علم قاضی

علم قاضی خ. م.: در تاریخ 1 اردیبهشت 1393، یک پرونده به اتهام قتل عمدی فردی مورد بررسی قرار گرفت. والدین مقتول با اشاره به رابطه نامشروع میان متهم و دخترشان، اعلام کردند که مقتول در شب وقوع حادثه به منزل خاله‌اش رفته و به متهم اطلاع داده که قصد دارد با او ملاقات کند. متهم در ابتدا به ارتکاب قتل اعتراف کرد، اما پس از مدتی از اعتراف خود انکار نمود و دلیل مشخصی برای دفاع از خود ارائه نداد. دادگاه با استناد به تناقض‌گویی‌های متهم و اعتراف اولیه‌اش، حکم به قصاص نفس صادر کرد. دو قاضی دیگر به نقص در تحقیقات و ضرورت پرداخت دیه اشاره کردند. پس از درخواست تجدیدنظر، پرونده به دیوان عالی کشور ارجاع شد. دیوان با بررسی مستندات موجود، حکم قصاص را به دلیل عدم کفایت دلایل و قرائن موجود نقض کرد و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه‌ای دیگر ارجاع داد. این رای بر اساس بند 4 شق ب ماده 265 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری صادر گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/02/01 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در مواردی که مستند حکم، علم قاضی است لازم است این علم از طریق متعارف حاصل شده باشد. رای خلاصه جریان پرونده آقای ه.م. به اتهام قتل عمدی مرحومه ه.ش. تحت تعقیب قرار گرفت. پدر مقتوله اعلام نمود: فرزندم شب احیاء منزل خاله اش بوده و با تماس تلفنی شخصی از منزل بیرون رفته و به خاله اش گفته با ه.م. می رود و نیم ساعت دیگر بر می‌گردد که موضوع مورد تایید خاله مقتوله نیز قرار گرفت. ه.م. نیز با تایید رابطه نامشروع خویش با مقتوله و این که مقتوله او را تهدید نموده بود که با وی ازدواج کند و الا آبروی او را خواهد برد و در شب حادثه مقتوله را دیده است دخالت خود را در قتل وی انکار نموده است. تحقیقات انجام شده حاکی است افراد متعدد از رابطه مقتوله با ه.م. و اختلاف آنان اطلاع داشته موضوع را تایید نمودند پدر مقتوله اعلام نمود ه.م. مقارن ساعت مفقود شدن با آنان تماس داشته و قول داده سریعا مقتوله را پیدا کند با پیدایش جسد سوخته مقتوله تحقیقات ادامه یافته متهم در مرجع انتظامی اقرار به قتل نموده ولی در ادامه تحقیقات منکر قتل شده و دلیل خاصی بر توجه اتهام به شخص یا اشخاصی پیدا نشد متهم نیز هم چنان منکر قتل بوده است. دادگاه در برابر تقاضای اولیای دم مبنی بر قصاص با استناد به تناقض گویی های متهم و اقرار وی در مرجع انتظامی و تطابق اقرار وی با واقع و انگیزه قتل و وجود رابطه نامشروع فی مابین و تلاش متهم جهت پیدا کردن مقتوله به منظور عادی جلوه دادن موضوع و اثبات حضور مقتول در آخرین ساعات نزد متهم و ملاقات آن ها بزهکاری متهم را با اکثریت سه نفره و با استناد به علم خویش احراز نموده و حکم قصاص نفس با پرداخت فاضل دیه صادر کرده است دو نفر دیگر از قضات به عنوان اقلیت به نقص تحقیقات و پرداخت دیه بابت بیرون رفتن مقتوله در شب به دعوت متهم عقیده داشته اند با تجدیدنظرخواهی م. ع. و وکیل وی پرونده به این شعبه دیوان عالی کشور ارجاع، با قرائت گزارش آقای … و ملاحظه نظریه دادیار دادسرای دیوان عالی کشور مبنی بر نقض دادنامه به شرح آتی اقدام به صدور رای می‌گردد. رای شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. محتویات پرونده و تحقیقات انجام شده مستندات علم قضات محترم صادرکننده رای متعارف نبوده در پرونده امر قرائنی چون ارتباط نامشروع متهم و مقتوله و اختلاف آنان با یکدیگر بیش از لوث افاده دلیل نمی کند، لذا صدور حکم قصاص در وضعیت فعلی با استناد به علم مخدوش تلقی دادنامه شماره --- - 1/10/92 صادره از شعبه اول دادگاه کیفری استان ل حاوی حکم قصاص نفس آقای ه.م. بابت قتل عمدی مرحومه ه.ش. مستندا به بند 4 شق ب ماده 265 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری نقض پرونده جهت رسیدگی مجدد به شعبه دیگر هم عرض ارجاع می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار فاضل - رزاقی