نحوه احراز عسر و حرج زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 93/4/24 آقای ح. الف. به وکالت از طرف خانم ف. الف. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش بدلیل عسر و حرج به جهت مجهو.ل المکان بودن زوج به طرفیت همسرش ح. الف. به دادگاه خانواده شیراز تقدیم می کند و اعلام می دارد موکل وی با خوانده در ایران ازدواج کرده و به انگلستان رفته اند ولی در آنجا خوانده محل زندگی را ترک کرده و اثری از وی نیست و موکل 7 ماه است که تنها زندگی می کند و از نفقه و سایر حمایتهای لازم برخوردار نیست لذا تقاضای طلاق بدلیل عسر و حرج دارد پرونده به شعبه 14 دادگاه خانواده ارجاع می شود و دادگاه پس از یک مرحله احضار خوانده از طریق آگهی که به تاریخ 93/5/25 در روزنامه عصر مردم منتشر می شود و پس از استماع اظهارات سه شاهد 1- پ. ر. مادر خواهان که اعلام می کند دخترم از طریق اینترنت با خوانده آشنا شد و ازدواج کردند و رفتند انگلیس ولی بعد زنگ زد شوهرم فرار کرده و نمی دانم کجا رفته تنها هستم و در منزل دختر دختر خاله ام زندگی می کند 2- ز.م.دختر خاله مادر زوجه: دخترم ن. ج. در انگلیس زندگی می کند. ن. به من گفت ف. به من زنگ زد و گفت همسرش معتاد است و به دلیل اعتیاد یکبار او را کتک زده. دخترم رفت و با شوهر ف. صحبت کرد و او گفت زندگی من به کسی مربوط نیست. بعد ف. گفته که شوهرم رفت و دیگر برنگشت و حالا آمده خانه دخترم حدود شش هفت ماه است به هر حال دادگاه در تاریخ 93/7/26 به پرونده رسیدگی نموده و به استناد ماده 14 قانون حمایت خانواده به دلیل اینکه زوجین ساکن خارج از کشور هستند قرار عدم صلاحیت به صلاحیت محاکم خانواده تهران صادر می نماید. پرونده به تهران ارسال و به شعبه 254 دادگاه خانواده ارجاع می شود و دادگاه در تاریخ 93/12/5 پرونده را ملاحظه دستور تحقیق از آخرین اقامتگاه خوانده را صادر می کند علاوه بر این از طریق آگهی نیز وقت رسیدگی به خوانده ابلاغ می شود که در تاریخ 93/12/18 در روزنامه ا. منتشر می شود. تحقیق از آخرین محل اقامت از طریق نیابت به دادگستری شیراز انجام می شود و طبق صورتجلسه ای که در تاریخ 16 اسفند 93 به امضای وکیل خواهان و مأمورین کلانتری شیراز می رسد از محل سکونت والدین خوانده تحقیق می شود که همسایگان و مطلعین اظهار می دارند آقای ع. ب. همسر خانم ف. الف. بوده و حدود یکسال با همدیگر در منزل پدری خانم …. زندگی مشترک داشته و حدود یک سال قبل خانم …. به کشور انگلیس مهاجرت نموده و متعاقباً آقای ع. ب. نیز به قصد سفر به انگلیس از منزل خارج شده و دیگر خبری از وی در دست نیست دادگاه در تاریخ 94/1/30 وارد رسیدگی می شود. و پس از استماع اظهارات وکیل خواهان به دلیل عدم حضور خوانده علی رغم ابلاغ از طریق آگهی قرار ارجاع به داوری صادر می نماید. خانم م. م. از سوی دادگاه بعنوان داور زوجه تعیین می شود و در تاریخ 94/1/30 نظر خود را مبنی بر عدم امکان سازش اعلام می نماید به دستور دادگاه قرار ارجاع به داوری از طریق آگهی به زوج ابلاغ می شود که پاسخی واصل نمی شود و دادگاه آقای ص. س. را بعنوان داور تعیین می کند که در تاریخ 94/4/29 اعلام نظر می نماید.سرانجام دادگاه در تاریخ 94/5/4 طی دادنامه شماره 9409970202400660 ختم رسیدگی را اعلام و به شرح زیر مبادرت به صدور رأی می نماید:در خصوص دعوای آقای ح. الف. به وکالت از خانم ف. الف. به طرفیت آقای ع. ب. به خواسته طلاق با عنایت به اوراق و محتویات پرونده از جمله کپی مصدق سند ازدواج به شماره ترتیب ... که در دفتر رسمی ثبت ازدواج ... تهران تنظیم و پیوست پرونده است زوجیت دائم خواهان و خوانده محرز و مسلم است. وکیل خ. د. ش. دادخواست تقدیمی و در جلسه دادرسی زندگی با وصف فعلی آن را تخلف زوج از شرایط ضمن عقد و از مصادیق عسر و حرج بر شمرد عنوان داشت قادر به ادامه زندگی نیستم او در تبیین و توضیح آن اظهار داشت خوانده بیش از 7 ماه موکلم ( خواهان ) را ترک کرد و هیچ خبری از او نیست . وی در مقام اثبات ادعای خود به شهادت شهود استناد نمود دو تن از شهود زن با حضور در دادگاه و به نقل از خواهان ادعا وکیل وی را تایید کردند. دادگاه در مقام اجرای ماده 27 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/1 مجلس شورای اسلامی قرار ارجاع امر به داوری صادر ، مساعی خویش و داوران را برای صلح و سازش مبذول داشت موثر نشد وکیل خواهان با بذل 11 سکه تمام بهار ازادی از 1001 سکه تمام بهار آزادی مهریه موکل خود اصرار بر طلاق دارد. دادگاه ب. ت. ب. اینکه مفاد شهادت شهود نقل از خواهان م. ب. از طرفی کفایت لازم را ندارد فقد دلیل کافی و بذل ناچیز مهریه تخلف شرط ضمن عقد و عسر و حرج را احراز نکرد. به استناد <a class="artref" href="/ماده/ماده-1257-a_0815110236919">ماده 1257 قانون مدنی</a> خواسته خ. ر. و. ندانسته رای بر بطلان دعوا صادر و اعلام می دارد. رای حضوری است و ظرف بیست روز قابل تجدیدنظر خواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران و پس از انقضای مهلت فوق ظرف بیست روز قابل فرجام خواهی در دیوان محترم عالی کشور م. ب..دادنامه به طرفین ابلاغ می شود به خوانده از طریق آگهی جدید خواهان از طریق وکیل لکن هیچکدام تجدیدنظر خواهی نمی نمایند ولی وکیل خواهان که دادنامه در تاریخ 94/5/21 به وی ابلاغ شده است در تاریخ 94/6/31 فرجام خواهی می نماید. نکته مهم در لایحه اعتراضیه وی افزایش میزان بذل مهر از 11 سکه به دویست سکه م. ب.. به هر حال پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است.هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر صدور رأی شایسته برابر محتویات پرونده مورد تقاضاست. درخصوص دادنامه شماره 9409970202400660 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور ن. ب. ا. علی رغم چهار بار ابلاغ به خوانده از طریق آگهی که به طور معمول و متعارف اگر به خود فرد نیز منتقل نشود به بستگان آشنایان وی خبر می رسد وی هیچگونه اقدام و مراجعه جهت پیگیری موضوع شرکت در فرایند رسیدگی قضایی نداشته است و اینکه تنها راه ممکن و متعارف و قانونی برای ابلاغ به فرد ... همین راه ابلاغ از طریق آگهی است و ب. ت. ب. اینکه زندگی در کشور خارجی بدون همسر و بدون نفقه از مصادیق بارز عسر و حرج م. ب. و اینکه مقدار بذل شده از مهر 11 سکه کم و ناچیز است نافی عسر و حرج نمی باشد صرف نظر از اینکه در لایحه اخیر وکیل خواهان میزان بذل به دویست سکه افزایش داده شده است و عدم بذل تمام یا قسمت عمده مهریه ب. ت. ب. سکونت چند ساله بدون نفقه در خارج از کشور قابل توجیه است در مجموع فرجام خواهی وکیل خواهان وارد م. ب. و به استناد بند 5 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و پرونده جهت ارجاع به یکی دیگر از شعب دادگاه خانواده به مرجع مزبور اعاده می شود. شعبه 41 دیوان عالی کشور- رئیس و عضومعاون و عضومعاون علی رازینی - احمد خان بیگی - محسن یکتن خدایی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی