زمان تکلیف زوج به انفاق

رأی خلاصه جریان پرونده حسب محتویات پرونده آقای ک. ب. به وکالت از خانم ص. ن. د. ب. ط. ب. ی. به خواسته صدور حکم طلاق به لحاظ تخلف زوج از اجرای شرط مقرر در بند یک از بند ب سند ازدواج تقدیم و در تشریح موضوع اعلام داشته «موکله در تاریخ 1390/1/16 به زوجیت دائم خوانده درآمده و از همان تاریخ عقد نفقه همسرش را نپرداخته است و برابر دادنامه‌های پیوستی نامبرده به‌صورت قطعی به عدم پرداخت نفقه همسرش محکوم شده است ضمن اینکه اجرائیه‌های صادر و به‌صورت واقعی به خوانده ابلاغ گردیده که هیچ‌گونه ترتیب اثری به اجرای آن داده نشده و این امر نشانگر عدم الزام خوانده به پرداخت نفقه مقرر م. ب. که بدین نحو موکله دچار عسروحرج گردیده است.» پرونده به شعبه دوّم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان میاندوآب ارجاع گردیده از جمله ضمائم دادخواست، فتوکپی مصدّق دادنامه شماره 620/92 قاضی شورا (در پرونده کلاسه 1360/91 شعبه 10 شورا) م. ب. که خوانده مذکور به پرداخت بیست میلیون ریال به‌عنوان نفقه معوقه به زوجه محکوم گردیده و این دادنامه مطابق دادنامه شماره 00194-1392/5/20 شعبه اوّل دادگاه عمومی حقوقی میاندوآب قطعی گردیده و فتوکپی اجرائیه صادره در خصوص محکومیت زوج به پرداخت نفقه د. ح. زوجه نیز ضمیمه م. ب.. شعبه دوّم دادگاه حقوقی میاندوآب در تاریخ 1392/8/12 تشکیل جلسه داده وکیل خواهان و همین‌طور وکیل خوانده و شخص خوانده حضور داشته‌اند وکیل خ. ا. د. با عنایت به اینکه در حال مذاکره هستیم که به‌صورت توافقی موضوع حل‌ و فصل شود تقاضا داریم وقت تجدید تا نتیجه توافق را به اطلاع دادگاه برسانیم جلسه دادگاه در تاریخ 1392/8/29 با حضور طرفین (ب. غ. از خواهان) تشکیل گردیده وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است و تقاضای صدور حکم را دارم وکیل خوانده اظهار نموده عرایض به شرح لایحه‌ای است که به شماره 2202933 ثبت دفتر دادگاه گردیده و طی لایحه مذکور اعلام داشته «موکل ... نفقه وی را نزد خود نگه داشته است و هر موقع خواسته آن را پرداخت نماید ولی متأسفانه خواهان از پذیرفتن آن به دلیل واهی خودداری نموده است...» وکیل خ. ا. د. «اوّلاً- اجرائیه پرداخت نفقه چند ماه پیش به خوانده محترم ابلاغ واقعی شده و این در حالی است که نامبرده هیچ‌گونه اقدامی در پرداخت نفقه موکله نکرده است و این امر تحقق حق طلاق موکله به‌ صورت یک‌ طرفه را منجر شده است ...» دادگاه با صدور قرار ارجاع امر به داوری به طرفین ابلاغ نموده ظرف یک هفته داوران خ. ر. ب. دادگاه معرفی نمایند که زوجه، آقای م.س. را به‌ عنوان داور به دادگاه معرفی لیکن زوج از انتخاب داوری (علیرغم ابلاغ) خودداری نموده که دادگاه آقای ی.ک را به‌عنوان داور زوج تعیین نموده است داور زوج نظر کتبی خود را تقدیم و طی آن اعلام داشته «جدا شدن و طلاق گرفتن به نفع هر دو طرف م. ب.» داور زوجه نیز اعلام داشته زوجه حاضر به صلح و سازش نشده و سعی در طلاق و جدائی دارد» دادگاه پرونده مورد استناد (مربوط به مطالبه نفقه) را مطالبه و خلاصه‌ای از آن را در صفحه 51 و 52 پرونده منعکس نموده و در نهایت اعلام نموده «... سپس محکوم‌له تقاضای صدور اجرائیه نموده که اجرائیه صادر به م. ع. ابلاغ گردیده و علیرغم انقضاء موعد ده روز م. ع. از پرداخت نفقه همسر خویش امتناع نموده است.» دادگاه بنا به مراتب مذکور ختم رسیدگی را اعلام و با صدور دادنامه شماره 1859-1392/11/27 با این استدلال که وجود علقه زوجیت ... محرز م. ب. و سعی و اهتمام دادگاه و داوران طرفین ... در جهت اصلاح ذات البین مؤثر واقع نگردیده ... و خوانده به موجب دادنامه قطعی شماره 400-92به پرداخت نفقه همسر خویش ... محکوم گردیده و علیرغم صدور ابلاغ اجرائیه، خوانده از پرداخت نفقه امتناع نموده و وکیل خوانده نیز دلیل و مدرکی دال بر پرداخت نفقه خواهان ارائه ننموده تحقق بند یکم از شروط ضمن عقد نکاح را محرز دانسته و با استناد به مواد 24 و 26 و 34 از قانون حمایت خانواده و ماده 1119 از قانون مدنی به زوجه اجازه داده تا با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق با عنوان وکالت بلاعزل با حق توکیل غیر خ. ر. ب. طلاق بائن (غیر مدخوله) مطلقه نماید. دادنامه صادره به طرفین ابلاغ شده آقای ح. ی. به وکالت از آقای ب. ی. (زوج) در مهلت مقرر قانونی به رأی صادره اعتراض و با تقدیم دادخواست به ضمیمه لایحه دوصفحه‌ای تقاضای رسیدگی مجدد را می‌نماید پرونده د. ا. م. به شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان غربی ارجاع و شعبه مرجوع الیه مذکور در وقت فوق‌العاده مورخه 1393/3/25 پرونده را تحت نظر قرار داده و با اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره 00402-1393/3/27 با این استدلال که اوّلاً- زوجین هنوز در عقد هستند و زندگی مشترک را شروع نکرده‌اند – ثانیاً تفاریق جسمانی به مدت دو سال جزء ادله طلاق محسوب نمی‌گردد- ثالثاً- ترک انفاق زمانی مصداق پیدا می‌کند که زوجین زندگی مشترک را شروع کرده باشند و زوج امتناع ورزد در حال که زوج محکوم به پرداخت نفقه معوقه با رعایت ماده 1085 قانون مدنی گردیده – رابعاً زوج خواستار ادامه زندگی و تمکین با زوجه م. ب.. تجدیدنظرخواهی را وارد تشخیص داده و با نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته حکم به بطلان دعوی طلاق خواهان بدوی صادر نموده دادنامه صادره به طرفین ابلاغ که آقای ک. ب. به وکالت از خانم ص. ن. در مهلت قانونی به رأی صادره اعتراض و با تقدیم دادخواست فرجامی و لایحه چهار صفحه‌ای (که در صورت لزوم به هنگام شور قرائت خواهد شد) تقاضای رسیدگی را نموده که در این راستا پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و پس از ثبت و جری تشریفات قانونی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 00402-1393/3/27 تجدیدنظر خواسته مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی آقای ک. ب. به وکالت از خانم ص. ن. نسبت به دادنامه شماره 00402-93/3/27 شعبه 5 دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان غربی متضمن نقض دادنامه شماره 1859-1392/11/27 شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی میاندوآب مشعر بر صدور گواهی عدم امکان سازش وارد و در خور پذیرش م. ب. زیرا استدلال شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر مبنی بر اینکه «ثالثاً ترک انفاق زمانی مصداق پیدا می‌کند که زوجین زندگی مشترک را شروع کرده باشند و زوج امتناع ورزد در حالی‌که زوج محکوم به پرداخت نفقه معوقه با رعایت ماده 1058 قانون مدنی گردیده است.» موجّه نمی‌باشد چرا که مطابق مادتین 1102 و 1106 قانون مدنی به محض وقوع عقد دائم بین طرفین، زوجین در مقابل همدیگر دارای حقوق و تکالیفی بوده و نفقه زن به عهده شوهر خواهد بود در ما نحن فیه نیز برابر دادنامه قطعی صادره زوج محکوم به پرداخت نفقه د. ح. زوجه گردیده و بعد از صدور اجرائیه نیز از پرداخت نفقه استنکاف نموده لذا بنا به مراتب معروضه دادنامه فرجام‌خواسته را واجب النقض دانسته و به استناد مواد 371 (بند 2) و 401 (بند ج) قانون آئین دادرسی مدنی با نقض دادنامه معترض‌عنه رسیدگی را به شعبه هم‌عرض ارجاع می‌نماید. شعبه 15 دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون و عضو معاون جعفر قدیانی - مرتضی شریفی - سید صالح سجادی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی