عزل زوجه در وکالت بلاعزل نسبت به طلاق

رأی خلاصه جریان پرونده خانم ز. م. د. ب. ط. آقای غ. ع. و به خواسته صدور حکم طلاق و تقاضای اذن اعمال وکالتنامه شماره ...- که تحت شماره ... مورخ 1393/3/25 دفتر اسناد رسمی شماره ... خ. ثبت شده در قبال بذل پانصد هزار ریال‌ از مهریه را به دادگاه عمومی حقوقی ... تقدیم کرده و توضیح داده است به موجب سند رسمی به شماره ترتیب ...-1390/4/14 دفتر رسمی ثبت ازدواج شماره ... حوزه ثبت خ. (ق.) به عقد ازدواج دائمی خوانده درآمده‌ام به علت عدم تفاهم اخلاقی مبادرت به ترک نفقه سه سال نموده بعضی وقت‌ها متواری شده و موجب عسروحرج بنده گردیده اس طبق سند وکالتنامه پیوست وکالت در طلاق را به من داده است لذا ب. ت. ب. مستندات مذکور درخواست صدور حکم مقتضی را دارم مستندات خواهان فتوکپی سند رسمی ازدواج و کارت ملی و وکالتنامه شماره ... مورخ 1393/3/25 دفتر اسناد رسمی شماره ... خ. م. ب. که به موجب آن آقای غ. ع. به خانم ز. م. وکالت کاری و اداری و طلاق با قید اینکه حق عزل وکیل را ندارد و وکیل حق توکیل ب. غ. را دارد داده است تا با مراجعه به کلیه مراجعه قضایی ... و مطرح نمودن دعاوی طلاق و مطلقه نمودن خود را با کلیه اختیارات داده است م. ب.. پرونده بدواً جهت انجام مشاوره به مرکز مداخله در خانواده به منظور کاهش طلاق سازمان بهزیستی... (مرکز اورژانس) ارسال شده است که مرکز اورژانس مذکور به دادگستری خ. پاسخ داده نتیجه مداخلات انجام شده در خصوص زوجین غ. ع. و ز. م. به شرح زیر اعلام می‌گردد ب. ت. ب. اینکه ز. د. ت. ۱۳۹0/10/11 درخواست طلاق نموده بودند و مشاوره‌های لازم انجام گرفت و با زوجه صحبت شد و ایشان اظهار داشتند که در صورت فراهم بودن زندگی مناسب رجوع خواهند کرد ولی تا سال 93 دیگر هیچ سراغی از زوج نشد که پرونده را پیگیری می‌نماید تا اینکه در مورخه ۱۳۹3/10/11زوجه درخواست طلاق نموده و اظهار می‌دارد که مدت سه سال است که زوج ایشان را رها کرده و زندگی مشترک ندارند و ایشان در منزل پدر خود هستند زوج به زوجه وکالت داده و به همین خاطر جهت انجام اقدامات لازم به حضورتان ارسال می‌گردد. شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی خ. با تعیین وقت رسیدگی در وقت مقرر با حضور خواهان و در غیاب خوانده تشکیل شده است خ. ا. د. خوانده همسر دائم من است چون مرا رها کرده و خرجی نمی‌دهد و وکالت مطلق در طلاق به من داده است درخواست صدور حکم طلاق را دارم مهریه 14 عدد سکه و دو میلیون تومان پول نقد است و در ازای طلاق یکصد هزار تومان آن را می‌بخشم جهیزیه پیش اوست و جهیزیه‌ام را می‌خواهم قادر به ادامه زندگی با او نیستم. دادگاه از دفترخانه مربوط استعلام نموده که وکالت اعطایی درباره طلاق (عزلی نسبت به آن شده یا خیر؟) و قرار ارجاع امر به داوری هم صادر شده است داور زوجه داور زوج نظریه خود را در مورد عدم توفیق در صلح و سازش زوجین اعلام کرده‌اند (صفحه 18 پرونده) دفتر اسناد رسمی شماره ... خ. به دادگاه پاسخ داده است هیچ عزل و استعفایی در وکالتنامه مربوطه ثبت نشده و به قوت خود باقی است. شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی خ. به موجب رأی شماره 50-1394/1/31 در خصوص دعوی خانم ز. م. و به طرفیت آقای غ. ع. و به خواسته صدور حکم طلاق به دلیل اخذ وکالت مطلق در طلاق طبق وکالتنامه رسمی شماره ... دفتر رسمی شماره ... خ. با عنایت به جمیع اوراق پرونده از جمله کپی مصدق سند ازدواج رابطه زوجیت دائم بین آنان محرز است و به لحاظ اینکه بر اساس موازین شرعی و قانونی حق طلاق از خصائص مرد م. ب. و درخواست طلاق از سوی زوجه مقیّد به جهت و قید بوده است که زوجه از اخذ وکالت مطلق در طلاق را به عنوان علّت وجهت طلاق مطرح نموده‌اند که براساس تحقیقات معموله این امر به اثبات نرسیده و ز. ط. ل. تقدیمی پیوست مخالفت خود را با طلاق اعلام کرده که قرینه بر عزل زوجه از وکالت در طلاق می‌تواند باشد بنابراین دعوی خواهان را بلاوجه تلّقی و حکم بر رّد آن صادر و اعلام کرده است. خانم ز. م. نسبت به دادنامه فوق‌الذکر تجدیدنظرخواهی به عمل آورده است که پس از پاسخ ت. ن. خ. شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان زنجان به موجب رأی شماره 578-۱۳۹4/4/25 با ردّ اعتراض رأی تجدیدنظرخواسته را تایید کرده است. خانم ز. م. نسبت به دادنامه یاد شده فرجام‌خواهی نموده که پس از پاسخ فرجام‌خوانده پرونده به دیوان‌عالی‌کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضیه به هنگام شور قرائت می‌شود. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 700578-شعبه اول دادگاه تجدید نظر استان زنجان مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی وارد و پرونده دارای نواقص تحقیقاتی است زیرا: اگر چه به موجب ماده 1133 قانون مدنی مرد می‌تواند با رعایت شرایط مقرّر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را بنماید ولی به موجب ماده 656 قانون مذکور وکالت عقدی است که به موجب آن ی. ا. ط. طرف دیگری را برای وکالت امری نایب خود قرار می‌دهد و حسب ماده 679 قانون یاد شده موکل می‌تواند هر وقت بخواهد وکیل ر. ع. ک. مگر اینکه وکالت وکیل یا عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد. لذا ن. ب. ا. آقای غ. ع. به موجب سند رسمی وکالتنامه شماره ...-1393/3/25 دفتر اسناد رسمی خ. به همسرش خانم ز. م. در مورد طلاق وی با کلیه اختیارات وکالت بلاعزل داده است و این وکالتنامه بلاعزل معتبر و لازم الاجراست و زوج این اختیار را ندارد که او را عزل نماید مگر اینکه در دادگاه صالحه بی‌اعتباری سند رسمی ثابت گردد استدلال دادگاه بدوی در مورد اینکه زوج با طلاق مخالفت کرده که قرینه بر عزل است برخلاف قانون م. ب. زیرا حتی عزل زوجه در مورد وکالت در طلاق و سایر موارد نیز فقط درصورت اثبات بی‌اعتباری سند وکالت مذکور است و لاغیر. بنا به مراتب فوق ضرورت داشته دادگاه تجدیدنظر استان زنجان با تعیین وقت رسیدگی و دعوت زوجین برای اخذ توضیح در مورد وکالتنامه و اختلاف زوجین مساعی خود را در ایجاد صلح و سازش زوجین به عمل آورده و در صورت عدم توفیق در سازش زوجین نسبت به صدور رأی مطابق موازین قانونی و براساس وکالتنامه معتبر رسمی اقدام نماید. لذا بنا به جهات فوق به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی رأی فرجام‌خواسته را نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان زنجان ارجاع می‌گردد. رئیس و مستشار شعبه 12 دیوانعالی کشور قدرت اله طیبی - مهدی اسلامی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی عزل زوجه در وکالت بلاعزل نسبت به طلاق در تاریخ 10 آبان 1394، حکمی در خصوص دعوی طلاق صادر شد. خواهان درخواست طلاق و اجازه اعمال وکالتنامه‌ای که به موجب آن وکالت مطلق در طلاق به وی اعطا شده بود، ارائه کرد. خواهان به عدم تفاهم و ترک نفقه از سوی طرف مقابل اشاره کرد و مدعی شد که ادامه زندگی مشترک غیرممکن است. مستندات وی شامل فتوکپی سند ازدواج و وکالتنامه معتبر بود. در مراحل اولیه، دادگاه پس از استعلام از دفترخانه و بررسی مشاوره‌های انجام شده، به این نتیجه رسید که خواسته خواهان بر اساس وکالتنامه معتبر و بلاعزل نمی‌باشد و ب. ت. ب. مخالفت طرف مقابل، دعوی را بلاوجه دانست و حکم به رد آن صادر کرد. خ. ن. ب. این رای تجدیدنظر و سپس فرجام‌خواهی کرد. دیوان عالی کشور در بررسی فرجام، به نواقص تحقیقاتی پرونده اشاره کرده و اعلام نمود که وکالتنامه بلاعزل معتبر است و طرف مقابل نمی‌تواند آن ر. ع. ک.. بنابراین، رای دادگاه تجدیدنظر نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان زنجان ارجاع شد. این تصمیم بر اساس بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/08/10 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورت اعطای وکالت بلاعزل در طلاق از سوی زوج به زوجه، عزل زوجه تنها در صورت اثبات بی اعتباری سند وکالت مذکور امکان پذیر است. رای خلاصه جریان پرونده خانم ز. م. د. ب. ط. آقای غ. ع. و به خواسته صدور حکم طلاق و تقاضای اذن اعمال وکالتنامه شماره...- که تحت شماره... مورخ 1393/03/25 دفتر اسناد رسمی شماره... خ. ثبت شده در قبال بذل پانصد هزار ریال‌ از مهریه را به دادگاه عمومی حقوقی... تقدیم کرده و توضیح داده است به موجب سند رسمی به شماره ترتیب...- 1390/04/14 دفتر رسمی ثبت ازدواج شماره... حوزه ثبت خ. (ق.) به عقد ازدواج دائمی خوانده درآمده‌ام به علت عدم تفاهم اخلاقی مبادرت به ترک نفقه سه سال نموده بعضی وقت‌ها متواری شده و موجب عسروحرج بنده گردیده اس طبق سند وکالتنامه پیوست وکالت در طلاق را به من داده است لذا ب. ت. ب. مستندات مذکور درخواست صدور حکم مقتضی را دارم مستندات خواهان فتوکپی سند رسمی ازدواج و کارت ملی و وکالتنامه شماره... مورخ 1393/03/25 دفتر اسناد رسمی شماره... خ. م. ب. که به موجب آن آقای غ. ع. به خانم ز. م. وکالت کاری و اداری و طلاق با قید اینکه حق عزل وکیل را ندارد و وکیل حق توکیل ب. غ. را دارد داده است تا با مراجعه به کلیه مراجعه قضایی... و مطرح نمودن دعاوی طلاق و مطلقه نمودن خود را با کلیه اختیارات داده است م. ب.. پرونده بدوا جهت انجام مشاوره به مرکز مداخله در خانواده به منظور کاهش طلاق سازمان بهزیستی... (مرکز اورژانس) ارسال شده است که مرکز اورژانس مذکور به دادگستری خ. پاسخ داده نتیجه مداخلات انجام شده در خصوص زوجین غ. ع. و ز. م. به شرح زیر اعلام می‌گردد ب. ت. ب. اینکه ز. د. ت. 1390/10/11 درخواست طلاق نموده بودند و مشاوره‌های لازم انجام گرفت و با زوجه صحبت شد و ایشان اظهار داشتند که در صورت فراهم بودن زندگی مناسب رجوع خواهند کرد ولی تا سال 93 دیگر هیچ سراغی از زوج نشد که پرونده را پیگیری می‌نماید تا اینکه در مورخه 1393/10/11 زوجه درخواست طلاق نموده و اظهار می‌دارد که مدت سه سال است که زوج ایشان را رها کرده و زندگی مشترک ندارند و ایشان در منزل پدر خود هستند زوج به زوجه وکالت داده و به همین خاطر جهت انجام اقدامات لازم به حضورتان ارسال می‌گردد. شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی خ. با تعیین وقت رسیدگی در وقت مقرر با حضور خواهان و در غیاب خوانده تشکیل شده است خ. ا. د. خوانده همسر دائم من است چون مرا رها کرده و خرجی نمی‌دهد و وکالت مطلق در طلاق به من داده است درخواست صدور حکم طلاق را دارم مهریه 14 عدد سکه و دو میلیون تومان پول نقد است و در ازای طلاق یکصد هزار تومان آن را می‌بخشم جهیزیه پیش اوست و جهیزیه‌ام را می‌خواهم قادر به ادامه زندگی با او نیستم. دادگاه از دفترخانه مربوط استعلام نموده که وکالت اعطایی درباره طلاق (عزلی نسبت به آن شده یا خیر؟) و قرار ارجاع امر به داوری هم صادر شده است داور زوجه داور زوج نظریه خود را در مورد عدم توفیق در صلح و سازش زوجین اعلام کرده‌اند (صفحه 18 پرونده) دفتر اسناد رسمی شماره... خ. به دادگاه پاسخ داده است هیچ عزل و استعفایی در وکالتنامه مربوطه ثبت نشده و به قوت خود باقی است. شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی خ. به موجب رای شماره --- - 1394/01/31 در خصوص دعوی خانم ز. م. و به طرفیت آقای غ. ع. و به خواسته صدور حکم طلاق به دلیل اخذ وکالت مطلق در طلاق طبق وکالتنامه رسمی شماره... دفتر رسمی شماره... خ. با عنایت به جمیع اوراق پرونده از جمله کپی مصدق سند ازدواج رابطه زوجیت دائم بین آنان محرز است و به لحاظ اینکه بر اساس موازین شرعی و قانونی حق طلاق از خصائص مرد م. ب. و درخواست طلاق از سوی زوجه مقیّد به جهت و قید بوده است که زوجه از اخذ وکالت مطلق در طلاق را به عنوان علّت وجهت طلاق مطرح نموده‌اند که براساس تحقیقات معموله این امر به اثبات نرسیده و ز. ط. ل. تقدیمی پیوست مخالفت خود را با طلاق اعلام کرده که قرینه بر عزل زوجه از وکالت در طلاق می‌تواند باشد بنابراین دعوی خواهان را بلاوجه تلّقی و حکم بر رّد آن صادر و اعلام کرده است. خانم ز. م. نسبت به دادنامه فوق‌الذکر تجدیدنظرخواهی به عمل آورده است که پس از پاسخ ت. ن. خ. شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان زنجان به موجب رای شماره --- - 1394/04/25 با ردّ اعتراض رای تجدیدنظرخواسته را تایید کرده است. خانم ز. م. نسبت به دادنامه یاد شده فرجام‌خواهی نموده که پس از پاسخ فرجام‌خوانده پرونده به دیوان‌عالی‌کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضیه به هنگام شور قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - شعبه اول دادگاه تجدید نظر استان زنجان مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی وارد و پرونده دارای نواقص تحقیقاتی است زیرا: اگر چه به موجب ماده 1133 قانون مدنی مرد می‌تواند با رعایت شرایط مقرّر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را بنماید ولی به موجب ماده 656 قانون مذکور وکالت عقدی است که به موجب آن ی. ا. ط. طرف دیگری را برای وکالت امری نایب خود قرار می‌دهد و حسب ماده 679 قانون یاد شده موکل می‌تواند هر وقت بخواهد وکیل ر. ع. ک. مگر اینکه وکالت وکیل یا عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد. لذا ن. ب. ا. آقای غ. ع. به موجب سند رسمی وکالتنامه شماره...- 1393/03/25 دفتر اسناد رسمی خ. به همسرش خانم ز. م. در مورد طلاق وی با کلیه اختیارات وکالت بلاعزل داده است و این وکالتنامه بلاعزل معتبر و لازم الاجراست و زوج این اختیار را ندارد که او را عزل نماید مگر اینکه در دادگاه صالحه بی‌اعتباری سند رسمی ثابت گردد استدلال دادگاه بدوی در مورد اینکه زوج با طلاق مخالفت کرده که قرینه بر عزل است برخلاف قانون م. ب. زیرا حتی عزل زوجه در مورد وکالت در طلاق و سایر موارد نیز فقط در صورت اثبات بی‌اعتباری سند وکالت مذکور است و لاغیر. بنا به مراتب فوق ضرورت داشته دادگاه تجدیدنظر استان زنجان با تعیین وقت رسیدگی و دعوت زوجین برای اخذ توضیح در مورد وکالتنامه و اختلاف زوجین مساعی خود را در ایجاد صلح و سازش زوجین به عمل آورده و در صورت عدم توفیق در سازش زوجین نسبت به صدور رای مطابق موازین قانونی و براساس وکالتنامه معتبر رسمی اقدام نماید. لذا بنا به جهات فوق به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی رای فرجام‌خواسته را نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان زنجان ارجاع می‌گردد. رئیس و مستشار شعبه --- دیوانعالی کشور