ضرورت احراز مالکیت شاکی در بزه تصرف عدوانی

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: اقای ق. ع. د. کار از اقایان م. ح. و ع. نام خانوادگی هر دو د. به اتهامات تخریب اموال ( تخریب زمین ) و قطع راه عبور و مرور به دادسرای عمومی و انقلاب *شکایت نموده و در شکواییه تقدیمی توضیح داده که مشتکی عنهما بدوا مبادرت به تخریب زمین او با ایجاد کانال نموده و حق ارتفاق و راه عبور و مرور او را به زمین و باغش قطع کرده اند. شکواییه شاکی از سوی دادستان به *محل برای تحقیقات مقدماتی ارجاع گردیده و ان پاسگاه با تشکیل پرونده و انجام اقداماتی ضمن ارسال پرونده نتیجه را به دادسرا گزارش داده است. پرونده به شعبه اول دادیاری ارجاع گردیده و دادیار پس از تحقیق از شاکی که علاوه بر تکرار شکایت اش به شرحی که قبلا بیان داشته اظهار نموده اقای م. ح. د. کار او را تهدید و به او فحاشی نموده و استماع شهادت شهود تعرفه شده از سوی نامبرده و همچنین تحقیق از مشتکی عنهما در پایان تحقیقات و بموجب قرار نهایی صادره در خصوص اتهام اقای م. ح. د. کار دایر به توهین و فحاشی و تهدید قرار جلب به دادسی و در خصوص اتهامات دیگر نامبرده و اتهامات اقای ع. د. کار دایر بر تصرف عدوانی و تخریب حد و مرز و ممانعت از حق عبور و مرور به لحاظ اختلاف طرفین در زمین موضوع دعوی قرار اناطه صادر و دادستان ضمن موافقت با صدور کیفرخواست تقاضای تعیین کیفر برای اقای م. ح. د. کار نموده است. ( ص۳۷و۳۹ ) شاکی به قرار اناطه اعتراض کرده و شعبه *در مقام رسیدگی به اعتراض قرار تکمیل تحقیقات را صادر ( ص۴۳و۴۴ ) و پرونده را به دادسرا اعاده نموده است.دادیار در جهت تکمیل تحقیقات قرار ارجاع امر به کارشناس صادر و در قرار صادره موضوع کارشناسی را به تفصیل تعیین کرده است. ( ص۴۹ ) اقای مهندس ع. پ. – کارشناس منتخب – پس از مطالعه پرونده و معاینه محل در معیت طرفین اظهارنظر کرده است.که مالک اولیه زمین مورد ترافع خانم ف. ق. ز. بوده که طبق سند رسمی ( تعهدنامه ) شماره ۱۹۳۸۰ – ۵۶/۱۱/۲۴ و اقرار نامه مورخ ۹۴/۴/۲۲ پنج سهم به اضافه ثمن اعیان از *هفت اصلی را به اقای ق. ع. د. کار واگذار کرده و ملک متنازع فیه در تصرف اقای ق. ع. د. کار م. ب.. و با عنایت به تحقیقات بعمل امده اقای م. ح. د. کار زمین فوق را جهت ابیاری به باغ پدرش تخریب نموده که در مجموع حدود ۲۸۰ متر مربع توسط او تخریب شده است. ( ص۵۱ و۵۱ ) پس از ان دادسرا پرونده را به دادگاه اعاده نموده و دادگاه طی رای مورخ ۹۵/۱/۱۷ قرار معترض عنه را نقض و قرار جلب متهمان به دادرسی را صادر کرد است. ( ص۶۴ ) پرونده به دادسرا ارسال شده و دادیار متهمان را احضار و به انان اتهامات تصرف عدوانی و ممانعت از حق و تخریب حد و مرز و قطع راه عبور و مرور را تفهیم نموده است. اقای م. ح. د. کار ضمن تکذیب اتهامات اظهار داشته ملک در مالکیت رسمی پدرش بوده و تصرفات او قانونی است.و به نظر کارشناس اعتراض کرده است. ( ص۶۷ و۶۸ ) اقای ع. د. کار نیز اظهار نموده ملک در مالکیت رسمی پدرش بوده و اداره ان با برادرش م. ح. است.و ضمن تکذیب اتهامات خواستار ارجاع امر به هیات کارشناسان گردیده است. ( ص۶۹ ) دادیار درباره اقای ع. د. قرار تامین از نوع التزام به حضور با تعیین وجه التزام صادر و او ملتزم گردیده است. همچنین قرار ارجاع امر به هیات کارشناسان را صادر و وضعیت ثبتی پلاک موضوع دعوی ( ۱ *۷ اصلی ) را از سازمان *محل استعلام کرده است. پاسخ استعلام وضعیت ثبتی در برگ ۷۹ ضمیمه است. چون متهمان هزینه کارشناسی را واریز نکرده اند به دستور دادیار پرونده به دادگاه اعاده گردیده است. ( ص۷۶ و۷۷ ) دادگاه در جلسه مورخ ۹۵/۳/۱۰ که شاکی و اقای م. ح. د. کار حاضر بوده اند اظهارات شاکی و مدافعات متهم را استماع و در اخر پرونده را برای اخذ توضیح از کارشناس و در صورت اعتراض متهمان به نظر کارشناس ارجاع امر به هیات کارشناسان به هزینه متهمان به دادسرا اعاده نموده است. ( ص۸۵ ) دادیار در جلسه مورخ ۹۵/۳/۲۵ که اصحاب دعوی حاضر بوده اند توضیحات لازم را از کارشناس اقای ع. پ. اخذ و هیات سه نفره کارشناسان را انتخاب نموده و چون کارشناسان اعلام نموده اند به لحاظ همکاری نکردن معترض انجام کارشناسی برای انان مقدور نیست پرونده را به دادگاه اعاده نموده است. ( ص۹۸ ) و دادگاه نیز در وقت فوق العاده به شرح دادنامه شماره ۶۹۶ – ۹۵/۶/۱ متهمان را از اتهامات توهین و تهدید و همچنین اقای ع. د. کار را از اتهام تصرف عدوانی [دادگاه اتهام متهمان دایر به تخریب را تصرف عدوانی تشخیص داده] تبریه نموده ولی اقای م. ح. د. کار را به اتهام تصرف عدوانی بزهکار تشخیص داده و به استناد ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی ( کتاب پنجم ) به یک سال حبس و رفع تصرف عدوانی محکوم کرده است. ( ص۱۰۲ ) متهم از رای صادره تقاضای تجدیدنظر کرده است.پرونده به دادگاه تجدیدنظر استان *ارسال و به شعبه *ابتدا پس از ملاحظه پرونده تحقیقات را ناقص تشخیص داده و در اجرای بند ۱ ماده ۴۵۰ قانون ایین دادرسی کیفری با ذکر موارد نقص پرونده را به دادگاه بدوی اعاده نموده است. ( ص۱۱۹ ) دادگاه بدوی در اجرای دستورات دادگاه تجدیدنظر وضعیت ثبتی پلاک های ۱۱۱۸ *هفت اصلی را از سازمان *اسناد و املاک *استعلام نموده و پاسخ ان اداره در صفحه ۱۴۵ پیوست است. همچینین قرار ارجاع امر به هیات کارشناسان مرکب از سه نفر کارشناس رسمی را صادر نموده و کارشناسان منتخب پس از بازدید از رقبه مورد ترافع در *در معیت اصحاب دعوی و بررسی اسناد و مدارک ارائه شده و مطابقت ان با طبیعت پس از بیان وضعیت ثبتی پلاک های ۱۱۱۸ *۷ اصلی و این که با بررسی سوابق هردو پرونده هیچ گونه سابقه ای از حقوق ارتفاقی هردو پلاک نسبت به یکدیگر مشاهده نگردید.و اظهارنظر بر بی اعتباری بخشنامه مورخ ۶۸/۱۱/۲۶ به لحاظ این که تمامی مالکین از جمله ف. ق. ان را امضا ننموده اند و اشاره به اسنادی که شاکی مدعی خرید زمین موضوع دعوی از خانم ف. ق. م. ب.. ( اقرارنامه مورخ ۹۴/۴/۲۲ ، استشهادیه مورخ ۹۴/۶/۲۲ و تصویر سند شماره ۹۳۸۰ – ۵۶/۱۱/۲۴ دفتر ۳۸ *[تصویر سند رسمی مذکور در ص۲۶ و تصویر استشهادیه در ص۴۷ ضمیمه است.ولی تصویر اقرارنامه در پرونده مشاهده نگردید] اظهارنظر کرده اند: در صورت عدم اعتبار بخشنامه مذکور ملک به صورت مشاع بین مالکین بوده و خانم ف. ق. نیز با حدود مفروز نمی تواند قسمتی از ان را به شاکی انتقال دهد و در صورت اعتبار بخشنامه نیز رقبه مورد ترافع در سهم وارثین حاج ب. ( مورث متداعیین ) قرار می گیرد که متعلق به هردو طرف م. ب.. و علیرغم عدم قید حقوق ارتفاقی در اسناد فوق الذکر با تحقیقات به عمل امده از شهود و مجاورین مشخص گردید.که *اصلی و در قسمت مورد ترافع م. ب.. علی ای حال چنانچه صحت و اصالت بخشنامه مورد تایید ان دادگاه محترم باشد. رقبه مورد ترافع متعلق به وراث حاج ب. م. ب.. و در صورت صحت و اصالت اقرارنامه و این که اقرار نامه در حکم بیع باشد. ( ؟ ) رقبه مورد ترافع متعلق به اقای ق. ع. د. م. ب.. ( ص۱۳۴ ) . خانم ف. ق. همراه شاکی در تاریخ ۹۵/۹/۱۶ در دادگاه حاضر و فروش زمین به او را تایید کرده است. ( ص۱۳۰ ) همچنین رییس دادگاه محل مورد ترافع را معاینه و مشاهدات خود را صورت مجلس و از افرادی که اصحاب دعوی حاضر کرده بوده اند تحقیق نموده است. ( ص ۱۵۰ تا ۱۵۲ ) پرونده پس از انجام موارد فوق به دادگاه تجدیدنظر ارسال گردیده و دادگاه پس از دعوت اصحاب دعوی و استماع اظهارات و مدافعات انان و اخذ توضیح از هیات کارشناسان و ملاحظه توضیحات انان به این شرح: از ناحیه ت. ن. خ. هیچ گونه سندی اعم از عادی و یا رسمی به جز اقرار نامه مبنی بر مالکیت یا بیع ارائه نگردیده است.و در خصوص اعلام دقیق سابقه تصرف از اداره امور منابع اب *می تواند از ناحیه ان دادگاه استعلام بعمل اید که به ذیل نظر قبلی خود اضافه نموده اند ( ص۱۷۶ ) رای تجدیدنظر خواسته را طبق دادنامه معترض عنه تایید نموده است. پرونده دلالت بر اجرای رای صادره ندارد. م. ع. از رای محکومیت اش به استناد بندهای ج و چ ماده ۴۷۴ قانون ایین دادرسی کیفری درخواست اعاده دادرسی نموده است. درخواست او پس از ثبت در دبیرخانه دیوان عالی کشور به این شعبه ارجاع گردیده است. لایحه نامبرده که مشتمل بر مطالبی در رد مالکیت شاکی م. ب.. زمان شور خوانده می شود. م. ع. د. این مرحله تصویر سند مالکیت خانم ف. ق. در مورد پنج سهم به اضافه ثمن اعیان از *۷ اصلی را ارائه نموده است. حسب مندرجات صفحه نهم ان مالکیت نامبرده طی سند رسمی شماره ۶۷۲۵۶ – ۸۳/۱۲/۲۶ به اقای ب. ب. منتقل گردیده است. عضوممیز– ج. ا. هیات شعبه درتاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش عضو ممیز وملاحظه اوراق پرونده و مشاوره چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه درخواست م. ا. د. وارد و موجه است.زیرا بر حسب مستفاد از ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ در بزه تصرف عدوانی مالکیت شاکی برزمین متنازع فیه باید محرز و مسلم باشد. در پرونده حاضر اگرچه شاکی مدعی انتقال زمین مورد ترافع از سوی خانم ف. ق. به او و نتیجتا مالکیت خود بر ان م. ب.. ولی سند رسمی بر مالکیت خود ارائه نداده و انچه برای اثبات این امر مورد استناد و تمسک قرار داده ب. ت. ب. حکم مقرر در ماده ۲۲ قانون ثبت به عنوان دلیل مالکیت او پذیرفته نیست. از طرف دیگر م. ا. د. د. ا. م. مدعی گردیده که سهم خانم ف. ق. از پلاک ثبتی ۱ *طبق سند رسمی شماره ۶۷۲۵۶ – ۸۳/۱۲/۲۶ دفتر ۸ *به اقای ب. ب. منتقل گردیده و تصویر سند مالکیت خانم ف. ق. را که دلالت بر این امر دارد. ارائه نموده است.که چون این مساله در مراحل قبلی مکتوم مانده رسیدگی به ان موثر در موضوع م. ب.. به جهات فوق به لحاظ انطباق درخواست با بندهای ( ج ) و ( چ ) ماده ۴۷۴ قانون ایین دادرسی کیفری و مستندا به ماده ۴۷۶ ان قانون با تجویز اعاده دادرسی رسیدگی مجدد به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان *ارجاع می گردد. رییس شعبه *: ج. ا. مستشار: ح. ق. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی