مصداق جرم نبودن عمل و اعاده دادرسی

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: به حکایت محتویات پرونده خانم م. س. ذ. در تاریخ ۱۳۹۹/۱۰/۲۱ به طرفیت اقای ا. س. ف. دادخواستی به خواسته طلاق به *تقدیم نموده که جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع گردیده است.خ. د. ت. خواسته اعلام کرده است.که درتاریخ ۱۳۹۳ باخوانده ازدواج نموده است.و در حال حاضر قادر به ادامه زندگی مشترک نمی باشد. لذا با استناد به استشهادیه پیوست درخواست طلاق دارد. ۶ نفر امضای کنندگان استشهادیه پیوست دادخواست گواهی نموده اند که زوج از تاریخ ۹۸/۵/۱۶ منزل مشترک را ترک نموده و خواهان ۴ ماه به تنهایی در منزل مشترک مستقر بوده است.و از تاریخ ترک منزل تاکنون که به مدت یکسال و نیم م. ب.. مراجعتی نداشته است.لذا به دلیل عدم تهیه منزل توسط همسر خویش در منزل پدری سکونت گزیده است.و خواهان علیرغم محکومیت به پرداخت نفقه در طول این مدت نفقه ای پرداخت نکرده و سبب عسر و حرج خواهان شده است. خ. د. ج. مورخ ۹۹/۱۱/۲۷ دادگاه اظهار داشته: … تا تاریخ ۹۸/۵/۱۵ زندگی مشترک داشته ایم و به علت درگیری که با پدر و مادر خوانده پیدا کرده ام شوهرم از من خواست که به منزل پدرم بروم تا تکلیفم را روشن کند و مهر ماه ۹۸ با اظهارنامه همسرم به منزل مشترک برگشتم و شوهرم در منزل نبود و چهارماه تنها زندگی نموده بعد هم امدند وسایل مرا به منزل پدرم اورده و از ان زمان یعنی ۹۸/۱۰/۱۵ در منزل پدرم زندگی می کنم ضمنا قرار داد منزل تمام شده بود و اینک حدود یکسال بیشتر است.که سراغی از من نگرفته و مرا بحال خود رها نموده خ. د. پ. اظهار داشته است: خواهان تا ۹۸/۱۰/۱۵ در منزل مشترک حضور داشته و چون محل کار من *بیاید و وی نیامد و من نیز وسایل و جهیزیه همسرم را به منزل پدرش برده ام … خواستار برگشت وی به منزل مشترک هستم و با طلاق همسرم موافق نمی باشم. در ادامه خ. گ. ا..…. همسرم در مشاوره گفت نمی خواهد دیگر با من زندگی نماید. … و هیچ اقدامی بعد از رد تمکین خوانده جهت ادامه زندگی مشترک ننموده است. زوج ضمن تقدیم لایحه اعلام کرده است.بدلیل شغل با تهیه منزل در *برود و او نرفته است.نفقه زوجه در پرونده مطروحه پرداخت کرده است. دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر کرده است.همچنین قرار استماع شهادت شهود زوجه را نیز صادر نموده است. داوران زوجین موفق با ایجاد صلح و سازش نشده اند. دادگاه در جلسه مورخ ۱۴۰۰/۱/۲۸ اظهارت طرفین را استماع و بدون استماع شهادت شهود زوجه ختم رسیدگی را اعلام نموده است. قاضی مشاور عقیده بر صدور رای به بطلان دعوی اعلام کرده است.دادگاه بموجب دادنامه شماره ۰۰۷۵ مورخ ۱۴۰۰/۱/۲۹ چنین رای داده است: ب. ت. ب. محتویات پرونده از جمله مخالفت زوج با طلاق دادن همسر خود و طرح دعوی تمکین که در حال رسیدگی است.واینکه از سوی خوهان دلیلی بر تخلف زوج از شروط ضمن عقد و ترک منزل ارائه نشده است. موجبی برای تحقق وکالت تفویضی در سند ازدواج و استفاده زوجه از شروط ضمن عقد و ترک منزل ارائه نشده است.موجبی برای تحقق وکالت تفویضی در سند ازدواج و استفاده زوجه از ان وجود ندارد. لذا دادگاه دعوی خواهان را غیر ثابت دانسته و مستندا به ماده دو قانون حمایت خانواده و ماده ۱۹۷ قانون ایین دادرسی مدنی و نظر موافق قاضی محترم مشاور حکم بر بطلان ان صادر می نماید. باتجدیدنظر خواهی وکیل زوجه شعبه *متکفل رسیدگی گردیده است. در جلسه مورخ ۱۴۰۰/۴/۱۳ دادگاه شهادت شهود زوجه را استماع کرده است.که اجمالا اظهارات زوجه را به نقل از مادر وی تایید نموده اند. زوج در این جلسه در خصوص نفقه ز. گ. ا.: … من نفقه تا تاریخ ۹۸/۱۰/۲۸ که ایشان حکم گرفته است.را پرداخت کردم و نفقه بعد از این تاریخ را پرداخت نکرده ام چون من نمی دانستم ماهیانه چه مبلغ باید بدهم. زوج در پاسخ این سیوال دادگاه که چرا از تاریخ ۹۹/۱/۲۵ تا تاریخ ۹۹/۱۱/۳۰ بازگشت به منزل مشترک نداشته اید گفته است: اولا منزل مشترک در تاریخ ۹۸/۱۰/۱۳ قرارداد اجاره اش تمام شد و من یک منزل در *در تاریخ ۹۹/۸/۱ به مدت یکسال اجاره کردم و بعد از ان هم یک خانه دیگر از ۹۹/۱۱/۱ تا ۱۴۰۰/۱۱/۱ گرفتم برای اینکه ایشان بیاید زندگی کند ولی ایشان حاضر به زندگی در *نشد. دادگاه پس از اعلام ختم رسیدگی بشرح دادنامه شماره ۹۹۳۵ مورخ ۱۴۰۰/۴/۱۴ با عدم احراز ترک منزل بمدت شش ماه توسط زوج رای صادره ار صحیح تشخیص و ضمن رد اعتراض معترض دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید نموده است. سپس براساس فرجامخواهی زوجه ( خواهان بدوی ) پرونده بدیوانعالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. لوایح فرجامی تکرار مطالب قبلی است.در صورت لزوم هنگام شور قرائت خواهدگردید. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره ۹۹۳۵ ۱۴۰۰/۴/۱۴ فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد. رأی متن رأی رای شعبه فرجامخواهی خانم م. س. ذ. نسبت بدادنامه شماره ۹۹۳۵ مورخ ۱۴۰۰/۴/۱۴ صادره از شعبه *که حسب مفاد ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *انشه. ان در خصوص دعوی ف.خواه به طرفیت فرجامخوانده بخواسته صدور حکم طلاق بدلیل تحقق بندهای ۱ و ۲ و ۸ از شرایط عقد و عسر و حرج حاصل از ان حکم به بطلان صادر گردیده وارد م. ب.. زیرا ۱- دادگاه صرفا در خصوص تحقق بند ۸ اظهارنظر نموده است.و از اظهار نظر در خصوص بندهای ۱ و ۲ غفلت کرده است.و دادنامه از این جهت واجد نقص م. ب.. ۲- خواهان قبل جلسه اول دادرسی با تقدیم لوایح ضمن توضیح خواسته به عسر و حرج نیز استناد کرده است.دادگاه در این خصوص نیز اظهار نظر نکرده است. ۳- اظهارات زوج درخصوص اتمام مدت اجاره منزل مشترک وانتقال جهیزیه زوجه توسط او بمنزل پدر زوجه بااظهارات زوجه تطابق دارد. پس ترک منزل توسط زوجه اختیاری نبوده است.و پس از تخلیه منزل استیجاری زوج اقدام به اجاره منزل ننموده است. ۴- زوج در جلسه دادگاه تجدیدنظر اقرار نموده است.نفقه معوقه زوجه را تا تاریخ ۹۸/۱۰/۲۸ پس از محکومیت پرداخت کرده است.اگر از جهت تحقق شرط قابل دفاع محسوب گردد. لیکن این نحو دستیابی زوجه به نفقه قطعا از موجبات عسر و حرج است. ۵- زوج در همین جلسه اقرار کرده است.پس از ان تاریخ نفقه زوجه پرداخت نکرده است.پس بند ۱ شرایط ضمن عقد محقق شده است. ۶- دادخواست تمکین طرح شده از ناحیه زوج طبق اظهار طرفین محکوم به بطلان گردیده است.و دادخواست دوم نیز هنوز منتهی به رای نشده است. بنابه مراتب مذکور باستناد بند ۵ ماده ۳۷۱ و شق الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد را به دادگاه محترم صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می نماید./ا۴۰۰/۷/۲۶ شعبه * رییس: ج. ق. مستشار: دکتر ح. ح. فهرست خلاصه جریان پرونده متن رأی نقد رأی مصداق جرم نبودن عمل و اعاده دادرسی رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص درخواست اعاده دادرسی صادر گردید. در این رای، شعبه به این نکته اشاره کرد که مطالب مطرح‌شده در درخواست عمدتاً شامل دفاعیات ماهیتی و فرجام‌خواهی بوده و بررسی آنها د. ا. م. از رسیدگی مجاز نمی‌باشد. بر اساس بندهای ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری، شعبه اعلام نمود که عمل ارتکابی دارای وصف مجرمانه بوده و مشمول هیچ‌یک از موارد معافیت قانونی نمی‌باشد. همچنین، مجازات تعیین‌شده (قصاص) مطابق با قانون و بیش از مجازات مقرر نیست. بنابراین، درخواست اعاده دادرسی رد و به موجب ماده 476 قانون آیین دادرسی کیفری، قرار رد آن صادر گردید. همچنین، تقاضای تعویق اجرای حکم نیز منتفی اعلام گردید. رای شعبه دیوان عالی کشور متقاضی: اقای و. س. م. ا. فرزند خ. با وکالت اقای ح. ر. گ. و خانم ل. ع. موضوع رسیدگی: درخواست اعاده دادرسی نسبت به دادنامه شماره *صادره از شعبه * هییت شعبه اقایان: س. ع. ا. ل. ر. (رئیس) و س. م. ق. م. (مستشار) و غ. ا. م. (عضو معاون) در خصوص تقاضای اعاده دادرسی اقای و. س. م. ا. فرزند خ. با وکالت اقای ح. ر. گ. و خانم ل. ع. ب. ت. ب. اینکه مطالبی که در تقاضای مذکور مطرح گردیده است.عمدتا دفاعیات ماهیتی است.و طبع فرجام خواهی دارد. که موجبی برای بررسی انها در این مقطع از رسیدگی (اعاده دادرسی) وجود ندارد. و اصولا بررسی دفاعیات ماهیتی در مرحله رسیدگی در دادگاه انجام می‌گیرد و نقد و ارزیابی مبانی و استدلال ارای و تاکید بر عدم ارتکاب بزه یا عدم تحقق ارکان ان و ایراد به شیوه رسیدگی و نحوه احراز بزهکاری و مجازات تعیین شده با مستندات قانونی دادگاه از موارد تجویز و انطباق با هیچ یک از بندهای ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری به شمار نمی اید و از طرفی هر دلیل و سند و مدرک که در زمان رسیدگی ماهوی در دادگاه در دسترس باشد. از دلایل موضوع بند ج ماده 474 قانون مذکور محسوب نمی شود. و ب. ت. ب. اینکه بزه مندرج در دادنامه مورد اعاده دادرسی واجد وصف مجرمانه بوده و ارتکاب ان جرم م. ب.. و بند چ ماده 474 قانون مارالذکر که اشعار می دارد. عمل ارتکابی جرم نباشد. ناظر به مواردی است.که قانونا ان عمل جرم شناخته نشده (جرم انگاری نشده) است.و اگر قبلا جرم بوده نسخ نگردیده باشد. و یا عمل ارتکابی مشمول مقررات مرور زمان قرار گرفته باشد. و کیفری بر عمل ارتکابی مترتب نباشد. و یا عمل ارتکابی مشمول عفو عمومی قرار گرفته و مجازات ان منتفی شده باشد. و … در حالی که قتل عمد موضوع دادنامه مورد اعاده دادرسی واجد وصف کیفری بوده و منطبق با هیچ یک از موارد مذکور نبوده و عدم وجود دلیل بر تحقق ان، انرا از وصف کیفری خارج نمی نماید. و در ضمن مجازات تعیینی برای چنین عمل ارتکابی قصاص بوده و بیش از مجازات مقرر در قانون نمی‌باشد. علیهذا تقاضای مذکور مورد پذیرش نبوده و مستندا به ماده 476 قانون ایین دادرسی کیفری قرار رد ان صادر می‌گردد. و نتیجتا تقاضای تعویق اجرای حکم نیز منتفی م. ب.. مستشار س. م. ق. م. عضو معاون غ. ا. م.