رأی
صلاحیت اعمال تخفیف مجازات بعد از پذیرش اعاده دادرسی
مقدمه
صلاحیت اعمال تخفیف مجازات بعد از پذیرش اعاده دادرسی
خ. م.:
در جلسه قضایی که در تاریخ 11 مرداد 1397 در استان مازندران برگزار شد، موضوع اصلی بحث، صلاحیت اعمال تخفیف مجازات پس از پذیرش اعاده دادرسی بود. پرسش کلیدی این بود که آیا صلاحیت تخفیف مجازات بر عهده شعبه سوم دادگاه است یا شعبه نهم تجدیدنظر. هیات عالی به این نتیجه رسید که ب. ت. ب. مواد 474، 479 و 480 قانون آیین دادرسی کیفری، دادگاه اولیه (شعبه سوم) مسئول رسیدگی به درخواست تخفیف مجازات است، چرا که پذیرش اعاده دادرسی به معنای نقض حکم قطعی نمیباشد و بنابراین شعبه نهم تنها حکم شعبه سوم را تایید کرده است. از سوی دیگر، نظر اکثریت بر این باور بود که شعبه نهم به عنوان دادگاه ثانوی، صلاحیت اعمال تخفیف مجازات را دارد. این استدلال بر اساس مواد 339 و 480 قانون مذکور صورت گرفت که نشان میدهد این شعبه حکم قطعی جدیدی صادر کرده و تمامی اقدامات بعدی باید توسط آن انجام شود. نظر اقلیت نیز تاکید داشت که در صورت تایید حکم اولیه، شعبه نهم نمیتواند به عنوان حکم قطعی تلقی شود و تنها در صورتی که حکم جدیدی صادر شود، صلاحیت تخفیف مجازات به آن شعبه منتقل خواهد شد. این اختلاف نظر، پیچیدگیهای حقوقی مربوط به صلاحیت دادگاهها در فرآیند اعاده دادرسی و تخفیف مجازات را به نمایش میگذارد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/05/11
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر ساریموضوع
صلاحیت اعمال تخفیف مجازات بعد از پذیرش اعاده دادرسیپرسش
در شعبه سوم دادگاه محترم تجدیدنظر استان حکمی دائر بر محکومیت شخصی تایید و صادر میشود م. ع. از حکم مذکور اعاده دادرسی بر اساس مفاد ماده 474 قانون آئین دادرسی کیفری بعمل می آورد. در دیوان عالی کشور اعاده دادرسی پذیرش و تجویز میشود. پرونده برای رسیدگی مجدد به دادگاه هم عرض ارجاع میگردد (شعبه 9 دادگاه محترم تجدیدنظر استان) شعبه هم عرض رأی شعبه سوم را تایید مینماید. پرونده برای اجرای حکم به اجرای احکام کیفری ارسال میشود بلحاظ گذشت شاکی خصوصی م. ع. درخواست تخفیف مجازات مینماید پرونده به شعبه سوم تجدیدنظر استان ارسال، شعبه مذکور اعلام نموده است رای صادره از این شعبه در شعبه نهم مورد تأیید نهایی قرار گرفته است ولی شعبه نهم با این استدلال که این شعبه صرفاً رأی شعبه سوم را مورد بررسی و تأیید در مقام اعاده دادرسی قرار داده است بنابراین صادر کننده رأی قطعی شعبه سوم است و تخفیف مجازات باید از سوی شعبه سوم بعمل آید. لطفاً اظهارنظر فرمائید اعمال تخفیف مجازات به عهده کدامیک از شعب مذکور م. ب. ؟نظر هیئت عالی
ب. ت. ب. اینکه در فرض پرسش دادگاه هم عرض پس از تجویز اعاده دادرسی در دیوان عالی کشور، درخواست اعاده دادرسی را از مصادیق ماده 474 قانون آئین دادرسی کیفری ندانسته و قرار رد درخواست اعاده دادرسی را صادر کرده است وچون مستنبط از مواد 474، 479 و480 قانون آئین دادرسی کیفری این است که تجویز اعاده دادرسی از سوی دیوان عالی کشور دلالت بر نقض حکم قطعی اولیه موضوع اعاده دادرسی نمینماید؛ بنابراین دادگاه صادرکننده حکم محکومیت قطعی همان دادگاه اولیه بوده و رسیدگی به تقاضای تخفیف م. ع. د. اجرای ماده 483 قانون فوق الذکر در صلاحیت این دادگاه است و لذا در نتیجه نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری ساری مورد تأیید است.نظر اکثریت
دادگاه ثانوی در فرض سوال صالح به اعمال تخفیف مجازات م. ب. یعنی شعبه نهم دادگاه تجدیدنظر استان زیرا:
اول) از نقطه نظر ارجاع پرونده پس از پذیرش درخواست اعاده دادرسی و ارجاع پرونده به شعبه همعرض دادگاه تجدیدنظر استان (شعبه نهم) نمی توان پرونده را از آن شعبه اخذ نمود و جزء پرونده های ارجاعی به آن شعبه محسوب میشود که نهایتاً اقدام به صدور حکم نهایی مینماید لذا اماره ای بر این امر است که چنانچه حکمی در آن شعبه صادر شود دادگاه صادر کننده حکم قطعی محسوب میشود و اقدامات بعدی نیز باید توسط همان شعبه اعمال و انجام شود. ماده 339 قانون آئین دادرسی کیفری سال 92
دوم) مفاد ماده 480 قانون مذکور هرگاه دادگاه درخواست اعاده دادرسی را وارد تشخیص دهد حکم مورد اعاده دادرسی را نقض وحکم مقتضی صادر می کند تعبیر به حکم شده است لذا دادگاه ثانونی (شعبه نهم) دادگاه صادرکننده حکم قطعی لازم الاجراء م. ب. بدین جهت اعمال تخفیف نیز بعهده وی م. ب..
سوم) مفاد ماده 481 قانون مزبور مجدداً لفظ دادگاه را بکار برده است که با قبول اعاده دادرسی هر یک را که صحیح تشخیص دهد تایید، لذا نتیجه می گیریم که نهایتاً دادگاه صادر کننده حکم قطعی دادگاه دوم م. ب..
چهارم) با نقض حکم اولیه توسط دادگاه دوم و یا تایید آن این اتفاق رخ می دهد که حکم اولیه درواقع وجود نداشته است و کان لم یکن شده است لذا با این توصیف صلاحیتی برای شعبه اولیه (شعبه سوم) باقی نمی ماند تا پس از صدور رای دادگاه ثانوی بتواند اظهار عقیده و یا وارد رسیدگی در مورد تخفیف گردد.
پنجم) مفاد ماده 482 قانون فوق الذکر نسبت به حکمی که پس از اعاده دادرسی صادر میشود.... لذا پس از صدور حکم دوم هیچ اقدام دیگری از سوی هیچ مرجعی امکان ندارد مگر اینکه اعاده دادرسی مجدد طبق این ماده از حکم ثانونی بعمل آید که مجدداً طبق مقررات قانونی باید اقدام شود یعنی ماده 480 به بعد قانون مذکور که این خود دلالت بر صلاحیت دادگاه ثانوی بر اظهارنظر راجع به درخواست تخفیف مجازات دارد.
ششم) اتحاد ملاک رای وحدت رویه شماره 583 مورخه 72/7/6 هیأت عمومی دیوانعالی کشور که تاکیدی بر این امر م. ب..
هفتم) مفاد نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه بشماره 4139 مورخه 79/9/22 که مبین صلاحیت دادگاه ثانویه است.
هشتم) دلالت توقف اجرای حکم پس از تجویز اعاده دادرسی در دیوان عالی کشور که دلالت بر بلااثر شدن رای اولیه و اجرایی شدن رای دوم دارد لذا در نتیجه با اجرائی شدن رای دوم صلاحیت دادگاه دوم نیز ساری و جاری میگردد و سایر اقدامات بعدی نیز باید توسط دادگاه دوم انجام پذیرد.
نهم) بر اساس مفاد ماده 479 قانون مرقوم پذیرش اعاده دادرسی و ارسال پرونده به دادگاه همعرض شروع محاکمه جدید و صدور رای جدید م. ب. و رسیدگی ثانوی در دادگاه تجدیدنظر یک رسیدگی ماهوی است و رای ماهوی صادر میشود و رای ثانوی رای دیگری و رای جدیدی است لذا صلاحیت دادگاه اول باطل میشود. در رسیدگی ثانوی دادگاه دوم هرچه صادر می کند حکم است و وارد ماهیت شده است لذا نمی توان اثر حکم اولیه را بقوت خود باقی دانست.نظر اقلیت
اعاده دادرسی از جمله طرق فوق العاده رسیدگی به شکایت نسبت به احکام قطعی محاکم است و زمانی است که حکم قطعی شده است حتی اگر در زمان اجراء باشد. دیوان عالی کشور نیز به جهت یا جهات خاصی که منعکس در ماده 474 قانون آئین دادرسی کیفری م. ب. تجویز اعاده دادرسی مینماید. دادگاه صادر کننده حکم قطعی همان دادگاه اولیه است مگر اینکه جهت اعاده دادرسی پذیرفته شود و در ماهیت رای توسط دادگاه همعرض حکم به نقض رای اول صادر و حکم دوم و دیگری صادر شود که فرق با حکم اول داشته باشد نه اینکه همان حکم اولیه را دادگاه ثانویه تایید نماید. اینجا تفاوت است و دادگاه دوم در صورت تایید حکم دادگاه اولی صادر کننده حکم قطعی نمیباشد بلکه تایید کننده و یا صحه گذارنده بر حکم اولی است لذا صادر کننده حکم قطعی محسوب نمی شود. پس بنابراین بصورت مطلق نمی توانیم پذیرش نماییم که دادگاه ثانوی در هر حالتی مسئولیت تخفیف مجازات نیز بعهده وی است بلکه باید قائل به تفکیک شویم یعنی اگر دادگاه ثانوی همان حکم دادگاه اولی را تایید کرده است لذا نظر شعبه نهم صحیح است در غیراینصورت اگر نقض کرده و حکم دیگری صادر نموده است شعبه نهم صالح به رسیدگی و اظهار عقیده در مورد تخفیف مجازات م. ب..موارد مرتبط 38
آرای مرتبط 15
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
عدول شاهد از شهادت
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
موجبات تجویز اعاده دادرسی
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
شرط تجویز اعاده دادرسی بر مبنای خلاف واقع بودن شهادت شهود
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
ضرورت احراز مالکیت شاکی در بزه انتقال مال غیر
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
رأی خلاصه جریان پرونده
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
رأی خلاصه جریان پرونده
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
صدور حکم قلع و قمع در صورت برائت متهم از اتهام بزه تغییر کاربری
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
رأی خلاصه جریان پرونده
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
فاقد نکته
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
پذیرش اعاده دادرسی در بزه اخلال در نظام اقتصادی
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
عدم قابلیت پذیرش اعاده دادرسی تصمیم دادگاه
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
رأی خلاصه جریان پرونده
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
عدم تجویز اعاده دادرسی به موجب ارائه نظریه کارشناس رسمی در اجرای تقاضای تامین دلیل
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
رأی خلاصه جریان پرونده
ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری
نظریات مشورتی 7
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/625 مورخ 1403/11/01
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2953 مورخ 1397/09/18
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/643 مورخ 1400/10/27
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1705 مورخ 1399/11/11
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری آمده است و امکان پذیرش دلیل جدید در مراحل
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/575 مورخ 1400/09/06
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2406 مورخ 1396/10/12
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 نمی شود و فرض سوال از شمول رای وحدت
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/944 مورخ 1402/02/24
ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری و اخف شدن قانون موخر
مواد مرتبط 1
-
اعمال
از این صفحه
ماده 474 — قانون آیین دادرسی کیفری
مواد 474، 479 و 480 قانون آیین دادرسی کیفری
دکترین 15
-
مقاله
هماستناد
شمول اعتبار امر مختوم بر امکان تعقیب متهم در یک مرجع قضایی
بند ب ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
در قوانین مربوط به مراجع غیر قضایی نیز حکومت این قاعده و
بند ب ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
در قوانین مربوط به مراجع غیر قضایی نیز حکومت این قاعده و
بند ب ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
الف - محکوم علیه یا نماینده قانونی وی — آیین دادرسی مدنی — جلد ۱ (نهرینی)
بند چ ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
الف - محکوم علیه یا نماینده قانونی وی — آیین دادرسی مدنی — جلد ۱ (نهرینی)
بند چ ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
الف - محکوم علیه یا نماینده قانونی وی — آیین دادرسی مدنی — جلد ۱ (نهرینی)
بند چ ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ماده ۲۷۳ قانون مزبور بطور خاص از م
ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
دادستان کل کشور
ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
دادستان کل کشور — قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲/۱۲/۴ در
ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
فریدون نهرینی مقاله اصول حاکم بر اعاده دادرسی
ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
فریدون نهرینی مقاله اصول حاکم بر اعاده دادرسی
ماده 474 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
قطعیت حکم کیفری — الف رای قطعی که دادگاه نخستین صادر
بند (ت) ماده 474 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
قطعیت حکم کیفری — پ رایی که مرجع تجدیدنظر آن را
بند (ت) ماده 474 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اعتبار امر مختوم کیفری
بند (ت) ماده 474 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اعتبار امر مختوم کیفری — برابر بند (ج) ماده ۱۳ ق
بند (ت) ماده 474 ق.آ.د.ک
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
