عسر و حرج ناشی از اعمال حق حبس توسط زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده حسب محتویات پرونده محاکماتی خانم ش. ا. به طرفیت آقای ه. ف. در تاریخ ۱۳۹1/5/25 دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به دادگاه‌های خانواده دادگستری شهرستان س. تقدیم و طی آن اعلام داشته « طبق سند ازدواج رسمی شماره ... -۱۳۹0/11/21 ... با خوانده ازدواج نمودم که حدود 7 ماه به علت نداشتن تفاهم اخلاقی قادر به ادامه زندگی نیستم لذا از محضر دادگاه خانواده تقاضای صدور رأی متارکه دارم ضمناً تعداد 500 عدد سکه بهار آزادی کامل عندالمطالبه و 1367 عدد شاخه گل نرگس طبیعی و سفر حج عمره و سفر کربلای معلا و یک جلد قرآن مجید مهریه فدوی م. ب. با رضایت کامل می‌بخشم فقط از دادگاه ... تقاضای صدور حکم متارکه دارم ... » پرونده به شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی س. ارجاع گردیده جلسه دادگاه در تاریخ ۱۳۹2/4/22 با حضور زوجین تشکیل شده طرفین برای صلح و سازش احتمالی تقاضای تجدید جلسه نموده‌اند که مورد پذیرش دادگاه قرار گرفته و جلسه دادگاه تجدید شده در تاریخ ۱۳۹2/7/23 در وقت مقرر، پرونده تحت نظر قرار گرفته و طرفین علیرغم ابلاغ قانونی حاضر نشده‌اند لیکن لوایحی ارسال که خواهان طی لایحه‌ای که به شماره 1296-۱۳۹2/7/20 ثبت شده اعلام داشته « ... مدت 20 ماه به عقد دائم ه. ف. درآمدم ... اگر مرد طبق موارد سند ازدواج مرتکب خلافی شود زن می‌تواند (تقاضای) دادخواست طلاق بدهد که موارد زیر به اطلاع دادگاه خانواده می‌رسانم و قوانین عسروحرج را ثابت می‌نمایم. 1-نامبرده بسیار دروغ‌گو م. ب. ... 2-با گفتن حقیقت به خوانده فوری دستش بالا و ضرب و شتم دارد - 3-بدبین، عصبی و روانی و حالت ادواری - 4- از طرف خانواده‌اش زود تحریک- 5-زبانش سیاه و تهمت و افترا و توهین- 6-طبق کلاسه پرونده 920942 شعبه چهارم حقوقی ترک انفاق - 7-طبق کلاسه پرونده 920315 شعبه چهارم مهریه عندالمطالبه م. ب. که پرداخت نمی‌کند و ... امیدوارم که سریع طلاق یک طرفه از طریق دادگاه صادر گردد.» و خوانده مطابق لایحه‌ای که به شماره 1101315-۱۳۹2/7/22 ثبت شده اشعار نموده « ... بنده کاملاً با همسرم تفاهم اخلاقی دارم و حاضرم در حد استطاعتم حتی مهریه‌اش را به وی پرداخت نمایم ولی حاضر نیستم که بنا به مداخلات نابجا و ناجوانمردانه اطرافیان همسرم در زندگی زناشویی‌ام زندگی‌ام را از هم بپاشم و وی را طلاق دهم ... از آنجای که بنده از بدو عقد تا به امروز در انجام هیچ یک از وظایف زناشویی‌ام اهمال و کوتاهی و تعدی و تفریطی اعم از عرفی - شرعی و قانونی مرتکب نشده‌ام ... عاجزانه خواهان رد دادخواست فوق‌الذکر می‌باشم.» دادگاه ب. ت. ب. اینکه حضور زوجین را برای مواجهه حضوری ضروری تشخیص داده وقت رسیدگی را تجدید و طرفین را دعوت نموده جلسه دادگاه در تاریخ ۱۳۹2/8/29 با حضور خوانده تشکیل شده و خواهان علیرغم ابلاغ وقت دادرسی و انتظار کافی و علیرغم اینکه اعلام شده بوده حضورش الزامی است در جلسه دادگاه حاضر نگردیده، خ. ا. د. « تحت هیچ شرایطی موافق طلاق زوجه نمی‌باشم.» دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره 00857-۱۳۹2/8/30 ب. ت. ب. اینکه –اولاً- خواهان با وجود اطلاع از تاریخ جلسه امروز و ارسال لایحه در جلسه حاضر نشده –ثانیاً-زوجه دلیلی که مفید حصول اقناع وجدان مبنی بر اینکه دوام زوجیت موجب عسروحرج می‌گردد ارائه ننموده-ثالثاً- چون زوجه دلیلی بر تخلف شوهر از شروط ضمن عقد ارائه نکرده به ماده 197 قانون آئین دادرسی مدنی استناد و حکم بر بطلان دعوی خواهان را صادر نموده است. دادنامه صادره به طرفین ابلاغ، خانم ش. ا. در مهلت قانونی به رأی صادره اعتراض کرده و با تقدیم دادخواست به ضمیمه لایحه اعتراضیه درخواست رسیدگی نموده نامبرده در لایحه تقدیمی اعلام داشته« ... شماره پرونده و نظریه کارشناس راجع به ادعای نفقه را در مراحل رسیدگی تقدیم نموده‌ام و یکی از دلایل عسروحرج اینجانب عدم پرداخت نفقه بوده است که هم اکنون حکم شماره 00653-۱۳۹2/9/11 شعبه چهارم دادگاه حقوقی س. صادر و ت. ن. خ. محکوم به پرداخت نفقه گردیده است پس از شروط ضمن‌العقد که یکی عدم پرداخت نفقه و مخارج زوجه است محقق گردیده ... » پرونده در مرحله تجدیدنظر به شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان ارجاع و شعبه مذکور به لحاظ ضرورت استماع اظهارات طرفین وقت رسیدگی تعیین و طرفین را احضار می‌نماید در جلسه مورخه ۱۳۹3/4/21 زوجین حاضر شده ت. ن. خ. (خانم ش. ا.) اظهار می‌دارد « به دلایل زیر حاضر به زندگی با همسرم ه. ف. نیستم-1- عدم پرداخت نفقه -2- سوءرفتار، ضرب و شتم و فحاشی -3-عدم داشتن شغل مناسب -4-ایجاد مزاحمت در محیط دانشگاه و محیط کار -5-خانواده‌ای فاسد-6-عدم حمایت از بنده -7-دزدیدن تلفن همراه بنده بخاطر پاک کردن پیام‌های کوتاه فحشی که خواهر و پدرشان برای من ارسال کرده بودند- 8-نداشتن هیچ حسی به ایشان از لحاظ جنسی ... از ایشان کراهت دارم.» ت. ن. خ. (آقای ه. ف.) اظهار داشته « ... در مقام دفاع ... مراتب ذیل را مرقوم می‌نمایم-1- ... طبق دادنامه (شماره 00182-۱۳۹3/2/31) بنده تحت عنوان پوشاک و سایر وسایل تا به امروز یک میلیون و دویست و هفتاد و سه هزار تومان نفقه پرداخته‌ام و همچنین در قالب فیش واریزی به حساب ت. ن. خ. محترم یک میلیون و هشتصد و بیست هزار تومان وجه پرداخت نموده‌ام ... منزل و کلیه امکانات رفاهی را برای ایشان فراهم نموده‌ام که ایشان با استناد به ماده 1085 قانون مدنی از حق حبس خود استفاده کرده ... ادعای ایشان مبنی بر ترک انفاق را رد می‌نمایم ... 2- در خصوص ادعای دوم وی ... این ادعا کذب است ... اگر راست می‌گفت چرا هیچ نامه پزشکی قانونی و مدارکی دیگر به ادعای خود جمع ننموده ... تا به امروز حتی یک تلنگر یا کوچکترین اهانتی به وی و اطرافیانش نکرده‌ام -3- در خصوص ادعای سوم وی نیز باید عرض نمایم ... به عنوان وکیل دفتر حمایت قضائی ... مشغول فعالیت هستم -4- مورد چهارم تا هشتم نیز باید عرض نمایم که این ادعاها کاملاً کذب هستند ... » دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر و طرفین داوران خ. ر. ب. دادگاه معرفی نموده‌اند داور زوجه در نظریه ابرازی اعلام داشته « اینجانب با صحبت‌های که با زوجین کردم متاسفانه به هیچ وجه حاضر به ادامه زندگی مشترک نمی‌باشند ... و اصرار به جدایی دارند ... مصلحت در جدایی زوجین م. ب.» و داور زوج طبق نظریه تقدیمی اشعار داشته« ... راه حل مشکلات زندگی این زوجین به هیچ عنوان نباید به طلاق ختم شود و این مشکل به وجود آمده در اثر دخالت‌های بیجای اطرافیان است ... لذا بنده از دادگاه محترم خواهان ابرام حکم دادگاه بدوی در جهت رد دادخواست ت. ن. خ. محترمه می‌باشم ...» مطابق محتویات پرونده زوج فتوکپی فیش‌های واریزی را تقدیم که ضمیمه پرونده شده و نشانگر واریز مبالغی به حساب خانم ش. ا. از بابت نفقه م. ب.. دادگاه ملاحظه نظریه پزشکی قانونی و اظهارات طرفین را ضروری دانسته و دستور تعیین وقت مجدد را صادر نموده که بدین لحاظ طرفین احضار شده و در جلسه مورخه ۱۳۹3/12/5 شرکت نموده‌اند ز. ا. د.« تحت هیچ شرایطی حاضر به زندگی با ه. ف. نیستم زیرا ایشان دارای جنون م. ب. و بسیار عصبی که چندین بار مرا مورد ضرب و شتم قرار داده است ... و دلیل دیگر اینکه ایشان بی‌غیرت هستند ... از لحاظ جنسی هم هیچ میلی به ایشان ندارم و کراهت دارم ... » زوج اعلام داشته « اگر حق و حقوق خود را بذل نماید حاضرم طلاق دهم» که زوجه اعلام نموده « من حرفی ندارم ... حق و حقوقم را در قبال طلاق و کراهت از شوهرم به ایشان بذل می‌نمایم و هیچ رابطه زناشویی نداشتیم و غیرمدخوله می‌باشم.» ز. ا. د. ب. ت. ب. اینکه این خانم … و به دورغ می‌گوید مدخوله نیستم حاضر به طلاق ایشان نیستم اگر قبول کند که مدخوله هست باز هم طلاق نمی‌دهم.» زوجه مجدداً اعلام می‌دارد« در این صورت که شوهرم حاضر به طلاق نیست من نصف مهریه را در قبال طلاق و کراهت از شوهرم به ایشان بذل می‌نمایم.» زوج اشعار داشته« قبول بذل می‌نمایم ولی طلاق نمی‌دهم.» در پرونده کلاسه 930067 آقای ه. ف. د. ب. ط. خانم ش. ا. به خواسته الزام به تمکین تقدیم که ب. ت. ب. اینکه موضوع پرونده مزبور مرتبط با موضوع پرونده پیوست (تقاضای طلاق) بوده جهت رسیدگی توام، ضمیمه و در لف پرونده کلاسه 921506 قرار گرفته خواهان پرونده الزام به تمکین در دادخواست تقدیمی اظهار داشته« ... مدت 18 ماه است که خوانده (خانم ش. ا.) را به عقد نکاح دائم خود درآوردم لذا مدت یک ماه است که در مورخه ۱۳۹2/3/22 بنا به دخالت‌های نابجای اطرافیان، همسرم از تمکین نسبت به بنده امتناع نموده ... » خوانده (زوجه) در تحقیقات انجام شده در تاریخ ۱۳۹2/4/30 اظهار داشته« ب. ت. ب. اینکه بنده ش. ا. در عقد می‌باشم و دارای حق حبس می‌باشم لذا ایشان موظف به پرداخت کامل مهریه و 18 ماه نفقه م. ب. ... حق طلاق هم به من بدهد تا تمکین کنم.» مشارالیها در لایحه تقدیمی نیز اشعار نموده « ... و حق حبس تا زمانی که زوج مهریه زوجه را ندهد حق دارد از تمکین خودداری کند و این عدم (تمکین) مانع حق نفقه نمی‌باشد ... » ب. ت. ب. اینکه زوج مدعی بوده بارها با خوانده رابطه جنسی داشته زوجه به پزشکی قانونی معرفی و در معاینه‌ای که از وی به عمل آمده پزشکی قانونی طی شماره ... - ۱۳۹2/9/18 اعلام داشته« از خانم ش. ا. ... معاینه پرده بکارت به عمل آمد ... پرده بکارت از نوع حلقوی قابل اتساع با لبه‌های کوتاه و بدون پارگی مشاهده شد در حال حاضر به نظر مدخوله نیست ... .شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی س. ب. ت. ب. گواهی پزشکی ختم رسیدگی اعلام و به شرح دادنامه شماره 00959-۱۳۹2/9/21 ب. ت. ب. اینکه زوجه به علت عدم پرداخت مهریه از حق حبس خویش استفاده نموده حکم به رد دعوی خواهان صادر نموده است این دادنامه به طرفین ابلاغ شده آقای ه. ف. در مهلت قانونی به رأی صادره معترض و با تقدیم دادخواست تجدیدنظر تقاضای رسیدگی مجدد نموده که در این راستا پرونده به شعبه 6 دادگاه تجدیدنظر استان کرمان ارجاع شده و ب. ت. ب. مرتبط الموضوع بودن پرونده‌های 930067 و 921506 در لف هم قرار گرفته علیهذا شعبه مرجوع‌الیه مذکور پس از انجام تحقیقات در خصوص هر دو موضوع (تقاضای طلاق و الزام به تمکین) ختم رسیدگی اعلام و به شرح دادنامه شماره 01653-۱۳۹3/12/7 چنین رأی داده « ... در موضوع طلاق ت. ن. خ. (خانم ش. ا.) د. ا. م. از رسیدگی نیز دفاع موثر و دلیل موجهی که موجبات نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته را ایجاب نماید ابراز نداشته و رأی صادره ... مطابق با موازین قانونی اصدار یافته و مغایرتی با شرع ندارد ... و هکذا در موضوع تمکین ب. ت. ب. غیر مدخوله بودن زوجه طبق اظهارات مشارالیها و نظریه پزشکی قانونی دلیل قابل توجهی بر نقض دادنامه بدوی ارائه نشده است لذا ... ضمن رد تجدیدنظرخواهی معترضین دادنامه‌های تجدیدنظرخواسته را عیناً تایید می‌نماید ... » دادنامه صادره به طرفین ابلاغ شده خانم ش. ا. در مهلت قانونی به رأی صادره اعتراض نموده و با تقدیم دادخواست تقاضای فرجام نموده که در این راستا پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و پس از ثبت و جری تشریفات قانونی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 01653-۱۳۹3/12/7 فرجام‌خواسته مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی خانم ش. ا. به طرفیت آقای ه. ف. نسبت به دادنامه شماره 01653-۱۳۹3/12/7 شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان متضمن تایید دادنامه شماره 00857-۱۳۹2/8/30 شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان س. مشعر بر صدور حکم بطلان دعوی (به خواسته طلاق) قابل پذیرش بوده و وارد م. ب. زیرا استفاده زوجه (ف. خ.) از حق حبس که حق شرعی و قانونی وی م. ب. بلااشکال بوده و تا زوج مهریه وی را که 600 عدد سکه و عندالمطالبه بوده تمام و کمال نپردازد این حق پابرجا و به قوت خود باقی خواهد بود حال اگر زوج قادر به پرداخت مهریه به صورت یکجا نباشد (که اعلام کرده عندالاستطاعه پرداخت خواهد نمود) تا زمان مستهلک شدن کلیه مهریه، زوجه بلاتکلیف مانده و این بلاتکلیفی او را در عسروحرج قرار خواهد داد و از آنجائیکه بلاتکلیف و معلق رها نمودن زوجه طبق آیه 129 از سوره مبارکه نساء نهی گردیده و ما نحن فیه نیز می‌تواند از مصادیق آیه شریفه مذکور باشد لذا به استناد مواد 371(بند 2) و 401(بندج) از قانون آئین دادرسی مدنی مصوب 1379 ضمن نقض دادنامه فرجام‌خواسته (صرفاً در قسمت مربوط به تایید صدور حکم بطلان دعوی طلاق) رسیدگی را به شعبه هم‌عرض ارجاع می‌نماید. رئیس و عضو معاون و عضو معاون شعبه 15 دیوان عالی کشور جعفر قدیانی - مرتضی شریفی - سید محمود تولیت فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی عسر و حرج ناشی از اعمال حق حبس توسط زوجه در تاریخ 25 مرداد 1391، ی. ا. ط. دادخواست طلاق به دادگاه خانواده ارائه نمود و اعلام کرد که به دلیل عدم تفاهم اخلاقی و وجود مشکلات متعدد، ادامه زندگی مشترک امکان‌پذیر نیست. خواهان مهریه خود شامل 500 عدد سکه و سایر موارد را بخشیده و تنها درخواست طلاق داشت. در مقابل، طرف دیگر ادعا کرد که با همسرش تفاهم دارد و تمایلی به طلاق ندارد. در جریان رسیدگی، دادگاه به عدم حضور خواهان و عدم ارائه دلایل قانع‌کننده از سوی وی اشاره کرده و در نهایت، حکم به بطلان دعوی طلاق صادر کرد. پس از تجدیدنظر و بررسی‌های بیشتر، دادگاه تجدیدنظر نیز رای بدوی را تایید کرد. خواهان به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی نمود و دیوان عالی کشور با تاکید بر حق حبس زوجه و عدم پرداخت مهریه، بخشی از حکم دادگاه تجدیدنظر را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه همعرض ارجاع داد. این رای بر اساس مواد 371 و 401 قانون آیین دادرسی مدنی صادر گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/06/14 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که زوجه با اعمال حق حبس مهریه خود را مطالبه کند، اما ناتوانی زوج از پرداخت یکجای مهریه زوجه را در وضعیت بلاتکلیفی قرار دهد، این وضعیت که در پی اعمال حق شرعی و قانونی زوجه پدید آمده، می‌تواند باعث تحقق عسر و حرج برای وی شود. رای خلاصه جریان پرونده حسب محتویات پرونده محاکماتی خانم ش. ا. به طرفیت آقای ه. ف. در تاریخ 1391/05/25 دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به دادگاه‌های خانواده دادگستری شهرستان س. تقدیم و طی آن اعلام داشته « طبق سند ازدواج رسمی شماره... - 1390/11/21 ... با خوانده ازدواج نمودم که حدود 7 ماه به علت نداشتن تفاهم اخلاقی قادر به ادامه زندگی نیستم لذا از محضر دادگاه خانواده تقاضای صدور رای متارکه دارم ضمنا تعداد 500 عدد سکه بهار آزادی کامل عندالمطالبه و 1367 عدد شاخه گل نرگس طبیعی و سفر حج عمره و سفر کربلای معلا و یک جلد قرآن مجید مهریه فدوی م. ب. با رضایت کامل می‌بخشم فقط از دادگاه... تقاضای صدور حکم متارکه دارم... » پرونده به شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی س. ارجاع گردیده جلسه دادگاه در تاریخ 1392/04/22 با حضور زوجین تشکیل شده طرفین برای صلح و سازش احتمالی تقاضای تجدید جلسه نموده‌اند که مورد پذیرش دادگاه قرار گرفته و جلسه دادگاه تجدید شده در تاریخ 1392/07/23 در وقت مقرر، پرونده تحت نظر قرار گرفته و طرفین علیرغم ابلاغ قانونی حاضر نشده‌اند لیکن لوایحی ارسال که خواهان طی لایحه‌ای که به شماره 1296 - 1392/07/20 ثبت شده اعلام داشته «... مدت 20 ماه به عقد دائم ه. ف. درآمدم... اگر مرد طبق موارد سند ازدواج مرتکب خلافی شود زن می‌تواند (تقاضای) دادخواست طلاق بدهد که موارد زیر به اطلاع دادگاه خانواده می‌رسانم و قوانین عسروحرج را ثابت می‌نمایم. 1 - نامبرده بسیار دروغ‌گو م. ب.... 2 - با گفتن حقیقت به خوانده فوری دستش بالا و ضرب و شتم دارد - 3 - بدبین، عصبی و روانی و حالت ادواری - 4 - از طرف خانواده‌اش زود تحریک- 5 - زبانش سیاه و تهمت و افترا و توهین- 6 - طبق کلاسه پرونده 920942 شعبه چهارم حقوقی ترک انفاق - 7 - طبق کلاسه پرونده 920315 شعبه چهارم مهریه عندالمطالبه م. ب. که پرداخت نمی‌کند و... امیدوارم که سریع طلاق یک طرفه از طریق دادگاه صادر گردد.» و خوانده مطابق لایحه‌ای که به شماره 1101315 - 1392/07/22 ثبت شده اشعار نموده «... بنده کاملا با همسرم تفاهم اخلاقی دارم و حاضرم در حد استطاعتم حتی مهریه‌اش را به وی پرداخت نمایم ولی حاضر نیستم که بنا به مداخلات نابجا و ناجوانمردانه اطرافیان همسرم در زندگی زناشویی‌ام زندگی‌ام را از هم بپاشم و وی را طلاق دهم... از آنجای که بنده از بدو عقد تا به امروز در انجام هیچ یک از وظایف زناشویی‌ام اهمال و کوتاهی و تعدی و تفریطی اعم از عرفی - شرعی و قانونی مرتکب نشده‌ام... عاجزانه خواهان رد دادخواست فوق‌الذکر می‌باشم.» دادگاه ب. ت. ب. اینکه حضور زوجین را برای مواجهه حضوری ضروری تشخیص داده وقت رسیدگی را تجدید و طرفین را دعوت نموده جلسه دادگاه در تاریخ 1392/08/29 با حضور خوانده تشکیل شده و خواهان علیرغم ابلاغ وقت دادرسی و انتظار کافی و علیرغم اینکه اعلام شده بوده حضورش الزامی است در جلسه دادگاه حاضر نگردیده، خ. ا. د. « تحت هیچ شرایطی موافق طلاق زوجه نمی‌باشم.» دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره --- - 1392/08/30 ب. ت. ب. اینکه -اولا- خواهان با وجود اطلاع از تاریخ جلسه امروز و ارسال لایحه در جلسه حاضر نشده -ثانیازوجه دلیلی که مفید حصول اقناع وجدان مبنی بر اینکه دوام زوجیت موجب عسروحرج می‌گردد ارائه ننمودهثالثا- چون زوجه دلیلی بر تخلف شوهر از شروط ضمن عقد ارائه نکرده به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی استناد و حکم بر بطلان دعوی خواهان را صادر نموده است. دادنامه صادره به طرفین ابلاغ، خانم ش. ا. در مهلت قانونی به رای صادره اعتراض کرده و با تقدیم دادخواست به ضمیمه لایحه اعتراضیه درخواست رسیدگی نموده نامبرده در لایحه تقدیمی اعلام داشته«... شماره پرونده و نظریه کارشناس راجع به ادعای نفقه را در مراحل رسیدگی تقدیم نموده‌ام و یکی از دلایل عسروحرج اینجانب عدم پرداخت نفقه بوده است که هم اکنون حکم شماره 00653 - 1392/09/11 شعبه چهارم دادگاه حقوقی س. صادر و ت. ن. خ. محکوم به پرداخت نفقه گردیده است پس از شروط ضمن‌العقد که یکی عدم پرداخت نفقه و مخارج زوجه است محقق گردیده... » پرونده در مرحله تجدیدنظر به شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان ارجاع و شعبه مذکور به لحاظ ضرورت استماع اظهارات طرفین وقت رسیدگی تعیین و طرفین را احضار می‌نماید در جلسه مورخه 1393/04/21 زوجین حاضر شده ت. ن. خ. (خانم ش. ا.) اظهار می‌دارد « به دلایل زیر حاضر به زندگی با همسرم ه. ف. نیستم- 1 - عدم پرداخت نفقه - 2 - سوءرفتار، ضرب و شتم و فحاشی - 3 - عدم داشتن شغل مناسب - 4 - ایجاد مزاحمت در محیط دانشگاه و محیط کار - 5 - خانواده‌ای فاسد- 6 - عدم حمایت از بنده - 7 - دزدیدن تلفن همراه بنده بخاطر پاک کردن پیام‌های کوتاه فحشی که خواهر و پدرشان برای من ارسال کرده بودند- 8 - نداشتن هیچ حسی به ایشان از لحاظ جنسی... از ایشان کراهت دارم.» ت. ن. خ. (آقای ه. ف.) اظهار داشته «... در مقام دفاع... مراتب ذیل را مرقوم می‌نمایم- 1 -... طبق دادنامه (شماره 00182 - 1393/02/31 ) بنده تحت عنوان پوشاک و سایر وسایل تا به امروز یک میلیون و دویست و هفتاد و سه هزار تومان نفقه پرداخته‌ام و همچنین در قالب فیش واریزی به حساب ت. ن. خ. محترم یک میلیون و هشتصد و بیست هزار تومان وجه پرداخت نموده‌ام... منزل و کلیه امکانات رفاهی را برای ایشان فراهم نموده‌ام که ایشان با استناد به ماده 1085 قانون مدنی از حق حبس خود استفاده کرده... ادعای ایشان مبنی بر ترک انفاق را رد می‌نمایم... 2 - در خصوص ادعای دوم وی... این ادعا کذب است... اگر راست می‌گفت چرا هیچ نامه پزشکی قانونی و مدارکی دیگر به ادعای خود جمع ننموده... تا به امروز حتی یک تلنگر یا کوچکترین اهانتی به وی و اطرافیانش نکرده‌ام - 3 - در خصوص ادعای سوم وی نیز باید عرض نمایم... به عنوان وکیل دفتر حمایت قضائی... مشغول فعالیت هستم - 4 - مورد چهارم تا هشتم نیز باید عرض نمایم که این ادعاها کاملا کذب هستند... » دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر و طرفین داوران خ. ر. ب. دادگاه معرفی نموده‌اند داور زوجه در نظریه ابرازی اعلام داشته « اینجانب با صحبت‌های که با زوجین کردم متاسفانه به هیچ وجه حاضر به ادامه زندگی مشترک نمی‌باشند... و اصرار به جدایی دارند... مصلحت در جدایی زوجین م. ب.» و داور زوج طبق نظریه تقدیمی اشعار داشته«... راه حل مشکلات زندگی این زوجین به هیچ عنوان نباید به طلاق ختم شود و این مشکل به وجود آمده در اثر دخالت‌های بیجای اطرافیان است... لذا بنده از دادگاه محترم خواهان ابرام حکم دادگاه بدوی در جهت رد دادخواست ت. ن. خ. محترمه می‌باشم...» مطابق محتویات پرونده زوج فتوکپی فیش‌های واریزی را تقدیم که ضمیمه پرونده شده و نشانگر واریز مبالغی به حساب خانم ش. ا. از بابت نفقه م. ب.. دادگاه ملاحظه نظریه پزشکی قانونی و اظهارات طرفین را ضروری دانسته و دستور تعیین وقت مجدد را صادر نموده که بدین لحاظ طرفین احضار شده و در جلسه مورخه 1393/12/05 شرکت نموده‌اند ز. ا. د.« تحت هیچ شرایطی حاضر به زندگی با ه. ف. نیستم زیرا ایشان دارای جنون م. ب. و بسیار عصبی که چندین بار مرا مورد ضرب و شتم قرار داده است... و دلیل دیگر اینکه ایشان بی‌غیرت هستند... از لحاظ جنسی هم هیچ میلی به ایشان ندارم و کراهت دارم... » زوج اعلام داشته « اگر حق و حقوق خود را بذل نماید حاضرم طلاق دهم» که زوجه اعلام نموده « من حرفی ندارم... حق و حقوقم را در قبال طلاق و کراهت از شوهرم به ایشان بذل می‌نمایم و هیچ رابطه زناشویی نداشتیم و غیرمدخوله می‌باشم.» ز. ا. د. ب. ت. ب. اینکه این خانم … و به دورغ می‌گوید مدخوله نیستم حاضر به طلاق ایشان نیستم اگر قبول کند که مدخوله هست باز هم طلاق نمی‌دهم.» زوجه مجددا اعلام می‌دارد« در این صورت که شوهرم حاضر به طلاق نیست من نصف مهریه را در قبال طلاق و کراهت از شوهرم به ایشان بذل می‌نمایم.» زوج اشعار داشته« قبول بذل می‌نمایم ولی طلاق نمی‌دهم.» در پرونده کلاسه --- آقای ه. ف. د. ب. ط. خانم ش. ا. به خواسته الزام به تمکین تقدیم که ب. ت. ب. اینکه موضوع پرونده مزبور مرتبط با موضوع پرونده پیوست (تقاضای طلاق) بوده جهت رسیدگی توام، ضمیمه و در لف پرونده کلاسه --- قرار گرفته خواهان پرونده الزام به تمکین در دادخواست تقدیمی اظهار داشته«... مدت 18 ماه است که خوانده (خانم ش. ا.) را به عقد نکاح دائم خود درآوردم لذا مدت یک ماه است که در مورخه 1392/03/22 بنا به دخالت‌های نابه جای اطرافیان، همسرم از تمکین نسبت به بنده امتناع نموده... » خوانده (زوجه) در تحقیقات انجام شده در تاریخ 1392/04/30 اظهار داشته« ب. ت. ب. اینکه بنده ش. ا. در عقد می‌باشم و دارای حق حبس می‌باشم لذا ایشان موظف به پرداخت کامل مهریه و 18 ماه نفقه م. ب.... حق طلاق هم به من بدهد تا تمکین کنم.» مشارالیها در لایحه تقدیمی نیز اشعار نموده «... و حق حبس تا زمانی که زوج مهریه زوجه را ندهد حق دارد از تمکین خودداری کند و این عدم (تمکین) مانع حق نفقه نمی‌باشد... » ب. ت. ب. اینکه زوج مدعی بوده بارها با خوانده رابطه جنسی داشته زوجه به پزشکی قانونی معرفی و در معاینه‌ای که از وی به عمل آمده پزشکی قانونی طی شماره... - 1392/09/18 اعلام داشته« از خانم ش. ا.... معاینه پرده بکارت به عمل آمد... پرده بکارت از نوع حلقوی قابل اتساع با لبه‌های کوتاه و بدون پارگی مشاهده شد در حال حاضر به نظر مدخوله نیست....شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی س. ب. ت. ب. گواهی پزشکی ختم رسیدگی اعلام و به شرح دادنامه شماره --- - 1392/09/21 ب. ت. ب. اینکه زوجه به علت عدم پرداخت مهریه از حق حبس خویش استفاده نموده حکم به رد دعوی خواهان صادر نموده است این دادنامه به طرفین ابلاغ شده آقای ه. ف. در مهلت قانونی به رای صادره معترض و با تقدیم دادخواست تجدیدنظر تقاضای رسیدگی مجدد نموده که در این راستا پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان کرمان ارجاع شده و ب. ت. ب. مرتبط الموضوع بودن پرونده‌های 930067 و 921506 در لف هم قرار گرفته علیهذا شعبه مرجوع‌الیه مذکور پس از انجام تحقیقات در خصوص هر دو موضوع (تقاضای طلاق و الزام به تمکین) ختم رسیدگی اعلام و به شرح دادنامه شماره --- - 1393/12/07 چنین رای داده «... در موضوع طلاق ت. ن. خ. (خانم ش. ا.) د. ا. م. از رسیدگی نیز دفاع موثر و دلیل موجهی که موجبات نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته را ایجاب نماید ابراز نداشته و رای صادره... مطابق با موازین قانونی اصدار یافته و مغایرتی با شرع ندارد... و هکذا در موضوع تمکین ب. ت. ب. غیر مدخوله بودن زوجه طبق اظهارات مشارالیها و نظریه پزشکی قانونی دلیل قابل توجهی بر نقض دادنامه بدوی ارائه نشده است لذا... ضمن رد تجدیدنظرخواهی معترضین دادنامه‌های تجدیدنظرخواسته را عینا تایید می‌نماید... » دادنامه صادره به طرفین ابلاغ شده خانم ش. ا. در مهلت قانونی به رای صادره اعتراض نموده و با تقدیم دادخواست تقاضای فرجام نموده که در این راستا پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و پس از ثبت و جری تشریفات قانونی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 1393/12/07 فرجام‌خواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی خانم ش. ا. به طرفیت آقای ه. ف. نسبت به دادنامه شماره --- - 1393/12/07 شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان کرمان متضمن تایید دادنامه شماره --- - 1392/08/30 شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان س. مشعر بر صدور حکم بطلان دعوی (به خواسته طلاق) قابل پذیرش بوده و وارد م. ب. زیرا استفاده زوجه (ف. خ.) از حق حبس که حق شرعی و قانونی وی م. ب. بلااشکال بوده و تا زوج مهریه وی را که 600 عدد سکه و عندالمطالبه بوده تمام و کمال نپردازد این حق پابرجا و به قوت خود باقی خواهد بود حال اگر زوج قادر به پرداخت مهریه به صورت یکجا نباشد (که اعلام کرده عندالاستطاعه پرداخت خواهد نمود) تا زمان مستهلک شدن کلیه مهریه، زوجه بلاتکلیف مانده و این بلاتکلیفی او را در عسروحرج قرار خواهد داد و از آنجایی که بلاتکلیف و معلق رها نمودن زوجه طبق آیه 129 از سوره مبارکه نساء نهی گردیده و ما نحن فیه نیز می‌تواند از مصادیق آیه شریفه مذکور باشد لذا به استناد مواد 371 (بند 2 ) و 401 (بندج) از قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 ضمن نقض دادنامه فرجام‌خواسته (صرفا در قسمت مربوط به تایید صدور حکم بطلان دعوی طلاق) رسیدگی را به شعبه هم‌عرض ارجاع می‌نماید. رئیس و عضو معاون و عضو معاون شعبه --- دیوان عالی کشور