نحوه اعمال وکالت در طلاق توسط زوجه

رأی خلاصه جریان پرونده بر حسب محتویات پرونده خواهان س.ب. به طرفیت خوانده همسرش ر.ع. دادخواست به خواسته اذن اعمال وکالت به موجب وکالت نامه 8304 و صدور گواهی عدم امکان سازش تقدیم محاکم عمومی قم نموده که به شعبه 17 همان دادگاه ارجاع شده است. خ. د. ش. دادخواست اظهار داشته: این جانبه به موجب سند ازدواج شماره 1986 به تاریخ 31/3/78 با مهریه 214 سکه تمام بهار آزادی به عقد زوجیت دائم خوانده درآمدم و ثمره آن یک فرزند پسر 12 ساله م. ب. به موجب وکالت نامه پیوست همسرم وکالت در طلاق به این جانبه داده است و به موجب آن تقاضای صدور حکم بر طلاق را دارم (و به موجب وکالت نامه فوق زوجه خانم ر ص. فرزند الف را به عنوان وکیل زوج معین نموده است و در جلسه دادگاه و در مورد امر داوری و ابلاغ وقت دادرسی و غیره به وکیل فوق الذکر مبادرت به صدور رأی گردیده است) در جلسه اول دادگاه زوجه خواسته خود را ب. ش. د. تقدیمی عنوان نموده است و ز. ا. د. به لحاظ نفرتی که از زوج دارم 14 عدد سکه تمام بهارآزادی در قبال طلاق بذل می کنم و وکیل م. ا. ز. ا. د. ب. ت. ب. حدود اختیارات مندرج در وکالت نامه موافق طلاق هستم. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر و به داوران زوجه و زوج ابلاغ و داور وکیل م. ا. ز. و داور زوجه نظر به عدم امکان سازش بین زوجین نظر داده اند و شعبه 17 دادگاه عمومی حقوقی( خانواده) دادگستری شهرستان قم طی دادنامه شماره 00957-13/6/93 گواهی عدم امکان سازش زوجین را صادر و به زوجه اذن و اجازه می دهد با رعایت مفاد وکالت نامه و تحقق شرایطی که اعلام می نماید نسبت به اعمال وکالت نامه و اجرا و ثبت رسمی واقعه طلاق اقدام نماید. پس ازآنکه وکیل م. ا. ز. و زوجه از خود هرگونه اعتراض تجدیدنظر و فرجام خواهی را اسقاط نمودند آقای ر.ع. با وکالت آقای ….ه. از دادنامه صادره فوق الذکر فرجام خواهی نموده ضمن پیوست کپی مصدق وکالت نامه شماره 8304 و کپی مصدق وکالت نامه شماره 9372 و کپی مصدق گواهی ابلاغ دفترخانه مبنی بر ضم وکیل به صورت متفقاً و غیره اظهار داشته به وکالت از ف. خ. نسبت به دادنامه شماره فوق صادره از شعبه هفدهم خانواده قم را در فرجه قانونی به شرح تقاضای فرجام و نقض دادنامه فرجام خواسته تقدیم و اعلام می دارد دادنامه موضوع فرجام به دلیل وجود ایرادات شرعی و قانونی و عدم رعایت تشریفات تعیین و اعلام نظر داوران و همچنین عدم اعلام اطلاعات صحیح از ناحیه ف. خ. ب. دادگاه محترم رسیدگی کننده از جمله اطلاع ایشان از ضم وکیل دوم و عدم اعتبار اقدامات هر یک از وکلا بدون اطلاع و با اقدام وکیل دیگر به شرح لایحه تقدیمی را وارد و در لایحه اظهار داشته فرجام خوانده زوجه شرعی و قانونی موکل بوده که به دلیل اختلافات خانوادگی اقدام به ترک زندگی مشترک نموده و موکل در جهت اصلاح ذات البین و به پیشنهاد فرجام خوانده اقدام به تفویض وکالت بلاعزل در طلاق به شماره 8304-26/11/91 به فرجام خوانده می نماید سپس زوج منزل مسکونی خود و مقادیری وجه در حدود هشتاد میلیون تومان را تحویل زوجه داده که فرجام خوانده با هماهنگی موکل اقدام به افتتاح حساب به نام خود سود بانکی حاصله را دریافت و در زندگی مشترک هزینه می نمایند بعد که پرونده ای نیز در این خصوص به شماره 920358 شعبه 4 بازپرس دزفول ثبت و رسیدگی گردیده است در این فاصله زوج با حضور در دفترخانه تنظیم کننده وکالت اول اقدام به اعطای وکالت در همان موضوع را به شخص ثالث به عنوان ضم وکیل تحت شماره 9372-21/5/92 نموده است در این وکالت نامه تصریح گردیده که وکیل اول(فرجام خوانده) به اتفاق خانم ط.ع. وکیل دوم می بایست در اجرای مفاد وکالت نامه شماره 8304 اقدام نمایند که دفترخانه در اجرای وظیفه قانونی تغییرات انجام شده را به نشانی اعلامی ف. خ. د. وکالت نامه اول ابلاغ نموده که رسید آن نیز به پیوست م. ب. مجدداً ب. ت. ب. متواری بودن ف. خ. ب. نشانی منزل پدر ایشان نیز ابلاغ صورت گرفته است و همچنین مورخه 12/6/92 یعنی یک روز قبل از تشکیل جلسه رسیدگی دادگاه شعبه 17 عمومی( خانواده) قم نیز سردفتر به صورت تلفنی در پاسخ به تماس فرجام خوانده که قضیه ضم وکیل چیست صراحتاً اقدام رد وکیل را به صورت انفرادی ب. ت. ب. متفقاً بودن وکالت نامه متمم را به ایشان( فرجام خوانده) اطلاع داده که علی هذا کلیه اقدامات فرجام خوانده و وکیل م. ا. انتخابی ایشان به جای زوج نیز به دلیل اطلاع از تعیین و ضم وکیل دوم به صورت متفقاً فاقد اثر و غیر شرعی و قانونی م. ب. دادگاه شعبه 17 با سرعت رسیدگی و تمام مراحل رسیدگی طی یک جلسه و بدون رعایت تشریفات داوری که نیازمند به مذاکره با زوجین توسط داوران و در ما نحن فیه وکیل م. ا. انتخابی از ناحیه فرجام خوانده رأی صادر گردیده است و لایحه ای نیز از سوی زوجه تقدیم که ضم پرونده گردیده است که اظهار داشته ب. ت. ب. اینکه من وکیل م. ا. ز. حق هرگونه اعتراض از جمله تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی ر. ا. خ. ساقط نموده چرا آقای ع. اقدام به فرجام خواهی نموده. جای بس تعجب است دادگاه در پاسخ دفتر طلاق اعلام کرده از آنجایی که وکالت شماره 8304 به قوت خود باقی م. ب. چون قبل از ضم وکیل طرح دعوی صورت گرفته ب. ت. ب. استقلال وکیل وکالت نامه شماره فوق اقدامات وی نافذ و اجرای صیغه طلاق بلامانع است و در تاریخ 21/6/92صیغه طلاق جاری گردیده است که با این تفاسیر و بر خلاف اظهار وکیل ف. خ. باید بیان داشت که بنده پس از قطعیت حکم متوجه شده ام که ضم امین صورت گرفته است درحالی که هیچ گونه خدشه و خللی به سیر مراحل دادرسی در این پرونده دارد نیست و پس از بیان مطالبی ابراز داشته اقدام به ضم امین به وکیل بلاعزل نه تنها به مورد وکالت خللی وارد نمی نماید بلکه بر خلاف ذات وکالت بلاعزل م. ب. چراکه در این مورد وکیل به موجب وکالت نامه ای مستقل جهت انجام مورد وکالت تعیین گردیده و هیچ گونه نیازی به هماهنگی به وکیل دیگری که خارج از وکالت نامه وی تعیین شده است به موجب قانونی ندارد. علی ای حال صیغه طلاق به موجب سند شماره 6652 دفتر طلاق شماره ... شهرستان قم در مورخ 21/6/92 جاری گردیده است پس از جاری شدن صیغه طلاق فرجام خواهی صورت گرفته است تقاضای رد فرجام خواهی ف. خ. را استدعا دارد. پرونده بدین جهت به دیوان عالی کشور ارسال و برای رسیدگی به فرجام خواهی وکیل زوج به این شعبه (26) ارجاع شده است. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای م.ربّان نژاد عضو ممیز و اوراق پرونده و دادنامه شماره 957-13/6/92 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. محتویات پرونده و مستندات ابرازی طرفین،دادنامه فرجام خواسته از حیث نقص در رسیدگی و عدم رعایت اصول دادرسی مخدوش است زیرا: الف- زوجه اگرچه وکیل درمطلّقه نمودن خود به استناد وکالت نامه شماره 8304-26/11/91 تنظیم شده در دفترخانه شماره ... دزفول بوده است و حتی حق انتخاب وکیل رسمی را داشته است اما خود اقدام به تقدیم دادخواست نموده و تقاضای دو موضوع کرده است1- اذن اعمال وکالت2- تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش و حال آنکه در خصوص هر دو موضوع چه اذن اعمال وکالت و چه گواهی عدم امکان سازش خواهان باید زوج باشد و زوجه به عنوان وکیل او علیه خود به عنوان خوانده اقدام نماید که چنین دادخواستی داده نشده است. ب- درصورتی که از ناحیه زوج تقدیم دادخواست کرده باشد باید در برگ دادخواست جای خواهان و خوانده عوض شود که چنین نشده است. د- اگر از ناحیه زوج با اعمال وکالت بخواهد طرح دعوی نماید باید یا پروانه رسمی وکالت داشته باشد یا حسب اختیار وکیل رسمی دادگستری را به عنوان وکیل انتخاب نماید که چنین نشده است. ج- در این صورت که زوج به عنوان خوانده تعیین شده برابر مقررات آیین دادرسی باید اوراق دادخواست به وی ابلاغ شود که در پرونده اثری از ابلاغ وجود ندارد و در برگ وکالت از جمله حدود اختیارات وکیل اخذ برگ دادخواست و قبول ابلاغ نیامده است و اثری از ابلاغ به زوج یا حتی قبول ابلاغ از ناحیه زوج وجود ندارد. ه- با وجودیکه طرفین در دزفول زندگی می کردند وکالت نامه در آنجا تنظیم شد اقدام زوجه در قم حکایت از غیرعادی بودن اعمال وکالت دارد. علی هذا رأی فرجام خواسته نقض و رسیدگی به همان شعبه محوّل می شود. مستشار شعبه 26 دیوان عالی کشور - عضو معاون الهی - ربّانی نژاد فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نحوه اعمال وکالت در طلاق توسط زوجه در تاریخ 26 آبان 1393، دیوان عالی کشور دادنامه‌ای صادر کرد که به بررسی پرونده‌ای با موضوع اذن اعمال وکالت و صدور گواهی عدم امکان سازش پرداخته است. خواهان این پرونده با استناد به وکالت‌نامه‌ای، درخواست طلاق و صدور گواهی عدم امکان سازش را مطرح کرده است. در جریان دادرسی، ز. ا. ک. که به دلیل نفرت از زوج، 14 سکه بهار آزادی را به عنوان بذل در قبال طلاق ارائه می‌دهد و وکیل زوج نیز با طلاق موافقت کرده است. دادگاه پس از ارجاع به داوری و عدم امکان سازش، گواهی عدم امکان سازش را صادر کرده و به زوجه اجازه داده است که با رعایت مفاد وکالت‌نامه، اقدام به طلاق نماید. ف. خ. با استناد به ایرادات قانونی و شرعی، از این دادنامه فرجام‌خواهی کرده و ادعا کرده که مراحل دادرسی به درستی رعایت نشده است. دیوان عالی کشور پس از بررسی مستندات و ادعاها به این نتیجه رسید که دادنامه فرجام‌خواسته به دلیل نقص در رسیدگی و عدم رعایت اصول دادرسی مخدوش است و خواسته‌ها باید به درستی تنظیم می‌شد. لذا، رای قبلی نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه مربوطه ارجاع گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/08/26 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اگر زوجه در راستای وکالت در طلاق بخواهد اقامه دعوای طلاق کند باید زوج را خواهان و خود را خوانده قرار دهد و برای زوج وکیل دادگستری اختیار کند. رای خلاصه جریان پرونده بر حسب محتویات پرونده خواهان س.ب. به طرفیت خوانده همسرش ر.ع. دادخواست به خواسته اذن اعمال وکالت به موجب وکالت نامه 8304 و صدور گواهی عدم امکان سازش تقدیم محاکم عمومی قم نموده که به شعبه --- همان دادگاه ارجاع شده است. خ. د. ش. دادخواست اظهار داشته: این جانبه به موجب سند ازدواج شماره 1986 به تاریخ 31/3/78 با مهریه 214 سکه تمام بهار آزادی به عقد زوجیت دائم خوانده درآمدم و ثمره آن یک فرزند پسر 12 ساله م. ب. به موجب وکالت نامه پیوست همسرم وکالت در طلاق به این جانبه داده است و به موجب آن تقاضای صدور حکم بر طلاق را دارم (و به موجب وکالت نامه فوق زوجه خانم ر ص. فرزند الف را به عنوان وکیل زوج معین نموده است و در جلسه دادگاه و در مورد امر داوری و ابلاغ وقت دادرسی و غیره به وکیل فوق الذکر مبادرت به صدور رای گردیده است) در جلسه اول دادگاه زوجه خواسته خود را ب. ش. د. تقدیمی عنوان نموده است و ز. ا. د. به لحاظ نفرتی که از زوج دارم 14 عدد سکه تمام بهارآزادی در قبال طلاق بذل می کنم و وکیل م. ا. ز. ا. د. ب. ت. ب. حدود اختیارات مندرج در وکالت نامه موافق طلاق هستم. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر و به داوران زوجه و زوج ابلاغ و داور وکیل م. ا. ز. و داور زوجه نظر به عدم امکان سازش بین زوجین نظر داده اند و شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی(خانواده) دادگستری شهرستان قم طی دادنامه شماره --- - 13/6/93 گواهی عدم امکان سازش زوجین را صادر و به زوجه اذن و اجازه می دهد با رعایت مفاد وکالت نامه و تحقق شرایطی که اعلام می‌نماید نسبت به اعمال وکالت نامه و اجرا و ثبت رسمی واقعه طلاق اقدام نماید. پس ازآنکه وکیل م. ا. ز. و زوجه از خود هرگونه اعتراض تجدیدنظر و فرجام خواهی را اسقاط نمودند آقای ر.ع. با وکالت آقای ….ه. از دادنامه صادره فوق الذکر فرجام خواهی نموده ضمن پیوست کپی مصدق وکالت نامه شماره 8304 و کپی مصدق وکالت نامه شماره 9372 و کپی مصدق گواهی ابلاغ دفترخانه مبنی بر ضم وکیل به صورت متفقا و غیره اظهار داشته به وکالت از ف. خ. نسبت به دادنامه شماره فوق صادره از شعبه هفدهم خانواده قم را در فرجه قانونی به شرح تقاضای فرجام و نقض دادنامه فرجام خواسته تقدیم و اعلام می‌دارد دادنامه موضوع فرجام به دلیل وجود ایرادات شرعی و قانونی و عدم رعایت تشریفات تعیین و اعلام نظر داوران و همچنین عدم اعلام اطلاعات صحیح از ناحیه ف. خ. ب. دادگاه محترم رسیدگی کننده از جمله اطلاع ایشان از ضم وکیل دوم و عدم اعتبار اقدامات هر یک از وکلا بدون اطلاع و با اقدام وکیل دیگر به شرح لایحه تقدیمی را وارد و در لایحه اظهار داشته فرجام خوانده زوجه شرعی و قانونی موکل بوده که به دلیل اختلافات خانوادگی اقدام به ترک زندگی مشترک نموده و موکل در جهت اصلاح ذات البین و به پیشنهاد فرجام خوانده اقدام به تفویض وکالت بلاعزل در طلاق به شماره 8304 - 26/11/91 به فرجام خوانده می‌نماید سپس زوج منزل مسکونی خود و مقادیری وجه در حدود هشتاد میلیون تومان را تحویل زوجه داده که فرجام خوانده با هماهنگی موکل اقدام به افتتاح حساب به نام خود سود بانکی حاصله را دریافت و در زندگی مشترک هزینه می نمایند بعد که پرونده ای نیز در این خصوص به شماره 920358 شعبه --- بازپرس دزفول ثبت و رسیدگی گردیده است در این فاصله زوج با حضور در دفترخانه تنظیم کننده وکالت اول اقدام به اعطای وکالت در همان موضوع را به شخص ثالث به عنوان ضم وکیل تحت شماره 9372 - 21/5/92 نموده است در این وکالت نامه تصریح گردیده که وکیل اول(فرجام خوانده) به اتفاق خانم ط.ع. وکیل دوم می‌بایست در اجرای مفاد وکالت نامه شماره 8304 اقدام نمایند که دفترخانه در اجرای وظیفه قانونی تغییرات انجام شده را به نشانی اعلامی ف. خ. د. وکالت نامه اول ابلاغ نموده که رسید آن نیز به پیوست م. ب. مجددا ب. ت. ب. متواری بودن ف. خ. ب. نشانی منزل پدر ایشان نیز ابلاغ صورت گرفته است و همچنین مورخه 12/6/92 یعنی یک روز قبل از تشکیل جلسه رسیدگی دادگاه شعبه --- عمومی(خانواده) قم نیز سردفتر به صورت تلفنی در پاسخ به تماس فرجام خوانده که قضیه ضم وکیل چیست صراحتا اقدام رد وکیل را به صورت انفرادی ب. ت. ب. متفقا بودن وکالت نامه متمم را به ایشان(فرجام خوانده) اطلاع داده که علی هذا کلیه اقدامات فرجام خوانده و وکیل م. ا. انتخابی ایشان به جای زوج نیز به دلیل اطلاع از تعیین و ضم وکیل دوم به صورت متفقا فاقد اثر و غیر شرعی و قانونی م. ب. دادگاه شعبه --- با سرعت رسیدگی و تمام مراحل رسیدگی طی یک جلسه و بدون رعایت تشریفات داوری که نیازمند به مذاکره با زوجین توسط داوران و در ما نحن فیه وکیل م. ا. انتخابی از ناحیه فرجام خوانده رای صادر گردیده است و لایحه ای نیز از سوی زوجه تقدیم که ضم پرونده گردیده است که اظهار داشته ب. ت. ب. اینکه من وکیل م. ا. ز. حق هرگونه اعتراض از جمله تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی ر. ا. خ. ساقط نموده چرا آقای ع. اقدام به فرجام خواهی نموده. جای بس تعجب است دادگاه در پاسخ دفتر طلاق اعلام کرده از آنجایی که وکالت شماره 8304 به قوت خود باقی م. ب. چون قبل از ضم وکیل طرح دعوی صورت گرفته ب. ت. ب. استقلال وکیل وکالت نامه شماره فوق اقدامات وی نافذ و اجرای صیغه طلاق بلامانع است و در تاریخ 21/6/92 صیغه طلاق جاری گردیده است که با این تفاسیر و بر خلاف اظهار وکیل ف. خ. باید بیان داشت که بنده پس از قطعیت حکم متوجه شده ام که ضم امین صورت گرفته است درحالی که هیچ گونه خدشه و خللی به سیر مراحل دادرسی در این پرونده دارد نیست و پس از بیان مطالبی ابراز داشته اقدام به ضم امین به وکیل بلاعزل نه تنها به مورد وکالت خللی وارد نمی‌نماید بلکه بر خلاف ذات وکالت بلاعزل م. ب. چراکه در این مورد وکیل به موجب وکالت نامه ای مستقل جهت انجام مورد وکالت تعیین گردیده و هیچ گونه نیازی به هماهنگی به وکیل دیگری که خارج از وکالت نامه وی تعیین شده است به موجب قانونی ندارد. علی ای حال صیغه طلاق به موجب سند شماره 6652 دفتر طلاق شماره... شهرستان قم در مورخ 21/6/92 جاری گردیده است پس از جاری شدن صیغه طلاق فرجام خواهی صورت گرفته است تقاضای رد فرجام خواهی ف. خ. را استدعا دارد. پرونده بدین جهت به دیوان عالی کشور ارسال و برای رسیدگی به فرجام خواهی وکیل زوج به این شعبه ( 26 ) ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای م.ربّان نژاد عضو ممیز و اوراق پرونده و دادنامه شماره --- - 13/6/92 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. محتویات پرونده و مستندات ابرازی طرفین،دادنامه فرجام خواسته از حیث نقص در رسیدگی و عدم رعایت اصول دادرسی مخدوش است زیرا: الف- زوجه اگرچه وکیل درمطلّقه نمودن خود به استناد وکالت نامه شماره 8304 - 26/11/91 تنظیم شده در دفترخانه شماره... دزفول بوده است و حتی حق انتخاب وکیل رسمی را داشته است اما خود اقدام به تقدیم دادخواست نموده و تقاضای دو موضوع کرده است 1 - اذن اعمال وکالت 2 - تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش و حال آنکه در خصوص هر دو موضوع چه اذن اعمال وکالت و چه گواهی عدم امکان سازش خواهان باید زوج باشد و زوجه به عنوان وکیل او علیه خود به عنوان خوانده اقدام نماید که چنین دادخواستی داده نشده است. ب- در صورتی که از ناحیه زوج تقدیم دادخواست کرده باشد باید در برگ دادخواست جای خواهان و خوانده عوض شود که چنین نشده است. د- اگر از ناحیه زوج با اعمال وکالت بخواهد طرح دعوی نماید باید یا پروانه رسمی وکالت داشته باشد یا حسب اختیار وکیل رسمی دادگستری را به عنوان وکیل انتخاب نماید که چنین نشده است. ج- در این صورت که زوج به عنوان خوانده تعیین شده برابر مقررات آیین دادرسی باید اوراق دادخواست به وی ابلاغ شود که در پرونده اثری از ابلاغ وجود ندارد و در برگ وکالت از جمله حدود اختیارات وکیل اخذ برگ دادخواست و قبول ابلاغ نیامده است و اثری از ابلاغ به زوج یا حتی قبول ابلاغ از ناحیه زوج وجود ندارد. ه- با وجودیکه طرفین در دزفول زندگی می کردند وکالت نامه در آنجا تنظیم شد اقدام زوجه در قم حکایت از غیرعادی بودن اعمال وکالت دارد. علی هذا رای فرجام خواسته نقض و رسیدگی به همان شعبه محوّل می‌شود. مستشار شعبه --- دیوان عالی کشور - عضو معاون