موارد استحقاق مالک برای دریافت بهای منطقه ای اراضی تصرف شده توسط دولت

رأی شعبه بدوی دیوان عدالت اداری [در خصوص شکایت شاکی علیه اداره کل راه و شهرسازی استان مرکزی (اداره راه و شهرسازی شهرستان خمین) به خواسته صدور حکم بر استحقاق شاکی به دریافت بهای روز اراضی تملیک شده] وکیل شاکی در دادخواست تقدیمی اعلام داشته (موکلش مالک رسمی و قانونی پلاکهای... فرعی از ... اصلی شهریار خمین م. ب. در سال 1359 طی رای شماره 324 مورخ 1359/8/25 کمیسیون ماده 12 پلاکهای مذکور متعلق به موکل را موات اعلام می دارند، موکل با مراجعه به دادگستری سرانجام طی تشریفات قانونی و کارشناسی توسط کارشناسان بدوی و هیات سه نفره نهایتاً شعبه اول دادگاه عمومی طی دادنامه شماره... و قطعیت آن در شعبه دوم تجدید نظر استان مرکزی طی دادنامه شماره ... حکم به ابطال رای کمیسیون ماده 12 صادر و ملک موکل بایر اعلام می گردد. حال ب. ت. ب. مالکیت موکل به پلاکهای مذکور و با عنایت به آنکه مطابق مقررات چنانچه ملک اشخاص جهت طرحهای عمرانی و غیره مورد استفاده دولت قرار گیرد، موظف به پرداخت بهای ملک به نرخ روز م. ب.) مدیر کل راه و شهرسازی استان مرکزی در لایحه جوابیه تقدیمی به شماره ... ثبت دفتر لوایح اعلام داشته (هیات 5 نفره که در غیاب سازمان عمران اراضی شهری می بایست با ترکیب نمایندگان وزارت مسکن و شهرسازی، دادستان انقلاب، استاندار، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور انجام وظیفه نماید. شاکی به تصمیم نامه ایی اشاره نموده است که بدون حضور نماینده سازمان مسکن و شهرسازی، بدون حضور استاندار و بدون حضور دادستان و تنها با حضور فرماندار وقت و با دو عضو مبادرت به اعلام موات اراضی شاکی نموده است. بنابراین ترکیب کمیسیون حد نصاب لازم را نداشته است و فرماندار، سمت و صلاحیت اعلام موات اراضی شاکی را نداشته است و این اداره کل نقشی در اعلام موات و واگذاری آن به اشخاص یا ادارات نداشته و هیچگونه مسئولیتی متوجه این اداره کل نمی باشد و .... به فرض آنکه خواهان را در شکایت خود محق بدانیم و صلاحیت کمیسیون جانشین سازمان عمران را در غیاب اعضای اصلی آن (نمایندگان مسکن و شهرسازی، دادستان، بنیاد مسکن) قانونی بدانیم و به فرض آنکه اراضی مورد ادعای شاکی پس از اعلام موات در اختیار این اداره کل قرار گرفته باشد و توسط این اداره کل به ادارات و یا اشخاص واگذار گردیده باشد، باز هم شاکی مستحق دریافت بهای کارشناسی روز اینگونه اراضی نیست. زیرا با عنایت به شق الف ماده واحده تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت و نهادها مصوب 70/12/15 مجمع تشخیص مصلحت نظام در مواردی که علیرغم صدور سند اراضی بنام دولت اقدامات دستگاههای ذیربط به وسیله مراجع ذیصلاح ابطال شده یا بشود و یا نوع زمین به موجب رای دادگاه تغییر یافته یا بیابد، مالکین این گونه اراضی برابر شق الف ماده واحده فوق الذکر مستحق بهای منطقه ای زمان تصویب مصوبه را دارند. نه بهای کارشناسی روز شعبه ب. ت. ب. مراتب صرفنظر از اینکه رای کمیسیون ماده 12 قانون اراضی شهری به شماره ... به موجب آراء صادره از سوی شعبه اول دادگاه عمومی شهرستان خمین به شماره ... و شعبه دوم دادگاه تجدید نظر استان مرکزی به شماره ... ابطال گردیده و برابر اظهار نظر کارشناسان باید تشخیص گردیده، ن. ب. ا. به موجب اعلام مدیر کل راه و شهرسازی استان مرکزی و پاسخ استعلام اداره ثبت اسناد و املاک شهرستان خمین به شماره ... اسناد مالکیت اراضی پلاکهای مورد نظر پس از اعلام موات به نام اداره زمین شهری صادر و اداره مذکور نیز پلاکهای موصوف را به صورت قطعی به اشخاص ثالث از طریق دفاتر اسناد رسمی انتقال داده و به موجب شق الف ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت و نهادهای مصوب 1370/12/15 مجمع تشخیص مصلحت نظام در مواردی که زمینهائی که به وسیله بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و وزارت مسکن و شهرسازی (سازمان عمران اراضی یا سازمان زمین شهری) واگذار شده و طبق اعلام وزارت مسکن و شهرسازی در آن احداث بنا به عمل آمده، وزارت مسکن و شهرسازی (وزارت راه و شهرسازی) مکلف است بهای منطقه ای زمان ابلاغ این مصوبه در خصوص اراضی غیر موات را به صاحبان حق پرداخت نماید. همچنین است در مورد زمینهایی که طراحی آماده سازی انجام و به مردم تخصیص داده شده است. علی هذا شعبه ب. ت. ب. مراتب فوق خواسته مطروحه از جانب شاکی مبنی بر صدور حکم بر استحقاق شاکی به دریافت بهای روز اراضی تملک شده را وارد و موجه ندانسته و حکم به رد شکایت مطروحه صادر و اعلام می گردد. رای صادره ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر در شعب تجدید نظر دیوان عدالت اداری م. ب.. رئیس شعبه هشتم دیوان عدالت اداری - سعادت رأی شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری ب. ت. ب. اینکه شاکی مستحق دریافت وجه زمین بر اساس بند الف مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام در سال 1370 م. ب. و ن. ب. ا. از ناحیه تجدید نظر خواه، و وکیل وی دلیل موجه و مؤثری که موجب بی اعتباری و نقض رأی شعبه بدوی را فراهم نماید ارائه نشده و دادنامه تجدیدنظر خواسته ب. ت. ب. دلایل و مدارک طرفین، بر اساس مقررات و موازین قانونی صادر شده و تخلفی که موجب تضییع حقوق ت. ن. خ. را سبب گردد مشهود و ملحوظ نیست. علی هذا با رد تجدید نظر خواهی تجدیدنظر خواه، مستنداً به ماده 71 قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری، دادنامه مورد اعتراض شعبه بدوی تایید و ابرام می نماید. رأی صادره طبق ماده 3 قانون مذکور قطعی است. رئیس شعبه 7 تجدید نظر دیوان عدالت اداری ـ مستشار شعبه جباری ـ محمدی فهرست شعبه بدوی دیوان عدالت اداری شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری نقد رأی موارد استحقاق مالک برای دریافت بهای منطقه ای اراضی تصرف شده توسط دولت در تاریخ 6 خرداد 1394، شعبه بدوی دیوان عدالت اداری به شکایت مطروحه علیه اداره کل راه و شهرسازی استان مرکزی رسیدگی نمود. شاکی درخواست صدور حکم بر استحقاق خود برای دریافت بهای روز اراضی تملیک‌شده را مطرح کرد. وکیل شاکی ادعا کرد که موکلش مالک قانونی این اراضی بوده و این اراضی در سال 1359 به موجب رای کمیسیون ماده 12 به عنوان اراضی موات اعلام شده‌اند. شاکی با استناد به ابطال رای کمیسیون توسط دادگاه، تقاضای دریافت بهای روز اراضی را ارائه کرد. در مقابل، مدیر کل راه و شهرسازی استان مرکزی دفاع کرد که ترکیب کمیسیون، اعلام موات را به صورت قانونی انجام نداده و این اداره هیچ مسئولیتی در این خصوص ندارد. همچنین، بر اساس ماده واحده تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت و نهادها مصوب 1370، شاکی تنها مستحق بهای منطقه‌ای زمان تصویب مصوبه است و نه بهای کارشناسی روز. شعبه بدوی با رد شکایت، حکم به عدم استحقاق شاکی برای دریافت بهای روز اراضی صادر کرد. در تاریخ 22 اردیبهشت 1395، شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به تجدیدنظرخواهی شاکی رسیدگی کرد و با تاکید بر این که شاکی مستحق دریافت وجه زمین بر اساس بند الف مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام در سال 1370 است، رای شعبه بدوی را تایید و ابرام نمود. رای صادره قطعی است. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/02/22 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در مواردی که علیرغم صدور سند اراضی به نام دولت، اقدامات دستگاههای ذیربط به وسیله مراجع ذیصلاح ابطال شده و یا نوع زمین به موجب رای دادگاه تغییر یابد، مالکین این گونه اراضی مستحق دریافت بهای منطقه ای زمان ابلاغ مصوبه میباشند نه بهای کارشناسی روز. رای شعبه بدوی دیوان عدالت اداری [در خصوص شکایت شاکی علیه اداره کل راه و شهرسازی استان مرکزی (اداره راه و شهرسازی شهرستان خمین) به خواسته صدور حکم بر استحقاق شاکی به دریافت بهای روز اراضی تملیک شده] وکیل شاکی در دادخواست تقدیمی اعلام داشته (موکلش مالک رسمی و قانونی پلاکهای... فرعی از... اصلی شهریار خمین م. ب. در سال 1359 طی رای شماره --- مورخ 1359/08/25 کمیسیون ماده 12 پلاکهای مذکور متعلق به موکل را موات اعلام می دارند، موکل با مراجعه به دادگستری سرانجام طی تشریفات قانونی و کارشناسی توسط کارشناسان بدوی و هیات سه نفره نهایتا شعبه اول دادگاه عمومی طی دادنامه شماره... و قطعیت آن در شعبه دوم تجدید نظر استان مرکزی طی دادنامه شماره... حکم به ابطال رای کمیسیون ماده 12 صادر و ملک موکل بایر اعلام می‌گردد. حال ب. ت. ب. مالکیت موکل به پلاکهای مذکور و با عنایت به آنکه مطابق مقررات چنانچه ملک اشخاص جهت طرحهای عمرانی و غیره مورد استفاده دولت قرار گیرد، موظف به پرداخت بهای ملک به نرخ روز م. ب.) مدیر کل راه و شهرسازی استان مرکزی در لایحه جوابیه تقدیمی به شماره... ثبت دفتر لوایح اعلام داشته (هیات 5 نفره که در غیاب سازمان عمران اراضی شهری می‌بایست با ترکیب نمایندگان وزارت مسکن و شهرسازی، دادستان انقلاب، استاندار، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور انجام وظیفه نماید. شاکی به تصمیم نامه ایی اشاره نموده است که بدون حضور نماینده سازمان مسکن و شهرسازی، بدون حضور استاندار و بدون حضور دادستان و تنها با حضور فرماندار وقت و با دو عضو مبادرت به اعلام موات اراضی شاکی نموده است. بنابراین ترکیب کمیسیون حد نصاب لازم را نداشته است و فرماندار، سمت و صلاحیت اعلام موات اراضی شاکی را نداشته است و این اداره کل نقشی در اعلام موات و واگذاری آن به اشخاص یا ادارات نداشته و هیچگونه مسئولیتی متوجه این اداره کل نمی‌باشد و.... به فرض آنکه خواهان را در شکایت خود محق بدانیم و صلاحیت کمیسیون جانشین سازمان عمران را در غیاب اعضای اصلی آن (نمایندگان مسکن و شهرسازی، دادستان، بنیاد مسکن) قانونی بدانیم و به فرض آنکه اراضی مورد ادعای شاکی پس از اعلام موات در اختیار این اداره کل قرار گرفته باشد و توسط این اداره کل به ادارات و یا اشخاص واگذار گردیده باشد، باز هم شاکی مستحق دریافت بهای کارشناسی روز اینگونه اراضی نیست. زیرا با عنایت به شق الف ماده واحده تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت و نهادها مصوب 70/12/15 مجمع تشخیص مصلحت نظام در مواردی که علیرغم صدور سند اراضی به نام دولت اقدامات دستگاههای ذیربط به وسیله مراجع ذیصلاح ابطال شده یا بشود و یا نوع زمین به موجب رای دادگاه تغییر یافته یا بیابد، مالکین این گونه اراضی برابر شق الف ماده واحده فوق الذکر مستحق بهای منطقه ای زمان تصویب مصوبه را دارند. نه بهای کارشناسی روز شعبه ب. ت. ب. مراتب صرفنظر از اینکه رای کمیسیون ماده 12 قانون اراضی شهری به شماره... به موجب آراء صادره از سوی شعبه اول دادگاه عمومی شهرستان خمین به شماره... و شعبه دوم دادگاه تجدید نظر استان مرکزی به شماره... ابطال گردیده و برابر اظهار نظر کارشناسان باید تشخیص گردیده، ن. ب. ا. به موجب اعلام مدیر کل راه و شهرسازی استان مرکزی و پاسخ استعلام اداره ثبت اسناد و املاک شهرستان خمین به شماره... اسناد مالکیت اراضی پلاکهای مورد نظر پس از اعلام موات به نام اداره زمین شهری صادر و اداره مذکور نیز پلاکهای موصوف را به صورت قطعی به اشخاص ثالث از طریق دفاتر اسناد رسمی انتقال داده و به موجب شق الف ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت و نهادهای مصوب 1370/12/15 مجمع تشخیص مصلحت نظام در مواردی که زمینهایی که به وسیله بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و وزارت مسکن و شهرسازی (سازمان عمران اراضی یا سازمان زمین شهری) واگذار شده و طبق اعلام وزارت مسکن و شهرسازی در آن احداث بنا به عمل آمده، وزارت مسکن و شهرسازی (وزارت راه و شهرسازی) مکلف است بهای منطقه ای زمان ابلاغ این مصوبه در خصوص اراضی غیر موات را به صاحبان حق پرداخت نماید. همچنین است در مورد زمینهایی که طراحی آماده سازی انجام و به مردم تخصیص داده شده است. علی هذا شعبه ب. ت. ب. مراتب فوق خواسته مطروحه از جانب شاکی مبنی بر صدور حکم بر استحقاق شاکی به دریافت بهای روز اراضی تملک شده را وارد و موجه ندانسته و حکم به رد شکایت مطروحه صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر در شعب تجدید نظر دیوان عدالت اداری م. ب.. رای شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری ب. ت. ب. اینکه شاکی مستحق دریافت وجه زمین بر اساس بند الف مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام در سال 1370 م. ب. و ن. ب. ا. از ناحیه تجدید نظر خواه، و وکیل وی دلیل موجه و موثری که موجب بی اعتباری و نقض رای شعبه بدوی را فراهم نماید ارائه نشده و دادنامه تجدیدنظر خواسته ب. ت. ب. دلایل و مدارک طرفین، بر اساس مقررات و موازین قانونی صادر شده و تخلفی که موجب تضییع حقوق ت. ن. خ. را سبب گردد مشهود و ملحوظ نیست. علی هذا با رد تجدید نظر خواهی تجدیدنظر خواه، مستندا به ماده 71 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، دادنامه مورد اعتراض شعبه بدوی تایید و ابرام می‌نماید. رای صادره طبق ماده 3 قانون مذکور قطعی است. رئیس شعبه --- تجدید نظر دیوان عدالت اداری - مستشار شعبه