موقعیت تعیین نحله یا اجرت المثل در دعوای طلاق

رأی خلاصه جریان پرونده خانم ف.گ. فرزند الف. د. ب. ط. آقای م.چ. فرزند ک. و به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش تقدیم کرده و توضیح داده است به موجب سند رسمی به شماره ترتیب 4172-22/7/1364 دفتر ثبت ازدواج شماره 19 به عقد ازدواج دائمی خوانده درآمده ام و علی رغم داشتن چهار فرزند مشترک به لحاظ عدم تفاهم و نداشتن امنیت جانی و اجتماعی ادامه زندگی مشترک برایم فراهم نمی باشد و در عسر و حرج قرار دارم لذا درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را دارم شعبه پنجم دادگاه عمومی حقوقی در وقت مقرر با حضور زوجین تشکیل شده است. خ. ا. د. خوانده به عناوین مختلف مرا تحت فشار قرار داده که برو دادخواست طلاق بده من هم می آیم امضاء می کنم و مرا کتک کاری کرده؛ که شکایت کردم دلم سوخت رضایت دادم و حتی یک ماه قبل هم شکایت کردم که باز رضایت دادم در منزل امنیت جانی ندارم، رابطه با زنان دارد و فساد اخلاقی وی برای من محرز شده که حتی صدای او را ضبط کردم 000 به خاطر بچه ها تا حال تحمل کردم. خ. ا. د. خواهان دچار توهم شده و بیمار است قسمت اول حرف هایش را قبول ندارم طلاق می خواهد با کمال میل حاضرم او را طلاق بدهم چون ایشان می خواهد طلاق بگیرد. خ. ا. د. در مورد مسایل مالی من طلاق می خواهم مهریه و اجرت المثل و نحله و نفقه ایام گذشته به مدت 5 سال را می خواهم اگر نفقه داده باشد فقط تخم مرغ و نان داده و یک ذره گوشت بوده است و الان با همدیگر زندگی می کنیم قبلاً یک بار طلاق گرفتیم ولی در زمان عده رجوع کردیم چهار فرزند داریم که جملگی کبیرند از جهیزیه یخچال و چرخ خیاطی و خرت و پرت مانده است در خصوص بذل مهریه اگر امضاء یا اثر انگشت دارد قبول دارم ولی باید ثابت شود که امضاء و اثر انگشت متعلق به من بوده است. خ. ا. د. مهریه را بخشیده اگر حق دارد دادگاه به او بدهد نامه بذل مهریه را ارائه خواهم نمود و جهیزیه را تحویل می دهم. دادگاه قرار ارجاع امر به کارشناس را صادر کرده تا نسبت به تعیین نحله و نفقه ایام عده اقدام نماید و کارشناس اجرت المثل ایام زندگی مشترک را تعیین نموده است (صفحه 16 پرونده) خوانده نسبت به آن اعتراض نموده و تعیین آنرا در زمانی دانسته که تقاضای طلاق از طرف مرد باشد. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادرکرده است داور زوجه نظریه خ. ر. ب. شرح صفحه 32 پرونده و داور زوج به شرح صفحه 37 پرونده نظریه خود را جداگانه اعلام کرده اند. شعبه 5 دادگاه عمومی حقوقی از دفتر اسناد رسمی شماره 5 خواسته چنانچه زوجه مهریه خود را بذل نموده اعلام دارد که سردفتر اسناد رسمی شماره5 با ارسال کپی سند (اقرار وصول مهریه) اعلام نموده خانم ف.گ. اقرار به وصول کلیه وجه الصداق مندرج در عقدنامه شماره 4172-22/7/64 دفتر ازدواج شماره 19 را که به شماره 35039-16/4/66 این دفتر ثبت شده نموده است. شعبه 5 دادگاه عمومی حقوقی به موجب رأی شماره 164-4/3/1391 درخصوص دعوی خ. ب. ش. فوق با ذکر جریان پرونده به شرح فوق و با احراز رابطه زوجیت دائم فی مابین طرفین دعوی به موجب سند رسمی ازدواج و اینکه زوجه به موجب اقرارنامه رسمی شماره 35039 دفتر اسناد رسمی شماره 5 اقرار به دریافت مهریه خود نموده است و اینکه مساعی دادگاه و داوران در ایجاد صلح و سازش به نتیجه نرسیده است دعوی خ. ر. و. دانسته و گواهی عدم امکان سازش زوجین را صادرکرده است که ب. ت. ب. اقرار زوجه در دادگاه و لایحه پیوست، زوجه می تواند با رعایت موارد زیر به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق مراجعه و خود را برای بار دوم به اطلاق رجعی مطلقه نماید 1- زوجه قبلاً مهریه خود را دریافت نموده است 2- زوج می بایست از باب نحله مبلغ سیزده میلیون و پانصد هزار تومان به زوجه بپردازد 3- ب. ت. ب. اینکه زوجه در مورد عدم پرداخت نفقه توسط زوج دلیل و مدرکی ارائه ننموده، نفقه ای به او تعلق نمی گیرد 4- در مورد جهیزیه زوج اظهار نمودکه جهیزیه اش را تحـویل می دهد000 5- فرزندان مشترک زوجین، کبیرند. آقای م.چ. نسبت به دادنامه یاد شده تجدیدنظرخواهی به عمل آورده است که پس از ابلاغ نسخه ثانی دادخواست تجدیدنظر وضمایم در دفتر دادگاه به ت. ن. خ. و مضی مهلت پاسخگوئی شعبه 5 دادگاه تجدیدنظر استان لرستان به موجب رأی شماره 397-21/5/1391 با رد اعتراض رأی تجدیدنظرخواسته را تأیید کرده است. آقای م.چ. نسبت به دادنامه فوق الذکر فرجام خواهی به عمل آورده است که پس از پاسخ فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضییه به هنگام شور قرائت می شود. رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی وارد و پرونده دارای نواقص تحقیقاتی به شرح زیر است: 1- دادخواست صدور گواهی عدم امکان سازش از سوی خانم ف.گ. تقدیم شده است و دلایل زوجه در مورد سوء رفتار زوج و نداشتن امنیت جانی در ادامه زندگی مشترک نیز بیان شده است ضرورت داشته دادگاه ضمن اخذ توضیح از زوجین و تحقیق از فرزندان مشترک که از نزدیک در جریان رفتار والدین خ. ن. ب. یکدیگر می باشند و نیز تحقیق از مددکار اجتماعی حوزه قضائی و در غیاب آن از طریق مددکاران اجتماعی اداره بهزیستی در مورد رفتار زوج با زوجه تحقیقات کافی به عمل می آورد. 2- تعیین نحله یا اجرت المثل و قید نوع طلاق رجعی صحیح به نظر نمی رسد زیر تعیین نحله یا اجرت المثل در موردی است که درخواست طلاق از سوی زوج باشد و ب. ر. م. ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق و تبصره 6 آن تعیین می گردد. در مانحن فیه زوجه در مورد اجرت المثل دادخواست هم تقدیم نکرده است که بتوان بر اساس قانون الحاق یک تبصره به ماده 336 قانون مدنی مصوب 21/11/85 اقدام نمود لذا در صورت احراز عسر و حرج زوجه و یا در صورت احراز سوء رفتار و سوء معاشرت زوج و تحقق تخلف زوج از شرط ضمن عقد ازدواج حسب مورد باید نسبت به صدور حکم طلاق یا صدور گواهی عدم امکان سازش که در این مورد در صورت بذل مال و قبول بذل تعیین نوع طلاق با زوجه است نسبت به صدور رأی مقتضی اقدام نمود لذا بنا به مراتب به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی رأی فرجام خواسته را نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به شعبه پنجم دادگاه محترم تجدیدنظر استان لرستان ارجاع می گردد. رییس شعبه 12 دیوان عالی کشور - مستشار طیبی - اسلامی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی موقعیت تعیین نحله یا اجرت المثل در دعوای طلاق در جریان رسیدگی به درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش، پس از بررسی مدارک مربوطه از جمله سند ازدواج و ارزیابی تلاش‌های انجام‌شده جهت اصلاح ذات‌البین، نتیجه‌گیری شد که این تلاش‌ها نتیجه‌ای در پی نداشته و طرفین به جدایی تمایل دارند. بر اساس ماده 1133 قانون مدنی و مواد 24، 29 و 34 قانون حمایت خانواده، گواهی عدم امکان سازش صادر گردید و طرفین مجاز به مراجعه به ثبت رسمی طلاق شدند. همچنین، مهریه به مبلغ 250,000,000 ریال و مبلغ 1,500,000,000 ریال به عنوان نحله و نفقه برای مدت معین تعیین شد. اعتبار گواهی صادره به مدت سه ماه بوده و رای صادره ظرف 20 روز قابل تجدیدنظرخواهی است. پرونده کلاسه 140130920000032049 شعبه 6 دادگاه خانواده *تصمیم نهایی شماره 140130390002344925 خواهان: اقای ا. س. ن. فرزند ج. به نشانی * خوانده: خانم ز. م. فرزند ن. به نشانی * خواسته: صدور گواهی عدم امکان سازش به درخواست زوج گردشکار: به تاریخ 1401/03/26 در وقت فوق العاده پرونده کلاسه فوق الذکر تحت نظر است.با بررسی اورق و محتویات پرونده و ملاحظه قاضی محترم مشاور و با استعانت از خداوند متعال به شرح ذیل مبادرت به صدور رای می نماید.: در خصوص دادخواست خواهان اقای ا. س. ن. فرزند ج. به طرفیت خوانده خانم ز. م. فرزند ن. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش از طرف زوج، دادگاه ب. ت. ب. محتویات پرونده از جمله کپی مصدق سند ازدواج به شماره ترتیب 2559 تنظیمی در دفتر ازدواج شماره 153 حوزه ثبتی *سردرود وجود علقه زوجیت دایم به سبب عقد نکاح بین زوجین محرز است.دادگاه و داوران سعی در اصلاح ذات البین و انصراف زوج از طلاق معمول داشته اند لیکن موثر واقع نشده است.فلذا با قبول نظریه داور زوج و رد نظریه داور زوجه ب. ت. ب. محتویات پرونده و اختیار زوج در طلاق زوجه و سایر قراین و امارات منعکس در پرونده، زوج اصرار در طلاق دارد. فلذا ب. ت. ب. مراتب و به استناد ماده 1133 قانون مدنی و ماده 24- 29 - 34 قانون حمایت خانواده جدید و با ملاحظه نظریه قاضی محترم مشاور، گواهی عدم امکان سازش بین زوجین مذکورین صادر و اعلام می نماید. و به خواهان اجازه می دهد به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق مراجعه و نسبت به ثبت رسمی ان اقدام نماید. نوع طلاق باین یایسه و عده ندارد. جهیزیه در کار نمی‌باشد. زوجین فاقد فرزند مشترک هستند. مهریه خوانده -/000/ 250 ریال وجه نقد به نرخ روز وفق شاخص اعلامی بانک مرکزی به صورت عندالمطالبه پرداخت خواهد شد ب. ت. ب. عدم استحقاق زوجه به دریافت اجرت المثل، مبلغ یک میلیارد و پانصد میلیون ریال به عنوان نحله به وی پرداخت خواهد شد در مورد نفقه زوجه از تاریخ 1401/01/04 لغایت پایان اجرای صیغه طلاق مبلغ -/6/000/000 ریال به وی پرداخت خواهد شد. رعایت شرایط صحت اجرای صیغه طلاق به عهده مجری ان است.مدت اعتبار این گواهی به استناد ماده 34 قانون حمایت خانواده 3 ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی یا قطعی شدن رای خواهد بود. رای صادره حضوری، ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان و پس از انقضای مهلت تجدیدنظرخواهی ظرف 20 روز قابل فرجامخواهی در دیوان محترم عالی کشور م. ب.. در تاریخ 6 اسفند 1391، درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش به دادگاه عمومی حقوقی ارائه گردید. در این درخواست، ادعای عدم تفاهم و تهدید به امنیت جانی مطرح شد و به سوء رفتار و فشارهای روانی طرف مقابل اشاره شد. طرف مقابل نیز در پاسخ، ادعای توهم را مطرح و اعلام کرد که به جدایی رضایت دارد. پس از بررسی‌های لازم، دادگاه ب. ت. ب. اقرار به دریافت مهریه و عدم ارائه دلیل کافی برای عدم پرداخت نفقه، اقدام به صدور گواهی عدم امکان سازش نمود و اجازه مراجعه به دفاتر ثبت طلاق را صادر کرد. طرف مقابل نسبت به این رای تجدیدنظرخواهی کرد که دادگاه تجدیدنظر نیز رای را تایید نمود. سپس فرجام‌خواهی صورت گرفت و دیوان عالی کشور به دلیل نواقص تحقیقاتی و عدم احراز عسر و حرج، رای تجدیدنظر را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه تجدیدنظر استان مربوطه ارجاع داد. در رای صادره به مواد قانونی و مقررات مرتبط با طلاق و نحله اشاره گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/12/06 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: تعیین نحله یا اجرت المثل مخصوص موردی است که درخواست طلاق از سوی زوج باشد. رای خلاصه جریان پرونده خانم ف.گ. فرزند الف. د. ب. ط. آقای م.چ. فرزند ک. و به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش تقدیم کرده و توضیح داده است به موجب سند رسمی به شماره ترتیب 4172 - 1364/07/22 دفتر ثبت ازدواج شماره 19 به عقد ازدواج دائمی خوانده درآمده ام و علی رغم داشتن چهار فرزند مشترک به لحاظ عدم تفاهم و نداشتن امنیت جانی و اجتماعی ادامه زندگی مشترک برایم فراهم نمی‌باشد و در عسر و حرج قرار دارم لذا درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را دارم شعبه پنجم دادگاه عمومی حقوقی در وقت مقرر با حضور زوجین تشکیل شده است. خ. ا. د. خوانده به عناوین مختلف مرا تحت فشار قرار داده که برو دادخواست طلاق بده من هم می آیم امضا می کنم و مرا کتک کاری کرده؛ که شکایت کردم دلم سوخت رضایت دادم و حتی یک ماه قبل هم شکایت کردم که باز رضایت دادم در منزل امنیت جانی ندارم، رابطه با زنان دارد و فساد اخلاقی وی برای من محرز شده که حتی صدای او را ضبط کردم 000 به خاطر بچه ها تا حال تحمل کردم. خ. ا. د. خواهان دچار توهم شده و بیمار است قسمت اول حرف هایش را قبول ندارم طلاق می خواهد با کمال میل حاضرم او را طلاق بدهم چون ایشان می خواهد طلاق بگیرد. خ. ا. د. در مورد مسایل مالی من طلاق می خواهم مهریه و اجرت المثل و نحله و نفقه ایام گذشته به مدت 5 سال را می خواهم اگر نفقه داده باشد فقط تخم مرغ و نان داده و یک ذره گوشت بوده است و الان با همدیگر زندگی می کنیم قبلا یک بار طلاق گرفتیم ولی در زمان عده رجوع کردیم چهار فرزند داریم که جملگی کبیرند از جهیزیه یخچال و چرخ خیاطی و خرت و پرت مانده است در خصوص بذل مهریه اگر امضا یا اثر انگشت دارد قبول دارم ولی باید ثابت شود که امضا و اثر انگشت متعلق به من بوده است. خ. ا. د. مهریه را بخشیده اگر حق دارد دادگاه به او بدهد نامه بذل مهریه را ارائه خواهم نمود و جهیزیه را تحویل می دهم. دادگاه قرار ارجاع امر به کارشناس را صادر کرده تا نسبت به تعیین نحله و نفقه ایام عده اقدام نماید و کارشناس اجرت المثل ایام زندگی مشترک را تعیین نموده است (صفحه 16 پرونده) خوانده نسبت به آن اعتراض نموده و تعیین آن را در زمانی دانسته که تقاضای طلاق از طرف مرد باشد. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادرکرده است داور زوجه نظریه خ. ر. ب. شرح صفحه 32 پرونده و داور زوج به شرح صفحه 37 پرونده نظریه خود را جداگانه اعلام کرده اند. شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی از دفتر اسناد رسمی شماره 5 خواسته چنانچه زوجه مهریه خود را بذل نموده اعلام دارد که سردفتر اسناد رسمی شماره 5 با ارسال کپی سند (اقرار وصول مهریه) اعلام نموده خانم ف.گ. اقرار به وصول کلیه وجه الصداق مندرج در عقدنامه شماره 4172 - 22/7/64 دفتر ازدواج شماره 19 را که به شماره 35039 - 16/4/66 این دفتر ثبت شده نموده است. شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی به موجب رای شماره --- - 1391/03/04 در خصوص دعوی خ. ب. ش. فوق با ذکر جریان پرونده به شرح فوق و با احراز رابطه زوجیت دائم فی مابین طرفین دعوی به موجب سند رسمی ازدواج و اینکه زوجه به موجب اقرارنامه رسمی شماره 35039 دفتر اسناد رسمی شماره 5 اقرار به دریافت مهریه خود نموده است و اینکه مساعی دادگاه و داوران در ایجاد صلح و سازش به نتیجه نرسیده است دعوی خ. ر. و. دانسته و گواهی عدم امکان سازش زوجین را صادرکرده است که ب. ت. ب. اقرار زوجه در دادگاه و لایحه پیوست، زوجه می‌تواند با رعایت موارد زیر به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق مراجعه و خود را برای بار دوم به اطلاق رجعی مطلقه نماید 1 - زوجه قبلا مهریه خود را دریافت نموده است 2 - زوج می‌بایست از باب نحله مبلغ سیزده میلیون و پانصد هزار تومان به زوجه بپردازد 3 - ب. ت. ب. اینکه زوجه در مورد عدم پرداخت نفقه توسط زوج دلیل و مدرکی ارائه ننموده، نفقه ای به او تعلق نمی گیرد 4 - در مورد جهیزیه زوج اظهار نمودکه جهیزیه اش را تحویل می دهد 000 5 - فرزندان مشترک زوجین، کبیرند. آقای م.چ. نسبت به دادنامه یاد شده تجدیدنظرخواهی به عمل آورده است که پس از ابلاغ نسخه ثانی دادخواست تجدیدنظر وضمایم در دفتر دادگاه به ت. ن. خ. و مضی مهلت پاسخگوئی شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان لرستان به موجب رای شماره --- - 1391/05/21 با رد اعتراض رای تجدیدنظرخواسته را تایید کرده است. آقای م.چ. نسبت به دادنامه فوق الذکر فرجام خواهی به عمل آورده است که پس از پاسخ فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضییه به هنگام شور قرائت می‌شود. رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی وارد و پرونده دارای نواقص تحقیقاتی به شرح زیر است: 1 - دادخواست صدور گواهی عدم امکان سازش از سوی خانم ف.گ. تقدیم شده است و دلایل زوجه در مورد سوء رفتار زوج و نداشتن امنیت جانی در ادامه زندگی مشترک نیز بیان شده است ضرورت داشته دادگاه ضمن اخذ توضیح از زوجین و تحقیق از فرزندان مشترک که از نزدیک در جریان رفتار والدین خ. ن. ب. یکدیگر می‌باشند و نیز تحقیق از مددکار اجتماعی حوزه قضایی و در غیاب آن از طریق مددکاران اجتماعی اداره بهزیستی در مورد رفتار زوج با زوجه تحقیقات کافی به عمل می آورد. 2 - تعیین نحله یا اجرت المثل و قید نوع طلاق رجعی صحیح به نظر نمی رسد زیر تعیین نحله یا اجرت المثل در موردی است که درخواست طلاق از سوی زوج باشد و ب. ر. م. ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق و تبصره 6 آن تعیین می‌گردد. در مانحن فیه زوجه در مورد اجرت المثل دادخواست هم تقدیم نکرده است که بتوان بر اساس قانون الحاق یک تبصره به ماده 336 قانون مدنی مصوب 21/11/85 اقدام نمود لذا در صورت احراز عسر و حرج زوجه و یا در صورت احراز سوء رفتار و سوء معاشرت زوج و تحقق تخلف زوج از شرط ضمن عقد ازدواج حسب مورد باید نسبت به صدور حکم طلاق یا صدور گواهی عدم امکان سازش که در این مورد در صورت بذل مال و قبول بذل تعیین نوع طلاق با زوجه است نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نمود لذا بنا به مراتب به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی رای فرجام خواسته را نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به شعبه پنجم دادگاه محترم تجدیدنظر استان لرستان ارجاع می‌گردد. رییس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار