شرط تحقق تسبیب در جنایت

شرط تحقق تسبیب در جنایت خ. م.: در تاریخ 15 فروردین 1395، دیوان عالی کشور به درخواست اعاده دادرسی در مورد پرونده‌ای با موضوع اتهام قتل ناشی از تسبیب رسیدگی کرد. در این پرونده، متهم به دلیل مشاجره لفظی و نزاع با فردی که دارای بیماری قلبی بود، متهم به ایجاد استرس منجر به فوت گردید. دادگاه اولیه با استناد به نظریه پزشکی قانونی، سهم استرس را 10% و سهم بیماری قلبی را 90% در فوت متوفی تعیین کرد و به همین دلیل، متهم را به چهار ماه حبس و پرداخت 10% دیه محکوم نمود. حکم صادره در مرحله تجدیدنظر نیز تایید شد. در درخواست اعاده دادرسی، متهم به عدم اثبات ضرب و جرح و تاثیر جزئی استرس ناشی از نزاع بر فوت متوفی اشاره کرده و خواستار بررسی مجدد پرونده شد. دیوان عالی کشور با استناد به ماده 506 قانون مجازات اسلامی و ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری، درخواست اعاده دادرسی را پذیرفته و رسیدگی مجدد به شعبه دیگری از دادگاه تجدیدنظر استان هرمزگان ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/01/15 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: تسبیب در جنایت بواسطه اعمال فیزیکی غیر مستقیم صورت می‌گیرد و اعمال غیر فیزیکی مانند ایجاد استرس، از شمول تسبیب در جنایت خارج است. رای شعبه دیوان عالی کشور به دلالت دادنامه شماره --- - 1393/11/15 شعبه --- دادگاه جزایی بندرعباس م. ا. د. به اتهام قتل مرحوم ح.پ. فرزند ح. از باب تسبیب به میزان 10 % تحت پیگرد قرار گرفته با این توضیح که در پی مشاجره لفظی و نزاع فی مابین مرحوم که دارای ناراحتی قلبی بوده بر اثر استرس فوت کرده است دادگاه ب. ت. ب. گزارش مرجع انتظامی و تحقیقات معموله و نظریه پزشکی قانونی که در نهایت نقش استرس وارده متعاقب نزاع در بروز فوت را به میزان ده درصد دیه کامل انسان تعیین و مابقی را مربوط به بیماری قلبی از قبل دانسته و علیرغم عدم اثبات ایراد ضرب و شتم به میزان تقصیر و تسبیب اعلامی بزهکار شناخته و مستند به ماده 616 قانون تعزیرات و رعایت ماده 38 قانون مجازات اسلامی و مواد 549 - 506 - 492 همین قانون از حیث جنبه عمومی جرم به جهت بی مبالاتی در بردن همسر خودش از خانه مجنی علیه و ایجاد نزاع منجر به فوت به تحمل چهارماه حبس تعزیری و از حیث جنبه خصوصی جرم به پرداخت ده درصد دیه کامله د. ح. اولیاء دم مرحوم محکوم شده که شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان هرمزگان ضمن رد اعتراض های به عمل آمده دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید و قطعی نموده است اینک م. ع. ب. تقدیم لایحه ای به دیوان عالی کشور که هنگام شور قرائت خواهد شد اجمالاَ با پرداختن به ماهیت پرونده و تشریح موضوع و نقد و ارزیابی نظرات پزشکی قانونی و اشاره به بیماری حاد قلبی مرحوم و عدم اثبات ضرب و جرح و اینکه متوفی بعد از درگیری به کلانتری مراجعه کرده و حدود چهار ساعت بعد حال او وخیم شده و به بیمارستان منتقل و فوت کرده و با گذشت زمان استرس فروکش کرده و هیچ دخالتی در فوت وی نداشته و از طرف دیگر به خاطر صد میلیون تومان بدهی ناراحت و تحت فشار بوده و دادگاه در تعیین مجازات حبس ماده 68 قانون مجازات اسلامی را برای اعمال مجازات جایگزین حبس مد نظر قرار نداده و ماده 120 قانون مجازات اسلامی نیز مورد توجه قرار نگرفته به استناد ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری تقاضای اعاده دادرسی نموده و پرونده بعد از ثبت کلاسه دفتر کل به این شعبه ارجاع با تهیه گزارش در دستور کار قرار گرفته است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … مقامی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … کشور اجمالاَ مبنی بر پذیرش درخواست اعاده دادرسی در خصوص دادنامه شماره --- - 1394/11/26 اعاده دادرسی خواسته مشاوره نموده بااکثریت چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور با عنایت به مفاد لایحه م. ا. د. و ضمائم پیوست آن بویژه مفاد ماده 506 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که در مقام تعریف تسبیب در جنایت بیان شده و در واقع عمل فیزیکی غیر مستقیم مانند مثال کندن چاه ملاک عمل قرار گرفته، استرس جزیی ناشی از نزاع و درگیری طرفین را نمی‌توان تسبیب و از موجبات ضمان شرعی دانست و در برخی از مواد دیگر نیز به اعمال فیزیکی غیر مستقیم موجب ضمان اشاره شده که از مجموع مواد قانونی به نظر می‌رسد مانحن فیه از تعریف کلی تسبیب و ماده 616 قانون تعزیرات خروج مصداقی داشته است در نتیجه از این حیث درخواست آقای م. ل فرزند م. با بند چ ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری منطبق تشخیص و مستند به ماده 476 همین قانون ضمن قبول درخواست و تجویز اعاده دادرسی رسیدگی مجدد به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان هرمزگان (دادگاه صادر کننده حکم قطعی) محول و ارجاع می‌گردد. شعبه سی و هشتم دیوان عالی کشورعضو معاون: سید اسمعیل م. ی مستشار: سید مصطفی قائم مقامی رای شعبه دیوان عالی کشور با عنایت به مفاد لایحه م. ا. د. و ضمائم پیوست آن بویژه مفاد ماده 506 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که در مقام تعریف تسبیب در جنایت بیان شده و در واقع عمل فیزیکی غیر مستقیم مانند مثال کندن چاه ملاک عمل قرار گرفته، استرس جزیی ناشی از نزاع و درگیری طرفین را نمی‌توان تسبیب و از موجبات ضمان شرعی دانست و در برخی از مواد دیگر نیز به اعمال فیزیکی غیر مستقیم موجب ضمان اشاره شده که از مجموع مواد قانونی به نظر می‌رسد مانحن فیه از تعریف کلی تسبیب و ماده 616 قانون تعزیرات خروج مصداقی داشته است در نتیجه از این حیث درخواست آقای م. ل فرزند م. با بند چ ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری منطبق تشخیص و مستند به ماده 476 همین قانون ضمن قبول درخواست و تجویز اعاده دادرسی رسیدگی مجدد به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان هرمزگان (دادگاه صادر کننده حکم قطعی) محول و ارجاع می‌گردد. شعبه سی و هشتم دیوان عالی کشورعضو معاون: سید اسمعیل م. ی مستشار: سید مصطفی قائم مقامی