نحوه تعیین مجازات در فرض ارتکاب جرم حدی و تعزیری از یک جنس

رأی خلاصه جریان پرونده به موجب دادنامه شماره 2075 - 92/10/16 شعبه 101 دادگاه عمومی جزائی شهرستان ق. آقای م. گ. با وکالت آقایان …. ق. و ن. م. به اتهام مشارکت در سرقتهای متعدد از منازل و مغازه ها و قلعه ها و خودرو و نگهداری تجهیزات دریافت از ماهواره و مستنداً به مواد 709- 710- 714 - 567 - 401 - 656 - 214 - 134 - 268 - 269 - 278 قانون مجازات اسلامی و ماده 9 قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره به مجازات پرداخت هفت میلیون ریال جزای نقدی بابت نگهداری تجهیزات ماهواره و استرداد اموال شکات به شرح مندرج در دادنامه با مشارکت متهم دیگر پرونده (الف. ح.) و تحمل سه سال حبس و 74 ضربه شلاق و دو سال اقامت اجباری در خ. و قطع چهار انگشت دست راست به خاطر سرقت محکوم و به موجب دادنامه شماره 300077-93/1/30 شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان ق. در مورد محکومیّت به ردّ مال شکات با عنایت به این که عین مال موجود نبوده و برای تعیین قیمت دقیق نیاز به تقدیم دادخواست حقوقی بوده، حکم بدوی نقض و شکات به تقدیم دادخواست ارشاد شده اند امّا محکومیّت وی در مورد قطع ید و حبس و شلاق تأیید شده و رأی صادره پس از تأیید، قطعیت یافته است . محکومٌ علیه ضمن پرداخت هزینه دادرسی و با ارسال لایحه به دیوان عالی کشور، مستنداً به ماده 272 قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری خواستار اعاده دادرسی گردیده است و در توضیح بیان نموده که : 1- حدّ سرقت (قطع ید) زمانی اجراء می گردد که جامع شرایط سرقت از حرز باشد این در حالی است که طبق اظهارات در صفحات 136- 152- 153- 190- 279- 320- 424- 487 پرونده سرقت های انجام شده در حقیقت در حرم بوده و در دادگاه بدوی و تجدیدنظر به این امر توجّهی نشده است. 2- دادگاه به استناد علم حکم داده و علم خ. ر. ب. اقرار متهم مستند نموده و مرا به عنوان مجرم اصلی معرّفی نموده است. 3- ب. ت. ب. وجود شبهه و قاعدۀ درء و فتاوای مراجع عظام تقلید (که ضمیمه است) با وجود شبهه و خدشه نمی توان حدّ اسلامی را جاری کرد. پرونده ، پس از ثبت در دبیرخانه دیوان عالی کشور ، در مورخ 1394/3/10 به این شعبه ارجاع گردیده است و به شرح آتی اظهارنظر و اتخاذ تصمیم می نماید. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد : رأی شعبه دیوان عالی کشور درخواست آقای م. گ. مبنی بر تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه شماره 300077-93/1/30 صادر شده از شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان ق. با لحاظ مفاد دادنامه های بدوی و تجدیدنظر موجّه به نظر می رسد زیرا اولاً طبق تبصره ذیل ماده 135 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در صورتی که جرم حدّی از جنس جرم تعزیری باشد مانند سرقت حدی و سرقت غیر حدی، مرتکب فقط به مجازات حدّی محکوم می شود و مجازات تعزیری ساقط می گردد در حالی که نامبرده هم به قطع ید محکوم شده و هم به حبس و شلاق و تبعید و ثانیاً طبق ماده 9 قانون ممنوعیّت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره در بند الف آن (که مورد استناد دادگاه بدوی بوده) حداکثر مجازات نقدی تجویز شده برای نگهداری چنین تجهیزاتی تا پنج میلیون ریال است لکن دادگاه نامبرده را بیش از حداکثر مجازات قانونی (یعنی هفت میلیون ریال) محکوم نموده است. بنابراین تقاضای نامبرده را با بند چ از ماده 474 قانون آئین دادرسی کیفری منطبق دانسته و ضمن تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه مذکور، با استناد به مادّه 476 قانون آئین دادرسی موصوف، پرونده را جهت رسیدگی مجدّد به دادگاه هم عرض دادگاه صادر کننده حکم قطعی ارجاع می دهد. شعبه 33 دیوان عالی کشور- رئیس و عضو معاون محمد نیازی - سید مجتبی قریشی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نحوه تعیین مجازات در فرض ارتکاب جرم حدی و تعزیری از یک جنس در تاریخ 15 تیرماه 1394، دیوان عالی کشور به درخواست اعاده دادرسی در پرونده‌ای مرتبط با اتهام مشارکت در سرقت‌های متعدد و نگهداری تجهیزات دریافت از ماهواره، رای صادر کرد. محکومٌ علیه بر اساس مواد مختلف قانون مجازات اسلامی و همچنین ماده 9 قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره، به مجازات‌های حبس، شلاق، تبعید و جزای نقدی محکوم گردید. در دادنامه تجدیدنظر، محکومیت به رد مال شکات نقض و به تقدیم دادخواست ارشاد شد، در حالی که سایر محکومیت‌ها تایید گردید. در درخواست اعاده دادرسی، محکومٌ علیه ادعا کرد که اجرای قطع ید تنها در صورتی ممکن است که شرایط سرقت از حرز محقق گردد و به وجود شبهه در اتهام و عدم رعایت حداکثر مجازات مقرر در قانون اشاره نمود. دیوان عالی کشور با استناد به تبصره ذیل ماده 135 قانون مجازات اسلامی و ماده 9 قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات، درخواست اعاده دادرسی را موجه تشخیص داده و پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه هم عرض ارجاع نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/04/15 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که جرم حدّی از جنس جرم تعزیری باشد،مرتکب فقط به مجازات حدّی محکوم می‌شود. رای خلاصه جریان پرونده به موجب دادنامه شماره --- - 92/10/16 شعبه --- دادگاه عمومی جزایی شهرستان ق. آقای م. گ. با وکالت آقایان …. ق. و ن. م. به اتهام مشارکت در سرقتهای متعدد از منازل و مغازه ها و قلعه ها و خودرو و نگهداری تجهیزات دریافت از ماهواره و مستندا به مواد 709 - 710 - 714 - 567 - 401 - 656 - 214 - 134 - 268 - 269 - 278 قانون مجازات اسلامی و ماده 9 قانون ممنوعیت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره به مجازات پرداخت هفت میلیون ریال جزای نقدی بابت نگهداری تجهیزات ماهواره و استرداد اموال شکات به شرح مندرج در دادنامه با مشارکت متهم دیگر پرونده (الف. ح.) و تحمل سه سال حبس و 74 ضربه شلاق و دو سال اقامت اجباری در خ. و قطع چهار انگشت دست راست به خاطر سرقت محکوم و به موجب دادنامه شماره --- - 93/1/30 شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان ق. در مورد محکومیّت به ردّ مال شکات با عنایت به این که عین مال موجود نبوده و برای تعیین قیمت دقیق نیاز به تقدیم دادخواست حقوقی بوده، حکم بدوی نقض و شکات به تقدیم دادخواست ارشاد شده اند امّا محکومیّت وی در مورد قطع ید و حبس و شلاق تایید شده و رای صادره پس از تایید، قطعیت یافته است. محکومٌ علیه ضمن پرداخت هزینه دادرسی و با ارسال لایحه به دیوان عالی کشور، مستندا به ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری خواستار اعاده دادرسی گردیده است و در توضیح بیان نموده که: 1 - حدّ سرقت (قطع ید) زمانی اجراء می‌گردد که جامع شرایط سرقت از حرز باشد این در حالی است که طبق اظهارات در صفحات 136 - 152 - 153 - 190 - 279 - 320 - 424 - 487 پرونده سرقت های انجام شده در حقیقت در حرم بوده و در دادگاه بدوی و تجدیدنظر به این امر توجّهی نشده است. 2 - دادگاه به استناد علم حکم داده و علم خ. ر. ب. اقرار متهم مستند نموده و مرا به عنوان مجرم اصلی معرّفی نموده است. 3 - ب. ت. ب. وجود شبهه و قاعده درء و فتاوای مراجع عظام تقلید (که ضمیمه است) با وجود شبهه و خدشه نمی توان حدّ اسلامی را جاری کرد. پرونده، پس از ثبت در دبیرخانه دیوان عالی کشور، در مورخ 1394/03/10 به این شعبه ارجاع گردیده است و به شرح آتی اظهارنظر و اتخاذ تصمیم می‌نماید. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور درخواست آقای م. گ. مبنی بر تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه شماره --- - 93/1/30 صادر شده از شعبه سوم دادگاه تجدیدنظر استان ق. با لحاظ مفاد دادنامه های بدوی و تجدیدنظر موجّه به نظر می‌رسد زیرا اولا طبق تبصره ذیل ماده 135 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در صورتی که جرم حدّی از جنس جرم تعزیری باشد مانند سرقت حدی و سرقت غیر حدی، مرتکب فقط به مجازات حدّی محکوم می‌شود و مجازات تعزیری ساقط می‌گردد در حالی که نامبرده هم به قطع ید محکوم شده و هم به حبس و شلاق و تبعید و ثانیا طبق ماده 9 قانون ممنوعیّت به کارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره در بند الف آن (که مورد استناد دادگاه بدوی بوده) حداکثر مجازات نقدی تجویز شده برای نگهداری چنین تجهیزاتی تا پنج میلیون ریال است لکن دادگاه نامبرده را بیش از حداکثر مجازات قانونی (یعنی هفت میلیون ریال) محکوم نموده است. بنابراین تقاضای نامبرده را با بند چ از ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری منطبق دانسته و ضمن تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه مذکور، با استناد به مادّه 476 قانون آیین دادرسی موصوف، پرونده را جهت رسیدگی مجدّد به دادگاه هم عرض دادگاه صادر کننده حکم قطعی ارجاع می دهد. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و عضو معاون