شرط تحقق قتل عمد

شرط تحقق قتل عمد خ. م.: در تاریخ 25 آبان 1393، دیوان عالی کشور اقدام به صدور دادنامه‌ای نمود که به بررسی پرونده‌ای مرتبط با اتهام قتل عمدی ناشی از درگیری دسته‌جمعی پرداخت. متهم به اتهام قتل عمدی به دلیل جراحت وارده با چاقو به ناحیه ران مقتول تحت پیگرد قانونی قرار گرفت. در مرحله اولیه، شعبه چهارم دادگاه کیفری استان فارس حکم به قصاص نفس صادر کرد. با این حال، دیوان عالی کشور به دلیل نقص در تحقیقات مربوط به کشنده بودن عمل و بر اساس نظریه پزشکی قانونی مبنی بر کشنده بودن جراحت در صورت عدم درمان، رای مذکور را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه مربوطه ارجاع داد. در رسیدگی مجدد، کمیسیون پزشکی قانونی اعلام کرد که جراحت ناحیه ران به‌طور کلی کشنده نیست، اما در این مورد خاص به دلیل پارگی شریانی، جراحت کشنده محسوب می‌شود. در نهایت، دادگاه با احراز انتساب عمل به متهم و عدم علم او به کشنده بودن عمل، قتل را شبه عمدی تشخیص داده و متهم را به پرداخت دیه محکوم کرد. این رای از سوی اولیای دم مورد اعتراض قرار گرفت و دیوان عالی کشور با بررسی مستندات و نظریات کارشناسی، رای تجدیدنظرخواسته را تایید و بر عدم عمدی بودن قتل و عدم ترتب قصاص تاکید نمود. رای صادره بر اساس بند الف ماده 265 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری تایید گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/08/25 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: علم مرتکب به نوعا کشنده بودن عمل ارتکابی در انتساب قتل عمدی شرط است و در صورتی که حساسیت محل جرح، نوعا برای اشخاص متعارف نبوده و علم و اطلاع م. ن. د. این خصوص احراز نگردد، قتل عمدی محسوب نمی شود. رای خلاصه جریان پرونده پیرو گزارش سابق این شعبه که از تکرار آن خودداری می‌شود آقای م. به اتهام قتل عمدی آقای م. از طریق درگیری در نزاع دسته جمعی و ایراد جرح با چاقو به ران مقتول تحت تعقیب قرار گرفت. شعبه چهارم دادگاه کیفری استان فارس به موضوع رسیدگی نموده طی دادنامه شماره --- - 01/09/90 رای به قصاص نفس صادر نموده و با تجدیدنظرخواهی وکیل م. ع. این شعبه دیوان عالی کشور طی دادنامه شماره --- - 17/10/91 با این استدلال که در خصوص کشنده بودن عرفی فعل انتسابی تحقیق کافی نشده و نظریه پزشک قانونی حاکی است در صورت عدم درمان به موقع و صحیح کشنده محسوب می‌شود که لازم است با ارجاع به کمیسیون پزشکی اظهارنظر صریح گردد و این که در رابطه با کیفیت وقوع حادثه بررسی دقیق نشده است رسیدگی را ناقص دانسته و با نقض رای پرونده به همان شعبه ارجاع این بار شعبه مزبور اقدام به رسیدگی کرده نظریه کمیسیون پزشکی قانونی حاکی است در حین درگیری و برخوردهای متقابل در هر حالتی جسم برنده و نوک تیز می توانسته وارد بدن شود که در حالت کلی جرح ناحیه ران نوعا کشنده محسوب نمی شود و در مورد این متوفی جراحت وارده به مصدوم ب. ت. ب. پارگی شریانی ران کشنده م. ب. اقلیت که یکی از مستشاران دادگاه م. ب. اعلام نموده است آلت قتاله در حین کشمکش و گلاویز بودن و درگیر بودن با یکدیگر در دست هر دو بوده است. اظهارات گواهان صراحتی مبنی بر این که چگونه آلت مکشوفه در شریان رانی نفوذ نموده است ندارد اظهارات گواهان صرفا مبنی بر درگیر بودن طرفین (متهم با مقتول) می‌باشد، بنابه مراتب مذکور هم در اصل انتساب فعل ارتکابی به متهم و هم خصوصیت قتل موضوع از باب لوث است در حال حاضر دلیل قطعی بر انتساب فعل به متهم وجود ندارد تا به تبع آن بتوان خصوصیت قتل را نیز تعیین نمود و موجبی جهت محکومیت متهم متصور نمی‌باشد (ص 436 ). مستشار دیگر شعبه با استناد به نظریه پزشک دایر به این که در صورت عدم درمان به موقع و صحیح صدمه وارده کشنده محسوب می‌گردد که آنچه در پرونده مشهود است بلافاصله پس از درگیری اعزام مرحوم به درمانگاه به موقع انجام گرفته و این که پزشک اعلام نموده است در مورد متوفی جراحت وارده به وی ب. ت. ب. پارگی شریان رانی کشنده محسوب می‌شود عقیده بر قتل عمد و قصاص داشته است (ص 437 ). اکثریت دادگاه طی دادنامه تجدیدنظرخواسته با احراز اصل انتساب عمل به متهم و این که حساس بودن و خطرناک بودن کشاله ران برای اشخاص متعارف نبوده و علم و اطلاع م. ن. د. این خصوص احراز نشده است و اصابت قمه به ناحیه کشاله ران مقتول در اثر کشمکش عمدی متهم ایجاد شده است ولی رفتار متهم منطبق با ماده 206 قانون مجازات اسلامی 1370 و ماده 290 قانون مجازات اسلامی 1392 هست، لذا قتل شبه عمدی تشخیص و متهم به پرداخت دیه محکوم شده است. رای صادره مورد اعتراض وکیل اولیای دم قرار گرفته پرونده به این شعبه ارجاع با قرائت گزارش آقای … و ملاحظه نظریه آقای … دیوان عالی کشور مبنی بر نقض رای به شرح زیر اقدام به صدور رای می‌گردد. رای شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. تحقیقات انجام داده و محتویات پرونده و مفاد رای سابق الصدور این شعبه و صراحت نظریه کمیسیون پزشکی قانونی دایر به این که در حالت کلی جرح ناحیه ران نوعا کشنده محسوب نمی شود و تصریح دادگاه به حصول علم بر این که اصابت چاقو به کشاله ران مقتول در اثر کشمکش طرفین ایجاد شده و تاکید بر حصول علم به این که متهم علم به کشنده بودن عمل ارتکابی نداشته است (مفاد ماده 290 قانون مجازات اسلامی 1392 ) و این که از سوی ت. ن. خ. دلیل قاطعی که موجب نقض رای صادر گردد اقامه نشده است دادنامه تجدیدنظرخواسته شماره --- - 30/05/93 صادره از شعبه چهارم دادگاه کیفری استان فارس از حیث تشخیص عمدی نبودن قتل و عدم ترتب قصاص که مورد تجدیدنظرخواهی است مطابق موازین تشخیص و مستندا به بند الف ماده 265 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری تایید می‌گردد. رئیس شعبه ؟ دیوان عالی کشور - مستشار فاضل - رزاقی