قلمرو اجرای قانون مجازات لاحق

قلمرو اجرای قانون مجازات لاحق خ. م.: در تاریخ 27 اسفند 1393، دیوان عالی کشور به درخواست اعاده دادرسی مربوط به حکم صادره از شعبه تجدیدنظر استان رسیدگی کرد. این پرونده به اتهامات مشارکت در سرقت مقرون به آزار، کلاهبرداری، نگهداری اسپری اشک‌آور و مهمات غیرمجاز مرتبط بود. متهم بر اساس مواد 134 قانون مجازات اسلامی و قوانین مربوط به مجازات قاچاق اسلحه و مواد مخدر به مجازات حبس و جزای نقدی محکوم شده بود. وکیل متهم با استناد به بندهای 5 و 6 ماده 272 قانون آیین دادرسی، ادعا کرد که نگهداری مهمات دارای مجوز بوده و اسپری کشف‌شده فاقد گاز است و همچنین قانون مربوط به مجازات قاچاق اسلحه در زمان وقوع جرم لازم‌الاجرا نبوده است. دیوان عالی کشور ب. ت. ب. مستندات و تاریخ وقوع جرم، به این نتیجه رسید که مجازات باید بر اساس قانونی که قبل از وقوع جرم تصویب شده، تعیین شود. بنابراین، ضمن پذیرش درخواست اعاده دادرسی، پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه همعرض ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/12/27 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: قانون مجازات لاحق، نسبت به رفتارهای ارتکابی قبل از تصویب آن، قابلیت اعمال ندارد. رای خلاصه جریان پرونده به‌موجب دادنامه شماره --- - 1392/08/12 شعبه --- دادگاه عمومی جزایی... آقای ب. با وکالت م. و ح. به اتهام مشارکت در سرقت مقرون به آزار، کلاهبرداری از طریق فروش مال غیر، یک حقه وافور(آلت مخصوص استعمال مواد مخدر)، نگهداری اسپری اشک‌آور، ده عدد فشنگ اسلحه شکاری بدون مجوز و مستندا به ماده 134 قانون مجازات اسلامی و مواد 6 بند «الف» و 12 بند «ت» قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و ماده 20 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، به مجازات دو سال حبس جهت نگه‌داری اسپری اشک‌آور، 6 ماه حبس بابت نگه‌داری مهمات، پانصد هزار ریال جزای نقدی جهت نگه‌داری تجهیزات آلات استعمال مواد مخدر محکوم و به‌موجب دادنامه شماره --- - 1392/11/03 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان... رای صادره تایید و قطعیت یافته است. وکیل محکومٌ‌علیه ضمن پرداخت هزینه دادرسی و با ارسال لایحه به دیوان عالی کشور، مستندا به بندهای 5 و 6 ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری خواستار اعاده دادرسی گردیده و در توضیح بیان نموده است که: فشنگ‌های مکشوفه دارای مجوز نگه‌داری بوده، سند آن به مرجع تجدیدنظر ارائه شده، در مورد اسپری فلفل آنچه نگه‌داری‌اش جرم است گاز بی‌حس‌کننده است نه قوطی آن، آنچه کشف‌شده قوطی بوده فاقد گاز، دادگاه تجدیدنظر هم قوطی را اسلحه تصور نموده و در رای قید کرده یک قبضه اسلحه کمری اسپری اشک‌آور کشف‌شده که کاملا اشتباه و غیرقانونی است. در زمان کشف فشنگ‌ها و اسپری 1390/07/05 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات لازم‌الاجرا نبوده است، بنابراین بر اساس ماده 10 قانون مجازات اسلامی که می‌گوید مجازات باید بر اساس قانون قبل از وقوع جرم باشد، نمی‌توان کسی را بر اساس قانون موخر محکوم کرد و موکل 6 ماه مهلت داشته تا اشیاء را تحویل دهد. ب. ت. ب. کشف و ضبط آن‌ها توسط مامورین، مرجع تعقیب مکلف بوده قرار موقوفی تعقیب صادر کند. اکنون با روشن شدن این واقعه، اشتباه فاحش قضات رسیدگی‌کننده در صدور کیفر نامتناسب مشخص می‌گردد. پرونده پس از ثبت در دبیرخانه دیوان عالی کشور، به این شعبه ارجاع گردیده است و به شرح آتی اظهارنظر و اتخاذ تصمیم می‌نماید. رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص درخواست آقای ب. با وکالت الف. مبنی بر اعاده دادرسی نسبت به دادنامه صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان... ب. ت. ب. موارد اعلامی ازجمله تاریخ وقوع جرم که حسب تصویر صورت‌جلسه بازرسی 1390/07/05 مشخص گردیده و انتشار قانون در روزنامه رسمی نیز در شماره 19400 تاریخ 1390/07/18 است که قانون بعد از وقوع جرم لازم‌الاجرا گردیده است؛ با عنایت به ماده 10 قانون مجازات اسلامی که در صدر ماده متذکر گردیده، مجازات باید به‌موجب قانونی باشد که قبل از وقوع جرم مقرر شده است. لذا، تقاضا را منطبق بر بندهای 5 و 6 ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری تشخیص، ضمن پذیرش تقاضا و تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه شماره --- - 1392/11/03 صادره از شعبه فوق‌الذکر مستندا به ماده 274 همان قانون پرونده جهت رسیدگی مجدد به دادگاه هم‌عرض دادگاه صادرکننده رای قطعی ارجاع می‌گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار و عضو معاون سید نصرت الله اعتماد - سید مجتبی قریشی