ملاک تعیین سوءرفتار موجب عسر و حرج

رأی خلاصه جریان پرونده خانم ف. ب. د. ب. ط. آقای س.ط. ح. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش (صدور حکم طلاق) تقدیم دادگاه‌های حقوقی شهرستان شیراز نموده و در شرح دادخواست توضیح داده که به موجب فتوکپی مصدق سند نکاحیه پیوست همسر شرعی و قانونی خوانده می‌باشم که در تاریخ 1390/11/۲1 به عقد دائم خوانده درآمده‌ام که متأسفانه خوانده به دفعات متعدد ضمن آزار روحی و جسمی اینجانب مرا مورد ضرب و شتم قرار داده است که به جهت تداوم زندگی مشترک صرف‌نظر نموده‌ام اما خوانده مذکور با ادامه رفتار سوء نسبت به اینجانب زندگی مشترک را برای بنده غیرممکن ساخته است که مؤید این امر احکام صادره از محاکم است از جمله دادنامه 699 صادره از شعبه 113 دادگاه جزائی بر محکومیت خوانده و محکومیت به پرداخت دیه به علت ضرب و شتم م. ب. همچنین خوانده با بیرون کردن بنده از منزل مشترک از پرداخت نفقه و خرجی به اینجانب استنکاف نموده‌اند که دادنامه 1338 صادره از شعبه 25 دادگاه خانواده شیراز و همچنین دادنامه 1219 صادره از شعبه 26 دادگاه خانواده شیراز مؤید آن م. ب. لذا بنا به مراتب فوق و ب. ت. ب. تحقق بند 1 و 2 شروط ضمن عقد تقاضای صدور حکم طلاق را دارم رسیدگی به شعبه 26 دادگاه خانواده شیراز محول گردیده است خانم س. ی.م. به وکالت از خوانده وارد پرونده شده است اولین جلسه دادگاه در تاریخ ۱۳۹3/06/01 با حضور زوجین و وکیل زوج تشکیل گردیده خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است و اختلاف از دوران نامزدی و عقد شروع شده است ایشان یعنی خوانده سرکار نمی‌رفت دروغ می‌گفت در شرکت کار می‌کنم اعتماد کردم تحقیق نکردم در دوران عقد بداخلاقی شروع شد، بددهنی می‌کرد، فحاشی می‌کرد تا زندگی مشترک شروع شد دست بزن دارد چندین ماه مرا می‌زد و دخالت خانواده‌اش از یک طرف بوده و تا حالا هم که پای یک بچه به میان نیامده، بیاید مرا طلاق دهد ایشان سوء رفتار دارد و چندین بار مرا زده است وکیل ز. ا. د. در پاسخ ادعای خواهان به استحضار می‌رساند حسب اظهارات موکل در ایام زندگی مشترک هیچگاه نسبت به زوجه بدرفتاری نداشته است و نفقه و معاش وی را تأمین نموده است متأسفانه به لحاظ پاره‌ای سوء‌تفاهمات که در اوایل زندگی مشترک زوجین به وجود می‌آید که با اندک تأملی قابل حل است به لحاظ رفتارهای بستگان تشدید و منجر به طرح دعاوی و تشکیل پرونده‌های متعدد وی گردیده است علی‌هذا موکل ضرب و شتم عمدی را مردود و اظهار می‌دارد برای جلوگیری از ترک منزل دست‌های زوجه را گرفته که این‌چنین شاید کبودی ایجاد شده باشد که این امر به هیچ وجه دلالت بر ضرب و شتم نمی‌نماید به ویژه اینکه با تدقیق در گواهی پزشکی و حکم صادره از دادگاه جزائی بدون صدمات کاملاً محرز است بنابراین این موضوع حتی بر فرض صحت به لحاظ نوع صدمات و میزان آن نمی‌تواند دلیل بر ایراد ضرب و جرح عمدی و سوء‌رفتار زوج باشد علیرغم عدم تمکین و خروج زوجه از منزل در حال حاضر موکل ماهیانه نفقه را مطابق حکم صادره از شعبه 25 به حساب زوجه واریز می‌نماید که فتوکپی فیش‌های پرداختی تقدیم می‌گردد و حکم صادره از شعبه 26 دادگاه مبنی بر رد دعوی الزام به تمکین با عنایت به حکم مؤخر صادره از شعبه هفتم دادگاه خانواده شیراز مؤثر در مقام نمی‌باشد زیرا تمکین یا عدم تمکین امری است که با تغییر شرایط طرفین قابل تغییر است و در حال حاضر این زوجه است که با وجود تهیه مسکن و پرداخت نفقه از تمکین زوج خارج شده و به لحاظ یک بار محکومیت کیفری امتناع می‌نماید زوجه جهیزیه خود را مسترد نموده مهریه خ. ر. ب. صورت اقساطی دریافت می‌نماید و نفقه را نیز ماهیانه اخذ می‌کند و هیچ دلیلی که مؤید عسر و حرج م. ب. و یا حکایت از سوء‌رفتار و معاشرت زوج بنماید ارائه ننموده است و ب. ت. ب. دوران کوتاه زندگی ترک ادعایی وی در این خصوص فاقد وجاهت قانونی است دادگاه موضوع را به داوری ارجاع نموده و زوجین هر یک داور خود را معرفی و در نهایت تلاش داوران در جهت سازش فیمابین زوجین مؤثر واقع نشده است دادگاه زوجه را جهت تست حاملگی به پزشکی قانونی معرفی و گواهی مورخ ۱۳۹3/09/04 حکایت از عدم حمل و بارداری وی دارد دادگاه زوجین را به مرکز مشاوره و کمیسیون بانوان معرفی نموده که ظاهراً در این کمیسیون و مرکز مشاوره زوجین سازش نموده‌اند لیکن پس از آن زوجه با بذل تعداد یکصد سکه از مهریه خویش و ارائه چند فقره دادنامه و اجراء حکم 30 ضربه شلاق ضمیمه پرونده نموده و تقاضای صدور حکم طلاق نموده است دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه 1903 – ۱۳۹3/12/12 ضمن احراز علقه زوجیت ب. ت. ب. اظهارات زوجه که بیان داشته همسرش در زندگی مشترک دارای سوء‌رفتار و معاشرت بوده و به دفعات متعدد و ضمن آزار روحی و روانی وی را مورد ضرب و شتم قرار می‌داده و نفقه وی را پرداخت نمی‌کرده است و ایشان را از منزل بیرون نموده و حتی با خانواده وی درگیر می‌شود و ب. ت. ب. مفاد دادنامه 1338 صادره از شعبه 25 دادگاه خانواده شیراز و محکومیت زوج به دیات به لحاظ ایراد ضرب و جرح عمدی بدنی و مفاد دادنامه قطعی به شماره 1219 صادره از شعبه 26 دادگاه خانواده شیراز و بطلان دعوی الزام به تمکین به لحاظ مظنه خوف ضرر جانی زوجه و ب. ت. ب. اظهارات و دفاعیات وکیل زوج که دخالت‌های بستگان منجر به اختلاف زوجین و تشدید آن و طرح دعاوی و پرونده‌های متعدد شده است و ب. ت. ب. اینکه مساعی دادگاه و داوران در اصلاح ذات‌البین مؤثر واقع نشده و ب. ت. ب. اینکه اختلاف زوجین به سایر اعضاء خانواده آنان نیز سرایت کرده به طوری که موجب شکایت کیفری خواهر زوج، ایشان محکوم به مجازات توهین به 30 ضربه شلاق محکوم گردیده است لذا بنا به مراتب دعوی عسر و حرجی بودن زندگی مشارالیها را ثابت دانسته و مستنداً به ماده 1130 ق . م حکم به الزام خوانده به مطلقه نمودن زوجه صادر نموده و نوع طلاق به لحاظ بذل یکصد سکه بهار آزادی از مهریه خلع است زوجین فرزند مشترک ندارند و حسب گواهی پزشکی زوجه حامله نمی‌باشد آقای س.ط. ح. با وکالت خانم س. ی.م. نسبت به رأی صادره اعتراض و تجدیدنظرخواهی نموده است و رسیدگی به شعبه بیست و ششم دادگاه تجدیدنظر استان فارس محول گردیده که ضمن پاره ای اقدامات و رسیدگی و اخذ اظهارات ت. ن. خ. مبنی بر اینکه جهزیه را مسترد نموده‌ام و نسبت به جهزیه ادعایی ندارم نفقه گذشته و اجرت المثل را بذل می‌کنم و نسبت به نفقه گذشته ادعایی ندارم و یکصد سکه بذل کردم و مابقی مهریه را به اجراء گذاشته‌ام و حکم صادر شده و تقسیط گردیده است و باردار نیستم و فرزند مشترک نداریم دادگاه به موجب دادنامه 561 – ۱۳۹4/04/25 با این استدلال که از سوی ت. ن. خ. دلیل مؤثر و موجهی که موجبات نقض دادنامه گردد ارائه نشده و ب. ت. ب. اینکه ت. ن. خ. (زوجه) علاوه بر بذل یکصد سکه اجرت‌المثل و نفقه گذشته خود را بذل نموده و نسبت به جهیزیه ادعایی نداشته و نسبت به مابقی مهریه به موجب دادنامه تعیین تکلیف شده و تقسیط گردیده ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید نموده است که د. ا. م. آقای س.ط. ح. با وکالت خانم س. ی.م. از رأی صادره فرجام‌خواهی نموده و وکیل ف. خ. با عنوان نمودن دلایل ابرازی در مراحل قبلی نقض دادنامه صادره را خواستار شده است که پس از تبادل لوایح و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه (2۳) ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و دقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور دادنامه فرجام‌خواسته مألاً مخدوش و واجد ایراد است زیرا هر چند خ. د. د. علت درخواست طلاق را تحقق بندهای اول و دوم شرایط مندرج در عقدنامه را عنوان نموده است لیکن دادگاه عمدتاً به لحاظ وقوع زوجه در عسر و حرج حکم به محکومیت زوج به مطلقه نمودن زوجه صادر می‌کند که حسب محتویات پرونده مدرک قابل توجهی راجع به سوء‌رفتار زوج به حدی که زندگی را برای زوجه غیرقابل تحمل کرده باشد اقامه نگردیده است و محکومیت زوج به ایراد ضرب و جرح در صورتی از مصادیق عسر و حرج است که همراه با سوء‌رفتار و عرفاً ب. ت. ب. وضعیت زوجه برای وی قابل تحمل نباشد و در وضعیتی که یکبار درگیری و ایراد ضرب حسب عرف وقوع زوجه در عسر و حرج محسوب نمی‌گردد، دادگاه درباره سوء‌رفتار مستمر زوج بررسی لازم به عمل نیاورده است، مضافاً دادگاه در تأیید سوء‌رفتار زوج به دادنامه شماره 1219 – ۱۳۹2/09/30 صادره از شعبه 26 دادگاه خانواده شیراز مبنی بر رد دعوی زوج علیه زوجه استناد نموده است حال آنکه بعد از رأی مذکور حسب دادنامه شماره 278 -93 شعبه هشتم دادگاه خانواده ادعای وجود خوف ضرر جانی و امنیتی زوجه در توجیه عدم تمکین پذیرفته نشده و وی به تمکین از زوج محکومیت یافته و رأی مزبور در مرجع تجدیدنظر قطعی شده است توجهی نکرده است بنا به مراتب به لحاظ اینکه راجع به سوء‌رفتار مستمر زوج و در تگنای قرار گرفتن زوجه دراین رابطه بررسی لازم انجام نشده است، رأی صادره در وضعیت حاضر قابلیت تأیید را ندارد و نقض می‌گردد و رسیدگی مجدد به همان شعبه صادرکننده رأی منقوض محول می‌گردد . رئیس و مستشار شعبه 23 دیوان عالی کشور یعقوب انصاری - ذکرالله احمدی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی ملاک تعیین سوءرفتار موجب عسر و حرج در تاریخ 19 اردیبهشت 1394، دیوان عالی کشور با صدور دادنامه‌ای به بررسی پرونده‌ای در خصوص درخواست طلاق و صدور گواهی عدم امکان سازش پرداخت. خواهان به دلیل سوء رفتار خوانده، درخواست طلاق و صدور گواهی مذکور را مطرح کرد و به تهدید خوانده به اسیدپاشی و محکومیت او به تحمل 30 ضربه شلاق استناد نمود و ادعا کرد که ادامه زندگی مشترک به شدت غیرقابل تحمل شده است. <br>دادگاه بدوی با استناد به مواد 1119 و 1143 قانون مدنی و برخی مواد قانون حمایت خانواده، به نفع خواهان رای صادر کرده و اجازه طلاق را صادر نمود. با این حال، خوانده به این رای اعتراض کرد و پرونده جهت بررسی مجدد به دادگاه تجدیدنظر ارجاع شد. <br>در نهایت، دیوان عالی کشور به این نتیجه رسید که تهدیدات خوانده نمی‌تواند به عنوان سوء رفتار مستمر تلقی گردد و به دلیل نقص در تحقیقات، رای بدوی را نقض کرده و پرونده را به دادگاه صادرکننده رای فرجامی ارجاع داد. دیوان بر این نکته تاکید نمود که رفتارهای تهدیدآمیز باید مستمر باشند تا به عنوان سوء معاشرت شناخته شوند و در این مورد، عدم آغاز زندگی مشترک تحت یک سقف، ادامه آن را غیرقابل تحمل محسوب نمی‌کند. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/02/19 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: سوء رفتار و سوء معاشرت زوج بحدی که ادامه زندگی را برای زوجه غیر قابل تحمل نماید ناظر بر آنچنان رفتار و معاشرتی است که زوج با عملکرد غیر متعارف خ. ن. ب. زوجه موجبات اضطراب درونی او را در تداوم زندگی مشترک فراهم ساخته باشد. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 93/6/4 آقای س.ه. ر.ه. وکیل پایه 1 دادگستری به وکالت از خانم ن. الف. به طرفیت آقای …. ن.گ. دادخواستی به خواسته طلاق و صدور گواهی عدم امکان سازش به لحاظ سوء رفتار خوانده و تخلف او از شرایط ضمن عقد در محاکم حقوقی تبریز مطرح نموده که به شعبه --- شورای حل اختلاف خانواده ارجاع شده است در متن دادخواست وکیل خ. ب. ا. به سند نکاحیه... تنظیمی در دفترخانه ازدواج شماره... تبریز که در مورخ 92/1/8 عقد زوجیت بین موکلش و خوانده با مهریه 314 عدد سکه بهار آزادی منعقد شده و شروط ضمن العقد و کلیه موارد 12 گانه را زوجین پذیرفته اند ن. ب. ا. خوانده موکله را تهدید به اسید پاشی نموده و به موجب دادنامه --- شعبه --- جزایی تبریز محکوم به تحمل 30 ضربه شلاق تعزیری شده است که این رای در شعبه اول تجدیدنظر نیز مورد تایید قرار گرفته و تخلف زوج از شرایط ضمن عقد نکاح محقق گردیده است علیهذا مستندا به ماده 1119 قانون مدنی ناظر به شرایط ضمن عقد نکاح صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق م. ا.. چون در شورای حل اختلاف هیچگونه سازش و اصلاحی میسر نگردیده است شورا به شایستگی دادگاه خانواده قرار عدم صلاحیت صادر نموده است پرونده به شعبه --- خانواده ارجاع شده است دادگاه برای روز 93/8/26 وقت رسیدگی تعیین نموده است در جلسه دادرسی 93/8/26 زوجه لایحه ای با امضا و مهر وکیلش تقدیم نموده در این لایحه ضمن استناد به دادنامه --- دادگاه کیفری تخلف زوج را از بند 2 مواد 12 گانه مندرج در سند نکاحیه محرز دانسته و گفته است طلاق را که 314 سکه بهار آزادی مهریه ام م. ب. و ده عدد آن را بذل می نمایم با نفقه خودم که برابر دادنامه اصداری شعبه --- شورای حل اختلاف خانواده در شعبه --- حقوقی به تایید رسیده است مطالبه می نمایم جهیزیه ندارم فاقد فرزند مشترک هستم صدور گواهی عدم امکان سازش را خواستارم در شعبه دادرسی خوانده حضور نداشته وکلای خواهان گفته اند موکله 1/5 سال قبل به عقد نکاح دائم خوانده درآمده و بین آنها نزدیکی و مواقعه صورت نگرفته و موکله غیر مدخوله و در دوران نامزدی است ب. ت. ب. سوء رفتار و اذیت های مستمر خوانده نسبت به خواهان و خانواده است به حدی که تهدید جدی به اسید پاشی به صورت موکله کرده که از دادگاه کیفری حکم قطعی بر محکومیت وی صادر شده اخیرا نیز مادر موکله را شدیدا در کلانتری مورد ضرب و جرح قرار داده است لذا ادامه این زندگی برای موکل سخت و مشقت بار بوده و قابل تحمل نمی‌باشد ب. ت. ب. تحقق بند 2 شروط ضمن العقد صدور حکم نقض را تقاضا دارد موکله تعداد 10 قطعه سکه تمام بهار آزادی از مهریه اش را به اضافه نحله در قبال طلاق بذل می کند و الباقی مهریه و نفقه معوقه اش را وفق دادنامه اصداری از شعبه --- شورای حل اختلاف مطالبه می کند موکله جهیزیه ای نزد خوانده ندارد دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است از الف. ن.گ. نیز لایحه ای واصل شده که در برگ 53 پرونده اعلام کرده است در پرونده موضوع محکومیت بابت دادنامه --- شعبه --- جزایی که در شعبه اول تجدیدنظر تایید شده درخواست اعاده دادرسی داده است که نقض شده است درخواست استعلام این شماره پرونده را نموده است. در اوراق 51 و 52 پرونده دادنامه های 934/93 صادره از شعبه --- جزایی تبریز که در رابطه با شکایت آقای …. ن.گ. و خانم گ. ط. علیه خانم که الف. خ. دایر بر توهین پس از رسیدگی دادگاه مستندا به ماده 608 قانون مجازات اسلامی خانم ک. الف. خ. را ظاهرا به جزای نقدی محکوم کرده است و همچنین دادنامه --- و 953 صادره از شعبه --- جزایی تبریز که مفادا حاکی است حسب شکایت خانم ف. ن.گ. بر علیه خانم ک. الف. خ. دائر بر توهین و اهانت دادگاه اتهام متهم را ثابت دانسته و او را از بابت توهین و اهانت با رعایت ماده 134 قانون مجازات اسلامی به 74 ضربه شلاق تعزیری محکوم و از بابت افترا به تحمل دو سال حبس تعلیق محکوم نموده است داوران زوجین معرفی شده اند نظریه داور خوانده ارائه نشده است دادگاه با تلقی عدم سازش فیمابین زوجین به لحاظ اینکه نظر داور زوج اعلام نشده و با اعلام ختم دادرسی به شرح دادنامه --- در تاریخ 93/6/16 رای خود را بدین شرح صادر نموده است « رای دادگاه »; در خصوص دعوی خانم ن. ب.الف. با وکالت آقای ر. و آقای و. به طرفیت آقای …. ن.گ. به خواسته صدور حکم بر احراز تحقق شرایط اعمال وکالت مندرج در سند نکاحیه به جهت سوء رفتار خوانده و سوء معاشرت وی با خواهان به حدی که خواهان را تهدید به پاشیدن اسید به صورتش نموده است شرح دعوی و مدارک ابرازی خواهان بر این سیاق است که خواهان و خوانده حدود بیست ماه قبل به عقد دائم همدیگر در آمده اند که بین آنها نزدیکی و مواقعه صورت نگرفته و خواهان غیر مدخوله م. ب. و در دوران نامزدی هستند حال به علت سوء معاشرت خوانده به خواهان به حدی که تهدید جدی به اسید پاشی به صورت خواهان کرده است، ادامه این زندگی برای خواهان سخت و مشقت آمیز بوده قابل تحمل نمی‌باشد و ب. ت. ب. تحقق بند دوم شروط ضمن العقد نکاح اینکه خواهان قصد متارکه دارد و خواستار حکم به شرح خواسته گردیده است ب. ت. ب. دادخواست تقدیمی خواهان و ضمائم پیوست آن خصوصا برابر اصل سند نکاحیه و با احراز رابطه زوجیت دائم بین طرفین و عنایتا به اینکه دادنامه قطعی صادره از شعبه --- دادگاه جزایی تبریز که حکم بر محکومیت خوانده به اتهام تهدید به اسیدپاشی به تحمل سی ضربه شلاق صادر و در دادگاه تجدیدنظر تایید شده دلالت بر صحت ادعای خواهان دارد خواهان تعداد ده قطعه سکه ی تمام بهار آزادی از مهریه و نحله را در قبلا طلاق به زوج بذل می کند و اینکه مساعی دادگاه و داوران منتخب در اصلاح ذات البین مثمر ثمر واقع نگردید و زوجه اصرار بر متارکه دارد لذا دادگاه دعوی مطروحه را محول بر صحت تشخیص و به استناد مواد 1119 و 1143 و 1145 قانون مدنی و 27 و 26 و 34 قانون حمایت خانواده حکم بر احراز تحقق شرایط اعمال وکالت مندرج در سند نکاحیه فیمابین به نفع خواهان صادر و اعلام می‌دارد زوجه با استفاده از این حکم با حضور در یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق نسبت به مطلقه نمودن خود به طلاق بائن خلعی غیر مدخوله اقدام خواهد نمود مدت اعتبار این حکم سه ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی یا قطعی شدن رای است عدم حضور زوج مانع اجرای صیغه طلاق ب. ت. ب. وکالت تفویضی به زوجه نخواهد بود زوجه الباقی مهریه و نفقه معوقه اش را وفق دادنامه اصداری شعبه --- شورای حل اختلاف تبریز مطالبه می کند از این رای آقای ک. ع.ز. وکیل پایه 1 دادگستری تجدیدنظرخواهی نموده است موارد اعتراض او در لایحه پیوست به دادخواست تجدیدنظر این است که زوجین تنها دو ماه به عنوان دوره نامزدی با هم ارتباط و معاشرت داشته اند که هیچگونه اختلافی بین آنان موجود نبوده اختلافات بعدی منشا آن غیر از رابطه زوجین با همدیگر بوده از دخالت های بی مورد مادر زوجه در امور خانوادگی زوجین حاصل گردیده و به استثنای شکایت واهی اسید پاشی که به تحریک اطرافیان صورت گرفته در بقیه موارد اختلاف با اطرافیان و بین اطرافیان بوده است نه اختلاف زوجین و معاشرتی بعد از 2 ماه نداشته اند تا موجب تحقق سوء معاشرت شود پرونده اسیدپاشی که حاصل حوادث چند ماه گذشته است پرونده در معاونت محترم قوه قضائیه در جریان رسیدگی برای اعاده دادرسی است. که دادگاه محترم بدوی در آن هیچگونه تحقیقی به عمل نیاورده است و دادگاه محترم بدوی در این پرونده آن را مطالبه و ملاحظه نکرده است تا از کم و کیف قضیه مطلع شود به فرض صحت تهدید به اسید پاشی این تنها یک مورد خطا و یک رفتار آنی بوده است که منقضی شده است و سوء معاشرت محسوب نمی شود چرا که استمرار در رفتار زوج نبوده و تکرار نگردیده است دادگاه محترم بدون اظهارنظر داور زوج و عدم تعیین داور برای زوج از خود رفع تکلیف کرده لذا نقض رای را خواستار شده است پس از تبادل لوایح پرونده به شعبه --- تجدیدنظر ارجاع شده است که داور زوج د. ا. م. نظریه خود را در برگ 78 پرونده به دادگاه ارائه کرده است که پیوست پرونده شده است دادگاه در تاریخ 93/11/25 در وقت فوق العاده که زوج در معیت والدین خودش حضور داشته است اظهارات او را در برگ 86 پرونده بدین صورت منعکس نموده که او گفته است ب. ت. ب. اینکه من غیر مدخوله و باکره ام مستحق 157 سکه بهار آزادی هستم از این تعداد یکصد سکه را در قبلا طلاق به زوج بذل و به اعتبار وکالت قبول بذل می نمایم شوهرم محکومیت یافته و محکومیت او برخلاف شئونات خانوادگی م. ب. درخواست طلاق دارم عرض دیگری ندارم دادگاه تجدیدنظر در تاریخ 93/11/26 با اعلام ختم دادرسی به شرح دادنامه --- ضمن اینکه تجدیدنظرخواهی به عمل آمده از رای بدوی را واجد اعتراض موثر در نقض رای که وفق موازین قانونی و با رعایت اصول و قواعد دادرسی صادر شده ندانسته لکن رای را بدین شرح اصلاح می‌نماید 1 - برابر نظریه پزشکی قانونی زوجه غیر مدخوله م. ب. و نوع طلاق بائن خلفی غیر مدخوله خواهد بود 2 - مدت اعتبار این حکم شش ماه از تاریخ ابلاغ رای فرجامی یا انقضاء مهلت فرجامی خواهد بود و مدت سه ماه از دادنامه بدوی حذف می‌گردد. 3 - به لحاظ تخلف زوج از شرط ضمن عقد دادگاه به زوجه اجازه می دهد با مراجعه به یکی از دفاتر طلاق با بذل تمامی حق و حقوق خودش حتی مهریه به استثنای پنجاه هفت سکه تمام بهار آزادی که به صورت عندالمطالبه در ذمه زوج است در قبال طلاق و قبول بذل به اعتبار وکالت با داشتن حق توکیل ب. غ. جهت اجرای صیغه طلاق خود را مطلقه به طلاق خلعی غیر مدخوله نماید و لازم به ذکر است که محکومیت زوج علاوه از اینکه با بند دوم سند ازدواج مطابقت دارد با بند نهم سند ازدواج نیز مطابق است دادنامه معترض عنه را با رد اعتراض به عمل آمده مستندا به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی تایید نموده است اکنون از این رای ز. ف. خ. نموده که هنگام شور لایحه وی با گزارش پرونده قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر صدور رای شایسته ب. ت. ب. محتویات پرونده مدورد استدعاست. در خصوص دادنامه شماره --- فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور الفاظ به کار برده شده در بند 2 مواد 12 گانه مندرج در سند نکاحیه که مورد توجه طرفین عقد نکاح بوده است « درجات و سوء رفتار و سوء معاشرت زوج بحدی که ادامه زندگی را برای زوجه غیر قابل تحمل نماید »; ناظر بر آنچنان رفتار و معاشرتی است که زوج با عملکرد غیر متعارف خ. ن. ب. زوجه موجبات اضطراب درونی او را در تداوم زندگی مشترک فراهم ساخته باشد اینکه فردی به کسی با تهدید بگوید من تو رامی کشم یا اسید می پاشم و مخاطب حاضر نبوده و خطری او را تهدید نکند بلکه امنیت فکری او لحظه ای دچار تزلزل شود چون چنین رفتاری معلوم نیست تداوم داشته یا خواهد داشت نمی تواند مصداق بند 2 شروط ضمن عقد بین زوجین محسوب شود عرفا نیز زن و شوهری که زندگی مشترک را زیر یک سقف شروع نکرده اند تهدیدات تلفنی آنان نسبت به هم باید مستمر باشد تا سوء رفتار تلقی شود پرونده موضوع تهدید ادعایی زوجه که توسط زوج مورد تهدید واقع شده مورد ملاحظه دادگاه قرار نگرفته است تا مشخص شود تهدید ادعایی به چه کیفیت بوده است آیا می‌تواند مصداق بند 2 موارد 12 گانه مندرج در سند نکاحیه باشد یا خیر ؟ غیر قابل تحمل بودن این رفتار ز. ن. ب. زوجه ب. ت. ب. اصرار او بر حفظ حقوقش در ابتدا و نهایتا بیش از یک ششم مهریه اش در حالی که هنوز زندگی مشترک را شروع نکرده است خواستار شده و باکره است و از طرفی اختلافات خانوادگی بین دو خانواده آنان است مورد ارزیابی دادگاه قرار نگرفته لذا به لحاظ نقص تحقیقات قابل تایید نمی‌باشد با نقض رای مستندا به بند 5 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده جهت رسیدگی به شعبه دادگاه صادر کننده رای فرجام خواسته ارجاع می‌شود. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضو معاون علی رازینی - عبدالعلی ناصح - محسن یکتن خدایی موضوع مورد بررسی، درخواست زوجه برای صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور طلاق از زوج است. زوجه به دلیل آزار و اذیت‌های جسمی و روحی و عدم پرداخت نفقه، این درخواست را مطرح نموده و ادعا کرده است که زوج بارها او را مورد ضرب و شتم قرار داده و زندگی مشترک را برای او غیرقابل تحمل کرده است. از سوی دیگر، دفاعیات طرف مقابل بر مبنای عدم سوءرفتار و تامین نفقه زوجه بنا شده و عنوان شده که مشکلات ناشی از سوءتفاهمات خانوادگی بوده است. <br>دادگاه ابتدایی با استناد به مدارک و مستندات موجود، به نفع زوجه رای صادر کرده و زوج را به طلاق ملزم نموده است. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با تاکید بر عدم ارائه دلایل قانع‌کننده از سوی زوج، رای اولیه را تایید کرده است. <br>با این حال، دیوان عالی کشور در بررسی فرجام‌خواهی، به عدم بررسی کافی سوءرفتار مستمر و شرایط عسر و حرج زوجه اشاره کرده و رای صادره را نقض نموده و رسیدگی مجدد را به شعبه صادرکننده رای منقوض محول کرده است. این تصمیم بر اساس ماده 1130 قانون مدنی اتخاذ شده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/07/15 پیام: محکومیت زوج به ایراد ضرب و جرح در صورتی از مصادیق عسر و حرج است که همراه با سوء رفتار بوده و عرفا ب. ت. ب. وضعیت زوجه برای وی قابل تحمل نباشد؛ بنابراین با یک بار درگیری و ایراد ضرب، حسب عرف، زوجه در عسر و حرج قرار نمی گیرد. خانم ف. ب. د. ب. ط. آقای س.ط. ح. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش (صدور حکم طلاق) تقدیم دادگاه‌های حقوقی شهرستان شیراز نموده و در شرح دادخواست توضیح داده که به موجب فتوکپی مصدق سند نکاحیه پیوست همسر شرعی و قانونی خوانده می‌باشم که در تاریخ 1390/11/21 به عقد دائم خوانده درآمده‌ام که متاسفانه خوانده به دفعات متعدد ضمن آزار روحی و جسمی اینجانب مرا مورد ضرب و شتم قرار داده است که به جهت تداوم زندگی مشترک صرف‌نظر نموده‌ام اما خوانده مذکور با ادامه رفتار سوء نسبت به اینجانب زندگی مشترک را برای بنده غیرممکن ساخته است که موید این امر احکام صادره از محاکم است از جمله دادنامه --- صادره از شعبه --- دادگاه جزایی بر محکومیت خوانده و محکومیت به پرداخت دیه به علت ضرب و شتم م. ب. همچنین خوانده با بیرون کردن بنده از منزل مشترک از پرداخت نفقه و خرجی به اینجانب استنکاف نموده‌اند که دادنامه --- صادره از شعبه --- دادگاه خانواده شیراز و همچنین دادنامه --- صادره از شعبه --- دادگاه خانواده شیراز موید آن م. ب. لذا بنا به مراتب فوق و ب. ت. ب. تحقق بند 1 و 2 شروط ضمن عقد تقاضای صدور حکم طلاق را دارم رسیدگی به شعبه --- دادگاه خانواده شیراز محول گردیده است خانم س. ی.م. به وکالت از خوانده وارد پرونده شده است اولین جلسه دادگاه در تاریخ 1393/06/01 با حضور زوجین و وکیل زوج تشکیل گردیده خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است و اختلاف از دوران نامزدی و عقد شروع شده است ایشان یعنی خوانده سرکار نمی‌رفت دروغ می‌گفت در شرکت کار می‌کنم اعتماد کردم تحقیق نکردم در دوران عقد بداخلاقی شروع شد، بددهنی می‌کرد، فحاشی می‌کرد تا زندگی مشترک شروع شد دست بزن دارد چندین ماه مرا می‌زد و دخالت خانواده‌اش از یک طرف بوده و تا حالا هم که پای یک بچه به میان نیامده، بیاید مرا طلاق دهد ایشان سوء رفتار دارد و چندین بار مرا زده است وکیل ز. ا. د. در پاسخ ادعای خواهان به استحضار می‌رساند حسب اظهارات موکل در ایام زندگی مشترک هیچگاه نسبت به زوجه بدرفتاری نداشته است و نفقه و معاش وی را تامین نموده است متاسفانه به لحاظ پاره‌ای سوء‌تفاهمات که در اوایل زندگی مشترک زوجین به وجود می‌آید که با اندک تاملی قابل حل است به لحاظ رفتارهای بستگان تشدید و منجر به طرح دعاوی و تشکیل پرونده‌های متعدد وی گردیده است علی‌هذا موکل ضرب و شتم عمدی را مردود و اظهار می‌دارد برای جلوگیری از ترک منزل دست‌های زوجه را گرفته که این‌چنین شاید کبودی ایجاد شده باشد که این امر به هیچ وجه دلالت بر ضرب و شتم نمی‌نماید به ویژه اینکه با تدقیق در گواهی پزشکی و حکم صادره از دادگاه جزایی بدون صدمات کاملا محرز است بنابراین این موضوع حتی بر فرض صحت به لحاظ نوع صدمات و میزان آن نمی‌تواند دلیل بر ایراد ضرب و جرح عمدی و سوء‌رفتار زوج باشد علیرغم عدم تمکین و خروج زوجه از منزل در حال حاضر موکل ماهیانه نفقه را مطابق حکم صادره از شعبه --- به حساب زوجه واریز می‌نماید که فتوکپی فیش‌های پرداختی تقدیم می‌گردد و حکم صادره از شعبه --- دادگاه مبنی بر رد دعوی الزام به تمکین با عنایت به حکم موخر صادره از شعبه هفتم دادگاه خانواده شیراز موثر در مقام نمی‌باشد زیرا تمکین یا عدم تمکین امری است که با تغییر شرایط طرفین قابل تغییر است و در حال حاضر این زوجه است که با وجود تهیه مسکن و پرداخت نفقه از تمکین زوج خارج شده و به لحاظ یک بار محکومیت کیفری امتناع می‌نماید زوجه جهیزیه خود را مسترد نموده مهریه خ. ر. ب. صورت اقساطی دریافت می‌نماید و نفقه را نیز ماهیانه اخذ می‌کند و هیچ دلیلی که موید عسر و حرج م. ب. و یا حکایت از سوء‌رفتار و معاشرت زوج بنماید ارائه ننموده است و ب. ت. ب. دوران کوتاه زندگی ترک ادعایی وی در این خصوص فاقد وجاهت قانونی است دادگاه موضوع را به داوری ارجاع نموده و زوجین هر یک داور خود را معرفی و در نهایت تلاش داوران در جهت سازش فیمابین زوجین موثر واقع نشده است دادگاه زوجه را جهت تست حاملگی به پزشکی قانونی معرفی و گواهی مورخ 1393/09/04 حکایت از عدم حمل و بارداری وی دارد دادگاه زوجین را به مرکز مشاوره و کمیسیون بانوان معرفی نموده که ظاهرا در این کمیسیون و مرکز مشاوره زوجین سازش نموده‌اند لیکن پس از آن زوجه با بذل تعداد یکصد سکه از مهریه خویش و ارائه چند فقره دادنامه و اجراء حکم 30 ضربه شلاق ضمیمه پرونده نموده و تقاضای صدور حکم طلاق نموده است دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه --- - 1393/12/12 ضمن احراز علقه زوجیت ب. ت. ب. اظهارات زوجه که بیان داشته همسرش در زندگی مشترک دارای سوء‌رفتار و معاشرت بوده و به دفعات متعدد و ضمن آزار روحی و روانی وی را مورد ضرب و شتم قرار می‌داده و نفقه وی را پرداخت نمی‌کرده است و ایشان را از منزل بیرون نموده و حتی با خانواده وی درگیر می‌شود و ب. ت. ب. مفاد دادنامه --- صادره از شعبه --- دادگاه خانواده شیراز و محکومیت زوج به دیات به لحاظ ایراد ضرب و جرح عمدی بدنی و مفاد دادنامه قطعی به شماره 1219 صادره از شعبه --- دادگاه خانواده شیراز و بطلان دعوی الزام به تمکین به لحاظ مظنه خوف ضرر جانی زوجه و ب. ت. ب. اظهارات و دفاعیات وکیل زوج که دخالت‌های بستگان منجر به اختلاف زوجین و تشدید آن و طرح دعاوی و پرونده‌های متعدد شده است و ب. ت. ب. اینکه مساعی دادگاه و داوران در اصلاح ذات‌البین موثر واقع نشده و ب. ت. ب. اینکه اختلاف زوجین به سایر اعضاء خانواده آنان نیز سرایت کرده به طوری که موجب شکایت کیفری خواهر زوج، ایشان محکوم به مجازات توهین به 30 ضربه شلاق محکوم گردیده است لذا بنا به مراتب دعوی عسر و حرجی بودن زندگی مشارالیها را ثابت دانسته و مستندا به ماده 1130 ق. م حکم به الزام خوانده به مطلقه نمودن زوجه صادر نموده و نوع طلاق به لحاظ بذل یکصد سکه بهار آزادی از مهریه خلع است زوجین فرزند مشترک ندارند و حسب گواهی پزشکی زوجه حامله نمی‌باشد آقای س.ط. ح. با وکالت خانم س. ی.م. نسبت به رای صادره اعتراض و تجدیدنظرخواهی نموده است و رسیدگی به شعبه بیست و ششم دادگاه تجدیدنظر استان فارس محول گردیده که ضمن پاره ای اقدامات و رسیدگی و اخذ اظهارات ت. ن. خ. مبنی بر اینکه جهزیه را مسترد نموده‌ام و نسبت به جهزیه ادعایی ندارم نفقه گذشته و اجرت المثل را بذل می‌کنم و نسبت به نفقه گذشته ادعایی ندارم و یکصد سکه بذل کردم و مابقی مهریه را به اجراء گذاشته‌ام و حکم صادر شده و تقسیط گردیده است و باردار نیستم و فرزند مشترک نداریم دادگاه به موجب دادنامه --- - 1394/04/25 با این استدلال که از سوی ت. ن. خ. دلیل موثر و موجهی که موجبات نقض دادنامه گردد ارائه نشده و ب. ت. ب. اینکه ت. ن. خ. (زوجه) علاوه بر بذل یکصد سکه اجرت‌المثل و نفقه گذشته خود را بذل نموده و نسبت به جهیزیه ادعایی نداشته و نسبت به مابقی مهریه به موجب دادنامه تعیین تکلیف شده و تقسیط گردیده ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است که د. ا. م. آقای س.ط. ح. با وکالت خانم س. ی.م. از رای صادره فرجام‌خواهی نموده و وکیل ف. خ. با عنوان نمودن دلایل ابرازی در مراحل قبلی نقض دادنامه صادره را خواستار شده است که پس از تبادل لوایح و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ( 23 ) ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و دقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: دادنامه فرجام‌خواسته مالا مخدوش و واجد ایراد است زیرا هر چند خ. د. د. علت درخواست طلاق را تحقق بندهای اول و دوم شرایط مندرج در عقدنامه را عنوان نموده است لیکن دادگاه عمدتا به لحاظ وقوع زوجه در عسر و حرج حکم به محکومیت زوج به مطلقه نمودن زوجه صادر می‌کند که حسب محتویات پرونده مدرک قابل توجهی راجع به سوء‌رفتار زوج به حدی که زندگی را برای زوجه غیرقابل تحمل کرده باشد اقامه نگردیده است و محکومیت زوج به ایراد ضرب و جرح در صورتی از مصادیق عسر و حرج است که همراه با سوء‌رفتار و عرفا ب. ت. ب. وضعیت زوجه برای وی قابل تحمل نباشد و در وضعیتی که یکبار درگیری و ایراد ضرب حسب عرف وقوع زوجه در عسر و حرج محسوب نمی‌گردد، دادگاه درباره سوء‌رفتار مستمر زوج بررسی لازم به عمل نیاورده است، مضافا دادگاه در تایید سوء‌رفتار زوج به دادنامه شماره --- - 1392/09/30 صادره از شعبه --- دادگاه خانواده شیراز مبنی بر رد دعوی زوج علیه زوجه استناد نموده است حال آنکه بعد از رای مذکور حسب دادنامه شماره --- - 93 شعبه هشتم دادگاه خانواده ادعای وجود خوف ضرر جانی و امنیتی زوجه در توجیه عدم تمکین پذیرفته نشده و وی به تمکین از زوج محکومیت یافته و رای مزبور در مرجع تجدیدنظر قطعی شده است توجهی نکرده است بنا به مراتب به لحاظ اینکه راجع به سوء‌رفتار مستمر زوج و در تگنای قرار گرفتن زوجه دراین رابطه بررسی لازم انجام نشده است، رای صادره در وضعیت حاضر قابلیت تایید را ندارد و نقض می‌گردد و رسیدگی مجدد به همان شعبه صادرکننده رای منقوض محول می‌گردد. رئیس و مستشار شعبه --- دیوان عالی کشور