شرط تحقق معاونت در قتل

شرط تحقق معاونت در قتل خ. م.: در تاریخ 16 مرداد 1395، دادنامه‌ای در خصوص اتهام قتل صادر گردید. در این پرونده، متهم اصلی به اتهام قتل عمدی مقتول و سایر متهمان به اتهام معاونت و مساعدت در خلاصی از محاکمه تحت پیگرد قانونی قرار گرفتند. متهم اصلی به ارتکاب قتل اعتراف کرده و دخالت‌های مقتول در زندگی‌اش را به عنوان دلیل این اقدام مطرح نمود. اولیاءدم مقتول خواستار قصاص و مجازات متهمان شدند. دادگاه با استناد به شواهدی از جمله اقرار متهم، گزارش پزشکی قانونی و اظهارات شهود، متهم اصلی را به پنج سال نگهداری در کانون اصلاح و تربیت و پرداخت دیه محکوم کرد، اما به دلیل عدم رشد عقلی در زمان وقوع جرم، از قصاص معاف گردید. سایر متهمان به دلیل عدم وجود دلایل کافی از اتهام معاونت تبرئه شدند، اما به اتهام مساعدت در خلاصی، به حبس‌های مختلف محکوم گردیدند. پس از ابلاغ رای، اعتراضاتی از سوی نماینده دادستان و تعدادی از اولیاءدم صورت گرفت و پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شد. دیوان با بررسی مجدد، فرجام‌خواهی را موجه ندانسته و رای دادگاه نخستین را تایید کرد. این رای بر اساس بند الف ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری صادر شده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/05/16 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: صرف اطلاع داشتن از نقشه قتل، مصداق معاونت در قتل نیست. رای خلاصه جریان پرونده حسب محتویات اوراق پرونده کلاسه --- و کیفرخواست صادره از دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان د.، خانم ف. م. به اتهام قتل مرحوم س.ت. و خانم م.پ.خ. و ع. ق. به اتهام معاونت در قتل و الف.م. و م.خ. و ع.م. به اتهام مساعدت در خلاصی متهم از محاکمه و محکومیت، تحت پیگرد واقع و پرونده به شعبه دوم دادگاه کیفری یک استان فارس ارجاع شده است. مشروح حادثه را متهم اصلی خانم ف. م. اینچنین شرح داده که من قتل را قبول دارم. من و نامزدم ع. ق. که فرزند مقتول م. ب. به علت اینکه مقتول در زندگی من و همسرم دخالت می کرد از قبل نقشه ای ریختم که او را بکشیم و مادرم (خانم م.پ. خ.) نیز یک روز قبل از وقوع قتل اطلاع پیدا کرد. مادرم اول مخالفت کرد ولی در نهایت با اصرار من راضی شد. ع. هم می گفت تمام نقشه ها را آماده می کنم. روز دوشنبه هفته قبل ع. به مادرش (مقتول) زنگ زد و به بهانه اینکه به دنبال خواهرش بیاید او را به روستای ح. و به منزل ما آورد به ع. گفتم نمی توانم این کار را انجام دهم. ع. گفت تو فقط کارش را تمام کن بقیه کارها با من و من در حالی که با مادرشوهرم صحبت می کردم بحثمان شد و با هم درگیر شدیم با یکدیگر دست به یقه شدیم مادرم آمد ما را جدا کند، که مقتول مادرم را به زمین انداخت و گلوی او را فشار داد. بعد مادرم را رها کرد بسراغ من آمد و با من درگیر شد که من او را هل دادم که سر او به قرنیز دیوار برخورد کرد و به زمین افتاد. خون زیاد می آمد من هم عصبانی بودم و مادرم هم حالش بد بود رفتم آشپزخانه دسته هاون را برداشتم. چند مرتبه زدم به سر مقتول، کار که تمام شد به ع. زنگ زدم آمد گفت قرار بود خون ریزی نشود. گفتم خودش شروع کرد خودم و مادرم دستکش پوشیدیم جسد را سه نفری داخل حمام بردیم..... »; ص 56 اولیاءدم مرحومه س.ت. تقاضای قصاص قاتل و مجازات متهمین دیگر را نموده اند. دادگاه پس از استماع اظهارات اولیاءدم و نماینده دادستان و مدافعات متهمان به موجب دادنامه شماره --- -- 94/2/1 که حاوی شرح حادثه نیز می‌باشد، اینچنین رای داده است: در خصوص اتهام خانم ف. م. متولد 75/9/20 -متاهل -مسلمان -تابعیت ایران، بدون سابقه کیفری ،خانه دار - باسواد (دوم دبیرستان) اهل روستای ح. شهرستان د.، فعلا ساکن زندان عادل آباد شیراز با وکالت آقای ع.ش. دائر بر مباشرت در قتل عمدی مادر شوهر خویش به نام س.ت. در تاریخ 92/3/20 در منزل خودش واقع در روستای فوق با عنایت به شکایت اولیاءدم مقتول از متهم و اصرار آنان به ارتکاب قتل از ناحیه ایشان 2 - گزارش مرجع انتظامی مبنی بر اینکه مقتول جهت دیدن فرزندانش روز قتل به منزل متهم آمده است 3 - مفاد گواهی پزشکی قانونی که علت تامه مرگ مقتوله را ضربه مغزی ناشی از« اصابت متعدد جسم سخت و یا بالعکس به سر مقتوله»; تعیین نموده است (صفحه 75 ) که با اقاریر متهم در اداره آگاهی و بازپرسی منطبق است 4 - اظهارات مطلعین و کسانی که در حمل جسد مقتوله مشارکت داشته اند، علی الخصوص آقای ….خ. 5 - اقرار صریح متهم به قتل و بیان انگیزه آن که حکایت از قصد مقتوله جهت جدایی دخترش از برادر متهم به علت اعتیاد ایشان بوده است و تشریح نحوه قتل در کنار در ورودی حال ساختمان و انتقال جسد به حمام و سپس خاک کردن آن در زیر درخت انار در حیاط منزل و در نهایت انتقال جسد به بیابان، جهت جلوگیری از شناسایی آنان که با گزارش مرجع انتظامی و اظهارات شاهدین منطبق بر واقع است 6 - رد دفاعیات وی در مورد اینکه مقتوله به وی حمله کرده و او ناچارا از خویش دفاع کرده بدلیل اینکه هیچگونه زخم دفاعیه در بدن متهم کشف نشده و جراحتی از بدن او توسط مراجع انتظامی و پزشکی گزارش نشده است. 7 - کشف آلت قتاله خونی که همان (دسته هونگ) م. ب. و سایر قرائن و امارات موجود در کیفرخواست صادره از دادسرای شهرستان د.، مجرمیت متهم به ارتکاب قتل عمدی مرحومه س.ت. علما و اقرارا بر هیات دادگاه محرز و مسلم است. النهایه با عنایت به نظریه پزشکی قانونی که حکایت از عدم رشد و کمال عقلی متهمه در زمان وقوع جنایت موصوفه دارد و توجه به احتیاط در خون مسلمان و رعایت قاعده (درء) و اصل برائت، دادگاه وی را از قصاص نفس برائت می دهد. ولی در اجرای مواد 23 ، 91 و 89 و 93 ذیل ماده 448 و 452 و 463 و 488 و 492 و 549 و 550 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 92 مشارالیها را به نگهداری در کانون اصلاح و تربیت به مدت پنج سال و پرداخت یک دیه کامل یک زن (نصف یک دیه کامله مرد) د. ح. ورثه مقتوله و دو سال خدمت به صورت روزانه شش ساعت و هفته ای پنج روز با دریافت یک چهارم حقوق یک کارگر در بخش مراقبت از سالمندان در مراکز بهزیستی استان فارس و یک سال تحت درمان روانپزشک با تایید پزشکی قانونی جهت درمان حالت روحی خطرناک (پرخاشگری وتند خویی) محکوم می‌نماید ب)در خصوص اتهام م.پ. خ.، دائر بر معاونت در قتل عمدی مرحوم س.ت. ب. ت. ب. انکار متهم در کلیه مراحل تحقیق بر ارتکاب بزه مذکور و اینکه دلیل کافی جهت انتساب شرعی و قانونی بزه فوق و اینکه متهمه مذکور دخترش (م. ر. ا.) را تحریک یا تشویق به قتل مقتوله کرده باشد و اینکه به نظر می‌رسد قتل مرحومه به صورت یک تصمیم آنی و بچه گانه از سوی ف. م. صورت پذیرفته است، مستند به اصل برائت حکم بر برائت وی در این خصوص صادر می‌گردد. النهایه اتهام وی دائر بر مساعدت به م. ر. ا. برای خلاصی از محاکمه و مجازات، به وسیله مخفی کردن ادله جرم نظیر شستن خون محل جنایت و کمک به انتقال جسد به خارج از منزل ب. ت. ب. گزارش مرجع انتظامی و اقرار صریح متهم محرز و مسلم است. دادگاه مستندا به ماده 554 قانون تعزیرات و تبصره ذیل آن به هیجده ماه حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشتی محکوم می‌نماید. در خصوص اتهام آقای ع. ق.(فرزند مقتوله) دائر بر معاونت در قتل عمدی مادرش مرحومه س.ت. با عنایت به انکار وی در کلیه مراحل تحقیق بر عمل مذکور و اظهارات خانم ف. م. مبنی بر اینکه وی اطلاعی از اقدام اینجانب جهت قتل نداشته است و وقتی به او جریان قتل را گفته ام، شوکه شده ولی به لحاظ علاقه به اینجانب در مخفی کردن آثار و ادله جرم به من کمک کرده است، به لحاظ فقد ادله کافی جهت تعیین و علم قطعی هیات دادگاه مستندا به اصل برائت حکم بر برائت وی صادر و اعلام می‌گردد. النهایه عمل وی در حد مساعدت در خلاصی م. ر. ا. از محاکمه و مجازات، محرز و مسلم و مستندا به ماده اخیر الذکر و ماده 23 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 92 و با رعایت اعلام گذشت اولیاءدم، مشارالیه را به یازده ماه حبس تعزیری و مطالعه کتاب (فاطمه، فاطمه است اثر دکتر …) با احتساب ایام بازداشتی، محکوم می‌نماید. رای صادره حضوری و قابل فرجام ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ در دیوان عالی کشورمی باشد. پس از ابلاغ نماینده دادستان با تقدیم لایحه ای در خصوص برائت خانم م.پ. خ. که ازاتهام معاونت در قتل تبرئه شده و همچنین دو نفر از اولیاءدم با تقدیم لایحه ای از رای صادره فرجام خواهی کرده، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … عالی کشور اجمالا مبنی بر « ب. ت. ب. دلایل و مستندات مذکور در رای فرجام خواسته و عدم ایراد و اعتراض موجه و مدللی از ناحیه فرام خواهان‌ها، به ردّ فرجام خواهی ایشان و تائیدو ابرام اعلام نظر میشود. »; در خصوص دادنامه فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی نماینده دادستان در دادگاه‌های عمومی شیراز و همچنین فرجام خواهی اولیاءدم نسبت به آن قسمت از دادنامه صادره به شماره 00456 -- 94/12/11 از شعبه سوم دادگاه کیفری یک استان فارس که به موجب آن خانم م.پ. خ. از اتهام معاونت در قتل مرحومه س.ت. تبرئه شده است، موجه و مدلل نیست. زیرا در پرونده، تنها قرینه ای که برای اثبات ادعای معاونت در مورد خانم م.پ. خ. ذکر شده اینست که قاتل (خانم ف. م.) می گوید مادرم یک روز قبل از حادثه، اطلاع از نقشه من برای قتل داشت. و به صرف اطلاع داشتن از قتل، نمی توان موضوع را بر عنوان معاونت منطبق دانست و محتویات اوراق پرونده نیز حکایتی از صحت انتساب معاونت در قتل برای مشارالیها ندارد و فرجام خواهان نیز در لایحه ای که تقدیم نموده‌اند دلیلی که مورد را منطبق با جهات فرجام خواهی سازد، ارائه ننموده اند. علیهذا مستندا به بند الف ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری ضمن رد فرجام خواهی عینا دادنامه فرجام خواسته را ابرام می‌نماید. رئیس: سید احمد طباطبائی مستشار: اکبر فیض