شرط تحقق بزه مخفی نمودن دلایل جرم

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 13/ 01/ 1393 مأمورین مرزبانی گزارش مفقودیت یک تیغه خشاب اسلحه کلاش به همراه 30 تیر جنگی را که تحویل سرباز وظیفه م.ب. بوده است را می‌نمایند. مأمورین به سرباز وظیفه ی.د. مشکوک شده در بازجویی از و. ا. د. که خشاب را خودش برده و در محلی دفن کرده که تیغه خشاب مزبور از زیر خاک کشف می‌گردد و خشاب خالی بوده که وی اظهار می‌دارد که تعدادی از فشنگ‌ها را خودم و تعدادی را به دیگر سربازان داده‌ام و برداشته‌ام. متهم ی.د. در بازجوئی اظهار داشته که چون تیراندازی بی‌مورد کرده بود برای جبران کسری فشنگ‌ها یک تیغه خشاب را از برجک 3 که سربازان وظیفه دعوتی بودند برداشتم و موقع برگشت می‌خواستم به داخل پاسگاه بروم که سرباز ر. دژبان بود و مرا بازرسی کرد و خشاب را پیدا کرد و ر. 5 تیر فشنگ از آن برداشت و 7 تیر کسری خودم را هم جایگزین کردم و بقیه فشنگ‌ها را نیز بین سربازان ن.، ک.، ر. و ر. تقسیم کردم و 6 تیر را نیز خودم در کمین شلیک کردم. و بعد خشاب را از سرباز ر. گرفتم و زیر خاک پنهان کردم. و اتهام سرقت یک تیغه خشاب و 30 فشنگ جنگی و تیراندازی عمدی را قبول دارم. از سرباز ع.ر. تحقیق که اظهار داشته وقتی د. از مرخصی شهری برگشت من‌بعد از بازرسی بدنی یک عدد خشاب پیدا کردم که د. گفت این خشاب را از پاسگاه 78 آورده و آن را به داخل پاسگاه آورد و گفت خشاب کم دارم و 30 تیر فشنگ هم داشت و 5 عدد فشنگ برداشتم به سرباز وظیفه الف. دادم. سرباز وظیفه ک. اظهار داشته که از د. یک تیر گرفته و شلیک کردم. در دادسرای نظامی نیز اظهار داشته که آقای د. 5 تیر به من داد که من آن‌ها را به آقای …. دادم چند شب قبل درگیر شده بودند و سرپرست کمین فراموش کرده بود تیرهای آقای …. را اعلام کند بنابراین من تیرها را به او دادم. و به علت سهل‌انگاری و اشتباه موضوع کشف خشاب را گزارش نداده بودم. خشاب با تیرها دست د. بود و تقاضای بخشش دارم. و در مورد متهم ج.ک. به اتهام تیراندازی عمدی خلاف مقررات و ع.ک. به اتهام مخفی نمودن ادلۀ جرم دایر بر نگهداری خشاب و مهمات مسروقه علی‌رغم اطلاع و دادن فشنگ به الف. و کتمان حقیقت دایر بر عدم اطلاع موضوع کشف خشاب مسروقه قرار مجرمیت صادر می‌گردد و در خصوص متهم ج.ک. به اتهام تیراندازی عمدی خلاف مقررات قرار تعلیق تعقیب صادرشده است. با صدور کیفرخواست پرونده در دادگاه مطرح می‌گردد متهم ع.ر. در جلسه دادگاه به ارتکاب بزه اقرار نموده است. و دادگاه با صدور دادنامۀ شماره9309979187200041 – 03/ 02/ 1393 ع.ر. را از جهت کتمان حقیقت و عدم گزارش جرم به تحمل یک سال حبس و از جهت واگذاری فشنگ به سرباز الف. نیز به تحمل ده سال حبس و از جهت اتهام مخفی نمودن ادله جرم برای خلاصی مجرم از محاکمه به تحمل سه سال حبس و اجرای 90%(نود درصد) از حبس‌های اجرایی مشارٌالیه را به مدت دو سال تعلیق نموده است و در مورد اتهام ی.د. از جهت سرقت یک تیغه خشاب و 30 تیر فشنگ جنگی به تحمل ده سال حبس و از جهت تیراندازی برخلاف مقررات به تحمل یک سال حبس تعزیری و از جهت اهمال منجر به تضییع سه تیر فشنگ جنگی که مفقود نموده است به تحمل سه سال محکوم گردیده است و 90%(نود درصد) از حبس‌های اجرایی وی را به مدت دو سال تعلیق نموده است. پس از صدور رأی محکوم‌ٌعلیه ع.ر. نسبت به رأی صادره اعتراض نموده و درخواست تبدیل مجازات به جزای نقدی را نموده است. دادیار اجرای احکام دادسرای نظامی استان ... نیز نسبت به رأی صادره اعتراض نموده و اعلام داشته که چون عمل ارتکابی ع.ر. «نگهداری و مخفی نمودن مهمات و خشاب مسروقه» از مصادیق مادۀ 131 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 است لذا متهم باید به مجازات اشد محکوم گردد زیرا برداشت از اموال مسروقه به نفع خود و یا دیگری نمی‌تواند عنوان اتهامی را تغییر دهد همچنین چون ابتدای تحقیق، حقیقت را بیان نموده و اموال مسروقه را عنوان کرده است اتهام مخفی نمودن ادله جرم و کتمان حقیقت بدون وجه است و مسئولیتی نیز برای ارائه گزارش نداشته است. و همچنین تعلیق 90% نود درصد را دارای ابهام در اجرا دانسته است و درخواست نقض رأی صادره را نموده است. پرونده به دیوان عالی کشور و این شعبه ارسال‌شده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور با بررسی اقداماتی که توسط متهم ع.ر. صورت گرفته است به این صورت که به‌عنوان نگهبان پاسگاه بعد از کشف یک تیغه خشاب با 30 تیر فشنگ جنگی از سرباز ی.د. موضوع را گزارش ننموده است و چند تیر از خشاب را به نفع خود برداشته است چند تیر به سرباز الف. واگذار نموده است و دادگاه وی از بابت 3 اتهام: 1- کتمان حقیقت و عدم گزارش جرم مکشوفه موضوع مادۀ 78 قانون مجازات نیروهای مسلح 2- واگذاری فشنگ به سرباز الف. موضوع مادۀ 80 قانون مزبور 3- اتهام مخفی نمودن ادلۀ جرم برای خلاصی از محاکمه موضوع مادۀ 554 قانون مجازات اسلامی متهم را محکوم نموده. اولاً: اقدام متهم مشمول ماده 80 قانون مجازات نیروهای مسلح نمی‌تواند باشد زیر شرط تحقق بزه این ماده این است که متهم مهمات را بفروشد یا به رهن بگذارد یا به نحو دیگری مورد معامله قرار دهد یا با سوءنیت مخفی کند که هیچ‌یک از افعال مذکور در این پرونده توسط متهم صورت نگرفته است. ثانیا:ً شرط تحقق بزه موضوع مادۀ 554 قانون مجازات اسلامی این است که دستور قضایی برای جلب و دستگیری متهمی صادرشده باشد و متهم در این وضعیت به وی کمک کرده باشد که در این پرونده متهم د. در همچنین وضعیتی نبوده است که متهم ر. به او کمک کرده است و لذا هیچ‌یک از این دو جرم تحقق پیدا نکرده است. و از طرفی اقدام متهم در نگهداری فشنگ‌های جنگی می‌تواند مشمول مادۀ 6 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز مصوب 1390 بوده باشد لذا با پذیرش تجدیدنظرخواهی در اجرای بند 4 قسمت ب مادۀ 265 قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری با نقض دادنامه صادره رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض محول می‌گردد. شعبه 29 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار نبی‌اله راجی - محمد بارانی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی شرط تحقق بزه مخفی نمودن دلایل جرم در تاریخ 13 فروردین 1393، گزارشی مبنی بر مفقودیت یک تیغه خشاب اسلحه کلاش و 30 تیر جنگی به مرزبانی ارائه گردید. یکی از سربازان وظیفه به سرقت و تیراندازی عمدی اعتراف کرد و اعلام داشت که خشاب را از برجک 3 برداشت و در کمین شلیک کرده است. در پی تحقیقات، فرد دیگری نیز به کتمان حقیقت و واگذاری فشنگ به دیگر سربازان متهم شد. <br>دادگاه نظامی در تاریخ 3 اردیبهشت 1393، متهم مذکور را به تحمل 14 سال حبس (شامل 1 سال به خاطر کتمان حقیقت و 10 سال به خاطر واگذاری فشنگ) و متهم دیگر را نیز به 14 سال حبس (شامل 10 سال به دلیل سرقت خشاب و 3 سال به خاطر تضییع فشنگ) محکوم نمود و 90% از مجازات را به مدت دو سال تعلیق کرد. <br>متهم و دادیار اجرای احکام نسبت به رای صادره اعتراض کردند و دادیار اعلام نمود که متهم باید به مجازات اشد محکوم گردد. دیوان عالی کشور پس از بررسی پرونده، به این نتیجه رسید که اتهامات متهم مذکور تحت مواد 78 و 80 قانون مجازات نیروهای مسلح و ماده 554 قانون مجازات اسلامی محقق نشده و همچنین اقدام وی در نگهداری فشنگ می‌تواند مشمول ماده 6 قانون مجازات قاچاق اسلحه باشد. بنابراین، با نقض دادنامه، پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه همعرض ارجاع گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/04/14 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: تحقق بزه مخفی نمودن دلایل جرم مشروط به صدور قبلی دستور قضایی جهت جلب و دستگیری شخصی است که متهم به او کمک نموده است. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 13 / 01 / 1393 مامورین مرزبانی گزارش مفقودیت یک تیغه خشاب اسلحه کلاش به همراه 30 تیر جنگی را که تحویل سرباز وظیفه م.ب. بوده است را می‌نمایند. مامورین به سرباز وظیفه ی.د. مشکوک شده در بازجویی از و. ا. د. که خشاب را خودش برده و در محلی دفن کرده که تیغه خشاب مزبور از زیر خاک کشف می‌گردد و خشاب خالی بوده که وی اظهار می‌دارد که تعدادی از فشنگ‌ها را خودم و تعدادی را به دیگر سربازان داده‌ام و برداشته‌ام. متهم ی.د. در بازجوئی اظهار داشته که چون تیراندازی بی‌مورد کرده بود برای جبران کسری فشنگ‌ها یک تیغه خشاب را از برجک 3 که سربازان وظیفه دعوتی بودند برداشتم و موقع برگشت می‌خواستم به داخل پاسگاه بروم که سرباز ر. دژبان بود و مرا بازرسی کرد و خشاب را پیدا کرد و ر. 5 تیر فشنگ از آن برداشت و 7 تیر کسری خودم را هم جایگزین کردم و بقیه فشنگ‌ها را نیز بین سربازان ن.، ک.، ر. و ر. تقسیم کردم و 6 تیر را نیز خودم در کمین شلیک کردم. و بعد خشاب را از سرباز ر. گرفتم و زیر خاک پنهان کردم. و اتهام سرقت یک تیغه خشاب و 30 فشنگ جنگی و تیراندازی عمدی را قبول دارم. از سرباز ع.ر. تحقیق که اظهار داشته وقتی د. از مرخصی شهری برگشت من‌بعد از بازرسی بدنی یک عدد خشاب پیدا کردم که د. گفت این خشاب را از پاسگاه 78 آورده و آن را به داخل پاسگاه آورد و گفت خشاب کم دارم و 30 تیر فشنگ هم داشت و 5 عدد فشنگ برداشتم به سرباز وظیفه الف. دادم. سرباز وظیفه ک. اظهار داشته که از د. یک تیر گرفته و شلیک کردم. در دادسرای نظامی نیز اظهار داشته که آقای د. 5 تیر به من داد که من آن‌ها را به آقای …. دادم چند شب قبل درگیر شده بودند و سرپرست کمین فراموش کرده بود تیرهای آقای …. را اعلام کند بنابراین من تیرها را به او دادم. و به علت سهل‌انگاری و اشتباه موضوع کشف خشاب را گزارش نداده بودم. خشاب با تیرها دست د. بود و تقاضای بخشش دارم. و در مورد متهم ج.ک. به اتهام تیراندازی عمدی خلاف مقررات و ع.ک. به اتهام مخفی نمودن ادله جرم دایر بر نگهداری خشاب و مهمات مسروقه علی‌رغم اطلاع و دادن فشنگ به الف. و کتمان حقیقت دایر بر عدم اطلاع موضوع کشف خشاب مسروقه قرار مجرمیت صادر می‌گردد و در خصوص متهم ج.ک. به اتهام تیراندازی عمدی خلاف مقررات قرار تعلیق تعقیب صادرشده است. با صدور کیفرخواست پرونده در دادگاه مطرح می‌گردد متهم ع.ر. در جلسه دادگاه به ارتکاب بزه اقرار نموده است. و دادگاه با صدور دادنامه شماره --- - 03 / 02 / 1393 ع.ر. را از جهت کتمان حقیقت و عدم گزارش جرم به تحمل یک سال حبس و از جهت واگذاری فشنگ به سرباز الف. نیز به تحمل ده سال حبس و از جهت اتهام مخفی نمودن ادله جرم برای خلاصی مجرم از محاکمه به تحمل سه سال حبس و اجرای 90 %(نود درصد) از حبس‌های اجرایی مشارٌالیه را به مدت دو سال تعلیق نموده است و در مورد اتهام ی.د. از جهت سرقت یک تیغه خشاب و 30 تیر فشنگ جنگی به تحمل ده سال حبس و از جهت تیراندازی برخلاف مقررات به تحمل یک سال حبس تعزیری و از جهت اهمال منجر به تضییع سه تیر فشنگ جنگی که مفقود نموده است به تحمل سه سال محکوم گردیده است و 90 %(نود درصد) از حبس‌های اجرایی وی را به مدت دو سال تعلیق نموده است. پس از صدور رای محکوم‌ٌعلیه ع.ر. نسبت به رای صادره اعتراض نموده و درخواست تبدیل مجازات به جزای نقدی را نموده است. دادیار اجرای احکام دادسرای نظامی استان... نیز نسبت به رای صادره اعتراض نموده و اعلام داشته که چون عمل ارتکابی ع.ر. «نگهداری و مخفی نمودن مهمات و خشاب مسروقه» از مصادیق ماده 131 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 است لذا متهم باید به مجازات اشد محکوم گردد زیرا برداشت از اموال مسروقه به نفع خود و یا دیگری نمی‌تواند عنوان اتهامی را تغییر دهد همچنین چون ابتدای تحقیق، حقیقت را بیان نموده و اموال مسروقه را عنوان کرده است اتهام مخفی نمودن ادله جرم و کتمان حقیقت بدون وجه است و مسئولیتی نیز برای ارائه گزارش نداشته است. و همچنین تعلیق 90 % نود درصد را دارای ابهام در اجرا دانسته است و درخواست نقض رای صادره را نموده است. پرونده به دیوان عالی کشور و این شعبه ارسال‌شده است. رای شعبه دیوان عالی کشور با بررسی اقداماتی که توسط متهم ع.ر. صورت گرفته است به این صورت که به‌عنوان نگهبان پاسگاه بعد از کشف یک تیغه خشاب با 30 تیر فشنگ جنگی از سرباز ی.د. موضوع را گزارش ننموده است و چند تیر از خشاب را به نفع خود برداشته است چند تیر به سرباز الف. واگذار نموده است و دادگاه وی از بابت 3 اتهام: 1 - کتمان حقیقت و عدم گزارش جرم مکشوفه موضوع ماده 78 قانون مجازات نیروهای مسلح 2 - واگذاری فشنگ به سرباز الف. موضوع ماده 80 قانون مزبور 3 - اتهام مخفی نمودن ادله جرم برای خلاصی از محاکمه موضوع ماده 554 قانون مجازات اسلامی متهم را محکوم نموده. اولا: اقدام متهم مشمول ماده 80 قانون مجازات نیروهای مسلح نمی‌تواند باشد زیر شرط تحقق بزه این ماده این است که متهم مهمات را بفروشد یا به رهن بگذارد یا به نحو دیگری مورد معامله قرار دهد یا با سوءنیت مخفی کند که هیچ‌یک از افعال مذکور در این پرونده توسط متهم صورت نگرفته است. ثانیا:ً شرط تحقق بزه موضوع ماده 554 قانون مجازات اسلامی این است که دستور قضایی برای جلب و دستگیری متهمی صادرشده باشد و متهم در این وضعیت به وی کمک کرده باشد که در این پرونده متهم د. در همچنین وضعیتی نبوده است که متهم ر. به او کمک کرده است و لذا هیچ‌یک از این دو جرم تحقق پیدا نکرده است. و از طرفی اقدام متهم در نگهداری فشنگ‌های جنگی می‌تواند مشمول ماده 6 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز مصوب 1390 بوده باشد لذا با پذیرش تجدیدنظرخواهی در اجرای بند 4 قسمت ب ماده 265 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری با نقض دادنامه صادره رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض محول می‌گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار