مرجع رسیدگی به اختلاف مربوط به حق ارتفاق

نقد رأی مرجع رسیدگی به اختلاف مربوط به حق ارتفاق در تاریخ 31 مرداد 1395، دیوان عالی کشور به موضوعی رسیدگی کرد که در آن، خواهان درخواست اصلاح سند مالکیت یک قطعه زمین و حق ارتفاق (عبور و مرور) را مطرح کرده بود. در ابتدا، دادگاه عمومی دعوی را غیرقابل استماع تشخیص داده و قرار عدم استماع صادر کرد. خواهان به این رای اعتراض نمود و دادگاه تجدیدنظر، با استناد به لایحه قانونی مربوط به اشتباهات ثبتی، قرار عدم صلاحیت را نقض و پرونده را به دیوان عالی کشور ارجاع کرد. دیوان عالی کشور ب. ت. ب. اعلام اداره ثبت مبنی بر وجود اشتباه در عملیات ثبت، قرار عدم صلاحیت را در خصوص اصلاح سند مالکیت تایید و آن را صحیح دانست. اما در خصوص حق ارتفاق، دیوان اعلام کرد که این موضوع از صلاحیت هیات نظارت خارج است و لذا قرار عدم صلاحیت در این خصوص نقض شد. پرونده برای رسیدگی به موارد در صلاحیت دادگاه به مرجع ذی‌ربط اعاده گردید. این رای بر اساس بند 4 ماده 25 اصلاحی قانون ثبت و ماده 28 قانون آیین دادرسی مدنی صادر گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/05/31 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: حل اختلاف مربوط به حق ارتفاق (عبور و مرور) در صلاحیت دادگاه بوده و از صلاحیت هیات نظارت ثبت اسناد و املاک خارج است. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه سی و چهارم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/05/31 - 11 : 27 قاضی: حسن قاسمی قاضی: جواد اسلامی خلاصه جریان پرونده آقای ف.الف. اسماعیلی چرمی د. ب. ط. آقایان: 1 - م. ش.ج. 2 - ج.ق. خ. به خواسته: 1 - اصلاح سند مالکیت قطعه زمینی مسکونی و باغچه و راه متعلق به آن دو مربوط به پلاک --- واقع در اراضی --‌- 2 - حق ارتفاق (عبور و مرور) با احتساب خسارات دادرسی به دادگستری شهرستان کلات تقدیم نموده که به شعبه اول دادگاه عمومی ارجاع گردیده و این شعبه به موجب دادنامه شماره --- مورخ 94/1/29 به جهات و دلایل مذکور در آن دعوی را قابل استماع ندانسته و قرار عدم استماع دعوی را صادر کرده است. از این رای خواهان درخواست تجدیدنظر کرده که شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی به آن رسیدگی نموده و این شعبه طبق رای مورخ 95/4/13 ب. ت. ب. لایحه قانونی راجع به اشتباهات ثبتی موضوع را در صلاحیت هیات نظارت ثبت اسناد و املاک مستقر در مشهد دانسته و ضمن نقض رای دادگاه نخستین قرار عدم صلاحیت به اعتبار آن هیات صادر و پرونده را برای تشخیص صلاحیت به دیوان عالی کشور ارسال نمود که پس از وصول و ثبت در دبیرخانه برای رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. عضو ممیز - جواد اسلامیهیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد ن. ب. ا. حسب اعلام اداره ثبت اسناد و املاک شهرستان کلات به شرح برگ 22 پرونده در جریان عملیات مقدماتی ثبت قطعه --- تحت پلاک --- و قطعه --- تحت پلاک --- اشتباه پیش آمده بنابراین: الف - قرار عدم صلاحیت مورد اشاره در فوق در خصوص خواسته خواهان دایر به اصلاح سند مالکیت پلاک --- ب. ت. ب. بند 4 ماده 25 اصلاحی قانون ثبت نتیجتا صحیح تشخیص و مستندا به ماده 28 ق.آ.د...م. تایید می‌گردد. ب - قرار عدم صلاحیت موصوف در خصوص حق ارتفاق (عبور و مرور) ب. ت. ب. این که امر از صلاحیت هیات نظارت خارج است موجه و شایسته تایید نبوده و مستندا به ماده اخیرالذکر با تشخیص صلاحیت دادگاه نقض می‌گردد.پرونده به دادگاه اعاده می‌شود تا نسبت به آنچه در صلاحیت او تشخیص شده رسیدگی و تصمیم مقتضی اتخاذ نماید و نسبت به آنچه خارج از صلاحیت اوست بدل پرونده تشکیل و به مرجع صالح ارسال نماید. شعبه --- دیوان عالی کشوررئیس: جواد اسلامی مستشار: حسن قاسمی