ماهیت نظر پزشکی قانونی

ماهیت نظر پزشکی قانونی خ. م.: در تاریخ 28 آبان 1393، دیوان عالی کشور دادنامه‌ای صادر کرد که به بررسی پرونده‌ای مرتبط با دعوی گواهی عدم امکان سازش بین زوجین می‌پردازد. زوجه به دلیل اعتیاد زوج و عدم پرداخت نفقه، درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را مطرح نمود. در جلسه دادگاه، زوج ادعای اعتیاد را رد کرده و اعلام کرد که نفقه را پرداخت می‌کند. با این حال، دادگاه بدوی به دلیل عدم حضور زوجه و وکیل وی، حکم به بطلان دعوی صادر کرد. این حکم در دادگاه تجدیدنظر نیز تایید شد، زیرا زوجه نتوانست دلایل کافی برای ادعای عدم پرداخت نفقه ارائه دهد. زوجه سپس به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی کرد. دیوان عالی کشور پس از بررسی پرونده، به این نتیجه رسید که تحقیقات لازم در خصوص اعتیاد زوج و عدم پرداخت نفقه به درستی انجام نشده است و به استناد بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، رای تجدیدنظر را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه مربوطه ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/08/28 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: ماهیت نظر پزشکی قانونی، کارشناسی است و به علت حق اعتراض طرفین به آن، باید ابلاغ شود. رای خلاصه جریان پرونده خواهان خانم ر.ز. فرزند ر 27 ساله خانه دار با وکالت آقای م.م. طی دادخواست تقدیمی به ریاست محترم دادگاه عمومی شهرستان قائم شهر پیوست فتوکپی مصدق سند نکاحیه به طرفیت خوانده همسرش آقای س.الف. فرزند م 32 ساله شغل آزاد تقاضای صدور حکم مبنی بر گواهی عدم امکان سازش نموده و وکیل مذکور اظهار داشته ن. ب. ا. موکّله طبق سند نکاحیه در تاریخ 11/8/86 به عقد دائم شرعی خوانده محترم درآمده و پس از عقد متوجه شده که خوانده اعتیاد مضر دارد و بارها با وی صحبت نموده ولیکن متاسفانه دست از سوء معاشرت و اعتیاد برنداشته لذا موکله مجبور شده برای تامین مایحتاج خود به کار بیرون روی آورده است و در حال حاضر نیز مشغول به کار م. ب. و گاهی اوقات نیز به لحاظ شغل وی بیکار می‌شود و زندگی برای وی سخت و طاقت فرسا می‌شود و خوانده محترم ادامه زندگی را بر موکله تنگ نموده و تقاضای اخذ تصمیم شایسته را دارد. پرونده پس از تشریفات ثبت و ارجاع در شعبه چهارم دادگاه حقوقی قائم شهر مطرح و در جلسه اولیه دادگاه خواهان و وکیلش حضور نیافته و خ. ا. د. من نقّاش ساختمان هستم یک موقع کار هست و یک زمانی کار نیست. زندگی مشکل دارد. من اعتیاد داشتم گذشته ام کنار، فعلا معتاد نیستم و مخارج ایشان را پرداخت کرده ام دو مرتبه رفته ام دنبالش لیکن ایشان پاسخ نداد و حاضر برای طلاق نیستم و دادگاه ختم رسیدگی اعلام و در دادنامه شماره --- - 30/11/90 در خصوص دعوی ر.ز. به طرفیت س.الف. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به لحاظ عسروحرج زوجه و عدم پرداخت نفقه از جانب زوج بدین توضیح که وکیل خواهان اظهار می‌دارد که خوانده دارای اعتیاد مضر م. ب. و نفقه همسرش را پرداخت نمی کند و خواهان از طریق کار کردن نفقه خود را تامین می کند و در عسروحرج به سر می برد و تقاضای طلاق دارد. ولیکن خ. ا. د. اعتیاد ندارد و نفقه را نیز پرداخت می کنم و زوجه بدون جهت منزل را ترک کرده و حاضر به طلاق نیستم. دادگاه ب. ت. ب. محتویات پرونده و عدم حضور خواهان و وکیل و. د. ج. و عدم ارائه دلیل بر عسروحرج لذا اظهارات خ. ر. و. ندانسته و حکم به بطلان دعوی خواهان صادر نموده است که از ناحیه زوجه خانم ر.ز. با وکالت م.م. طی دادخواست تجدیدنظر تقدیمی مورد اعتراض و تقاضای تجدیدنظر نموده است. لذا پرونده در شعبه دوازدهم دادگاه تجدیدنظر استان مازندران مطرح و پس از تحقیقات انجام شده و صدور قرار ارجاع امر به داوری و ملاحظه نظریه داوران و ملاحظه نظریه پزشکی قانونی که نتیجه آزمایش اعتیاد را منفی اعلام کرده است در دادنامه شماره --- - 19/3/92 پس از ذکر خلاصه جریان پرونده و اینکه شعبه چهارم دادگاه عمومی قائم شهر در دادنامه فوق الذکر حکم به بطلان دعوی زوجه صادر و زوجه از رای صادره تجدیدنظرخواهی نموده و پس از ذکر نظریه داوران و نظریه پزشکی قانونی مبنی بر منفی بودن نتیجه آزمایش اعتیاد نوشته ت. ن. خ. دلایلی که حکایت از عدم پرداخت نفقه داشته باشد ارائه ننموده لذا تجدیدنظرخواهی را وارد ندانسته و ضمن ردّ تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید و استوار نموده است. متعاقبا خانم ر.ز. با وکالت آقای م.م. طی دادخواست فرجامی نسبت به دادنامه دادگاه تجدیدنظرمذکور اعتراض و فرجام خواهی نموده است. بدین جهت پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه( 26 دیوان عالی کشور) ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای ر.انصاری عضو ممیز و اوراق پرونده و دادنامه شماره --- - 19/3/92 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. محتویات پرونده های بدوی و تجدیدنظر دادنامه فرجام خواسته از حیث نقص در تحقیقات مخدوش است زیرا: 1 - وکیل ز. د. ج. دادگاه و در لوایح تقدیمی بیان نموده است که زوج معتاد است و دلیل آن مراجعه به مراکز ترک اعتیاد م. ب.. دادگاه‌های بدوی و تجدیدنظر از مراکز مربوطه استعلام و تحقیق ننموده اند. 2 - زوج به پزشکی قانونی معرفی نشده است بلکه به آزمایشگاه معرفی شده است که تایید پزشکی قانونی نسبت به نظر آن مرکز دیده نشده است. 3 - مرکز یادشده ضمن اینکه جواب آزمایش را منفی اعلام نموده بیان داشته است 48 ساعت بعد از مصرف آزمایش اعتیاد ندارد و ملاحظه می‌شود که ز. د. ت. 5/12/91 معرفی شده ولی پاسخ حکایت دارد مراجعه به مرکز یادشده 12/12/91 بوده و احتمال هرگونه فعل وانفعال جهت منفی شدن ب. ت. ب. پاسخ مرکز یادشده وجود دارد لذا ضرورت داشت از همان دادگاه طرفین به پزشکی قانونی مراجعه نمودند یا از طریق کلانتری و مامورین به تجویز ماده 199 ق.آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی دستور اقدام صادر می شد تا اطمینان بخش باشد. 4 - نظریه مذکور و حتی نظریه پزشکی قانونی نوعی کارشناسی است که لازم بود به طرفین به دستور ماده 260 قانون مذکور ابلاغ شود تا نظرشان را مبنی بر اعتراض یا قبول اعلام دارند که این امر محقق نشده است. 5 - در خصوص عدم پرداخت نفقه و سوء رفتار زوج هم رسیدگی نشده است. علی هذا رای فرجام خواسته نقض و رسیدگی به همان شعبه به استناد بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 ق.آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی محوّل می‌شود./ر رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار انصاری - الهی