مصادیق عدم احراز رشد عقلی مرتکب (م 91 ق.م.ا)

رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه ۹۸۰۹۹۸۵۱۸۵۳۰۱۳۱۱ شعبه ۵ دادگاه کیفری یک ( ویژه قتل ) * رضوی تصمیم نهایی شماره ۱۴۰۱۲۵۳۹۰۰۰۳۱۸۳۷۳۰ شکات:۱. خانم ف. ه. ز. فرزند چاری ۲. اقای ع. ا. ه فرزند م. با وکالت اقای م. ج. فرزند م. به نشانی * ۴ ۳. خانم گ. ا. ه فرزند م. متهم: اقای د. ر. خ. فرزند ح. با وکالت اقای م. ا. فرزند ح. به نشانی * دوم اتهام ها. مباشرت در قتل عمدی یک نفر مرد مسلمان بسمه تعالی:در تاریخ بیست و هشتم خرداد ماه یکهزارو چهارصد و یک خورشیدی دادگاه در وقت فوق العاده به تصدر امضای کنندگان ذیل تشکیل است.پرونده تحت نظر است.دادگاه ب. ت. ب. تکمیل رسیدگی ها و با استعانت از خداوند متعال و پس از شور بین اعضای و اعلام ختم رسیدگی به شرح ذیل مبادرت بصدور رای می نماید. گردش کار:مقارت ساعت ۱۸/۳۰ مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۱۴ و برابر اعلام نیروهای انتظامی * دایر به اینکه متعاقب درگیری بین دو نفر از جوانان روستای ( نام ر. ) از توابع * با هویت اقای د. ر. فرزند ح. و مرحوم اقای ( ی. ا. ) رخ داده است.اقای ی. ا. بوا سطه شدت جراحات در * فوت شده است.مقامات قضایی و مامورین انتظامی به محل رفته و به همراه تیم های پزشکی و شرح مشاهدات خود را منعکس نموده اند. ( رای دادگاه ) براساس یک فقره کیفرخواست صادر شده از دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان سرخس به شماره ۸۵۹ مورخه ۱۳۹۹/۰۹/۳۰ اقای د. ر. فرزند ح. متولد ۱۳۸۲/۰۲/۲۸ ( متهم بدو زمان ارتکاب قتل پانزده سال و نه ماه داشته است ) میزان تحصیلات ابتدایی با وکالت م. ا. متهم است.به ارتکاب یک فقره قتل عمد مرد مسلمان مرحوم، ی. اکره با ایراد ضرب چوب به سر مرحوم منتهی به خونریزی مغزی و شکستگی جمجمه دلایل کیفرخواست عبارتند از:شکایت اولیای دم که صرفا تقاضای اعمال قصاص داشته اند، ودر اخرین جلسه رسیدگی اعلام داشته اند چنانچه قتل غیر عمدی تلقی شود. ما خواستار دیه نخواهیم بود.شهادت شهود، گواهیهای پزشکی قانونی اقاریر متهم در مراحل تحقیقات مقدماتی دادگاه بابرسی های بعمل امده و اینکه براساس اقاریر متهم که زدن با چوب را اینگونه توضیح داده است:چوب را دور سرم حرکت می دادم و می چرخاندم ممکن است.به مرحوم اصابت کرده باشد.، شهود نیز بالاتفاق مراتب زدن با چوب توسط متهم را شهادت داده اند انها همگی اعلام داشته اند ابتدا مرحوم به متهم حمله کرد و با چوب اورا زد.لیکن این متهم بود که ناگهان از پشت سر به مرحوم حمله و با چوب ( ظاهرا چوب چوپانی بوده است ) ، به سر مرحوم زده سایر قراین و امارات بین در پرونده گویای ان است.که مرحوم با چوبی که توسط متهم زده است.به قتل رسیده است.عملی که نوعا کشندگی ان بر همگان روشن و اشکار است.و عرف این عمل را با همان توصیف بیان شده نوعا کشنده می داند.لیکن مشکل عمده قانونی که در انتساب عمل به متهم بوجود امده صغر سن و نظریات مکرر کمیسیون های تخصصی پزشکی قانونی است. در اولین گواهی پزشکی و تعیین علت فوت اعلام شده است.علت فوت خونریزی مغزی و شکستگی جمجمه در اثر اصابت جسم سخت بوده است.موضوع در کمیسیون پزشکی مطرح حالات روحی و روانی متهم مورد بررسی قرار گرفته و اعلام شده است.از نامبرده مصاحبه روانپزشکی بعمل امد، نتایج ازمون های هوش بررسی شد.وی مبتلا به درجاتی از اختلال پیش فعالی، کم تمرکزی در زمینه ی مشکلات هوش ( هوش مرزی ) است.این افراد در زمینه کنترل هیجانی و احساسات و حل مساله دچار مشکل می باشند.جناب بازپرس با تاکید بر این موضوع که کمیسیون بصورت کلی اظهارنظر نموده است.مجدد از کمیسیون تخصصی خواسته اند که بصورت کاملا واضح در موضوع اظهارنظر نمایند.در کمیسیون بعدی چنین اظهارنظر شده است.از نامبرده در معیت مامور مربوطه ارزیابی لازم بعمل امد ازمون های انجام شده بررسی شده نامبرده فاقد اختلال عمده روان پزشکی بوده و سن عقلی وی معادل سن تقویمی است.در حال حاظر قادر به درک ماهیت جرم م. ب.. لیکن رشد عقلی در وی کامل نیست، علیرغم این نظر جناب دادستان مبادرت به صدور کیفرخواست کرده اند بهر صورت دادگاه نیز پس از چند جلسه رسیدگی و بررسی جوانب موضوع و طرح سوالات مختلف از متهم برای یک نوبت دیگر نظر کمیسیون تخصصی پزشکی را اخذ نمودیم که در اخرین نظر خود اعلام داشته اند:ب. ت. ب. معاینه روز جاری و شرح حال، محتویات پرونده و نتایج معینات قبلی در این سازمان و بررسی ازمون های انجام شده رشد و کمال عقلی نامبرده در تاریخ مورد نظر مقام محترم قضایی ( تاریخ ارتکاب بزه انتسابی ) احراز نشد.بهرصورت براساس ماده ۹۱ قانون مجازات اسلامی داشته است.در جرایم موجب حد یا قصاص هرگاه افراد بالغ کمتر از ۱۸ سال ماهیت جرم انجام شده و یا حرمت ان را درک نکنند و با در رشد و کمال عمل انان شبهه وجود داشته باشد. حسب مورد ب. ت. ب. سن انها به مجازات های مقرر در ان فصل محکوم می شوند.دادگاه نیز برای تشخیص رشد و کمال عقل می تواند از نظر پزشکی قانونی را استعلام یا از هر طریق دیگر که منقضی بداند استفاده کند.اصولا موضوع رشد و کمال عقل این متهم برای مقامات قضایی دادسرا محل تردید بوده است.که چندین نوبت از کمیسیون های تخصصی استعلام نموده اند ودر کلیه پاسخ های داده شده به عدم رشد و کمال عقل متهم اشاره شده است.ما نیز انصافا از حرکات و سکنات متهم وی را نوجوانی که به کمال و رشد عقلی لازم نرسیده است.یافتیم نظریه های کمیسیون های پزشکی نیز کاملا با جهات مسلم و شخصیت ظاهری و فیزیکال متهم منطبق است. ودر واقع حکم به قصاص چنین متهمی نه با قانون منطبق است.و نه با انصاف، دفاعیات وکیل اولیای دم اگر چه در غالب موارد با محتویات پرونده و امور مسلم از قبیل اینکه اظهار داشته اند متهم حاضر چوپان است.و چند صد گوسفند را چوپانی می کند و ….همخوان و منطبق است.و لیکن در رد و عدم پذیرش نظریه های کمیسیون پزشکی و در عدم رشد و کمال عقلی منصفانه و مطابق با واقع امر نیست بهر صورت ب. ت. ب. محتویات پرونده، اقرار نسبی متهم به اینکه در زمان گرداندن چوب ممکن است.به مرحوم اصابت کرده باشد.کیفرخواست صادر شده و دفاعیات وکلای طرفین، گزارش معاینه جسد، ارتکاب اصل قتل مرحوم ی. اکره توسط متهم اقای د. ر. فرزند ح. و عمدی بودن این قتل به اعتبار فعل نوعا کشنده به اتکای حصول علم عادی و طبیعی در نزد این دادگاه محرز و ثابت م. ب..، لیکن از توجه به اینکه وی نوجوان است.و من حیث المجموع فاقد قوه تمیز و تشخیص و به رشد و کمال عقلی هم نرسیده است.فلذا مستندا به مواد ۹۱و ۸۹ ناظر به بند ب ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ ضمن صدور حکم به سقوط قصاص نفس و ترتب ضمان و دیه برچنین قتلی و رعایت ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ مشارالیه را به پرداخت یک فقره دیه کامل بعلاوه، تحمل ۵سال حبس که به صورت نگهداری در کانون اصلاح و تربیت با احتساب ایام بازداشت قبلی خواهد بود محکوم می شود.، این حکم حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجامخواهی در دیوان محترم عالی کشور خواهد بود./ت مستشاران دادگاه -م. ش. پ. ف. غ. م. فهرست دادگاه بدوی نقد رأی