مطالبه سرقفلی از سوی مستأجر پس از صدور حکم تخلیه به‌دلیل تغییر شغل

رأی دادگاه بدوی درخصوص دادخواست خ. ه. آقایان م. و ع.د. فرزندان ر. با وکالت آقای ع.ج. به طرفیت آقایان س.ط. و ج.ی. خ. ر. د. با وکالت آقای هـ .الف. به خواسته صدور حکم به محکومیت خواندگان به پرداخت مبلغ سرقفلی (حق سرقفلی) به نرخ عادله روز با جلب نظر کارشناس و نیز محکومیت ایشان به پرداخت خسارات دادرسی، هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل با این توضیح که خ. ه. که مستأجرین م. ا. ملک پلاک ثبتی 3646/2426 بوده اند پس ازآنکه مرتکب تخلف قانونی و انتقال مورد اجاره ب. غ. شده اند به موجب درخواست مالک (خ. ر. د.) محکوم به تخلیه می گردند و بدیهی است که بابت حق کسب و پیشه مبلغی دریافت نداشته اند حالیه خ. ه. ادعا دارند ب. ت. ب. اینکه درخصوص ملک مذکور حق سرقفلی پرداخته اند حق خود را مطالبه نموده اند، ن. ب. ا. هرچند میان حق کسب و پیشه و حق سرقفلی تفاوت ماهوی وجود دارد (و به طور خلاصه حق کسب و پیشه ناشی از تلاش مستأجر در کسب وکار و نتیجتاً وقوع یک نحوه رونق تجاری در محل عین مستأجره است حال آنکه حق سرقفلی آن چیزی است که مستأجر در قبال پرداخت وجه بخشی از حقوق مالکانه موجر را به اختیار می گیرد) لکن درخصوص اینکه رویه قضائی به صورت شفاف برای مستأجرین دو حق کسب و پیشه جدا و سرقفلی جدا محاسبه کند وجود ندارد لکن معمولاً نظر کارشناسان که در صورت وجود حق سرقفلی مبلغ فوق العاده بالاتری را در نظر می گیرند مورد تأیید م. ب. بر این اساس دادگاه با این بیان که اولاً حق کسب و پیشه ناشی از مقدار توفیق کاسب در محل م. ب. و سرقفلی حق است که با پرداخت وجه کسب شده و حکم قاطعی بر اینکه تخلف مستأجر وفق ماده 14 قانون روابط و مستأجر سال 1356 حق سرقفلی را ضایع می نماید وجود ندارد و ثانیاً ب. ت. ب. بخش دیگری از دفاعیات وکیل خ. ر. د. که اظهار نموده موکلش (که حالیه به عنوان مالک ملک را در اختیار دارد) هنگام اجاره ملک وجهی بابت سرقفلی دریافت نکرده درحالی که بر اساس محتویات پرونده اجرائی به شماره 86/1236ج اجرای احکام مدنی مجتمع قضایی بعثت تهران در قبال مبلغی که متعاقباً کارشناس میزان آن را چهارصد میلیون ریال تعیین می نماید به مستأجر وقت (خ. ر. ا.) اجازه انتقال مورد اجاره ب. غ. را می دهد که بر اساس محتویات پرونده مذکور مبلغ مذکور از سوی خ. ر. ا. پرداخت گردیده لذا دریافت این وجه مفهوم دیگری به جز سرقفلی نمی تواند داشته باشد و ثالثاً خ. ر. ا. نیز به موجب سند شماره 31215 دفترخانه شماره ... مورخ 21/5/87 حقوق متعلقه ازجمله حق سرقفلی را د. ح. خ. ها صلح می نماید بر این اساس اگر قائل باشیم خ. ه. مستحق بازپس گرفتن حق پرداخت شده نیستند درحالی که مالک علاوه بر دریافت مال الاجاره مقرره و نیز بازپس گیری ملک خویش به لحاظ تخلف مستأجر مبلغ چهارصد میلیون ریال نیز در سال 82 به موجب گزارش اصلاحی شعبه 183 دریافت داشته باشد منطبق بر انصاف نمی باشد بر این اساس دادگاه به استناد به مواد 198و519 قانون آیین دادرسی مدنی و نیز مواد 10و1257 قانون مدنی و ب. ت. ب. نظریه کارشناس که علی رغم اعتراض وکیل خ. ر. د. به لحاظ اینکه اعتراض معموله ناشی از اعتقاد به عدم استحقاق خ. ه. م. ب. که مؤثر در مقام نیست خواسته خ. ه. را وارد دانسته و خ. ر. د. آقای ج.ی. را به پرداخت مبلغ دویست میلیون تومان بابت حق سرقفلی د. ح. خ. ها و نیز هر دو خوانده را مشترکاً به پرداخت مبلغ یک میلیون و بیست وپنج هزار ریال بابت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل خ. ه. ب. ا. ت. د. ح. خ. ها محکوم می نماید. رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه 188 دادگاه عمومی حقوقی تهران ـ پورمند رأی دادگاه تجدیدنظر استان درخصوص تجدیدنظرخواهی ج.ی. با وکالت هـ .الف. به طرفیت م. و ع.د. نسبت به دادنامه شماره 865 مورخه 17/11/90 صادره از شعبه 188 دادگاه عمومی حقوقی تهران که بر اساس آن حکم بر محکومیت ت. ن. خ. به پرداخت مبلغ دویست میلیون تومان بابت حق سرقفلی د. ح. تجدیدنظر خواندگان به انضمام خسارات دادرسی صادر و اعلام گردیده است دادگاه ب. ت. ب. اینکه قبلاً شعبه 188 محاکم عمومی حقوقی تهران طی دادنامه 247 مورخ 13/5/89 حکم بر محکومیت تجدیدنظر خواندگان به تخلیه یک باب مغازه موردنظر به علت تغییر شغل صادر نموده و مراتب در شعبه دهم محاکم تجدیدنظر استان تهران به تأیید قطعی رسیده است و با لحاظ اینکه قانون گذار در قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال 1356 حقی به عنوان سرقفلی در مورد تخلیه به لحاظ تغییر شغل برای مستأجر منظور نکرده است و با لحاظ نظریه شماره 4459/7 مورخ 6/5/84 اداره حقوقی قوه قضاییه دادنامه معترضٌ عنه مخدوش تشخیص و مستنداً به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه موصوف حکم بر بی حقی خواهان های بدوی صادر و اعلام می نماید این رأی قطعی است. مستشاران شعبه 1 دادگاه تجدیدنظر استان تهران رضائی ـ خشنودی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی مطالبه سرقفلی از سوی مستأجر پس از صدور حکم تخلیه به دلیل تغییر شغل در تاریخ 13 شهریور 1392، دادگاه بدوی به دعوای مطروحه در خصوص مطالبه حق سرقفلی و خسارات دادرسی رسیدگی کرد. خ. ه. ب. عنوان مستاجرین ملک، ادعا کردند که به دلیل تخلف قانونی و انتقال مورد اجاره به غیر، محکوم به تخلیه شده‌اند و در نتیجه درخواست دریافت حق سرقفلی را دارند. دادگاه بدوی با استناد به نظریه کارشناس و مواد قانونی مرتبط، خواسته خ. ه. را تایید و خوانده دوم را به پرداخت مبلغ 200 میلیون تومان بابت حق سرقفلی و همچنین هزینه دادرسی محکوم کرد. این رای قابلیت تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر استان تهران را داشت. <br>پس از آن، دادگاه تجدیدنظر به تجدیدنظرخواهی خوانده دوم رسیدگی کرد و ب. ت. ب. سوابق پرونده و احکام قبلی صادره به علت تغییر شغل، به این نتیجه رسید که قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 حقی به عنوان سرقفلی در این موارد منظور نکرده است. بنابراین، دادنامه بدوی را مخدوش تشخیص داده و بر اساس مقررات قانونی مربوطه، حکم بر بی‌حقی خ. ه. صادر کرد. این رای قطعی است. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/06/13 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در اجاره های تحت شمول قانون روابط موجر و مستاجر سال 1356 ، در صورت صدور حکم تخلیه به دلیل تغییر شغل وجهی تحت عنوان سرقفلی به مستاجر تعلق نمی گیرد. در خصوص دادخواست خ. ه. آقایان م. و ع.د. فرزندان ر. با وکالت آقای ع.ج. به طرفیت آقایان س.ط. و ج.ی. خ. ر. د. با وکالت آقای ه-.الف. به خواسته صدور حکم به محکومیت خواندگان به پرداخت مبلغ سرقفلی (حق سرقفلی) به نرخ عادله روز با جلب نظر کارشناس و نیز محکومیت ایشان به پرداخت خسارات دادرسی، هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل با این توضیح که خ. ه. که مستاجرین م. ا. ملک پلاک ثبتی --- بوده اند پس ازآنکه مرتکب تخلف قانونی و انتقال مورد اجاره ب. غ. شده اند به موجب درخواست مالک (خ. ر. د.) محکوم به تخلیه می گردند و بدیهی است که بابت حق کسب و پیشه مبلغی دریافت نداشته اند حالیه خ. ه. ادعا دارند ب. ت. ب. اینکه در خصوص ملک مذکور حق سرقفلی پرداخته اند حق خود را مطالبه نموده اند، ن. ب. ا. هرچند میان حق کسب و پیشه و حق سرقفلی تفاوت ماهوی وجود دارد (و به طور خلاصه حق کسب و پیشه ناشی از تلاش مستاجر در کسب وکار و نتیجتا وقوع یک نحوه رونق تجاری در محل عین مستاجره است حال آنکه حق سرقفلی آن چیزی است که مستاجر در قبال پرداخت وجه بخشی از حقوق مالکانه موجر را به اختیار می‌گیرد) لکن در خصوص اینکه رویه قضایی به صورت شفاف برای مستاجرین دو حق کسب و پیشه جدا و سرقفلی جدا محاسبه کند وجود ندارد لکن معمولا نظر کارشناسان که در صورت وجود حق سرقفلی مبلغ فوق العاده بالاتری را در نظر می گیرند مورد تایید م. ب. بر این اساس دادگاه با این بیان که اولا حق کسب و پیشه ناشی از مقدار توفیق کاسب در محل م. ب. و سرقفلی حق است که با پرداخت وجه کسب شده و حکم قاطعی بر اینکه تخلف مستاجر وفق ماده 14 قانون روابط و مستاجر سال 1356 حق سرقفلی را ضایع می‌نماید وجود ندارد و ثانیا ب. ت. ب. بخش دیگری از دفاعیات وکیل خ. ر. د. که اظهار نموده موکلش (که حالیه به عنوان مالک ملک را در اختیار دارد) هنگام اجاره ملک وجهی بابت سرقفلی دریافت نکرده درحالی که بر اساس محتویات پرونده اجرایی به شماره --- ج اجرای احکام مدنی مجتمع قضایی بعثت تهران در قبال مبلغی که متعاقبا کارشناس میزان آن را چهارصد میلیون ریال تعیین می‌نماید به مستاجر وقت (خ. ر. ا.) اجازه انتقال مورد اجاره ب. غ. را می دهد که بر اساس محتویات پرونده مذکور مبلغ مذکور از سوی خ. ر. ا. پرداخت گردیده لذا دریافت این وجه مفهوم دیگری به جز سرقفلی نمی تواند داشته باشد و ثالثا خ. ر. ا. نیز به موجب سند شماره 31215 دفترخانه شماره... مورخ 21/5/87 حقوق متعلقه ازجمله حق سرقفلی را د. ح. خ. ها صلح می‌نماید بر این اساس اگر قائل باشیم خ. ه. مستحق بازپس گرفتن حق پرداخت شده نیستند درحالی که مالک علاوه بر دریافت مال الاجاره مقرره و نیز بازپس گیری ملک خویش به لحاظ تخلف مستاجر مبلغ چهارصد میلیون ریال نیز در سال 82 به موجب گزارش اصلاحی شعبه --- دریافت داشته باشد منطبق بر انصاف نمی‌باشد بر این اساس دادگاه به استناد به مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی و نیز مواد 10 و 1257 قانون مدنی و ب. ت. ب. نظریه کارشناس که علی رغم اعتراض وکیل خ. ر. د. به لحاظ اینکه اعتراض معموله ناشی از اعتقاد به عدم استحقاق خ. ه. م. ب. که موثر در مقام نیست خواسته خ. ه. را وارد دانسته و خ. ر. د. آقای ج.ی. را به پرداخت مبلغ دویست میلیون تومان بابت حق سرقفلی د. ح. خ. ها و نیز هر دو خوانده را مشترکا به پرداخت مبلغ یک میلیون و بیست وپنج هزار ریال بابت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل خ. ه. ب. ا. ت. د. ح. خ. ها محکوم می‌نماید. رای صادره حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - پورمند رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی ج.ی. با وکالت ه-.الف. به طرفیت م. و ع.د. نسبت به دادنامه شماره --- مورخه 17/11/90 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که بر اساس آن حکم بر محکومیت ت. ن. خ. به پرداخت مبلغ دویست میلیون تومان بابت حق سرقفلی د. ح. تجدیدنظر خواندگان به انضمام خسارات دادرسی صادر و اعلام گردیده است دادگاه ب. ت. ب. اینکه قبلا شعبه --- محاکم عمومی حقوقی تهران طی دادنامه --- مورخ 13/5/89 حکم بر محکومیت تجدیدنظر خواندگان به تخلیه یک باب مغازه موردنظر به علت تغییر شغل صادر نموده و مراتب در شعبه دهم محاکم تجدیدنظر استان تهران به تایید قطعی رسیده است و با لحاظ اینکه قانون گذار در قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال 1356 حقی به عنوان سرقفلی در مورد تخلیه به لحاظ تغییر شغل برای مستاجر منظور نکرده است و با لحاظ نظریه شماره 4459/7 مورخ 6/5/84 اداره حقوقی قوه قضاییه دادنامه معترضٌ عنه مخدوش تشخیص و مستندا به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه موصوف حکم بر بی حقی خواهان های بدوی صادر و اعلام می‌نماید این رای قطعی است. مستشاران شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران