مطالبه ی وجه چک ربوده شده پس از محکومیت به رد مال

مطالبه ی وجه چک ربوده شده پس از محکومیت به رد مال خ. م.: در تاریخ 18 اسفند 1394، دیوان عالی کشور به یک پرونده رسیدگی کرد که در آن خواهان از خوانده خواستار مبلغ 420 میلیون ریال به همراه خسارات قانونی بود. خواهان مدعی شد که خوانده دو فقره چک وی را به سرقت برده و بر اساس حکم صادره از دادگاه کیفری، خوانده به استرداد اموال محکوم گردیده است. در جلسه دادگاه، خوانده به صورت غیابی محکوم به پرداخت خواسته و خسارات دادرسی شد. اما در مرحله تجدیدنظرخواهی، حکم اولیه به دلیل اشتباه در ارزیابی حق خواهان نقض گردید. دیوان عالی کشور با استناد به ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری و تایید نظریه رئیس قوه قضائیه، به این نتیجه رسید که خواهان حق مطالبه وجه چک‌ها را دارد. لذا، حکم تجدیدنظر نقض و حکم اولیه تایید شد. این رای به دلیل انطباق با موازین شرعی و قانونی و استنباط صحیح از مدارک موجود، مورد تایید و ابرام قرار گرفت. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/12/18 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که صادرکننده چک، با ترفندی چک را از دارنده برباید، حکم دادگاه کیفری مبنی بر استرداد مال، صرفا ناظر به تسلیم چک ربوده شده بوده و منافاتی با طرح دعوی مطالبه وجه چک در دادگاه حقوقی ندارد. رای خلاصه جریان پرونده برابر بدل پرونده محاکماتی چنین است که در تاریخ 1389/01/23 آقای س.م. ح. با وکالت آقای ع. م. د. ب. ط. آقای …. ب. به خواسته مطالبه مبلغ چهار صد و بیست میلیون ریال به انضمام خسارات قانونی از جمله هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل و خسارت تاخیر تادیه تقدیم دادگستری بوشهر نموده و وکیل خ. ت. د. است که خوانده دو فقره چک موکل را به سرقت برده که به موجب حکم صادره از شعبه --- جزایی بوشهر محکوم به استرداد اموال ربوده شده گردیده است لذا بر این اساس تقاضای مطالبه مبلغ چهارصد و بیست میلیون ریال به انضمام کلیه خسارات از جمله خسارت تاخیر تادیه دارم. رسیدگی به شعبه --- دادگاه عمومی جزایی بوشهر ارجاع می‌گردد. دادنامه شماره --- - 1388/07/29 شعبه --- دادگاه جزایی بوشهر استنادی وکیل خواهان حاکی است که آقای …. ب. (خوانده پرونده حاضر) به علت صدور یک فقره چک به مبلغ 460 میلیون ریال به آقای س.م. ح. (خواهان) بدهکار بوده و در مقام پرداخت بدهی مزبور به دارنده چک اعلام کرده یک فقره چک تضمینی معادل وجه چک تهیه کرده و با ارائه آن به طلب کار، اصل چک اولیه را پس گرفته است. بعد از جدایی دو طرف، طلب کار «آقای ح. »; متوجه شده مبلغ چک تضمینی تنها 46 میلیون ریال بوده است و بر این اساس با شکایت آقای ح.، دادگاه آقای ب. را به تحمل هفت ماه حبس و استرداد مال ربوده شده محکوم می‌نماید. جلسه دادگاه جهت رسیدگی به دعوی مطالبه مبلغ 414 میلیون ریال در تاریخ 1389/03/25 با حضور وکیل خواهان تشکیل می‌گردد خوانده با انتظار کافی حضور پیدا نمی کند، وکیل خواهان اظهار می‌دارد خوانده اقدام به سرقت دو فقره چک از موکل کرده که به موجب دادنامه شماره --- - 796 صادره از شعبه --- محکوم به هفت ماه حبس و استرداد اموال ربوده شده گردیده است و دادنامه فوق الذکر در شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر قطعیت یافته است... به شرح خواسته تقاضای صدور رای دارد. دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 1389/03/30 خوانده را غیابا به پرداخت مبلغ خواسته و خسارات دادرسی محکوم نموده و واخواهی م. ع. را نیز به موجب دادنامه شماره --- - 1389/06/03 رد می‌نماید. م. ع. آقای …. ب. نسبت به رای صادره تجدیدنظرخواهی به عمل می آورد و شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان بوشهر طی دادنامه شماره --- - 1391/10/03 با این استدلال که ت. ن. خ. یک بار طبق رای کیفری به رد مال ربوده شده محکومیت یافته است و محکومیت مجدد وی صحیح نمی‌باشد، رای بدوی را نقض و حکم به بی حقی خواهان بدوی صادر می کند. متعاقبا قضات صادر کننده رای با استدلال به اینکه در نتیجه اجرای رای کیفری، صرفا عین چک موضوع شکایت به محکوم له مسترد شده ولی وجه آن به وی پرداخت نشده است نسبت به رای خود اعلام اشتباه می نمایند و مراتب اشتباه آنان به تایید رئیس کل محترم دادگستری استان بوشهر می‌رسد و پرونده با پیشنهاد رسیدگی مجدد در راستای ماده 18 اصلاحی با دستور ریاست محترم قوه قضائیه در معاونت قضایی قوه توسط گروه نهم مشاوران قضایی بررسی و قضات محترم نامبرده پس از تهیه گزارش از پرونده به شرح فوق التّفصیل، چنین اظهارنظر می نمایند: همانطوری که قضات صادر کننده رای مورد دادخواهی اعلام کرده اند، علی رغم تسلیم عین چک ربوده شده به دادخواه، تنها ده درصد مبلغ آن با چک تضمینی پرداخت شده و نود درصد مابقی هم چنان پرداخت نشده باقی مانده است. بنابراین وقوع اشتباه در رای دادگاه تجدیدنظر محرز است و رای مذکور از این حیث که موجب تضییع حق مسلم دادخواه شده خلاف بین شرع بوده و لذا به پذیرش درخواست اعاده دادرسی اظهار نظر می‌گردد. متعاقبا با اجرایی شدن ماده 477 قانون آ.د.ک مصوب سال 1392 ، پرونده در محضر ریاست محترم قوه قضائیه مطرح و معظم له با اعاده دادرسی در راستای ماده مرقوم موافقت و پرونده جهت رسیدگی به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل پس از قرائت گزارش آقای … ودقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. محتویات پرونده، ایراد عنوان شده از ناحیه قضات محترم معاونت قضایی قوه قضائیه وارد و موجه م. ب. زیرا همانگونه که در اعلام اشتباه قضات محترم صادر کننده رای آمده است، منظور از رد مال در رای دادگاه کیفری استرداد چکهای ربوده شده م. ب. که در مرحله اجرای حکم مزبور نیز صرفا عین چکها به خواهان آقای س.م. ح. مسترد شده است و ایشان به عنوان دارنده آن چکها حق مطالبه وجه چکها را دارد بنابراین ب. ت. ب. نظریه ریاست محترم قوه قضائیه در تجویز اعاده دادرسی و مستندا به ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 ، دادنامه شماره --- - 1391/10/03 صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان بوشهر نقض و دادنامه شماره --- - 89/06/03 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی جزایی بوشهر که به موجب آن رای غیابی شماره 00211 - 1389/03/30 همان دادگاه دایر بر محکومیت خوانده آقای …. ب. به پرداخت اصل خواسته و خسارات دادرسی و تاخیر تادیه، تایید شده است و رای مذکور مطابق موازین شرعی و قانونی و استنباط صحیح از دلایل و مدارک موجود در پرونده می‌باشد، تایید و ابرام می‌گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار یعقوب انصاری - موسی جعفری