لزوم وحدت اتهام در شرکت در جرم

رأی خلاصه جریان پرونده مطابق دادنامه شماره 788 مورخ 28/6/84 شعبه 103 محاکم عمومی سنندج آقایان م.ع.، فرزند ن. (مسئول اسبق... ) و م.ق. فرزند الف. (صندوق دار ...) به اتهام مشارکت در اختلاس، توأم با جعل سند، جمعاً به میزان نوزده میلیون و نهصد هزار ریال، علاوه بر الزام متهمین به رد وجوه مأخوذه به نحو تضامن، هر یک از آنان به تحمل دو سال حبس تعزیری و پرداخت دوبرابر وجوه مورد اختلاس به عنوان جزای نقدی و انفصال دائم از خدمات دولتی محکوم شده اند. رأی صادره نسبت به م. ع. ردیف اول حضوری و نسبت به ردیف دوم غیابی اعلام شده است. م. ع. ردیف اول تجدیدنظرخواهی نموده و پرونده او به شعبه 4 دادگاه تجدیدنظر استان کردستان ارجاع و به شرح دادنامه شماره 601 مورخ 18/7/85 اتهام آقای م.ع.، تصرف غیر مجاز در اموال دولتی تشخیص داده شده و با حذف مجازات مندرج در دادنامه بدوی، مستنداً به ماده 598 قانون مجازات اسلامی، به تحمل پنجاه ضربه شلاق تعزیری و رد وجوه مورد تصرف محکوم شده است؛ و در اتهام جعل به لحاظ عدم کفایت دلایل، حکم برائت صادر شده است. آقای م.ق. م. ع. غایب دادنامه بدوی، تقاضای واخواهی نموده و درخواست او رد شده است. تقاضای تجدیدنظر نام برده به شعبه 4 دادگاه تجدیدنظر استان کردستان ارجاع شده و هیأت دادرسان جدید شعبه، به شرح دادنامه شماره 00974 مورخ 17/10/1391 تجدیدنظرخواهی را وارد ندانسته، لیکن ب. ت. ب. فقدان سابقه محکومیت متهم و با اعمال تخفیف، مجازات او را به تحمل شش ماه حبس تقلیل داده و رد مال به نحو تضامن را هم نپذیرفته و به تساوی اصلاح نموده است. متعاقباً م. ع. آقای م.ق. لایحه ای با عنوان اعاده دادرسی به دیوان عالی کشور تقدیم نموده که تحت شماره 2015216 مورخ 23/11/1391 دفتر کل، ثبت و به این شعبه ارجاع شده است و در لایحه تقدیمی مضمون اظهار داشته: عنوان مجرمانه دیگر شریک جرم از اختلاس به تصرف غیر قانونی تغییر یافته و از اتهام جعل نیز تبرئه شده است، اما کماکان به همان مجازات محکوم شده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور اساساً شرکت در جرم زمانی محقق می گردد که هر یک از شرکاء قسمتی از عنصر مادی آن جرم را انجام داده باشند، بنابه مراتب و در فرض فعلی پرونده، چنانچه دو نفر به اتهام شرکت در یک جرم اختلاس، در دادگاه بدوی محکوم شده باشند و تقاضای تجدیدنظر آنان در دو مرحله زمانی مختلف مطرح شده و در نتیجه عنوان مجرمانه آن ها در دو مرجع تجدیدنظر، تفکیک شود، به نحوی که یکی از شرکاء به تصرف غیر قانونی در اموال دولتی و شریک دیگر راجع به همان رفتار، به مجازات اختلاس محکوم گردد، اعمال چنین مجازاتی متناسب با قانون به نظر نمی رسد. فلذا با تطبیق تقاضای م. ا. د. با بند 6 از ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری، اعاده دادرسی تجویز و رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض دادگاه تجدیدنظر استان کردستان محول می گردد. رئیس شعبه 20 دیوان عالی کشور ـ عضو معاون ناصری ـ موحدی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی لزوم وحدت اتهام در شرکت در جرم در تاریخ 23 اسفند 1391، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی نمود که در آن دو نفر به اتهام مشارکت در اختلاس و جعل سند به مبلغ نوزده میلیون و نهصد هزار ریال محکوم شده بودند. بر اساس دادنامه‌ای صادره از شعبه‌ای از محاکم عمومی سنندج، متهم اول به دو سال حبس تعزیری و پرداخت دو برابر وجوه اختلاس و متهم دوم به همین مجازات‌ها به صورت غیابی محکوم شدند. پس از تجدیدنظر، اتهام متهم اول به تصرف غیرمجاز در اموال دولتی تغییر یافته و مجازات وی به پنجاه ضربه شلاق و رد وجوه تصرف شده تقلیل یافت. متهم دوم که غایب بود، درخواست واخواهی نمود که مورد پذیرش قرار نگرفت. با این حال، در تجدیدنظر، مجازات او به شش ماه حبس کاهش یافت. متهم دوم سپس لایحه اعاده دادرسی به دیوان عالی کشور ارائه کرد و ادعا نمود که عنوان مجرمانه‌اش تغییر یافته و از اتهام جعل تبرئه شده است. دیوان عالی کشور با استناد به بند 6 ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری، اعاده دادرسی را تجویز و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض دادگاه تجدیدنظر استان کردستان ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/12/23 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: شرکت در جرم زمانی محقق می‌گردد که هر یک از شرکاء قسمتی از عنصر مادی آن جرم را انجام داده باشند؛ لذا صحیح نیست که اتهام شرکای جرم متفاوت باشد. رای خلاصه جریان پرونده مطابق دادنامه شماره --- مورخ 28/6/84 شعبه --- محاکم عمومی سنندج آقایان م.ع.، فرزند ن. (مسئول اسبق...) و م.ق. فرزند الف. (صندوق دار...) به اتهام مشارکت در اختلاس، توام با جعل سند، جمعا به میزان نوزده میلیون و نهصد هزار ریال، علاوه بر الزام متهمین به رد وجوه ماخوذه به نحو تضامن، هر یک از آنان به تحمل دو سال حبس تعزیری و پرداخت دوبرابر وجوه مورد اختلاس به عنوان جزای نقدی و انفصال دائم از خدمات دولتی محکوم شده اند. رای صادره نسبت به م. ع. ردیف اول حضوری و نسبت به ردیف دوم غیابی اعلام شده است. م. ع. ردیف اول تجدیدنظرخواهی نموده و پرونده او به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان کردستان ارجاع و به شرح دادنامه شماره --- مورخ 18/7/85 اتهام آقای م.ع.، تصرف غیر مجاز در اموال دولتی تشخیص داده شده و با حذف مجازات مندرج در دادنامه بدوی، مستندا به ماده 598 قانون مجازات اسلامی، به تحمل پنجاه ضربه شلاق تعزیری و رد وجوه مورد تصرف محکوم شده است؛ و در اتهام جعل به لحاظ عدم کفایت دلایل، حکم برائت صادر شده است. آقای م.ق. م. ع. غایب دادنامه بدوی، تقاضای واخواهی نموده و درخواست او رد شده است. تقاضای تجدیدنظر نام برده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان کردستان ارجاع شده و هیات دادرسان جدید شعبه، به شرح دادنامه شماره --- مورخ 1391/10/17 تجدیدنظرخواهی را وارد ندانسته، لیکن ب. ت. ب. فقدان سابقه محکومیت متهم و با اعمال تخفیف، مجازات او را به تحمل شش ماه حبس تقلیل داده و رد مال به نحو تضامن را هم نپذیرفته و به تساوی اصلاح نموده است. متعاقبا م. ع. آقای م.ق. لایحه ای با عنوان اعاده دادرسی به دیوان عالی کشور تقدیم نموده که تحت شماره 2015216 مورخ 1391/11/23 دفتر کل، ثبت و به این شعبه ارجاع شده است و در لایحه تقدیمی مضمون اظهار داشته: عنوان مجرمانه دیگر شریک جرم از اختلاس به تصرف غیر قانونی تغییر یافته و از اتهام جعل نیز تبرئه شده است، اما کماکان به همان مجازات محکوم شده است. رای شعبه دیوان عالی کشور رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - عضو معاون