با عنایت به موارد ذکر شده، و ب. ت. ب. مغایرت بخشنامه مورد اعتراض با ماده 9 آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون براساس توزیع سهام عدالت، به دلیل مستثنی نکردن اعضای خانواری که سهام عدالت ایشان، پس از فوت سرپرست خانوار به نامشان می‌شود و نیز بذل عنایت به این نکته که اخذ چنین مالیاتی از اعضای خانوارهای پنج نفره و کمتر، در مقایسه با اعضای خانوارهای بیش از پنج نفر که از ابتدا سهام به نامشان گردیده، مصداق بارزِ تبعیض ناروا و مغایر با بند نهم از اصل سوم قانون اساسی نیز می‌باشد، تقاضای ابطال بخشنامه مورد شکایت مطرح می‌گردد. خلاصه مدافعات طرف شکایت: مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره 70366/212/د مورخ 25/12/1397 در پاسخ به شکایت مطروحه اعلام کرده است که بخشنامه مورد شکایت صرفاً در ارتباط با نحوه محاسبه مالیات بر ارث سهام عدالت م. ب. و در خصوص نحوه تخصیص سهام عدالت بین خانوارهای کمتر از 5 نفر یا بیشتر حکمی ندارد. درحقیقت، مقررات این بخشنامه نافی مفاد ماده 9 «آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون براساس توزیع سهام عدالت» نبوده و تنها در رابطه با تعیین نرخ و ماخذ مالیات بر ارث متعلّق به سهام عدالت براساس بند 2 ماده 17 قانون مالیاتهای مستقیم م. ب. و مغایرتی با آیین‌نامه مذکور ندارد. نظریه تهیه کننده گزارش: در خصوص شکایت مطروحه به خواسته ابطال بخشنامه شماره 114/97/200 مورخ 13/8/1397 سازمان امور مالیاتی کشور، ن. ب. ا. به موجب بند 4 ماده 1 آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون براساس توزیع سهام عدالت مصوب 9/11/1384 هیات وزیران، منظور از مشمولین طرح توزیع سهام عدالت افرادی هستند که از نظر طبقه‌بندی درآمدی جزء سه دهک پآیین درآمدی محسوب می‌شوند و بنا بر تشخیص ستاد مرکزی واجد اولویت دریافت سهام عدالت هستند، بنابراین توزیع سهام عدالت برمبنای سهم افراد صورت می‌گیرد و بر همین اساس، مقرره مورد شکایت که در خصوص اخذ مالیات بر ارث سهام عدالت از افراد می‌باشد، خلاف قانون و خارج از اختیار نمی‌باشد. تهیه کننده گزارش: غلامعلی آریا فر در خصوص شکایت مطروحه به خواسته ابطال بخشنامه شماره 114/97/200 مورخ 13/8/1397 سازمان امور مالیاتی کشور، ن. ب. ا. به موجب بند 4 ماده 1 آیین‌نامه اجرایی افزایش ثروت خانوارهای ایرانی از طریق گسترش سهم بخش تعاون براساس توزیع سهام عدالت مصوب 9/11/1384 هیات وزیران، منظور از مشمولین طرح توزیع سهام عدالت افرادی هستند که از نظر طبقه‌بندی درآمدی جزء سه دهک پآیین درآمدی محسوب می‌شوند و بنا بر تشخیص ستاد مرکزی واجد اولویت دریافت سهام عدالت هستند، بنابراین توزیع سهام عدالت برمبنای سهم افراد صورت می‌گیرد و بر همین اساس، مقرره مورد شکایت که در خصوص اخذ مالیات بر ارث سهام عدالت از افراد می‌باشد، خلاف قانون و خارج از اختیار نبوده، لذا به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام می‌کند. رای صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور از سوی ریاست ارزشمند دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان قابل اعتراض است. دکتر … - رئیس هیات تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری