ضمانت اجرای اقامه دعوای نفی ولد در خارج از مهلت

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: اقایان و خانمها ب. – م. – س. – م. – م. شهرت همگی د. ف. و خانم ص. و. ن. دادخواستی بطرفیت اقایان و خانمها پ. – ع. – ب. – ع. شهرت همگی د. ف. با وکالت اقای ی. ح. بخواسته نفی ن. از خ. ر. ا. ( اقای پ. د. ف. ) را بتاریخ ۱۳۹۹/۱۱/۵ به دادگاه تقدیم داشته و توضیح داده اند که مرحوم م. د. ف. در تاریخ ۱۳۹۸/۷/۸ درگذشته و در هنگام اعلام ورثه حین الفوت ایشان نام اقای پ. د. ف. نیز به عنوان یکی از وراث ذکر شده است. ن. ب. ا. بنا به دلایل و موجود از جمله پرونده مطروحه در امور داوطلبین سازمان *– بر فرزند خواندگی و سایر دلایل و قرائن موجود در مورخه ۱۳۵۱/۶/۲۰ از *به عنوان فرزند خوانده م. م. د. ف. و خانم ف. ع. ا. ن. گرفته شده است.و هیچگونه رابطه صلبی با بطنی نداشته و خ. ه. و سایر خواندگان تنها ورثه م. م. د. ف. می باشند لذا تقاضای صدور حکم نفی نسب نامبرده به انضمام خسارات وارده را نموده اند. ( صفحه ۱۱ ) . فتوکپی گواهی حصر وراثت و وکالتنامه وکیل خ. ه. نیز پیوست شده است. در برگ انحصار وراثت نام پ. د. ف. در ردیف سوم و به عنوان فرزند مرحوم م. د. ف. قید شده است. ( صفحه ۷ ) . پرونده به شعبه *ارجاع شده است. دادگاه دستور تعیین وقت رسیدگی و دعوت طرفین با ارسال نسخه ثانی دادخواست را صادر کرده است. ( صفحه ۱۳ ) . خانم ط. ش. به وکالت از طرف اقای پ. د. ف. لایحه ای تقدیم و توضیح داده است.که طبق مندرجات شناسنامه پ. د. ف. در تاریخ ۱۳۴۸/۴/۲ در *متولد شده که مرحوم م. د. ف. ( پدر ) و خانم ف. ع. ا. ن. مادر وی می باشند و مرحوم م. د. ف. در طول زندگی خود که پنجاه سال از تولد خوانده می گذشته هیچگاه ادعایی مبنی بر نفی نسب وی نداشته است.ضمنا مرحوم همسران متعددی داشته و وراث فعلی از چند مادر می باشند که موکل تنها فرزند خانم ف. ع. ا. ن. و همسر چهارم وی بوده است. ( صفحه ۱۸ ) . فتوکپی شناسنامه و کارت ملی اقای پ. د. ف. پیوست شده است. ( صفحه ۲۱ ) . بتاریخ ۱۳۹۹/۱۱/۳۰ دادگاه تشکیل جلسه داده وکلای طرفین حضور یافته اند و از خواندگان ب. و ع. و از خ. ه. ب. و م. د. ف. حاضر شده اند. وکیل خ. ه. ا. داشته پرونده فرزند خواندگی اقای پ. د. ف. در سازمان *موجود م. ب.. ضمنا در ۱۳۹۸/۱۱/۲۳ اقای پ. شخصا به ان اداره مراجعه و طی نامه ای به اداره سرپرستی صغار و محجورین و به معاونت وقت دادستان مراتب اعلام گردیده است.… وکیل خ. ن. ا. داشته دفاعیات بشرح لایحه تقدیمی مورخ ۱۳۹۹/۱۱/۲۶ م. ب.. و اضافه کرده است.درخواست صدور شناسنامه از سوی پدر و مادر قطعا حکایت از اقرار مرحوم م. د. ف. و خانم ف. ع. ا. ن. م. ب. فرزند ص. بودن اقای پ. و اقرار به نسب وی م. ب.. … ( صفحه ۲۲ به بعد ) دادگاه مراتب را از امور داوطلبین سازمان *( صفحه ۲۹ ) و همچنین از اداره صغار و محجورین ناحیه ۵ مشهد ( صفحه ۲۷ ) و اداره کل ثبت احوال *در خصوص مورد ، استعلام بعمل اورده است. ( صفحه ۲۸ ) . اداره ثبت احوال اسناد هویتی خانم ف. ع. ا. ن. و م. د. ف. و پ. د. ف. را اعلام نموده است ، در این سند نام مادر پ. د. ف. بانو ف. ذکر شده است. ( صفحه بعد از ۳۰ که شماره ندارد. ) بتاریخ ۱۴۰۰/۱/۱۹ مجددا جلسه دادگاه تشکیل و اظهارات حاضرین در دادگاه صورتجلسه شده است. وکیل خ. ه. تقاضای معرفی پ. د. ف. جهت ازمایش ژنتیک را نموده است. ( صفحه ۳۵ به بعد ) دادیار محترم سرپرستی طی نامه ارسالی اعلام نموده پرونده ای بنام مرحوم م. د. ف. و خانم ف. ع. ا. ن. در شعبه اول سرپرستی وجود ندارد. در صورت لزوم با دفتر کل سرپرستی مکاتبه نمایند ( صفحه ۴۰ ) نامه شماره ۲۸۹ / م - ۱۳۹۹/۱۲/۲۷ سازمان *استان *حاکی است.که اقای م. د. ف. و همسرشان خانم ف. ع. ا. فرزند ی با نام مستعار ن. ا. فرزند ا. سابق تحت حضانت *سازمان *در تاریخ ۱۳۵۱/۶/۲۰ به فرزند خواندگی گرفته و بلاصاحب م. ب.. ( صفحه ۴۷ ) . به این نامه فتوکپی نامه هایی در ارتباط با موضوع پیوست شده است. لایحه مورخ ۱۴۰۰/۲/۳۱ وکیل مدافع اقای پ. د. ف. نیز حاکی از ان است.که در برگه مورخ ۱۳۵۱/۶/۱۸ ملاحظه می شود. که از سوی رییس سرپرستی به ریاست شیرخوارگاه قید شده که اقای م. د. ف. تقاضا نموده که پسر بچه ای ۲ الی ۳ ساله بلاصاحبی جهت نگهداری به وی داده شود. اینکه این طفل همان طفل اوراق قبلی باشد. یا خیر مشخص نمی باشد. ( صفحه ۵۶ ) در جلسه مورخ ۱۴۰۰/۲/۲۲ دادگاه نیز حاضرین حسب مورد به دفاع از خود در مورد خواسته ها و یا رد ادعاها پرداخته اند. ( صفحه ۵۹ به بعد ) . دادگاه از پزشکی قانونی استعلام نموده که با ازمایش دی ان ای معین کنند که ایا پ. د. ف. برادر م. و ب. د. ف. م. ب.. یا خیر ( صفحه ۶۵ ) پاسخ مورخ ۱۴۰۰/۵/۵ پزشکی قانونی پاسخ مقتضی را ب. ت. ب. مشکلات موجود مستلزم شش ماه زمان اعلام کرده است. ( صفحه ۴۷ ) . نتیجه ازمایش طی نامه مورخ ۱۴۰۰/۷/۸ چنین اعلام شده است. ( رابطه نسبی مورد ادعا با واسطه پدر مشترک ( برادری ) بین پ. د. ف. با م. د. ف. و ب. د. ف. رد می گردد. ) ( صفحه ۶۹ ) . دادگاه در جلسه فوق العاده مورخ ۱۴۰۰/۷/۲۰ ختم رسیدگی را اعلام و پس از اخذ نظر قاضی محترم مشاور مبنی بر نفی نسب پ. د. ف. با دو تن از خ. ه. و صدور قرار رد دعوی نسبت به سایر خ. ه. ( صفحه ۷۰ ) دادنامه شماره *– ۱۴۰۰/۷/۲۱ را به اختصار چنین صادر کرده است.در خصوص دعوی اقایان و ( خانمها ) ب. – م. – م. – س. – م. و ص. ش. همگی د. ف. بطرفیت اقایان و خانمها پ. د. ف. – ع. د. ف. – ب. د. ف. – ع. د. ف. به خواسته نفی نسب اقای پ. د. ف. … ن. ب. ا. ارسالی و پاسخ سازمان **با ادعای خ. ه. مطابقت دارد. و پس از ازمایش ژنتیکی رابطه نسبی با واسطه پدر مشترک بین پ. د. ف. و اقایان م. و ب. د. ف. رد شده است. مستندا به مفاد و مفهوم ماده ۱۱۷۳ و ۱۲۵۸ قانون مدنی حکم بر نفی نسب خ. ر. ا. از خ. ه. با واسطه پدر مشترک ( برادری ) صادر می گردد. و نسبت به سایر خواندگان به دلیل عدم توجه دعوی قرار رد دعوی صادر می کند و نسبت به مطالبه خسارات دادرسی بلحاظ عدم احراز تقصیر حکم به رد دعوی صادر می نماید. ( صفحه ۷۱ به بعد ) اقای پ. د. ف. با وکالت خانم ط. ش. از این رای تجدیدنظرخواهی کرده است.که پرونده در شعبه *مورد رسیدگی واقع شده و بموجب دادنامه شماره *– ۱۴۰۰/۸/۲۹ رای بدوی تایید شده است. ( صفحه ۹۴ ) . اقای پ. د. ف. با وکالت خانم ط. ش. وکیل پ. ی. د. از این رای فرجامخواهی کرده و توضیح داده است.که فرزند ان می توانند از نظر ژنتیکی به مادر خود بیشتر نزدیک باشند تا پدر بنابراین نفی نسب به صرف ازمایش دی ان ای خلاف بین شرع و قانون م. ب.. ب. ت. ب. اینکه مرحوم دارای ۴ همسر و حداقل بجز موکل دارای هشت فرزند دیگر بوده پذیرش فرزند اضافه انهم با وجود اولاد پسر و دختر و از هر جنس چند نفر قاعدتا قابلیت تصور را نداشته و اصولا نمی تواند موید صحت اظهارات خواهان باشد. مشروح لایحه مربوطه بهنگام شور قرائت می شود. پرونده به دیوان عالی کشور ارسال رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است.توضیحا وکیل فرجامخواندگان نیز لایحه ای تقدیم و درخواست تایید رای فرجامخواسته را نموده است ، این شعبه پس از تهیه گزارش مبسوط سرانجام بموجب دادنامه شماره *۰۰/۱۱/۲۴ چنین رای صادر کرده است. در خصوص فرجامخواهی اقای پ. د. ف. با وکالت خانم ط. ش. وکیل پ. ی. د. نسبت به دادنامه فرجامخواسته که بموجب ان دعوی اقایان و خانمها ب. – م. – س. – م. – م. شهرت همگی د. ف. و خانم ص. و. ن. بطرفیت ف. خ. دایر بر نفی نسب وی با مرحوم م. د. ف. به عنوان رابطه پدر و فرزند ی به صدور حکم به نفع خ. ه. منتهی شده است.با عنایت به اینکه در شناسنامه و کارت ملی متعلق به ف. خ. که اسناد رسمی محسوب می شوند نام پدر وی م. اعلام گردیده است.که بمستفاد از محتویات پرونده شناسنامه مذکور توسط مرحوم م. د. ف. اخذ شده است.ثانیا مرحوم م. د. ف. در زمان حیات خود هیچگاه ادعایی در مورد نفی نسب ف. خ. نداشته و مدرکی نیز در مورد ادعای نفی نسب توسط ان مرحوم از سوی فرجامخواندگان ارائه نشده است.ثالثا در شمار ادله اثبات دعوی که در ماده ۱۲۵۸ قانون مدنی و ماده ۱۹۴ به بعد قانون ایین دادرسی مدنی احصای شده اند نظر کارشناس نسبت به اقرار و اسناد رسمی از اهمیت کمتری برخوردار م. ب.. رابعا نتیجه ازمایش ژنتیکی ( دی ان ای ) تنها حاکی از انست که بین اقایان پ. – م. و ب. د. ف. رابطه برادری وجود ندارد. که این امر نمی تواند بصورت اساسی نافی رابطه پدر و فرزند ی بین پ. و م. باشد. زیرا بلحاظ فوت م. امکان ازمایش مذکور وجود نداشته است.خامسا در مورد نامه سازمان *نیز چون هویت طفلی که از سوی انها به مرحوم م. واگذار شده بدرستی مشخص نمی باشد. بطور قطع نمی توان پذیرفت که پ. د. ف. همان طفلی است.که از سازمان *تحویل گرفته شده است.مضافا به اینکه حسب اظهارات طرفین مرحوم م. دارای چند زن بوده که از انان اولاد متعدد نیز داشته است.که با این وصف درخواست طفل اضافی از سوی ان مرحوم نیز بعید و غیر متعارف بنظر می رسد سادسا گواهی حصر وراثت مورخ ۱۳۹۸/۸/۲۸ بنا بتقاضای خانم س. د. ف. که خود یکی از ورثه مرحوم م. د. ف. م. ب.. صادر شده است.و به عبارت دیگر خانم س. د. ف. که از خواهانهای اولیه پرونده و از فرجامخواندگان فعلی است.با استناد به شهادت شهود ، اقرار به وراثت پ. د. ف. نموده است. ( صفحه ۷ ) . بنا به مراتب دادنامه فرجامخواسته نمی تواند مورد تایید قرار گیرد و مستندا به بند ج ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی با نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد به شعبه دیگر از دادگاههای محترم تجدیدنظر شعبه *ارجاع می شود. پس از بازگشت پرونده رسیدگی به شعبه *ارجاع شده است. ( صفحه ۱۲۷ ) . و ان دادگاه در وقت فوق العاده تشکیل جلسه داده و با اعلام ختم رسیدگی دادنامه شماره ۹۰۰۰ *۰۱/۲/۸ پس از ذکر مقدمه چنین رای داده است. ( … ب. ت. ب. اینکه از ناحیه ت. ن. خ. دلیلی که اساس و ارکان رای فوق را مخدوش و متزلزل نماید. بگونه ای که بی اعتباری و نقض انرا فراهم سازد ارائه نشده و با لحاظ محتویات پرونده ازجمله اظهارات طرفین به شرح صورتجلسات تنظیمی ، نتیجه استعلام بعمل امده از سازمان **و نیز ازمایش ( دی ان ای ) که موید ادعای تجدیدنظرخواندگان و عدم وجود رابطه نسبی ت. ن. خ. با واسطه پدر به برادران خود به دلیل عدم تجانس ژنتیکی ، عدم وجود برادر و یا خواهر ابوینی و یا امی دیگری برای ت. ن. خ. که ظاهرا با استعلام بعمل امده از ثبت احوال و پاسخ ان به شرح برگ ۳۰ مکرر پرونده خانم ف. ع. ا. ن. علی رغم ازدواجهای متعدد صاحب اولادی نشده و ب. ت. ب. نامه سازمان *مبادرت به اخذ فرزند م. نموده و ت. ن. خ. را به ع. فرزند خوانده اختیار نموده ، رای مورد اعتراض مطابق موازین قانونی صادر گردیده ، دادگاه تجدیدنظرخواهی بعمل امده را به جهت عدم انطباق با جهات مندرج در ماده ۳۴۸ قانون ایین دادرسی مدنی مردود اعلام و به استناد ماده ۳۵۸ همین قانون رای تجدیدنظرخواسته را تایید می نماید. … ) . اقای پ. د. ف. با وکالت خانم ط. ش. وکیل پ. ی. د. از این رای درخواست فرجام کرده و توضیح داده است.که اولا گواهی حصر وراثت توسط یکی از وراث مرحوم م. د. ف. بنام خانم س. د. ف. اخذ شده که به صراحت اقرار به نسب موکل به مرحوم م. د. ف. نموده است. ثانیا فرزند خواندگی مستلزم صدور حکم دادگاه از ابتدا بوده و م. ب.. به علاوه نام موکل در شناسنامه مرحومه ف. ع. ا. ن. ب. ع. فرزند م. ایشان و اقای م. د. ف. قید شده است.مرحوم م. د. ف. دارای ۴ همسر و ۹ فرزند دیگر بوده و حتی یک فرزند پس از موکل متولد می گردد. ، لذا چگونه کسی که ۸ فرزند داشته یک کودک اضافه را به فرزند خواندگی قبول می نماید. در حالیکه بعدا نیز صاحب فرزند دیگری می شود. … ( صفحه ۱۶۱ ) . اقای ی. ح. ب. از طرف عده ای از خواهانهای اولیه ضمن پاسخ به دادخواست فرجامخواهی اینگونه توضیح داده است.که ۱-شناسنامه ماخوذه برای ف. خ. با استناد به پرونده فرزند خواندگی ایشان صادر شده و صرف قید نام پدر و مادر در شناسنامه دلیل بر اثبات نسب وی محسوب نمی شود. ۲-اگر پدر موکل در طول زندگی اقدامی در این خصوص نکرده جهت حفظ کیان خانواده قدم برداشته است. ۳-دلیل اینکه مرحوم د. ف. دست به این اقدام زده این بوده که همسر وی خانم ف. ع. ا. فرزند د. نمی شده است. ۴-اقدام موکلین به هیچ عنوان جنبه مالی نداشته چرا که اولا ماترکی از مرحوم پدرشان باقی نمانده جز یک منزل که در حال حاضر مادرشان در ان سکونت دارد. ثانیا موکلین از وضعیت مالی مناسبی برخوردار بوده و چنین نیتی نداشته اند … ( صفحه ۱۶۶ ) لوایح طرفین مشروح است.که در صورت نیاز به هنگام شور قرائت می شود. پرونده به دیوان عالی کشور ارسال ، پیرو سابقه رسیدگی به این شعبه ( شعبه *) ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ب. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره ۹۰۰۰ *۰۱/۲/۸ فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه در خصوص فرجامخواهی اقای پ. د. ف. با وکالت خانم ط. ش. وکیل پ. ی. د. بطرفیت اقایان و خانمها س. - م. - م. - ص. - ب. - م. - ع. - ع. - ب. ش. همگی د. ف. ( فرجامخواندگان ) نسبت به دادنامه فرجامخواسته که بموجب ان دعوی نخستین فرجامخواندگان علیه اقایان و خانمها پ. - ع. - ب. - ع. شهرت همگی د. ف. بخواسته نفی نسب از اقای پ. د. ف. ( ف. خ. فعلی ) در رابطه پدر ، فرزند ی با م. م. د. ف. منتهی به صدور حکم نفی نسب برادری ف. خ. با دو تن از فرجامخواندگان به اسامی م. و ب. ش. هر دو د. ف. ب. ع. فرزند م. مرحوم م. د. ف. شده است.صرفنظر از موارد ذیل ( ۱-مفاد دعوی اولیه فرجامخواندگان حاکی از انست که اقای پ. د. ف. ر. فرزند م. مرحوم م. د. ف. و خانم ف. ع. ا. ن. نمی دانند و به عبارتی دیگر خواهانهای اولیه ادعای نفی نسب ف. خ. با والدین مذکور را دارند در حالیکه دادگاه محترم بر اساس نتایج ازمایش ( دی- ان- ای ) رابطه برادری بین اقایان پ. د. ف. و م. و ب. ش. هر دو د. ف. از پدر مشترک را نفی نموده که با خواسته اولیه منطبق نبوده و بنحوی خارج از خواسته محسوب می شود. ۲-با فرض اینکه دادگاه فقدان رابطه برادری بین نامبردگان را احراز کرده باشد. این امر ربطی به نفی رابطه پدر و فرزند ی بین ف. خ. و م. م. د. ف. ندارد. ۳-در دادخواست نخستین فرجامخواندگان علاوه بر نام پ. که دعوی متوجه وی بوده است. نامهای ع. - ب. و ع. را نیز به عنوان خوانده ذکر نموده اند که اساسا ادعا ربطی به انان نداشته کما اینکه دادگاه محترم بدوی نیز به این امر اشاره کرده است. با این وصف اصولا با عنایت به جهات ذیل اولا ماده ۱۲۵۸ قانون مدنی ادله اثبات دعوی را چنین برشمرده است. ۱-اقرار ۲-اسناد کتبی ۳-شهادت ۴- * ۵-قسم و از ماده ۱۹۴ تا ماده ۲۵۷ به بعد قانون ایین دادرسی مدنی ادله اثبات ادعا را اینگونه احصای کرده است. ( اقرار- اسناد- گواهی- معاینه محل و تحقیق محلی- رجوع به کارشناسی ) ملاحظه می شود. که در هر دو مورد نظر کارشناس و اماره ( نظر ازمایشگاه ) در مراحل اخر و بعد از اقرار- اسناد و شهادت بیان گردیده است.و به عبارت دیگر درجه اهمیت کارشناسی و اماره به مراتب کمتر از سایر دلایل به حساب امده است. ثانیا- یکی از خواهانهای اصلی بنام خانم س. د. ف. درخواست صدور گواهی حصر وراثت کرده است.که بر اساس ان گواهی انحصار وراثت مورخ ۱۳۹۹/۸/۲۸ صادر شده است. ( صفحه ۷ ) . و در ان گواهی اقای پ. د. ف. ب. ع. فرزند م. م. د. ف. معرفی شده و در واقع متقاضی گواهی مذکور به فرزند ی وی اقرار کرده است.که نتیجتا انکار بعد از اقرار مسموع نیست ، مضافا به اینکه گواهی حصر وراثت صادره سند رسمی محسوب است.و نظر کارشناس نسبت به اقرار و سند رسمی از اعتبار کمتری برخوردار م. ب.. ثالثا- در شناسنامه خانم ف. ع. ا. ن. همسر وی بنام م. د. ف. و فرزند و. بنام پ. د. ف. معرفی شده اند. ( صفحه ۳۰ مکرر ) . و در شناسنامه و کارت ملی پ. د. ف. نیز نام پدر م. و نام مادر ف. اعلام شده است. ( صفحه ۲۱ ) . که اسناد رسمی مذکور نیز خلاف خواسته فرجامخواندگان را نشان می دهد. رابعا-استناد به نامه مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۲۷ سازمان *استان *در مورد سپردن فرزند ی بنام مستعار ن. به اقای م. د. ف. ( صفحه ۴۷ ) نیز با ایراد مواجه است.زیرا دلیلی بر اینکه فرزند مذکور همین اقای پ. د. ف. باشد. وجود ندارد. خامسا-مرحوم م. د. ف. در زمان حیات خود اقرار به فرزند ی اقای پ. د. ف. کرده و برای او به عنوان فرزند خود شناسنامه گرفته و در طول زندگانی خود نیز رابطه پدر ، فرزند ی را با ف. خ. نفی نکرده است ، بنا به مراتب رای دادگاه که مفادا اصرار بر نفی نسب ف. خ. با مرحوم م. د. ف. به عنوان ( پدر و فرزند ی ) دارد. با اصول و موازین قانونی و قضایی منطبق نبوده و این شعبه همچنان بر نظر خود مبنی بر رد ادعای فرجامخواندگان باقی است. لذا پرونده را بنظر معاونت محترم قضایی دیوان عالی کشور می رساند تا در صورت موافقت دستور فرمایند به استناد قسمت اخیر ماده ۴۰۸ قانون ایین دادرسی مدنی موضوع در هیات محترم عمومی اصراری شعب حقوقی دیوان عالی کشور مطرح شود. شعبه * رییس: س. ب. مستشار: م. ا. مستشار: ح. م. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی