مفهوم نقض قواعد آمره در دعوای طلاق

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 5/7/91 خانم ک.ل. با وکالت ر.ح. د. ب. ط. آقای ر.ف. مجهول المکان تسلیم دادگستری کرج نموده که به شعبه 9 دادگاه عمومی آن شهرستان ارجاع شده است. خلاصه توضیح وکیل خ. ا. ا. که زوجین در تاریخ 10/5/81 به عقد رسمی دائم هم با مهریه پانصد عدد سکه بهار آزادی درآمدند و بند 1 از شروط عقدنامه محقق شدو زوجه تقاضای صدور حکم طلاق دارد. دادگاه طرفین را دعوت نمود. در جلسه مورخ 24/8/91 وکیل خواهان حاضر شد و خواسته را تکرار نمود و دلیل اثباتی را گواهان دانسته است. دادگاه قرار استماع گواهی گواهان را صادر نمود. در جلسه مورخ 7/9/91 گواهان معرفی شدند که دو نفر بودند و هر دو از قضیه اظهار بی اطلاعی کردند. دادگاه با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره 2567-30/10/91 ادعای وکیل خواهان را بدون دلیل دانست و حکم به رد دعوی خواهان صادر کرده است. از این رأی توسط وکیل زوجه تجدیدنظرخواهی شد و پرونده به شعبه 7 دادگاه تجدیدنظر استان ارجاع گردیده است. مطالب وکیل ت. ن. خ. علاوه بر تکرار مطالب گذشته این است که زوج در همین شعبه محکوم به پرداخت نفقه شد و نفقه را نداده است. ولی حکم یا اجرائیه ارائه نداده است. دادگاه تجدیدنظر طی دادنامه شماره 418-29/4/92 رأی بدوی را تأیید نموده است از این رأی توسط وکیل ز. ف. خ. شد و پرونده به این شعبه ارجاع شده است. مطالب ف. خ. تکرار مطالب گذشته م. ب.. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای ج.الهی عضو ممیز و اوراق پرونده و دادنامه شماره 418-29/4/92 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. محتویات پرونده های بدوی و تجدیدنظر و اظهارات وکیل زوجه مبنی بر اینکه زوج ترک انفاق به مدت شش ماه نموده و ترک منزل نموده که هم بند 1 از شروط عقدنامه محقق شده و هم عسروحرج زوجه، ن. ب. ا. گواهان اقامه شده از اینکه زوج به مدت 5 سال زندگی را ترک کرده است اظهار بی اطلاعی کردند وکیل زوجه حکمی که زوج محکوم به پرداخت نفقه شده باشد و اجراء گردیده باشد، ارائه ننموده است. تنها ایرادی که در رسیدگی ممکن است متصوّر شود عدم صدور قرار ارجاع امر به داوری است، آن هم چون حکمی علیه زوج غایب صادر نشده و عدم صدور قرار مذکور که یک مقرره آمره م. ب. در این مورد طبق مفهوم مخالف بند 3 ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379نمی تواند رأی را از اعتبار بیندازد. علی هذا رأی فرجام خواسته خالی از ایراد تشخیص و ابرام می گردد. مستشار شعبه 26 دیوان عالی کشور - عضو معاون الهی - ربّانی نژاد فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی مفهوم نقض قواعد آمره در دعوای طلاق در تاریخ 25 آبان 1393، دیوان عالی کشور به یک پرونده رسیدگی نمود که در آن، زنی درخواست طلاق را به استناد تحقق شرط اول عقدنامه و عدم پرداخت نفقه علیه مردی مجهول‌المکان مطرح کرده بود. دادگاه بدوی در تاریخ 30 دی 1391، با رد دعوی، به این نتیجه رسید که ادعای خواهان فاقد دلیل است، چرا که گواهان معرفی‌شده از موضوع اظهار بی‌اطلاعی کردند. این رای در دادگاه تجدیدنظر نیز تایید گردید و وکیل زوجه اقدام به فرجام‌خواهی نمود. در فرآیند بررسی فرجام، دیوان عالی کشور با تاکید بر عدم ارائه حکمی دال بر محکومیت زوج به پرداخت نفقه و عدم وجود دلایل کافی برای ادعای ترک انفاق و منزل، رای بدوی را بدون ایراد تشخیص و تایید کرد. بر اساس بند 3 ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، عدم صدور قرار ارجاع به داوری به دلیل عدم وجود حکمی علیه زوج غایب، تاثیری بر اعتبار رای نداشت. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/08/25 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه در دعوای طلاق که زوجه علیه شوهر غایب مطرح کرده است دادگاه بدون قرار ارجاع امر به داوری، دعوای را رد کند، هرچند قرار ارجاع امر به داوری از موارد قواعد آمره است اما نقض آن قاعده در این فرض، به درجه ای از اهمیت نیست که موجب سلب اعتبار از رای شود. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 5/7/91 خانم ک.ل. با وکالت ر.ح. د. ب. ط. آقای ر.ف. مجهول المکان تسلیم دادگستری کرج نموده که به شعبه --- دادگاه عمومی آن شهرستان ارجاع شده است. خلاصه توضیح وکیل خ. ا. ا. که زوجین در تاریخ 10/5/81 به عقد رسمی دائم هم با مهریه پانصد عدد سکه بهار آزادی درآمدند و بند 1 از شروط عقدنامه محقق شدو زوجه تقاضای صدور حکم طلاق دارد. دادگاه طرفین را دعوت نمود. در جلسه مورخ 24/8/91 وکیل خواهان حاضر شد و خواسته را تکرار نمود و دلیل اثباتی را گواهان دانسته است. دادگاه قرار استماع گواهی گواهان را صادر نمود. در جلسه مورخ 7/9/91 گواهان معرفی شدند که دو نفر بودند و هر دو از قضیه اظهار بی اطلاعی کردند. دادگاه با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- - 30/10/91 ادعای وکیل خواهان را بدون دلیل دانست و حکم به رد دعوی خواهان صادر کرده است. از این رای توسط وکیل زوجه تجدیدنظرخواهی شد و پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان ارجاع گردیده است. مطالب وکیل ت. ن. خ. علاوه بر تکرار مطالب گذشته این است که زوج در همین شعبه محکوم به پرداخت نفقه شد و نفقه را نداده است. ولی حکم یا اجراییه ارائه نداده است. دادگاه تجدیدنظر طی دادنامه شماره --- - 29/4/92 رای بدوی را تایید نموده است از این رای توسط وکیل ز. ف. خ. شد و پرونده به این شعبه ارجاع شده است. مطالب ف. خ. تکرار مطالب گذشته م. ب.. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای ج.الهی عضو ممیز و اوراق پرونده و دادنامه شماره --- - 29/4/92 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. محتویات پرونده های بدوی و تجدیدنظر و اظهارات وکیل زوجه مبنی بر اینکه زوج ترک انفاق به مدت شش ماه نموده و ترک منزل نموده که هم بند 1 از شروط عقدنامه محقق شده و هم عسروحرج زوجه، ن. ب. ا. گواهان اقامه شده از اینکه زوج به مدت 5 سال زندگی را ترک کرده است اظهار بی اطلاعی کردند وکیل زوجه حکمی که زوج محکوم به پرداخت نفقه شده باشد و اجراء گردیده باشد، ارائه ننموده است. تنها ایرادی که در رسیدگی ممکن است متصوّر شود عدم صدور قرار ارجاع امر به داوری است، آن هم چون حکمی علیه زوج غایب صادر نشده و عدم صدور قرار مذکور که یک مقرره آمره م. ب. در این مورد طبق مفهوم مخالف بند 3 ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 نمی تواند رای را از اعتبار بیندازد. علی هذا رای فرجام خواسته خالی از ایراد تشخیص و ابرام می‌گردد. مستشار شعبه --- دیوان عالی کشور - عضو معاون