محدوده إعمال ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392

رأی خلاصه جریان پرونده محتویات پرونده حاکی از این است که آقای س.ج.م.ص.ز. به موجب دادنامه شماره 1200290- 1392/11/23 صادره از شعبه هفدهم دادگاه کیفری استان خوزستان به شرح و استدلال مندرج در متن دادنامه مذکور، به جرم قتل عمدی مرحوم سید م م.ص.، به یک بار قصاص نفس و به خاطر ارتکاب عمل شنیع لواط تفخیذی به تحمل یکصد ضربه شلاق به عنوان حد تفخیذ و به جرم اختفاء جسد مقتول، به تحمل یک سال حبس تعزیری محکوم گردیده است. این رأی از ناحیه م. ع. نامبرده و وکلای وی مورد اعتراض وفرجام خواهی قرار گرفته که شعبه شانزدهم دیوان عالی کشور بر اساس دادنامه شماره 600134-1393/4/21 اعتراض و فرجام خواهی ایشان را غیر موجه تشخیص و ضمن رد آن دادنامه فرجام خواسته را تأیید وابرام نموده است. م. ع. موصوف، سابق بر این از طریق وکلای مختلف و متعدد خود پنج بار با طرح این موضوع که م. ع. د. زمان ارتکاب جرم کمتر از هجده سال شمسی داشته است در راستای اعمال ماده91 قانون مجازات اسلامی مصوب سال1392 نسبت به دادنامه مذکور تقاضای تجویز اعاده دادرسی کرده که در هر پنج مرتبه مطابق دادنامه های شماره 2067 مورخ 1393/12/2 و 284 مورخ 1394/3/25 و 542 مورخ 1395/5/24 و 643 مورخ 1395/6/24 و 822 مورخ 1395/8/3 درخواست های ایشان غیر موجه و غیر قابل پذیرش تشخیص و به صورت مستدل مردود و قرار رد آن ها صادر شده است. و حالا ملاحظه می شود آقای … دادیار شعبه سوم اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان الف. به موجب نامه شماره 9609006120301092 مورخ 1396/6/15 خطاب به ریاست محترم دیوان عالی کشور مرقوم داشته است ((توقیراً خلاصه جریان پرونده کلاسه 930454/3 اتهامی آقای س.ج.م.ص.ز. جهت اعمال ماده476 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب1392 به حضور تقدیم می گردد. در پرونده کلاسه 930454/3 شعبه سوم اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان الف.، م. ع. س.ج. م.ص.ز. به ارتکاب قتل عمدی مرحوم م.م.ص. برابر دادنامه 9209976121200290 صادره از شعبه 17 محترم دادگاه کیفری استان خوزستان به قصاص نفس محکوم شده که رأی صادره برابر دادنامه شماره 9309970907600134 صادره از شعبه 16 محترم دیوان عالی کشور تأیید و ابرام گردیده است. پرونده در تاریخ 1393/10/6 جهت استیذان به معاونت محترم قضایی قوه قضائیه ارسال و در تاریخ 1394/4/23 پس از موافقت ریاست معظم قوه قضائیه یا [با] قصاص نفس، پرونده به این مرجع اعاده گردید. ن. ب. ا. حادثه مورخ 1394/4/23 بوده و حین ارتکاب قتل سن م. ع. زیر 18 سال شمسی بوده است (تاریخ تولد 1390/12/12) از اجرای حکم خودداری گردیده حالیه ب. ت. ب. درخواست م. ع. د. راستای اعمال ماده91 قانون مجازات اسلامی مصوب1392 اصل پرونده حاوی 393 برگ به حضور ایفاد می گردد)). (دادیار محترم مجری حکم در تهیه گزارش اشتباه کرده است زیرا که تاریخ وقوع حادثه 1390/12/12 و سال تولد م. ع. 1374 م. ب. و مشارالیه در زمان ارتکاب جنایت هفده ساله بوده است. عضو ممیز) به هر حال پرونده امر پس از وصول و ثبت دردبیرخانه دیوان عالی کشور به منظور رسیدگی به درخواست ایشان به این شعبه ارجاع گردیده است. عضو ممیز: غلامرضا قاصدی هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و مطالعه و بررسی لایحه قاضی محترم مجری حکم و دیگر محتویات اوراق پرونده مشاوره نموده و با استعانت از خداوند متعال چنین رأی میدهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور درخصوص درخواست تجویز اعاده دادرسی آقای … قاضی و دادیار محترم شعبه سوم اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان الف. نسبت به دادنامه شماره 1200290-1392/11/23 صادره از شعبه هفدهم دادگاه کیفری استان خوزستان که به موجب قسمتی از آن، محکومیت آقای س.ج. م.ص.ز. به یک بار قصاص نفس بابت قتل عمدی مرحوم م.م.ص. ، تأیید و قطعی گردیده است. صرفنظر از اینکه مجموع محتویات پرونده خصوصاً نحوه دفاعیات م. ع. و اقدامات مجرمانه وی در ارتکاب بزه های انتسابی جملگی حکایت از سلامت کامل روحی، روانی، و عقلی و تشخیص ماهیت جرم و حرمت آن به وسیله مرتکب دارد، همانگونه که دردادنامه های قبلی این شعبه نیز آمده است، مطالب مندرج در نامه قاضی محترم مجری حکم در خصوص موضوع ماده91 قانون مجازات اسلامی مصوب سال1392 وارد نمی باشد. زیرا که حکم قصاص برای افرادیکه مرتکب قتل عمد شده باشند در قانون مجازات اسلامی جدید تغییر نکرده و تخفیف نیافته است و مفاد ماده91 قانون مرقوم نسبت به افراد بالغ کمتر از هجده سال در مقام تبیین حالت و صفتی است که اگر در حین ارتکاب جرم دارای آن صفت بوده و در جریان رسیدگی احراز نگردیده باشد، به مجازات پیش بینی شده در مورد اطفال و جوانان محکوم می گردد که ب. ت. ب. موضوعیت درک و فهم ماهیت جرم و حرمت آن و تحقق چنین حالت و صفتی در حین ارتکاب جرم لحاظ می شود و درنتیجه مفاد ماده مذکور شامل افرادی هست که پس از تصویب قانون جدید مرتکب بزه قتل عمد شده باشند و نسبت به افرادیکه در زمان حاکمیت قانون قبلی مرتکب قتل عمد شده و به استناد آن محکوم شده اند ازدو جهت قابلیت اعمال ندارد: اولاً از حیث عدم امکان تشخیص چنین حالت (عدم درک ماهیت جرم و حرمت آن) در زمان ارتکاب جرم بلحاظ گذشت چندین سال از تاریخ وقوع جرم. ثانیاً از حیث اینکه قانون جدید فقط در مورد مجازات های بازدارنده عطف به ماسبق می شود. ولی در خصوص حدود و قصاص عطف به ماسبق نمی شود. مضافاً اینکه با منتفی شدن بند هفت ماده272 قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری رأی وحدت رویه شماره 737- 1393/9/11 هیأت عمومی دیوان عالی کشور نیز موضوعاً منتفی شده است. با عنایت به مراتب مرقوم و ن. ب. ا. قاضی محترم مجری حکم هیچگونه مدرک و دلیلی که برابر مقررات جاری موجبات تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه مذکور را در پی داشته باشد، ارائه ننموده و درخواست ایشان با هیچیک از بندهای ماده474 قانون آئین دادرسی کیفری منطبق نمیباشد لذا غیر قابل پذیرش تشخیص و بااستناد به قسمت پایانی ماده476 قانون مرقوم قرار رد آن صادر و اعلام می گردد. شعبه سی و پنجم دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون سید رضا سید کریمی - غلامرضا قاصدی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی محدوده اعمال ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در تاریخ 24 مرداد 1395، دیوان عالی کشور به بررسی درخواست اعاده دادرسی نسبت به حکم صادره از شعبه هفدهم دادگاه کیفری استان خوزستان در تاریخ 23 بهمن 1392 پرداخت. م. ع. ب. اتهام قتل عمدی به مجازات قصاص نفس، به اتهام لواط تفخیذی به شلاق و به اتهام اختفاء جسد به یک سال حبس تعزیری محکوم گردید. این حکم پس از اعتراض و فرجام‌خواهی، در دیوان عالی کشور تایید شد. م. ع. ب. استناد به ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ادعا کرد که در زمان ارتکاب جرم کمتر از 18 سال داشته و درخواست اعاده دادرسی را مطرح نمود. دیوان عالی کشور با استناد به عدم وجود شرایط لازم برای اعمال ماده 91 و عدم قابلیت عطف به ماسبق بودن قانون جدید در خصوص قصاص، درخواست وی را غیرقابل پذیرش تشخیص داده و قرار رد آن را صادر کرد. این تصمیم بر اساس مواد 474 و 476 قانون آیین دادرسی کیفری اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/05/24 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نسبت به بالغین زیر 18 سال که قبل از تصویب قانون مذکور، به بزه قتل عمدی محکوم شده اند، تسری ندارد. رای خلاصه جریان پرونده محتویات پرونده حاکی از این است که آقای س.ج.م.ص.ز. به موجب دادنامه شماره --- - 1392/11/23 صادره از شعبه هفدهم دادگاه کیفری استان خوزستان به شرح و استدلال مندرج در متن دادنامه مذکور، به جرم قتل عمدی مرحوم سید م م.ص.، به یک بار قصاص نفس و به خاطر ارتکاب عمل شنیع لواط تفخیذی به تحمل یکصد ضربه شلاق به عنوان حد تفخیذ و به جرم اختفاء جسد مقتول، به تحمل یک سال حبس تعزیری محکوم گردیده است. این رای از ناحیه م. ع. نامبرده و وکلای وی مورد اعتراض وفرجام خواهی قرار گرفته که شعبه شانزدهم دیوان عالی کشور بر اساس دادنامه شماره --- - 1393/04/21 اعتراض و فرجام خواهی ایشان را غیر موجه تشخیص و ضمن رد آن دادنامه فرجام خواسته را تایید وابرام نموده است. م. ع. موصوف، سابق بر این از طریق وکلای مختلف و متعدد خود پنج بار با طرح این موضوع که م. ع. د. زمان ارتکاب جرم کمتر از هجده سال شمسی داشته است در راستای اعمال ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 نسبت به دادنامه مذکور تقاضای تجویز اعاده دادرسی کرده که در هر پنج مرتبه مطابق دادنامه های شماره --- مورخ 1393/12/02 و 284 مورخ 1394/03/25 و 542 مورخ 1395/05/24 و 643 مورخ 1395/06/24 و 822 مورخ 1395/08/03 درخواست های ایشان غیر موجه و غیر قابل پذیرش تشخیص و به صورت مستدل مردود و قرار رد آن ها صادر شده است. و حالا ملاحظه می‌شود آقای … دادیار شعبه سوم اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان الف. به موجب نامه شماره --- مورخ 1396/06/15 خطاب به ریاست محترم دیوان عالی کشور مرقوم داشته است ((توقیرا خلاصه جریان پرونده کلاسه --- اتهامی آقای س.ج.م.ص.ز. جهت اعمال ماده 476 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 به حضور تقدیم می‌گردد. در پرونده کلاسه --- شعبه سوم اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان الف.، م. ع. س.ج. م.ص.ز. به ارتکاب قتل عمدی مرحوم م.م.ص. برابر دادنامه --- صادره از شعبه --- محترم دادگاه کیفری استان خوزستان به قصاص نفس محکوم شده که رای صادره برابر دادنامه شماره --- صادره از شعبه --- محترم دیوان عالی کشور تایید و ابرام گردیده است. پرونده در تاریخ 1393/10/06 جهت استیذان به معاونت محترم قضایی قوه قضائیه ارسال و در تاریخ 1394/04/23 پس از موافقت ریاست معظم قوه قضائیه یا [با] قصاص نفس، پرونده به این مرجع اعاده گردید. ن. ب. ا. حادثه مورخ 1394/04/23 بوده و حین ارتکاب قتل سن م. ع. زیر 18 سال شمسی بوده است (تاریخ تولد 1390/12/12) از اجرای حکم خودداری گردیده حالیه ب. ت. ب. درخواست م. ع. د. راستای اعمال ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 اصل پرونده حاوی 393 برگ به حضور ایفاد می‌گردد)). (دادیار محترم مجری حکم در تهیه گزارش اشتباه کرده است زیرا که تاریخ وقوع حادثه 1390/12/12 و سال تولد م. ع. 1374 م. ب. و مشارالیه در زمان ارتکاب جنایت هفده ساله بوده است. عضو ممیز) به هر حال پرونده امر پس از وصول و ثبت دردبیرخانه دیوان عالی کشور به منظور رسیدگی به درخواست ایشان به این شعبه ارجاع گردیده است. عضو ممیز: غلامرضا قاصدی هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و مطالعه و بررسی لایحه قاضی محترم مجری حکم و دیگر محتویات اوراق پرونده مشاوره نموده و با استعانت از خداوند متعال چنین رای میدهد: رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص درخواست تجویز اعاده دادرسی آقای … قاضی و دادیار محترم شعبه سوم اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان الف. نسبت به دادنامه شماره --- - 1392/11/23 صادره از شعبه هفدهم دادگاه کیفری استان خوزستان که به موجب قسمتی از آن، محکومیت آقای س.ج. م.ص.ز. به یک بار قصاص نفس بابت قتل عمدی مرحوم م.م.ص.، تایید و قطعی گردیده است. صرفنظر از اینکه مجموع محتویات پرونده خصوصا نحوه دفاعیات م. ع. و اقدامات مجرمانه وی در ارتکاب بزه های انتسابی جملگی حکایت از سلامت کامل روحی، روانی، و عقلی و تشخیص ماهیت جرم و حرمت آن به وسیله مرتکب دارد، همانگونه که دردادنامه های قبلی این شعبه نیز آمده است، مطالب مندرج در نامه قاضی محترم مجری حکم در خصوص موضوع ماده 91 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 وارد نمی‌باشد. زیرا که حکم قصاص برای افرادیکه مرتکب قتل عمد شده باشند در قانون مجازات اسلامی جدید تغییر نکرده و تخفیف نیافته است و مفاد ماده 91 قانون مرقوم نسبت به افراد بالغ کمتر از هجده سال در مقام تبیین حالت و صفتی است که اگر در حین ارتکاب جرم دارای آن صفت بوده و در جریان رسیدگی احراز نگردیده باشد، به مجازات پیش بینی شده در مورد اطفال و جوانان محکوم می‌گردد که ب. ت. ب. موضوعیت درک و فهم ماهیت جرم و حرمت آن و تحقق چنین حالت و صفتی در حین ارتکاب جرم لحاظ می‌شود و درنتیجه مفاد ماده مذکور شامل افرادی هست که پس از تصویب قانون جدید مرتکب بزه قتل عمد شده باشند و نسبت به افرادیکه در زمان حاکمیت قانون قبلی مرتکب قتل عمد شده و به استناد آن محکوم شده اند ازدو جهت قابلیت اعمال ندارد: اولا از حیث عدم امکان تشخیص چنین حالت (عدم درک ماهیت جرم و حرمت آن) در زمان ارتکاب جرم به لحاظ گذشت چندین سال از تاریخ وقوع جرم. ثانیا از حیث اینکه قانون جدید فقط در مورد مجازات های بازدارنده عطف به ماسبق می‌شود. ولی در خصوص حدود و قصاص عطف به ماسبق نمی شود. مضافا اینکه با منتفی شدن بند هفت ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری رای وحدت رویه شماره 737 - 1393/09/11 هیات عمومی دیوان عالی کشور نیز موضوعا منتفی شده است. با عنایت به مراتب مرقوم و ن. ب. ا. قاضی محترم مجری حکم هیچگونه مدرک و دلیلی که برابر مقررات جاری موجبات تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه مذکور را در پی داشته باشد، ارائه ننموده و درخواست ایشان با هیچ یک از بندهای ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری منطبق نمیباشد لذا غیر قابل پذیرش تشخیص و بااستناد به قسمت پایانی ماده 476 قانون مرقوم قرار رد آن صادر و اعلام می‌گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون