مرجع صالح رسیدگی به بزه توهین و افترا در فضای مجازی

مرجع صالح رسیدگی به بزه توهین و افترا در فضای مجازی خ. م.: در تاریخ 2 اسفند 1394، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی کرد که در آن دو متهم به اتهام انتشار عکس‌های شاکی و ارتکاب توهین و افترا تحت تعقیب قرار داشتند. شاکی با ارائه شکایت خود به دادسرای عمومی و انقلاب ورامین، ادعا نمود که فردی با نام مستعار اقدام به هک اطلاعات وی و تهدید او کرده است. پس از انجام تحقیقات، دو نشانی اینترنتی متعلق به متهمان شناسایی گردید و دادسرای ورامین قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی دادسرای اصفهان صادر کرد. با این حال، شعبه دوم بازپرسی اصفهان با استناد به رای وحدت رویه 721 دیوان عالی کشور و ماده 310 قانون آیین دادرسی کیفری، قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی دادسرای ورامین صادر نمود. دیوان عالی کشور با استناد به مواد 664 و 665 قانون آیین دادرسی کیفری، اختلاف موجود را حل و صلاحیت دادسرای ورامین را تایید کرد. این رای بر اساس اصول قانونی مربوطه و ب. ت. ب. نقش زیان‌دیده در وقوع بزه صادر گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/12/02 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: رسیدگی به بزه توهین و افترا در فضای مجازی،در صلاحیت دادگاهی است که زیان دیده در حوزه قضایی آن حضور دارد. رای خلاصه جریان پرونده آقای س.ع. الف. و خانم م.ن. به اتهام انتشار عکس‌های شاکی م. م. در فضای مجازی و توهین و افترا حسب شکایت آقای م. تحت تعقیب واقع شده اند. بدین شرح که شاکی با طرح شکایت در دادسرای عمومی و انقلاب ورامین مدعی شده است شخصی با نام مستعار ن.ش مبادرت به هک کردن اطلاعات و عکس و فیلم خانوادگی وی نموده و تهدید و افترا نموده است.(ص 1 ) پس از صدور دستور جهت انجام تحقیقات و ارائه برخی مستندات ،یکی از آی پی ها در اختیار شماره تلفن، متهم به نام م.ن. اعلام شده است.(ص 23 ) و دیگری به نام س.ع. الف. در استان اصفهان اعلام شده است.(ص 23 ) به همین لحاظ بازپرس دادسرای عمومی و انقلاب ورامین قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی دادسرای عمومی و انقلاب ملک شهر اصفهان صادر نموده است.(ص 24 ) پرونده پس از موافقت دادیار اظهار نظر به دادسرای عمومی و انقلاب اصفهان ارسال و به شعبه دوم بازپرسی ارجاع شده است و مرجع اخیر نیز با این استدلال که صرف استفاده از آی پی در حوزه قضایی اصفهان ملاک صلاحیت و تشخیص محل وقوع جرم نبوده بلکه محل وقوع جرم، محل انتشار عکس ها و توهین و افترا و در واقع محل رسیدن داده پیام که حوزه قضایی ورامین م. ب. با وحدت ملاک از رای وحدت رویه 721 مورخ 1390/04/21 دیوان عالی کشور و به استناد ماده 310 قانون آیین دادرسی کیفری قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی دادسرای عمومی و انقلاب --‌- صادر و پس از موافقت دادیار اظهار نظر به لحاظ تحقق اختلاف پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای م. رضا الهی منش دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر ب. ت. ب. محتویات پرونده تایید صلاحیت دادسرای عمومی و انقلاب ورامین مورد تقاضاست. در خصوص حل اختلاف مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور در جرایمی که در تحقق آن رفتار و واکنش زیان دیده نیز موثر و جزء آخرین رکن مادی وقوع آن می‌باشد، محل وقوع بزه جایی است که بزه دیده در آن محل حضور داشته است و در بزه توهین و افترا در فضای مجازی نیز حدوث نتیجه در محلی است که زیان دیده حضور دارد و آراء وحدت رویه شماره 721 - 1390/04/21 در مزاحمت تلفنی و 729 - 1391/12/01 در کلاهبرداری مرتبط با رایانه مفهوما همین برداشت را مورد تاکید قرار داده و ماده 27 قانون تجارت الکترونیکی نیز ورود داده پیام به سیستم اطلاعاتی مخاطب را منشاء اثر دانسته است لهذا به استناد ماده 664 و 665 قانون آیین دادرسی کیفری با تایید نظر آقای بازپرس شعبه دوم دادسرای عمومی و انقلاب اصفهان به صلاحیت دادسرای عمومی و انقلاب ورامین (شعبه پنجم بازپرسی) حل اختلاف می‌نماید. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون رضا فرج اللهی - عبدالحمید مرتضوی