مصداق شخص ثالث موضوع قانون بیمه اجباری

رأی خلاصه جریان پرونده در پرونده پیوست آقای م. ر. به وکالت از آقای پ. ب.ش. د. ب. ط. شرکت بیمه ... و آقای … س.الف. م. به خواسته صدور حکم به محکومیت خواندگان به پرداخت 33% دیه کامل مربوط به خواهان موضوع دو فقره گواهی پزشکی قانونی به نرخ یوم الاداء به علاوه کلیه خسارات قانونی وارده م. ب. 51000000 ریال با این توضیح که « ... موکل مکانیک م. ب. در حین تعمیر خودرو پیکان سواری شماره ... متعلق به س.الف. م. دچار سانحه شده است و در اثر این حادثه مصدوم و به بیمارستان منتقل شده است با عنایت به اینکه هیچ کس پشت فرمان نبوده و خودروی مذکور خود به خود حرکت نموده و به موکل برخورد نموده پرونده ای در دادسرا تشکیل ولی ب. ت. ب. اینکه تقصیری از ناحیه راننده ( مالک) خودروی مذکور به دلیل عدم رانندگی صورت نگرفته بود منتهی به رأی برائت خ. ر. د. یعنی راننده می گردد. علیهذا ب. ت. ب. مراتب فوق تقاضای رسیدگی و صدور حکم به محکومیت خواندگان به میزان خواسته به علاوه کلیه خسارات قانونی وارده اعم از هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل و غیره از باب تسبیب و قاعده فقهی لاضرر و اتلاف و همچنین مستند به ماده 1 قانون اصلاح بیمه اجباری مسؤلیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی مصوب 1387 و تبصره های 2 و 5 همین ماده م. ا. .» به دادگستری خرم آباد تقدیم که پس از ثبت جهت رسیدگی در تاریخ 1393/9/23 به شعبه پنجم حقوقی خرم آباد ارجاع شده است شعبه مرجوع الیه پس از جری تشریفات قانونی از جمله صدور دستور ابلاغ نسخه ثانی دادخواست و تعیین وقت و تشکیل جلسه دادرسی و استماع اظهارات خواهان و دفاعیات خواندگان ختم رسیدگی را اعلام و برابر دادنامه شماره 93000896 مورخه 1393/11/27چنین رأی داده است « ... دادگاه پس از تعیین وقت رسیدگی و ملاحضه لایحه شرکت خوانده به شماره ثبتی ... و تصویر دادنامه شماره 93000896صادره از شعبه 101 جزایی خرم آباد که در آن تقصیر خ. ر. د. به اثبات نرسیده و حکم برائت وی صادر شده لذا دعوی را غیر وارد تشخیص و به استناد ماده 197 قانون آئین دادرسی مدنی حکم به بطلان دعوی صادر و اعلام می گردد، این رأی حضوری و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر استان م. ب.. » دادنامه صادره در تاریخ 1393/12/16 به آقای ر. ابلاغ مشارالیه به وکالت از آقای پ. ب. با تقدیم دادخواست که به شماره 9400017 مورخه 1394/1/20 ثبت گردیده ضمن اعتراض به دادنامه دادگاه بدوی از آن فرجام خواهی نموده که عمده دلایل فرجام خواهی عبارتند از : « ... 1- دارندگان وسایل نقلیه مسؤل جبران خسارات بدنی و مالی می باشند و قاضی محترم در رأی استدلال کرده که راننده تقصیر نداشته است و قانون دارنده را مسؤل میداند اعم از اینکه مقصر باشد یا نباشد، دارنده از نظر قانون اعم از مالک یا مقصر است پس مسؤلیت متوجه دارنده است و نیازی به اثبات تقصیر نیست 2- طبق تبصره 5 ماده 1 قانون مذکور منظور از حوادث هرگونه سانحه ای از قبیل تصادم، تصادف ، سقوط ، واژگونی، آتش سوزی، انفجار وسایل نقلیه موضوع این ماده و خساراتی که از محمولات وسایل مزبور به اشخاص وارد شود اولاً موارد تمثیلی اند و شامل موارد دیگری نیز می شود ثانیاً موکل اینجانب ثالث بوده و به سبب حوادث وسیله نقلیه مربوط به س.الف. م. دچار زیان های بدنی شده است و طبق تبصره 6 ماده 1 قانون مزبور دارنده و شرکت بیمه که قرارداد بیمه را منعقد نموده اند مسؤل می باشند 3- در خصوص اصل مسؤلیت قانونی دارنده هیچ گونه اختلافی وجود ندارد نص قانون است تبصره 2 ماده 4 قانون بیمه اجباری دارندگان وسایل نقلیه موتوری و مسؤلیت پیش بینی شده در قانون مطلق است و دارنده حتی با اثبات بی تقصیری خود از مسؤلیت معاف نمی شود ... 4- ب. ت. ب. اینکه موکل در حال تعمیر خودرو امتحان آن بوده که به طور اتفاقی با اینکه کسی پشت فرمان خودرو نبوده در داخل مغازه به حرکت در می آید و موکل را مصدوم می نماید و در این خصوص ب. ت. ب. اینکه تقصیری از طرف راننده صورت نگرفته دادگاه حکم برائت وی را صادر می نماید ولی از لحاظ حقوقی مسؤلیت دارنده وسیله نقلیه مطلق و نوعی م. ب. و طبق تبصره 2 ماده 4 و ماده 6 قانون بیمه اجباری دارندگان وسایل نقلیه موتوری 1387که به دلالت التزامی حاوی تعهد شرکتهای بیمه ای به جبران خسارات دارد به زیان دیدگان به لحاظ جنسیت و مذهب تاسقف تعهدات بیمه نامه م. ب. ... 5- ب. ت. ب. قاعده فقهی خون مسلمان نباید هدر برود و خون، جان و آبروی مسلمان در اسلام محترم شمرده شده و حصرت رسول (ص) آن را از حرمت خانه کعبه بالاتر دانسته اند و در اینجا با وجود نص صریح قانون حق موکل پایمال گردید ... » دادگاه پس از تبادل لوایح پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال کرده پس از وصول و ثبت در دفتر کل در تاریخ 1394/2/28 جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است . هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رإی می دهد : رأی شعبه دیوان عالی کشور اعتراض و فرجامخواهی آقای پ. ب. با وکالت آقای ر. بر دادنامه شماره 93/000896 - 1393/11/27 صادره از شعبه پنجم دادگاه عمومی حقوقی خرم آباد وارد است زیرا اولاً ب. ت. ب. تعریف مندرج در تبصره 6 ماده یک قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسؤلیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی درمقابل شخص ثالث مصوب 1387/4/16 مصدوم پرونده شخص ثالث محسوب می گردد و به مکانیک ، راننده مسبب حادثه اطلاق نمی گردد ثانیاً اطلاق تبصره 5 ماده یک قانون مذکور ( که هر گونه سانحه ای را یادآوری نموده ، از باب تمثیل مثالهایی ذکر نموده نه از باب حصر ) شامل حادثه موضوع پرونده نیز خواهد شد ثالثاً مصدوم پرونده جزو مستثنیات ماده 7 قانون سابق الذکر نیز نمی باشد بنابراین جزء مستثنی منه خواهد بود و مشمول سانحه دیده مگر اینکه ثابت شود ثالث خود مقصر حادثه بوده که در پرونده امر در این مورد تحقیق نشده است و کارشناسی انجام نگردیده است بنابه مراتب به تجویز بند الف از ماده 401 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته پرونده به شعبه صادر کننده رأی فرجامی اعاده تا پس از تحقیق اینکه آیا ثالث خود مقصر بوده یا خیر رأی مقتضی صادر فرمایند. شعبه 18 دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار حسین طالبی - علی شمس فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی مصداق شخص ثالث موضوع قانون بیمه اجباری در این پرونده، خواهان به نمایندگی از موکل خود علیه خواندگان، شامل شرکت بیمه و مالک خودرو، درخواست محکومیت به پرداخت 33% دیه کامل و خسارات قانونی به مبلغ 51,000,000 ریال را به دلیل وقوع سانحه در حین تعمیر خودرو مطرح کرده است. خواهان ادعا کرده که خودرو به طور خود به خود حرکت کرده و به وی برخورد نموده، در حالی که راننده هیچ تقصیری نداشته و بر اساس قانون، مسئولیت بر عهده دارنده خودرو است. <br>دادگاه بدوی با استناد به حکم برائت راننده، دعوی را غیر وارد تشخیص داده و بر اساس ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی، حکم به بطلان دعوی صادر کرده است. خواهان به این رای اعتراض کرده و در فرجام‌خواهی خود به مواد قانونی از جمله تبصره‌های 2 و 5 ماده 1 قانون اصلاح بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری و قاعده فقهی لاضرر استناد نموده است. <br>دیوان عالی کشور پس از بررسی، رای دادگاه بدوی را نقض کرده و پرونده را به شعبه صادرکننده رای فرجامی اعاده نموده تا تحقیقات لازم در خصوص مقصر بودن یا نبودن ثالث انجام گیرد و رای مقتضی صادر شود. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/06/01 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: شخص مکانیک که در حین تعمیر خودرو، به دلیل حرکت خودرو بدون راننده دچار سانحه شده است، شخص ثالث محسوب می‌شود. از این رو خسارت وارد به وی، مشمول خسارات موضوع قانون بیمه اجباری قرار می‌گیرد؛ مگر آنکه تقصیر وی در بروز این سانحه اثبات شود. رای خلاصه جریان پرونده در پرونده پیوست آقای م. ر. به وکالت از آقای پ. ب.ش. د. ب. ط. شرکت بیمه... و آقای … س.الف. م. به خواسته صدور حکم به محکومیت خواندگان به پرداخت 33 % دیه کامل مربوط به خواهان موضوع دو فقره گواهی پزشکی قانونی به نرخ یوم الاداء به علاوه کلیه خسارات قانونی وارده م. ب. 51000000 ریال با این توضیح که «... موکل مکانیک م. ب. در حین تعمیر خودرو پیکان سواری شماره... متعلق به س.الف. م. دچار سانحه شده است و در اثر این حادثه مصدوم و به بیمارستان منتقل شده است با عنایت به اینکه هیچ کس پشت فرمان نبوده و خودروی مذکور خود به خود حرکت نموده و به موکل برخورد نموده پرونده ای در دادسرا تشکیل ولی ب. ت. ب. اینکه تقصیری از ناحیه راننده (مالک) خودروی مذکور به دلیل عدم رانندگی صورت نگرفته بود منتهی به رای برائت خ. ر. د. یعنی راننده می‌گردد. علیهذا ب. ت. ب. مراتب فوق تقاضای رسیدگی و صدور حکم به محکومیت خواندگان به میزان خواسته به علاوه کلیه خسارات قانونی وارده اعم از هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل و غیره از باب تسبیب و قاعده فقهی لاضرر و اتلاف و همچنین مستند به ماده 1 قانون اصلاح بیمه اجباری مسولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی مصوب 1387 و تبصره های 2 و 5 همین ماده م. ا..» به دادگستری خرم آباد تقدیم که پس از ثبت جهت رسیدگی در تاریخ 1393/09/23 به شعبه پنجم حقوقی خرم آباد ارجاع شده است شعبه مرجوع الیه پس از جری تشریفات قانونی از جمله صدور دستور ابلاغ نسخه ثانی دادخواست و تعیین وقت و تشکیل جلسه دادرسی و استماع اظهارات خواهان و دفاعیات خواندگان ختم رسیدگی را اعلام و برابر دادنامه شماره --- مورخه 1393/11/27 چنین رای داده است «... دادگاه پس از تعیین وقت رسیدگی و ملاحضه لایحه شرکت خوانده به شماره ثبتی... و تصویر دادنامه شماره --- صادره از شعبه --- جزایی خرم آباد که در آن تقصیر خ. ر. د. به اثبات نرسیده و حکم برائت وی صادر شده لذا دعوی را غیر وارد تشخیص و به استناد ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به بطلان دعوی صادر و اعلام می‌گردد، این رای حضوری و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر استان م. ب.. » دادنامه صادره در تاریخ 1393/12/16 به آقای ر. ابلاغ مشارالیه به وکالت از آقای پ. ب. با تقدیم دادخواست که به شماره 9400017 مورخه 1394/01/20 ثبت گردیده ضمن اعتراض به دادنامه دادگاه بدوی از آن فرجام خواهی نموده که عمده دلایل فرجام خواهی عبارتند از: «... 1 - دارندگان وسایل نقلیه مسول جبران خسارات بدنی و مالی می‌باشند و قاضی محترم در رای استدلال کرده که راننده تقصیر نداشته است و قانون دارنده را مسول میداند اعم از اینکه مقصر باشد یا نباشد، دارنده از نظر قانون اعم از مالک یا مقصر است پس مسولیت متوجه دارنده است و نیازی به اثبات تقصیر نیست 2 - طبق تبصره 5 ماده 1 قانون مذکور منظور از حوادث هرگونه سانحه ای از قبیل تصادم، تصادف، سقوط، واژگونی، آتش سوزی، انفجار وسایل نقلیه موضوع این ماده و خساراتی که از محمولات وسایل مزبور به اشخاص وارد شود اولا موارد تمثیلی اند و شامل موارد دیگری نیز می‌شود ثانیا موکل اینجانب ثالث بوده و به سبب حوادث وسیله نقلیه مربوط به س.الف. م. دچار زیان های بدنی شده است و طبق تبصره 6 ماده 1 قانون مزبور دارنده و شرکت بیمه که قرارداد بیمه را منعقد نموده‌اند مسول می‌باشند 3 - در خصوص اصل مسولیت قانونی دارنده هیچ گونه اختلافی وجود ندارد نص قانون است تبصره 2 ماده 4 قانون بیمه اجباری دارندگان وسایل نقلیه موتوری و مسولیت پیش بینی شده در قانون مطلق است و دارنده حتی با اثبات بی تقصیری خود از مسولیت معاف نمی شود... 4 - ب. ت. ب. اینکه موکل در حال تعمیر خودرو امتحان آن بوده که به طور اتفاقی با اینکه کسی پشت فرمان خودرو نبوده در داخل مغازه به حرکت در می آید و موکل را مصدوم می‌نماید و در این خصوص ب. ت. ب. اینکه تقصیری از طرف راننده صورت نگرفته دادگاه حکم برائت وی را صادر می‌نماید ولی از لحاظ حقوقی مسولیت دارنده وسیله نقلیه مطلق و نوعی م. ب. و طبق تبصره 2 ماده 4 و ماده 6 قانون بیمه اجباری دارندگان وسایل نقلیه موتوری 1387 که به دلالت التزامی حاوی تعهد شرکتهای بیمه ای به جبران خسارات دارد به زیان دیدگان به لحاظ جنسیت و مذهب تاسقف تعهدات بیمه نامه م. ب.... 5 - ب. ت. ب. قاعده فقهی خون مسلمان نباید هدر برود و خون، جان و آبروی مسلمان در اسلام محترم شمرده شده و حصرت رسول (ص) آن را از حرمت خانه کعبه بالاتر دانسته اند و در اینجا با وجود نص صریح قانون حق موکل پایمال گردید... » دادگاه پس از تبادل لوایح پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال کرده پس از وصول و ثبت در دفتر کل در تاریخ 1394/02/28 جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رإی می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور اعتراض و فرجامخواهی آقای پ. ب. با وکالت آقای ر. بر دادنامه شماره --- - 1393/11/27 صادره از شعبه پنجم دادگاه عمومی حقوقی خرم آباد وارد است زیرا اولا ب. ت. ب. تعریف مندرج در تبصره 6 ماده یک قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی درمقابل شخص ثالث مصوب 1387/04/16 مصدوم پرونده شخص ثالث محسوب می‌گردد و به مکانیک، راننده مسبب حادثه اطلاق نمی گردد ثانیا اطلاق تبصره 5 ماده یک قانون مذکور (که هر گونه سانحه ای را یادآوری نموده، از باب تمثیل مثالهایی ذکر نموده نه از باب حصر) شامل حادثه موضوع پرونده نیز خواهد شد ثالثا مصدوم پرونده جزو مستثنیات ماده 7 قانون سابق الذکر نیز نمی‌باشد بنابراین جزء مستثنی منه خواهد بود و مشمول سانحه دیده مگر اینکه ثابت شود ثالث خود مقصر حادثه بوده که در پرونده امر در این مورد تحقیق نشده است و کارشناسی انجام نگردیده است بنابه مراتب به تجویز بند الف از ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته پرونده به شعبه صادر کننده رای فرجامی اعاده تا پس از تحقیق اینکه آیا ثالث خود مقصر بوده یا خیر رای مقتضی صادر فرمایند. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار