مرجع قضایی صالح رسیدگی به درخواست پرداخت دیه از بیت المال

رأی خلاصه جریان پرونده بازپرس شعبه چهارم دادسرای جنائی تهران مأمور رسیدگی به پرونده قتل مرحوم ج. ج. که حسب اظهار اولیاء‌دم مقتول متعاقب وقوع تصادف بین اتومبیلی که راننده‌اش بوده و یک دستگاه موتورسیکلت با راکب موتورسیلکت درگیر و ضربات وارد شده از سوی راکب موتورسیکلت به او باعث مرگش شده ، طی مشروحه مورخ ۱۳۹۴/6/7 با اعلام این که به متهم دسترسی حاصل نگردیده و در وضعیت فعلی پرونده امکان اظهارنظر درخصوص عمدی یا غیرعمدی بودن جنایت نیست از دادگاه کیفری یک تهران به استناد ماده 487 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 تقاضای اقدام قانونی نموده است . پرونده به شعبه 9 دادگاه کیفری یک تهران ارجاع گردیده و این شعبه به موجب رأی مورخ ۱۳۹۴/7/6 رسیدگی به پرونده را چه «به عنوان قتل غیرعمدی یا متواری بودن متهم و محترم بودن خون مسلمان و نتیجتاً لزوم پرداخت دیه از بیت‌المال» خارج از صلاحیت خود دانسته و به استناد ماده 302 ق.ا.د.ک. قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت دادگاه کیفری دو تهران صادر کرده است . پس از آن پرونده به دادگاه کیفری دو تهران ارسال و به شعبه 1022 ارجاع گردیده و این شعبه نیز طبق دادنامه شماره 1239-۱۳۹۴/10/26 با این استدلال که با «فرض فوت مقتول در اثر ضربه لگد قاتل و عدم شناسایی قاتل ب. ت. ب. بندهای الف و پ ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری ب. ت. ب. نوع مجازات و میزان دیه اتخاذ تصمیم در مورد پرداخت دیه مقتول از بیت‌المال نیز در صلاحیت دادگاه کیفری یک بوده» ضمن نفی صلاحیت خود قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت دادگاه کیفری یک تهران صادر کرده است . پرونده به لحاظ حصول اختلاف در صلاحیت و برای حل آن به دیوان عالی کشور ارسال و پس از وصول و ثبت در دبیرخانه دیوان به این شعبه ارجاع گردیده است . عضو ممیز ـ جواد اسلامی هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید . پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور درخصوص اختلاف حاصل در صلاحیت بین دادگاه‌های کیفری دو (شعبه 1022) و کیفری یک (شعبه 9) تهران برای تعیین دیه مرحوم ج. ج. ، در اجرای ماده 487 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ، نظر به این که میزان دیه به نوع قتل بستگی ندارد و با عنایت به این که طبق ماده 382 قانون آیین دادرسی کیفری : «دادگاه کیفری یک فقط در صورت کیفرخواست و در حدود آن مبادرت به رسیدگی و صدور رأی می‌کند» بنابراین رسیدگی به درخواست اولیاء‌دم مقتول از صلاحیت دادگاه کیفری یک خارج است و مستنداً به ماده 28 قانون آیین دادرسی ... مدنی با تأیید صلاحیت دادگاه کیفری دو تهران (شعبه 1022) حل اختلاف می‌نماید . شعبه 34 دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون جواد اسلامی - حسن قاسمی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی مرجع قضایی صالح رسیدگی به درخواست پرداخت دیه از بیت المال در تاریخ 18 بهمن 1394، دیوان عالی کشور به بررسی اختلاف صلاحیت بین دادگاه‌های کیفری یک و دو در مورد یک پرونده قتل پرداخت. این پرونده ناشی از تصادف بین یک اتومبیل و یک موتورسیکلت بود که در پی آن، راکب موتورسیکلت به دلیل ضربات وارده جان خود را از دست داد. بازپرس دادسرای جنایی با استناد به ماده 487 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، از دادگاه کیفری یک درخواست اقدام قانونی نمود. دادگاه کیفری یک، با صدور قرار عدم صلاحیت، پرونده را به دادگاه کیفری دو ارجاع داد. دادگاه کیفری دو نیز با صدور قرار عدم صلاحیت، اعلام کرد که تعیین دیه مقتول به صلاحیت دادگاه کیفری یک مربوط می‌شود. در نهایت، دیوان عالی کشور با استناد به ماده 382 قانون آیین دادرسی کیفری و ماده 28 قانون آیین دادرسی مدنی، صلاحیت دادگاه کیفری دو را تایید و اختلاف را حل و فصل نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/18 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: رسیدگی به درخواست اولیاء دم مبنی بر پرداخت دیه از بیت المال، در صلاحیت دادگاه کیفری دو است. رای خلاصه جریان پرونده بازپرس شعبه چهارم دادسرای جنائی تهران مامور رسیدگی به پرونده قتل مرحوم ج. ج. که حسب اظهار اولیاء‌دم مقتول متعاقب وقوع تصادف بین اتومبیلی که راننده‌اش بوده و یک دستگاه موتورسیکلت با راکب موتورسیلکت درگیر و ضربات وارد شده از سوی راکب موتورسیکلت به او باعث مرگش شده، طی مشروحه مورخ 1394/06/07 با اعلام این که به متهم دسترسی حاصل نگردیده و در وضعیت فعلی پرونده امکان اظهارنظر در خصوص عمدی یا غیرعمدی بودن جنایت نیست از دادگاه کیفری یک تهران به استناد ماده 487 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 تقاضای اقدام قانونی نموده است. پرونده به شعبه --- دادگاه کیفری یک تهران ارجاع گردیده و این شعبه به موجب رای مورخ 1394/07/06 رسیدگی به پرونده را چه «به عنوان قتل غیرعمدی یا متواری بودن متهم و محترم بودن خون مسلمان و نتیجتا لزوم پرداخت دیه از بیت‌المال» خارج از صلاحیت خود دانسته و به استناد ماده 302 ق.ا.د.ک. قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت دادگاه کیفری دو تهران صادر کرده است. پس از آن پرونده به دادگاه کیفری دو تهران ارسال و به شعبه --- ارجاع گردیده و این شعبه نیز طبق دادنامه شماره --- - 1394/10/26 با این استدلال که با «فرض فوت مقتول در اثر ضربه لگد قاتل و عدم شناسایی قاتل ب. ت. ب. بندهای الف و پ ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری ب. ت. ب. نوع مجازات و میزان دیه اتخاذ تصمیم در مورد پرداخت دیه مقتول از بیت‌المال نیز در صلاحیت دادگاه کیفری یک بوده» ضمن نفی صلاحیت خود قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت دادگاه کیفری یک تهران صادر کرده است. پرونده به لحاظ حصول اختلاف در صلاحیت و برای حل آن به دیوان عالی کشور ارسال و پس از وصول و ثبت در دبیرخانه دیوان به این شعبه ارجاع گردیده است. عضو ممیز - جواد اسلامی هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص اختلاف حاصل در صلاحیت بین دادگاه‌های کیفری دو (شعبه --- ) و کیفری یک (شعبه --- ) تهران برای تعیین دیه مرحوم ج. ج.، در اجرای ماده 487 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ، نظر به این که میزان دیه به نوع قتل بستگی ندارد و با عنایت به این که طبق ماده 382 قانون آیین دادرسی کیفری: «دادگاه کیفری یک فقط در صورت کیفرخواست و در حدود آن مبادرت به رسیدگی و صدور رای می‌کند» بنابراین رسیدگی به درخواست اولیاء‌دم مقتول از صلاحیت دادگاه کیفری یک خارج است و مستندا به ماده 28 قانون آیین دادرسی... مدنی با تایید صلاحیت دادگاه کیفری دو تهران (شعبه --- ) حل اختلاف می‌نماید. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون