فرجام خواهی از حکم صادره در دعوی مطالبه مهریه

رأی شعبه دیوان عالی کشور خانم ش. خ. فرزند الف. دادخواستی بطرفیت آقای م. ن.م. فرزند ح. و به خواسته صدور حکم بر محکومیت خوانده بمیزان 17/432/421 تومان بابت مهریه و ده مثقال طلا و اعسار از پرداخت هزینه دادرسی تقدیم کرده است که شعبه 6 دادگاه عمومی حقوقی بروجرد بدواً در مورد اعسار خواهان از پرداخت هزینه دادرسی رسیدگی و پس از استماع شهادت شهود بموجب رأی شماره 600470-94/5/21 حکم بر معافیت خواهان از پرداخت هزینه دادرسی را صادر کرده است بموجب سندرسمی ازدواج بشماره ترتیب ... -1353/10/11دفتر رسمی ازدواج شماره 19 حوزه ثبت بروجرد مهریه خانم ش. خ. یکصد و پنجاه هزار ریال وجه رایج به انضمام ده مثقال طلا م. ب. که بر ذمه زوج است و عندالمطالبه کارسازی شود (صفحه 29 پرونده )شعبه 6 دادگاه عمومی حقوقی بروجرد با تعیین وقت رسیدگی در وقت مقرر با حضور وکیل خواهان و وکیل خوانده تشکیل شده است وکیل خ. ا. د. خواسته بشرح دادخواست تقدیمی است. وکیل خ. ا. د. با توافق طرفین میزان سه دانگ از ملک پلاک ثبتی ...-38 را بعنوان مهریه به خواهان منتقل نموده و در پرونده 5200129 موضوع تمکین شهود مهر تأییدی بر این امر نموده اند. وکیل خواهان دفاع نموده که سه دانگی که میگویند بصورت بیع نامه و توافقی بوده و برای تداوم زندگی بوده است . دادگاه قرار استماع گواهی گواهان را صادر کرده است .در وقت مقرر دادگاه با حضور خواهان وخوانده و وکلای آنان تشکیل شده است از گواهان بشرح صفحات 41 و 42 و 43 تحقیق شده است آقای ع.م.س. اظهار داشته سه دانگ خانه درست بوده که به عنوان مهریه بوده ولی در کل مسائل زندگی آنها ما توافق کردیم که سه دانگ خانه ای که دارد به نام همسرش باشد اگر زمانی نکرد بجای مهریه اش بردارد آن زمان اختلاف با هم داشتند من نمی دانستم مهریه ایشان چه میزان است ولی صحبتی که کردیم این بود که اگر انجام نشود این بابت مهریه باشد. آقای م.ن.م. فرزند طرفین اظهار داشته سه دانگ منزل بابت مهریه نبوده و بخاطر چند سال زحمت بوده و هدیه ای بوده برای این سالها زحمت کشیدن و بحث مهریه اول قرار شد ششدانگ به نام او شود که اختلاف پیش آمد و پدرم و مادرم را به خانه راه نداد - آقای ن.ث. داماد طرفین اظهار داشته چیزی که آقای ن. بنام همسرش زد صحبت از مهریه نبود صحبت فروش خانه بود آقای ن. میخواست خانه را بفروشد گفتیم بخاطر ایشان این خانه را نفروشد و این خانم … صحبتی از مهریه نبوده است . شعبه 6 دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بروجرد درخصوص دعوی خواهان بشرح فوق و ب. ت. ب. سند رسمی ازدواج و میزان مهریه زوجه و اینکه زوج ادعا نموده سه دانگ منزلش را بابت مهریه به نام خواهان زده است و اینکه خواهان پذیرفته که خوانده سه دانگ منزل خ. ر. ب. خواهان واگذار نموده است هر چند ادعا دارد که بصورت بیع بوده ولی چون در اینخصوص دلیل و مدرکی ارائه ننموده و اذعان نموده بابت تداوم زندگی بوده است و اینکه هر کس مالی به دیگری بدهد اصل بر عدم تبرع است و اینکه تشخیص تأدیه بابت کدام دین بوده بر عهده مدیون است دفاع خوانده را بابت واگذاری سه دانگ از منزل بابت مهریه وارد دانسته و ن. ب. ا. بخشی از مهریه وجه نقد م. ب. دادگاه ب. ت. ب. تبصره <a class="artref" href="/ماده/ماده-1082-a_0815110236738">ماده 1082 قانون مدنی</a> دعوی خ. ر. و. تشخیص و حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ یکصد و پنجاه هزار ریال وجه نقد با احتساب شاخص نرخ تورم از 1353/10/11 که تاریخ وقوع عقد است لغایت تاریخ اجرای حکم و همچنین پرداخت ده مثقال طلا بابت اصل خواسته و پرداخت 490/000 ریال هزینه دادرسی پس از محاسبه و کسر بهای سه دانگ ملکی که از ناحیه خوانده به خواهان واگذار شده است د. ح. خ. صادر کرده است بدیهی است اگر بهای سه دانگ ملک بیشتر از ارزش مهریه باشد دینی بر ذمه خوانده نیست ...خانم ش. خ. نسبت به دادنامه یاد شده تجدیدنظرخواهی نموده است که شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان لرستان بموجب رأی شماره 900173-95/2/12 با رد اعتراض رأی تجدیدنظر خواسته را تأیید کرده است. خانم ش. خ. نسبت به دادنامه فوق الذکر فرجامخواهی نموده که پس از پاسخ فرجام خوانده پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضیه بهنگام شور قرائت میشود. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره 900173-95/2/12 شعبه 5 دادگاه تجدیدنظر استان لرستان مشاوره نموده چنین رأی میدهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور احکام قابل فرجام در ماده 368 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی احصاء شده است و مطالبه مهریه که ضمن طلاق یا بعد از رسیدگی به دعوی مذکور و بعنوان متفرعات آن صادر نشده و بعنوان دعوی مستقل اقامه شده است قابل فرجام خواهی نیست لذا به استناد ماده یاد شده مفهوم مخالف و بند 5 ماده 369 قانون فوق الذکر و بلحاظ قطعیت رأی فرجام خواسته ، فرجامخواهی رد و پرونده اعاده میگرد. شعبه پنجم دیوان عالی کشور رئیس شعبه : مهدی اسلامی مستشار: احمد کریم زاده فهرست شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی فرجام خواهی از حکم صادره در دعوی مطالبه مهریه در تاریخ 23 شهریور 1395، شعبه دیوان عالی کشور به بررسی پرونده‌ای پرداخت که در آن خواهان درخواست محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 17,432,421 تومان به عنوان مهریه و ده مثقال طلا و همچنین اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را مطرح کرده بود. شعبه دادگاه عمومی حقوقی بروجرد پس از بررسی، خواهان را از پرداخت هزینه دادرسی معاف کرده و حکم به محکومیت خوانده به پرداخت مهریه صادر نمود. خوانده ادعا کرد که سه دانگ از ملک خ. ر. ب. عنوان هدیه و نه مهریه به خواهان منتقل کرده است. دادگاه با استناد به سند رسمی ازدواج و عدم ارائه مدارک کافی از سوی خوانده، دفاعیات وی را وارد ندانسته و حکم به پرداخت مهریه و هزینه دادرسی صادر کرد. این حکم در مرحله تجدیدنظر نیز تایید شد. پس از آن، خواهان به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی کرد، اما دیوان با استناد به ماده 368 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، فرجام‌خواهی را به دلیل عدم قابلیت فرجام در این مورد رد و پرونده را اعاده نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/06/23 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که مطالبه مهریه ضمن طلاق یا بعد از رسیدگی به دعوی طلاق به عنوان متفرعات آن مورد بررسی قرار نگرفته باشد بلکه در دعوایی مستقل مطرح شود، قابل فرجام خواهی نیست. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پنجم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/06/23 - 12 : 03 قاضی: احمد کریم زاده قاضی: مهدی اسلامی خلاصه جریان پرونده خانم ش. خ. فرزند الف. د. ب. ط. آقای م. نادری ملایری فرزند ح. و به خواسته صدور حکم بر محکومیت خوانده به میزان 17/432/421 تومان بابت مهریه و ده مثقال طلا و اعسار از پرداخت هزینه دادرسی تقدیم کرده است که شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی بروجرد بدوا در مورد اعسار خواهان از پرداخت هزینه دادرسی رسیدگی و پس از استماع شهادت شهود به موجب رای شماره --- - 94/5/21 حکم بر معافیت خواهان از پرداخت هزینه دادرسی را صادر کرده است به موجب سندرسمی ازدواج به شماره ترتیب 1790 - 1353/10/11 دفتر رسمی ازدواج شماره 19 حوزه ثبت بروجرد مهریه خانم ش. خ. یکصد و پنجاه هزار ریال وجه رایج به انضمام ده مثقال طلا م. ب. که بر ذمه زوج است و عندالمطالبه کارسازی شود (صفحه 29 پرونده)شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی بروجرد با تعیین وقت رسیدگی در وقت مقرر با حضور وکیل خواهان و وکیل خوانده تشکیل شده است وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است. وکیل خ. ا. د. با توافق طرفین میزان سه دانگ از ملک پلاک ثبتی --- - 38 را به عنوان مهریه به خواهان منتقل نموده و در پرونده 5200129 موضوع تمکین شهود مهر تاییدی بر این امر نموده اند. وکیل خواهان دفاع نموده که سه دانگی که میگویند به صورت بیع نامه و توافقی بوده و برای تداوم زندگی بوده است. دادگاه قرار استماع گواهی گواهان را صادر کرده است.در وقت مقرر دادگاه با حضور خواهان وخوانده و وکلای آنان تشکیل شده است از گواهان به شرح صفحات 41 و 42 و 43 تحقیق شده است آقای … داشته سه دانگ خانه درست بوده که به عنوان مهریه بوده ولی در کل مسائل زندگی آنها ما توافق کردیم که سه دانگ خانه ای که دارد به نام همسرش باشد اگر زمانی نکرد به جای مهریه اش بردارد آن زمان اختلاف با هم داشتند من نمی دانستم مهریه ایشان چه میزان است ولی صحبتی که کردیم این بود که اگر انجام نشود این بابت مهریه باشد. آقای … طرفین اظهار داشته سه دانگ منزل بابت مهریه نبوده و بخاطر چند سال زحمت بوده و هدیه ای بوده برای این سالها زحمت کشیدن و بحث مهریه اول قرار شد ششدانگ به نام او شود که اختلاف پیش آمد و پدرم و مادرم را به خانه راه نداد - آقای … طرفین اظهار داشته چیزی که آقای … به نام همسرش زد صحبت از مهریه نبود صحبت فروش خانه بود آقای … را بفروشد گفتیم بخاطر ایشان این خانه را نفروشد و این خانم … صحبتی از مهریه نبوده است. شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی شهرستان بروجرد در خصوص دعوی خ. ب. ش. فوق و ب. ت. ب. سند رسمی ازدواج و میزان مهریه زوجه و اینکه زوج ادعا نموده سه دانگ منزلش را بابت مهریه به نام خواهان زده است و اینکه خواهان پذیرفته که خوانده سه دانگ منزل خ. ر. ب. خواهان واگذار نموده است هر چند ادعا دارد که به صورت بیع بوده ولی چون در اینخصوص دلیل و مدرکی ارائه ننموده و اذعان نموده بابت تداوم زندگی بوده است و اینکه هر کس مالی به دیگری بدهد اصل بر عدم تبرع است و اینکه تشخیص تادیه بابت کدام دین بوده بر عهده مدیون است دفاع خوانده را بابت واگذاری سه دانگ از منزل بابت مهریه وارد دانسته و ن. ب. ا. بخشی از مهریه وجه نقد م. ب. دادگاه ب. ت. ب. تبصره <a class="artref" href="/ماده/ماده-1082-a_0815110236738">ماده 1082 قانون مدنی</a> دعوی خ. ر. و. تشخیص و حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ یکصد و پنجاه هزار ریال وجه نقد با احتساب شاخص نرخ تورم از 1353/10/11 که تاریخ وقوع عقد است لغایت تاریخ اجرای حکم و همچنین پرداخت ده مثقال طلا بابت اصل خواسته و پرداخت 490/000 ریال هزینه دادرسی پس از محاسبه و کسر بهای سه دانگ ملکی که از ناحیه خوانده به خواهان واگذار شده است د. ح. خ. صادر کرده است بدیهی است اگر بهای سه دانگ ملک بیشتر از ارزش مهریه باشد دینی بر ذمه خوانده نیست...خانم ش. خ. نسبت به دادنامه یاد شده تجدیدنظرخواهی نموده است که شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان لرستان به موجب رای شماره --- - 95/2/12 با رد اعتراض رای تجدیدنظر خواسته را تایید کرده است. خانم ش. جواجوی نسبت به دادنامه فوق الذکر فرجامخواهی نموده که پس از پاسخ فرجام خوانده پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضیه به هنگام شور قرائت میشود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 95/2/12 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان لرستان مشاوره نموده چنین رای میدهد: احکام قابل فرجام در ماده 368 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی احصاء شده است و مطالبه مهریه که ضمن طلاق یا بعد از رسیدگی به دعوی مذکور و به عنوان متفرعات آن صادر نشده و به عنوان دعوی مستقل اقامه شده است قابل فرجام خواهی نیست لذا به استناد ماده یاد شده مفهوم مخالف و بند 5 ماده 369 قانون فوق الذکر و به لحاظ قطعیت رای فرجام خواسته، فرجامخواهی رد و پرونده اعاده میگردد. در این پرونده، خواهان به نمایندگی از زوجه، دادخواستی برای مطالبه مهریه بر اساس سند رسمی ازدواج ارائه داده است. در جلسه رسیدگی، خواسته مطرح و طرف مقابل به دفاع پرداخته و ادعا کرده است که زوجه در زمان ازدواج قبلی خود باکره نبوده و همچنین به دعوی تقابل فسخ نکاح به دلیل عدم صداقت زوجه در معرفی وضعیت خود اشاره کرده است. دادگاه در تاریخ مشخص، زوج را به پرداخت مهریه محکوم و دعوی فسخ نکاح را به دلیل عدم کفایت دلیل رد نموده است. زوج به این رای اعتراض کرده و درخواست تجدیدنظر ارائه داده که در تاریخ معین تایید شده است. سپس، زوج به دیوان عالی کشور فرجامخواهی کرده است. هیات شعبه دیوان عالی کشور با استناد به مواد مربوطه قانون آیین دادرسی مدنی، فرجامخواهی را رد و رای تجدیدنظرخواسته را ابرام نموده است. در نهایت، رای بر اساس مواد قانونی مرتبط صادر گردیده و درخواست فرجامخواهی رد شده است. در این پرونده خانم ز. پیش بینی دادخواست مطالبه مهریه برابر سند رسمی ازدواج مورخ 98/1/10 به طرفیت اقای ح. ع. ب. تقدیم شعبه *نموده و اظهار داشته از دادگاه تقاضای رسیدگی و محکومیت زوج را دارم. دادگاه در تاریخ 99/10/17 تشکیل جلسه داده و طرفین را جهت رسیدگی دعوت نموده است.وکیل خواهان درخواست موکل را ب. ش. د. تقدیمی بازگو کرده است.و وکیل خ. د. م. دفاع اظهار داشته خواسته خواهان را قبول ندارم. ب. ت. ب. دعوی تقابل مطروحه زوجه خود را باکره معرفی کرده ولی زوجه قبلا طلاق گرفته بوده و باکره نبوده است.طلاق وی باین مدخوله م. ب.. و زوجه ازدواج قبلی خ. ر. ب. زوج گفته بود ولی گفته بود که باکره است.و قبل از عقد به ماما مراجعه کرده بودند و به وسیله گواهی ماما باکره اعلام شده است.و زوج بر اساس ان ازدواج کرده ولی زوج بعدا متوجه می‌شود. که زوجه باکره نمی‌باشد. و زوجه خود را دیپلمه معرفی کرده در حالی که دیپلمه نمی‌باشد. لازم به توضیح است.ز. د. ت. 99/9/19 دادخواست تقابل فسخ نکاح به طرفیت زوجه خانم ز. پیش بینی تقدیم دادگاه نموده بود دادگاه جهت اتیان سوگند برابر صورت جلسه مورخ 99/10/17 به زوجه اتیان سوگند داده و زوجه سوگند یاد کرده که در زمان زوجیت با ز. ا. ح. ب. نزدیکی داشته ام و با همسر قبلی خود هیچ رابطه زناشویی نداشته ام دادگاه پرونده استنادی طلاق توافقی فیمابین خانم ز. پیش بینی و اقای ح. پ. از دادگاه مربوطه درخواست نموده و خلاصه انرا برابر صورت جلسه مورخ 1400/01/19 در پرونده منعکس نموده است.در پرونده مذکور زوجین اظهار داشته اند که رابطه زناشویی نداشته اند درنهایت دادگاه در تاریخ 99/1/19 مبادرت به صدور رای به محکومیت زوج به پرداخت مهریه مافی القباله زوجه و صدور حکم به بطلان دعوی فسخ نکاح به لحاظ عدم کفایت دلیل نموده است.سپس زوج به شرح لایحه وکلای خ. ن. ب. رای صادره مذکور دادخواست تجدیدنظرخواهی تقدیم دادگاه کرده که پرونده به شعبه *ارجاع شده است.وکیل زوج برابر لایحه مورخ 1400/03/12 از دادگاه تقاضا کرده ب. ت. ب. اینکه پرونده کیفری مطرح در دادگاه کیفری در مرحله تجدیدنظر قرار دارد. لذا تقاضای مهلت و توقف دادرسی را نموده است.در ادامه تصویر رای کیفری مزبور که توسط شعبه *صادر شده پیوست گردیده است.درنهایت دادگاه در تاریخ 1400/06/30 مبادرت به صدور رای به تایید دادنامه تجدیدنظرخواسته نموده است.متعاقبا زوج به شرح لایحه وکیل خ. ک. ع. تکرار مطالب و اظهارات در فرایند دادرسی است.نسبت به رای صادره مذکور معترض است.و از دیوان عالی کشور تقاضای فرجامخواهی نموده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و مطرح رسیدگی م. ب.. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. م. ه. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: در خصوص دادخواست فرجامخواهی اقای ح. ع. ب. با وکالت اقای م. ا. ن. نسبت به رای شماره *مورخ 1400/06/30 شعبه *متضمن تایید دادنامه تجدیدنظرخواسته *مورخ 1400/01/22 شعبه *مبنی بر صدور حکم به محکومیت زوج به پرداخت مهریه و صدور حکم به بطلان دعوی فسخ نکاح ب. ت. ب. محتویات پرونده اولا ن. ب. ا. فرجامخواهی در مورد محکومیت ف. خ. ب. پرداخت مهریه از شمول ماده 368 قانون ایین دادرسی مدنی خارج است.لذا به استناد ملاک ماده 415 قانون ایین دادرسی مدنی قرار رد درخواست فرجامخواهی صادر می‌گردد. ثانیا فرجامخواهی در مورد صدور حکم به بطلان دعوی فسخ نکاح وارد نمی‌باشد. زیرا رای فرجامخواسته بر اساس موجود در پرونده از جمله مندرجات سند رسمی نکاح نامه فیمابین که در قسمت مشخصات زوجه به جای دوشیزه بانو ذکر گردیده و ب. ت. ب. اظهارات وکیل ز. ف. خ. در صورت جلسه مورخ 99/10/17 مبنی بر مطلع بودن موکل از ازدواج قبلی وقوع طلاق سابق الصدور زوجه با شوهر قبلی وی و سایر قرائن موجود در پرونده صادر گردیده است.و ب. ت. ب. اینکه ف. خ. ایراد و اعتراض موجهی که خدشه به رای فرجامخواسته وارد و موجبات نقض دادنامه معترض عنه را فراهم اورد به عمل نیامده است.علی هذا ضمن رد درخواست ف. خ. رای فرجامخواسته را مستندا به مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی ابرام می نماید. رئیس شعبه *: ح. ع. مستشار: ح. م. ه.